PowerDNS-maker brengt Nederlandse cloudafhankelijkheid van VS in kaart

De bekende Nederlandse techexpert Bert Hubert heeft een dashboard gemaakt van Nederlandse organisaties die 'voor hun primaire missie totaal afhankelijk zijn' van Amerikaanse clouddiensten. Zo weten we wat er gebeurt als onze vriendschap met de VS nog verder verslechtert.

Het dashboard laat niet zozeer zien welke bedrijven in Nederland allemaal Amerikaanse diensten gebruiken, maar richt zich vooral op organisaties die totaal afhankelijk zijn van de Amerikaanse cloud en waarbij de maatschappij ontwricht zou raken als ze hun werk niet meer kunnen doen, schrijft Hubert. Dat scenario is helaas niet onrealistisch meer, zeker nu het de vraag is hoe ver Trump écht wil gaan met de rel rondom Groenland, waar Hubert in het dashboard ook naar verwijst.

Dat bij het ministerie van Economische Zaken het licht uit zou gaan, 'is vervelend, maar we kunnen wel een paar weken zonder nieuw beleid'. "Maar we kunnen niet zonder uitkeringen en toeslagen. Of de toezichthouders die onder EZ vallen, overigens."

In het dashboard staan verschillende overheidsdiensten: van de beide Kamers, de RDW en het UWV, tot het COA, het KNMI en de rechtspraak. Hierbij deelt Hubert wat er publiek bekend is, wat hij van betrokkenen hoort, maar ook wat er onduidelijk is. Ook sectoren zoals de media, banken, transport, zorg, energie en telecom worden in het dashboard genoemd.

Hubert erkent dat de lijst niet compleet is en dat er fouten in kunnen staan. Hij roept lezers dan ook op hem te mailen met aanvullingen. Hopelijk wordt de noodzaak van Huberts lijst nooit bewezen. Maar nu we het weten, kunnen we ons er in elk geval – in theorie – nog op voorbereiden.

soevereine clouds, VS vs EU, cloud, clouds

Door Hayte Hugo

Redacteur

21-01-2026 • 14:49

102

Reacties (102)

Sorteer op:

Weergave:

Namens Donald Trump: Thanks for this shortlist. Always handy to have on hand in case threats are made. The more specific, the better!

Wat ik bedoel, is het wel handig dat we dit soort informatie publiekelijk delen?
Net zoals er allerlei informatie van onze vitale infrastructuur heel makkelijk online te vinden is, bijvoorbeeld de netkaart. Dan kun je als terrorist wel heel makkelijk vanaf je zolderkamer gaan kijken welke masten je het best kunt raken om heel Nederland onderuit te halen. Moeten we zo langzamerhand niet wat vertrouwelijker gaan omgaan met deze informatie?
Security through obscurity heeft nog nooit gewerkt.
Wat denk je dat de Russen in de Noordzee doen met hun verkenningsschepen? Dat zijn geen pleziercruises voor de bemanning. Die zijn alles en je moeder in kaart aan het brengen.
Met andere woorden, omdat jij er geen kaart van uitbrengt, betekend niet dat anderen het niet in kaart (kunnen) brengen en/of dit al gedaan hebben.
Met deze stelling ondermijn je ook het publieke debat. Nu de ernst open en bloot is gebracht kunnen we het er (hier) over hebben en misschien bedenken hoe het probleem opgelost kan worden, in plaats van het probleem te verbergen en hopen dat het vanzelf overwaait. Het jaren 50 argument dat er best kundige mensen in de overheid zitten die daar heus over nagedacht zullen hebben, is ook niet meer geldig met het gebrek aan kennis binnen de overheid inclusief de ingehuurde consultants die alleen voor eigen parochie (lees: de grote Amerikaanse cloudboeren) preken.

Dus ja, dit is wel een goed idee!
En als Trump aan Microsoft een lijstje vraagt van Europese overheidsinstellingen, denk je dan dat die zeggen: "Sorry meneer Trump, maar dat zeggen we niet?". Die lijst heeft hij binnen 24 uur op zijn bureau liggen als hij dat echt wil
Het is publiekelijk beschikbaar. Zijn dashboard is op basis van gescrapete data. Alleen wanneer een organisatie erop staat en aangeeft dat het niet zo is, wordt het aangepast.
Tegenover dat een terrorist daadwerkelijk naar buiten gaat en rondkijkt?

Iets wat in het zicht is, is gewoon publiek.

