Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 23 reacties

De Belgische provider Orange gaat volgend jaar twee technieken voor het internet-of-things gebruiken. Beide bestaan alleen uit een softwareaanpassing van het huidige 4g-netwerk. Orange gaat nb-iot en lte-m gebruiken, maar laat lora links liggen.

Orange zet beide netwerktechnieken in de eerste helft van volgend jaar live en begint vervolgens in de tweede helft van het jaar met het aanbieden van diensten voor het internet-of-things, schrijft de provider. Omdat nb-iot en lte-m op de masten van het reguliere 4g-netwerk werken en bovendien in hetzelfde spectrum zitten, gaat het om een softwareaanpassing aan het bestaande netwerk.

De provider kiest voor deze twee netwerktechnieken in de verwachting dat ze in de toekomst compatibel moeten zijn met 5g. Vermoedelijk wordt 5g een scala aan verschillende netwerktechnieken op veel meer frequenties dan het huidige 4g.

Met de keuze voor nb-iot en lte-m passeert Orange het al langer bestaande en concurrerende lora. In Nederland bieden KPN en The Things Network lora-netwerken aan. Vodafone en T-Mobile kozen voor nb-iot. Alledrie de netwerktechnieken bieden een goed bereik met relatief weinig masten en een lage bandbreedte, om zo de accu van apparaten te sparen. Daardoor moeten bijvoorbeeld sensoren die aangesloten zijn op het netwerk, met een kleine accu al snel jaren meegaan.

Lte-m is een standaard die onderdeel is van 4g-technologie lte en werkt met dezelfde technieken, alleen in een lagere bandbreedte. Dat is het grote verschil met nb-iot, dat is gebaseerd op een andere modulatietechniek.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (23)

Proximus, de grootste Belgische provider, werkt voor IoT op het Lora netwerk.
Reeds bestaande dekking kan gecheckt worden op onderstaande link:

http://www.proximus.be/en...s/internet-of-things.html

Proximus heeft de belofte om tegen eind 2016 een nationaal dekkend netwerk te hebben.
Ze gaan nog hard mogen werken om dat binnen anderhalve maand over het hele land uit te rollen. Momenteel is niet eens een derde van de oppervlakte gedekt. Proximus kennende zie ik het niet in dat tijdsbestek gebeuren

[Reactie gewijzigd door vampke op 14 november 2016 13:05]

Je doelt vermoedelijk op je ervaringen tijdens de uitrol van de mobiele netwerken van Proximus? Dat ging inderdaad niet heel vlot. Er zijn echter duidelijke verschillen ten opzichte van de bouw van het mobiele netwerk en de uitrol van "Internet Of Things". Bij de bouw van de mobiele netwerken moesten nieuwe opstelpunten worden gevonden, gecontracteerd, vergunningen worden afgegeven, gebouwd en moest er in het geval van 3G en 4G snelle infrastructuur worden bijgelegd. Bij 4G volgde nog gesteggel over de frequenties en of deze wel of niet in stedelijk gebied mochten worden ingezet.
Stuk voor stuk werkzaamheden die erg afhankelijk zijn van elkaar en waarvoor veel afstemming nodig is. Kortom: dus ook waar veel tijd in gaat zitten. Zonder opstelpunt, ga je nog geen snelle verbinding aanleggen, zonder vergunning zet je niet zo snel een mast etc.

IoT via Lora antennes werkt met bestaande opstelpunten waar een Lora antenne wordt bijgeplaatst. Een LoRa zender in landelijk gebied geeft rondom zomaar 10 tot 15 kilometer dekking. Afhankelijk van de lokale geografie kan je daarbij met een of 2 zenders al een veel grotere dekking bieden dan het mobiele net.. Een grote stad kan je bedekken met slechts 8 tot 10 zenders. Vergelijk dat maar eens met wat 3G en 4G aan aantallen opstelpunten nodig heeft om een stad goed te bedekken. En gezien de "oude" dekkingskaart staan deze aantallen aan stedelijke LoRa zenders er dus nu al. Dus wat nog bijgeplaatst moet is een aantal zenders in de landelijke gebieden, dus met grote dekking per zender.