De enige echte oplossing voor het "probleem" dat je aankaart, is dat we, net zoals de Chinezen, het gaan verbieden om nauwkeurige kaarten te publiceren en dat alle kaarten een offset hebben. Wat weer andere problemen met zich meebrengt:
YouTube: Why Every Map of China is Just Slightly Wrong
Dat is echt schokkend. Vooral gezien de escalerende houding van Trump op dit moment zou ik als ICT'er bij een overheidsdienst maar eens rapperdeflap gaan nadenken over manieren om het kaartenhuis weer op te bouwen als alle Amerikaanse diensten wegvallen.

Ik vrees met grote vreze.

Op het Forum trouwens een zeer uitgebreid en actief bediscussieerd topic over alternatieven: Alternatieven voor Amerikaanse producten & diensten - Actualiteit, wetenschap en maatschappij - GoT

[Reactie gewijzigd door Zsub op 21 januari 2026 15:02]

Ik denk dat je een inschattingsfout maakt, het besluit om wel of niet (grootschalig) gebruik te maken van een externe partij - Amerikaans of anders - wordt niet door de ICT-ers gemaakt, maar door management. Daar zit denk ik ook de uitdaging voor een deel.

De manager die dit moet beslissen heeft meerdere belangen te behartigen. Niet alleen de 'run' van de organisatie, maar het moet ook binnen budget en telkens met minder mensen gedaan worden. Met zo veel verschillende aspecten die meespelen en het feit dat een dergelijk beslissing impact heeft over meerdere jaren is het helemaal niet gek dat er in de afgelopen tijd keuzes zijn gemaakt richting de cloud. Dat was met de toen geldende kaders de beste/minst slechte keuze. Het probleem dat we nu zien, de betrouwbaarheid van een partner, was helemaal niet van toepassing toen de meeste migraties besloten zijn.

Wat we ons wel mogen afvragen wat mij betreft is hoe we er voor zorgen dat we de juiste waarden bij de overheid de juiste prioriteit geven. Bijvoorbeeld: is soevereiniteit altijd belangrijker dan kosten? Wie kunnen we op de lange termijn vertrouwen? Willen we het eventueel kleine risico dat hierbij optreed accepteren? etc.
Ik geloof dat je me precies juist begrepen hebt ;) Zodra het kaartenhuis in elkaar dondert staat die manager die geen flauw benul heeft naar het bureau van de IT'er, die de bende weer mag oplossen.

Overigens deel ik je inschatting dat het managers zijn die dergelijke beslissingen nemen. Daar zijn ze immers ook managers voor. Maar het framework waarbinnen die beslissing genomen wordt behoeft waarschijnlijk wel enige revisie, tenminste van de risicowaarden die traditioneel toegekend worden. We weten prima dat bepaalde landen niet te vertrouwen zijn. Geen van onze overheidsdiensten zit bijvoorbeeld in de Ali-Cloud, terwijl ik toch niet geloof dat die qua (nuttige) functionaliteit veel onder doen voor hun Amerikaanse tegenhangers.

En inderdaad, mocht nu blijken dat we vinden dat zowel de Chinese als Amerikaanse clouds een significant risico met zich meebrengen rijst de vraag wat het alternatief is. De Jumbo-cloud uit Duitsland? Of toch on-prem? Welk risico mitigeer je daarmee en tegen welke kosten? Spannende vragen!
Helemaal mee eens! Dat is precies waar het mis gaat, die manager/managers staan als het mis gaat met de handen in het haar van een ander. Niet uit onwil, maar wel omdat ze een beslissing hebben genomen met gevolgen die ze niet overzien hebben en de gevolgen moeten door een ander worden opgelost.

Hopelijk komt er snel een EU cloud die sterk genoeg is om in de behoeften van onze overheid te voorzien.
Maar die EU cloud heeft ook geen Microsoft ecosysteem wat om een of andere reden altijd een harde requirement is.
Grappig genoeg mag dat geen harde requirement zijn in een aanbesteding. Die zijn functioneel, precies om te zorgen dat je niet een dergelijke lock-in krijgt. De overheid zou dus e-mail moeten aanbesteden of cloud opslag. Nu weet ik ook wel dat het niet zo gaat, maar onze regelgeving hieromtrent is dus al wel duidelijk.
Mogen nee. Maar dat wordt altijd met een workaround wel geregeld hoor. Je schrijft gewoon precies wat je nu gebruikt en hebben wil, en bam, Microsoft.

Als je schrijft dat je een visie hebt waarin iets 'best of suite' (single vendor) de voorkeur heeft, kom je er al snel.

En daarnaast, wie gaat het aanvechten dan, als de regels worden overtreden? Een inschrijver? Die gaat nooit meer een normale relatie met de klant krijgen. De overheid? Die negeert het\doet er graag aan mee. Een derde? Die weet van niks.
Uit ervaring (als verantwoordelijke) kan ik je ook vertellen dat er ook kosten mee gemoeid zijn.

Alleen al de kosten van het trainen van de mensen in tijd en geld om met een ander office pakket te werken is ook aanzienlijk. Als de leverancier dit in de aanbesteding mee moet nemen (wat wel verstandig is om te doen als je niet een enorm training budget hebt), lopen de aanbestedings kosten enorm op.

Om maar niet te spreken dat de kennis m.b.t. opensource vaak dun verspreid is, dus duur.

Je moet opletten dat deze pakketten van microsoft door veel mensen gebruikt worden (ook de mensen die niet in de IT werken, kijk naar politie, brandweer, zorg, etc.). Maar bijvoorbeeld ook mensen met afstand tot de arbeidsmarkt of mensen die achter recepties werken.

Deze zijn meestal vanuit huis wel bekend met Microsoft of word en excel... maar helaas niet met openoffice / linux of iets anders.
Wanneer men gedwongen wordt met bijv LibreOffice te werken, gaat alles vanzelf perfect lopen. Het is voornamelijk de wil. Het onbekende. En ja, het is lelijker. Tja.

Maar de kosten, dat kan, maar training kan je ook absoluut uit een aanbesteding laten en gewoon op je begroting zetten. Het is een truc, maar deze mag wèl legaal. Of je neemt op dat de leverancier de mogelijkheid heeft of na gunning training te verzorgen indien gewenst.
En dat is het probleem er is geen EU cloud die aan die functional eisen kan voldoen.
Dat is nou echt een "kip-ei" probleem, als er in de aanbesteding staat dat er een bepaald marktaandeel moet zijn, het bedrijf miljoenen omzet moet draaien of de "marktstandaard" gevolgd moet worden.

Als er echt naar functionele eisen gekeken zou worden, kan een EU cloud natuurlijk prima voldoen.

Stel dat je een nieuwe tekstverwerker moet inkopen voor alle rechtbanken in Nederland. Alle rechters, secretarissen en griffiers zouden prima uit de voeten kunnen met een bijna terminal-achtige console die misschien wat macro's kan draaien voor standaard-teksten en persoonsgegevens. Maar door marktaandeel of zelfs marktleiderschap te eisen, kom je dan toch weer op Word uit.

En als je dat cirkeltje maar blijft volhouden, komt er nooit een Europese tegenhanger van enige omvang.

Deze markt wordt met publiek geld zo in stand gehouden. Pas als we de noodzaak voelen van een verandering (inclusief een fall-back scenario waarin de overheid ook analoog kan functioneren) gaat dat veranderen. En daar is waarschijnlijk een oorlog of ernstig incident voor nodig.
Jij vergeet dat WORD geen voorkeur heeft voor de functionaliteit van tekst bewerken maar door de Purview backed suite , en daar zit het probleem die hele teks verwerking, Entra samenwerking en Purview integratie is de reden om compliant te zijn met wet er regelgeving.

En dat bouw je niet even na , en al bouw je het na waar ga je het hosten in EU. kan zo maar zijn dat dat land een jaar later ook uit de EU stapt Zie UK. en dan zit je weer in de zelfde boot je bent alleen paar miljard armer.
Ik heb de overgang van WordPerfect naar Word nog meegemaakt bij de Rechterlijke Macht en herinner me heel goed hoe de marketing van Microsoft z'n vingers achter de deur kreeg bij het management. Sindsdien zaten rechters opeens zelf te klooien met tekst-opmaak terwijl dat eerder uiteraard iets van de griffie was.

Wet- en regelgeving eist geen Purview-integratie, dat is weer precies dat verwarren van functie en vorm wat ik bedoel. Wat je functioneel wilt is dat je kunt aantonen dat er niet is geknoeid met een document nadat het is ondertekend. Maar je beschrijft goed hoe de techniek leidend is geworden in de organisatie, daar mag de wetgeving zich op aanpassen. Zie ook de Raad voor de Rechtspraak, waarbij de scheiding van de machten ondergeschikt is gemaakt aan spreadsheet management. De rechters in Polen zijn als het er op aankomt nog onafhankelijker dan in Nederland...