Opstelpunten zijn er, nagenoeg alle infrastructuur voor de uitbreiding is op die locaties reeds beschikbaar. Daarnaast is de vraag wat Proximus hanteert als "landelijke dekking". Bij netwerkuitrol spreekt men eerst vaak over het aantal procent van de bevolking wat dekking heeft van een netwerk. Dek je alle grote steden inclusief voorsteden, dan kan je zomaar al op 70% dekking van de bevolking of hoger zitten. Ik weet niet wat de norm in BelgiŽ is voor het claimen van landelijke dekking. Als 95-98% van de bevolking bereikt wordt claimt men vaak landelijke dekking. Wat land oppervlak wat bedekt wordt kan je dan best nog op 75% zitten.

De claim gaan ze dus vast waarmaken. Met het gereed maken van een paar extra opstelpunten voldoen ze op papier al. Of dat in de praktijk ook zo ervaren wordt is dan natuurlijk wel de vraag. Maar daar houdt de marketing afdeling van een provider zich meestal verre van.

[Reactie gewijzigd door ucsdcom op 14 november 2016 13:29]

Ik ben er toch niet zo van overtuigd dat ze die claim gaan waarmaken.
Zelf ben ik bezig met LoRa techniek en het valt me dik tegen die dekking.
Zou tot tientallen kilometers aankunnen.... niet echt dus.

Tests met The Things Network in Nederland vertellen me dat ik met onze node (SODAQ Autonomo) niet verder geraak dan enkele kilometers van de gateway.
Tests met WirelessThings in BelgiŽ vertellen hetzelfde verhaal.
Kan aan mijn node/antenne liggen, maar toch.
En niemand die me kan vertellen wat dan wel goede antennes zijn.

Daarnaast nagevraagd hoe ik mijn dev board op het Proximus LoRa netwerk krijg. Antwoord: momenteel enkel hun eigen dev board (ook gebaseerd op SODAQ bord met diezelfde RN2483 zender!). Zou eerst na de zomer in orde zijn, nu zegt men tegen het einde van het jaar.
Het zal wel...

EDIT: ivm dekking. Ik denk dat men voor LoRa niet moet uitgaan van dekking van bevolking, maar dekking van landgebied. LoRa devices zullen net veel geplaatst worden waar weinig mensen zijn vermoed ik.

[Reactie gewijzigd door Chris_147 op 14 november 2016 16:50]

Je doelt vermoedelijk op je ervaringen tijdens de uitrol van de mobiele netwerken van Proximus?
Nee hoor, ik doelde op mijn persoonlijke ervaringen met verschillende diensten op verschillende niveau's bij proximus in het verleden.
heeft er iemand een mooi overzichtje van alle low power technieken die momenteel bestaan, met hun voor- en nadelen (verbruik, openheid, afhankelijkheid van externe partijen, etc)?
Onderdaan de pagina zie je een overizicht. Is van eerder dit jaar. Zie ook de rest van dat artikele voor wat meer informatie.

reviews: Low-powernetwerken in wording
LoRa werkt op het vrije spectrum en is goedkoop om aan te leggen, vandaar dat telecom providers zoals KPN en Proximus graag hier aan meewerken. Het heeft echter beperkte capaciteit en zekere risicos vanwege vrije spectrum. Leuk dus voor de hobbyist. De serieuzere IoT partijen gaan allemaal voor narrow band LTE of Cat 1 LTE.
Volledig mee eens. Wil graag de eerste provider zien dien bij 10.000 devices op 1km2 op die vrije banden (868MHz) nog garanties geeft naar throughput. Vergt te veel antennes, en dan spelen kosten/baten opeens wel een rol in professioneel beheer van een hobby netwerkje.

[Reactie gewijzigd door Krokant op 14 november 2016 13:45]

Misschien handig om te vermelden dat Orange in Frankrijk wel druk bezig is met een landelijke dekking.
Geen idee waarom men in BelgiŽ hier niet voor kiest.
Meer info: http://orangeiotstudio.com/
http://www.orange.com/en/...-LoRa-R-network-in-France

Professioneel ben ik redelijk betrokken bij het project en men geeft dit best wel een hoge prioriteit.
Is het nu wel zo handig om allerlei standaarden uit te rollen? Hoe zit het met compatibiliteit?
concurrentie ftw!