/ontopic Als je zo'n infrastructuur beschouwt als cruciaal, wil je van geen enkel land afhankelijk zijn, dan host je iets zelf of zorg je in ieder geval voor een analoge back-up. De puinhoop die ontstond na het Citrix-debacle bij het OM zou een waarschuwing moeten zijn. Maar terwijl het geopolitieke toneel in hoog tempo verandert, maakt Nederland zich in hetzelfde tempo meer afhankelijk van Amerika. Met gas, cloud-oplossingen voor strategische doelen en in hoog tempo maken we die fout nu weer met AI.
Ik denk dat je de verantwoordelijkheid van die managers overschat. Die managers worden aangestuurd door een directie en een board. Die bepalen de strategieën, doelstellingen en bijbehorende bonussen voor de managers.

Als in die doelstellingen niet "strategische onafhankelijkheid" staat, maar wel kostenreductie en operationele zekerheid (iets anders dan strategische zekerheid), en de bonus van de manager van dat resultaat afhangt, dan maakt het niet uit wat de manager vind en denkt, het wordt gewoon Amerikaanse cloud providers.

Voor de board/directie geld hetzelfde, die worden door de aandeelhouders vooral afgerekend op het financiële resultaat. Liefst op korte termijn.

De manier waarop het systeem functioneert moedigt eigenlijk iedereen aan strategische veiligheid te negeren, tot op het moment dat het echt niet meer mogelijk is om de kop in het zand te steken. Dat is wat we nu zien gebeuren.
Mee eens, afhankelijk van hoe groot de organisatie is zijn het managers of board members. De situatie blijft inderdaad dat er conflicterende belangen zijn.
Eigenlijk is het een totaal gebrek an verantwoordelijkheid nemen.

Wel de lusten, niet de lasten. En als het echt fout gaat, dumpt de board de verantwoordelijkheid op de managers. Hoofd op het hakblok, de volgende aannemen, en door.
Nee hoor, de meeste managers wijzen dan op hun beurt weer naar de techneuten - liefst naar degene die de hele tijd al heeft gezegd dat het besluit van het management niet zo slim zou zijn. Been there.
Dat is echt schokkend. Vooral gezien de escalerende houding van Trump op dit moment zou ik als ICT'er bij een overheidsdienst maar eens rapperdeflap gaan nadenken over manieren om het kaartenhuis weer op te bouwen als alle Amerikaanse diensten wegvallen.
Ben het roerend met je eens, maar helaas zijn het niet de ICT-ers die hierop veel invloed (kunnen) uitoefenen. Het hogere management verschuilt zich immers achter argumenten als "Het is momenteel veel te complex om over te stappen" "We hebben de kennis en handjes niet om die transitie te implementeren" en zo vallen er nog wel een aantal lame excuses te verzinnen. Het draait om de mindset, die al vele jaren "we laten het aan de markt over, want de markt weet wel wat goed voor ons is" luidt.
Nee precies. Maar zoals ik in mijn andere commentaar ook schreef, uiteindelijk zijn het de IT'ers die het moeten oplossen als hoger management naast hun bureau staat ;)

De gebruikte argumenten verdampen natuurlijk razendsnel als er geen continuïteit meer is omdat Nederland op een Amerikaanse sanctielijst terecht gekomen is. Als je productie stilvalt is dat een existentiële bedreiging. Dan geldt alleen nog: hoe krijg ik het bedrijf zo snel mogelijk weer op de rit.
Misschien grappig om te vermelden, DPG media wordt ook benoemd, volgens mij valt Tweakers.net daar ook onder?
Zijn we echt ontwricht als DPG Media wegvalt? :+

Goed initiatief overigens, hoewel ik 'dashboard' wat fancy vind klinken, het is niet meer dan een opsomming van instanties en de afhankelijkheid van de cloud.

Er mist ook wat bronvermelding. 100% van de notarissen? Waar komt de data vandaan?

[Reactie gewijzigd door Navi op 21 januari 2026 15:03]

Media is wel degelijk ontwrichtend als dat fout gaat. Of erger: bewust beïnvloed. DPG specifiek omdat ze een gigantisch marktaandeel hebben, ook in de breedte.