De tijd zal wel uitwijzen welke technologie de beste is. Als we allemaal enkel en alleen een techniek uitproberen, zal er nooit geweten worden welke techniek het beste is.

Qua compatibiliteit zal het wel meevallen veronderstel ik, de berichten worden (mijn insziens, corrigeer me als ik fout ben) gewoon over het internet verzonden. Het enige probleem is dat bepaalde hardware netwerk afhankelijk zal zijn, maar eigenlijk is dat nu ook al bij gsm's zo (Sommige Chinese gsm's ondersteunen bijvoorbeeld niet de 4g netwerken van BelgiŽ/Nederland)
True.
Maar je noemt nu Chinese gsm's en Nederlandse netwerken. Maar het gaat nu om Belgische en Nederlandse netwerken. Dat is een stuk dichter bij huis.
Ga je niet enorme problemen krijgen met apparaten die op bepaalde netwerken wel/niet werken.
Vaak wordt er vanzelf 1 van de opties de defacto standaard. Dit zag je bij HD-DVD vs Blu-Ray, de VHS-videobanden, LTE, en zo zijn er nog tientallen voorbeelden te noemen.
Iedere standaard heeft z'n eigen bestaansrecht. Zie het een beetje als benzine en diesel. Niet compatibel en toch hebben beide hun eigen toepassingen.
Weet iemand wat het verdienmodel is van de providers. Heb een tijdje geleden op de KPN site zitten zoeken, kon er weinig over vinden....
Als het verdienmodel niet duidelijk is, ben jij het verdienmodel.
Op de lezing van van Tweakers over IoT maakte een woordvoerder van KPN duidelijk dat het bijvoorbeeld geld zou kunnen vragen per 'communicatie-bericht' bij hun Lorawan netwerk. Je wilt als provider ook niet de boot missen met dit soort snel ontwikkelende techniek, dus daarom rolt men het denk ik eerst uit, om later wel te kijken hoe ze er exact aan gaan verdienen. Er zullen ook genoeg diensten gaan voortvloeien uit dit soort technieken waar we nu totaal nog geen weet van hebben.
"Met de keuze voor nb-iot en lte-m passeert Orange het al langer bestaande en concurrerende lora. In Nederland bieden KPN en The Things Network lora-netwerken aan. Vodafone en T-Mobile kozen voor nb-iot. Alledrie de netwerktechnieken bieden een goed bereik met relatief weinig masten en een lage bandbreedte, om zo de accu van apparaten te sparen. Daardoor moeten bijvoorbeeld sensoren die aangesloten zijn op het netwerk, met een kleine accu al snel jaren meegaan."

Waarom wordt SigFox altijd overgeslagen?
http://www.sigfox.com/
Misschien omdat het vrijwel allemaal redelijk onbekende providers zijn die hier iets mee doen?
In BelgiŽ voorziet Engie M2M de SigFox connectiviteit, deel van de vroegere GDF-SUEZ groep. Dat kan je bezwaarlijk een kleinere speler noemen
Ben benieuwd hoeveel bandbreedte precies en welke invloed dit heeft op de toepassing van bruikbare encryptie technieken.
Je bent dan namelijk gelimiteerd aan de grootte/hoogte over tijd en zou kunnen compenseren met complexiteit.

[Reactie gewijzigd door new.hope op 14 november 2016 14:52]

De 868 Mhz ISM band waar KPN en TTN gebruik van maken bezit aardig wat kanalen. Beide netwerken overlappen hierin elkaar deels.
Door het gebruik van Spread Spectrum techniek en een bandbreedte van 125 kHz is LoRa amper gevoelig voor smalband toepassingen zoals deuropeners ed.
Bij een spreadingfactor van 7 duren de berichten enkele ms. Gecombineerd met de door AT opgelegde 0,1% max airtime per uur die straks op de netwerken van TTN nog strakker zal staan is er niet snel sprake van botsingen. Komt bij dat ook omliggende gateways je packet kunnen ontvangen en doorgeven.
Meer info op www.thethingsnetwork.org


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn



Nintendo Switch Google Pixel Sony PlayStation VR Samsung Galaxy S8 Apple iPhone 7 Dishonored 2 Google Android 7.x Watch_Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True