Marktaandeel DPG in 2024:
  • Radio: 16,4%
  • Online nieuws: 40,6%
  • Dagbladen: 54,6%
  • lineaire Televisie: 25% (moeten halen uit uit tabel 7)
  • Social media: 19% (moeten halen uit uit tabel 7)
In alle categorieën staan ze op plaats 1, 2 of 3. Het belangrijkste wat mij betreft, de online en papieren nieuws media: beide nr. 1.

Bron: (Media monitor 2025) https://www.cvdm.nl/wp-content/uploads/2025/11/84454-CvdM-Mediamonitor-2025-TG-PDFA.pdf

https://www.cvdm.nl/nieuws/mediamonitor-2025-maatregelen-nodig-om-betrouwbare-en-diverse-nieuwsvoorziening-te-versterken/


Overigens meld de DPG zelf dat ze een radio aandeel hebben van 28,7% en een lineaire TV marktaandeel van 37%. Ik geloof de Commissariaat voor de Media meer eigenlijk.
Bron: https://www.dpgmediagroup.com/nl-NL/nieuws/dpg-media-realiseert-omzetgroei-stabiel-resultaat-2024
De website kan worden herbouwd op een ander platform. Als het goed is hebben ze ook wel database-backups, hopelijk op een schijf in Nederland of België.

Als het mis gaat zullen die kranten wellicht een paar dagen geen nieuws op hun site kunnen zetten maar de maatschappij zal dat wel doorstaan. Het zal wel een behoorlijk gemis worden als ze hier niet van kunnen herstellen natuurlijk, maar daarop acht ik de kans klein. Zolang er één betrouwbare nieuwsbron in de lucht blijft (de NOS bijvoorbeeld, die zit behoorlijk in Nederland geworteld) denk ik niet dat de impact enorm zal zijn.

Ik vrees eerder voor de plek waarop individuele (onderzoeks)journalisten hun werken in hebben opgeslagen, eigenlijk.
"NOS zit behoorlijk in Nederland geworteld"? Volgens het dashboard toch niet:
Alle grote radio en TV stations en omroepen (NOS, RTL, BNR…)
Zijn we echt ontwricht als DPG Media wegvalt?
Uhmmmm, als je van mening bent dat kranten niet meer relevant zijn, dan heb je gelijk. :?

National

Algemeen Dagblad
De Ondernemer
de Volkskrant
Nu.nl
Sportnieuws.nl
Trouw
Topics

Regional

Brabants Dagblad
BN De Stem
De Gelderlander
De Stentor
De Twentsche Courant Tubantia
Het Parool
Eindhovens Dagblad
Provinciale Zeeuwse Courant

[Reactie gewijzigd door player-x op 21 januari 2026 15:20]

De opsomming bevat geen items die noodzakelijk nieuws delen 🤣
Snelle luie CTRL-C > CTRL-V, en er zijn Nerderlanders die absoluut niet zonder voetbal nieuws kunnen. :+
Als we ervan uitgaan dat de NOS website en de fm radio wel in de lucht blijven, dan ben ik het met je eens.
De regionale kranten kan ik wel missen, maar van het de Volkskrant, Trouw, en zelfs af en toe nu.nl komt nog wel eens een wat diepere rapportage die wel degelijk wat toevoegt boven de kopie-plak van het ANP en lokale onzinitems die de meeste van die sites doen.

We komen niet helemaal zonder nieuws te zitten, maar als die kranten voor lange tijd wegvallen denk ik wel dat we er qua journalistiek op achteruit gaan.

Hopelijk zijn de journalisten zo slim om hun onderzoeksverhalen niet op te slaan op OneDrive/Google Drive/etc. maar dat ze van Europese herkomst gebruiken. Eerlijk gezegd vermoed ik dat als het mis gaat met de Amerikanen, zelfs de journalisten van kranten buiten deze lijst nog wel wat dingen kwijt zullen gaan raken vanwege de manier waarop Amerikaanse clouddiensten zo normaal zijn geworden.
Denk dat we het wel overleven :)
En de Donald Duck met de Duckstadkrant
Maar zou Rockerduck écht Groenstad van Dagobert af willen pakken? :9
Zeker waar, maar volgens mij draait tweakers bovenal nog op eigen infra. Ze zijn best open dat ze onafhankelijk van DPG draaien. Er zijn hier en daar wat blogs te vinden over de servers etc achter de website. Ik denk wel dat ze google gebruiken voor interne communicatie, wat dan ook weg zou kunnen vallen.
Zeker waar, maar volgens mij draait tweakers bovenal nog op eigen infra.
De cookiemuur komt van DPG. Mij is wel eens verteld door T.net crew dat T.net hier zelf geen invloed op heeft. Als de cookiemuur niet beschikbaar is dan kan je waarschijnlijk niet T.net bezoeken in een nieuwe sessie.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 21 januari 2026 15:21]

Nu zal het weghalen/omzetten van die cookiemuur nou niet heel ingewikkeld zijn mocht dat nodig zijn.
Correct, DPG Media is het moederbedrijf van Tweakers. Dus inderdaad ik denk dat zij dus ook onder dat hangen. Maar zoals andere ook zeggen de tweakers website zit up hun eigen infra, alleen zie ik well dat ze gebruik maken van Akamai voor hun website, dus ik verwacht dat ze die voor hun CDN gebruiken, en dat is well gewoon een bedrijf uit de VS.

En dit is ook een beetje het ding, je kan well afstappen voor je hosting, maar als je er tussen nog een amerikaanse service gebruikt zoals een CDN van Akamai of Cloudflare dan ben je niet veel verder, je kan well voorkomen als iemand je servers platlegt, maar het voorkomt niet inmenging, zeker omdat het zover ik kan zien een TLS terminating CDN is.

Bron: RIPE Whois op het huidige IP(2.16.6.12) en IPv6(2a02:26f0:1180:35::210:6acd)

[Reactie gewijzigd door Stetsed op 21 januari 2026 15:24]

CDN of andere frontends zijn ook een vorm van key escrow
Tweakers doet zn hosting volgens mij zelf bij true, wat Nederlands is.

Hoe processen intern lopen en hoe groot de (cloud)afhankelijkheid is zou ik niet durven zeggen. Er zal vast wel iets van ms teams of Google meets worden gebruikt om thuiswerken en conferenties mogelijk te maken.
Hoewel tweakers blijkbaar well zijn eigen servers draait voor de backend, blijkt het dat ze well een Amerikaanse CDN provider gebruiken(Akamai), dus het is ook niet onafhankelijk van een Amerikaanse service provider
Is daar een Europees alternatief voor?
Ach de vraag is ook of het nodig is. Je kant prima je infra opschalen bij true tegen kosten uiteraard, die je moet willen dragen. En daarnaast accepteren dat in extreme gevallen je een verstoring hebt. Er gaat niemand dood als tweakers eruit ligt maar het kost geld. Ook dat kun je accepteren. Het zijn allemaal keuzes qua geld.
Ik denk dat de belastingdienst inderdaad prima een rack in een Iraaks data centrum zou kunnen zetten, is toch een stuk voordeliger.
Interessant en een soort van eng om te zien hoeveel we afhankelijk zijn van de Amerikaanse cloud diensten. Maarja, er is ook niet echt een goed alternatief uit Europa als je kijkt naar veelzijdigheid. Maak een CE aan: Cloud Europe. Het logo hebben we al :+

Vind het overigens niet echt een dashboard te noemen. Eerder een blogpost met was lijstjes gecategorizeerd.
Er zijn zat alternatieven maar we moeten accepteren dat het net ff anders is.
Met net effen anders bedoel je voldoet niet aan regel geving en is niet compliant te krijgen
Dat is natuurlijk geneuzel, volgens mij is dat prima compliant te krijgen, en anders accepteer je maar dat je niet te eisen hebt. Als het spul bij Trump parkeren compliant is, is dat sowieso niet veel waard.
Het risico van usa big tech is kleiner dan non complaint eu cloud.

De cascade reputatie damage Als Ze iets zouden doen is zo groot dat ze dat nooit zullen proberen omdat ze daar zelf slechter van af komen.

Net als poetin zou bluffen jullie krijgen geen olie en gas meer.
Ah, zoals Microsoft nooit wat zou doen, Amerika is hoogst onstabiel op dit moment en de CLOUD-act, staat veiligheid simpelweg in de weg.

Compliance is een papieren tijger, zeker als de Amerikaanse provider wel compliant zijn maar niet veilig.

We moeten stoppen met zeggen dat we het niet kunnen en gewoon gaan doen.
Dat is de uit daging gewoon doen betekend 15 jaar aan achterstand inhalen is pas over 5 jaar klaar en dan lig je waarschijnlijk weer 5 jaar achter.
mooi dat dat prima is maar ga jij dat betalen,

5 jaar development met een team van 250 man is alleen al 180 miljoen

Dan moet je nog hardware en bouwen en projecten plannen, nog eens een paar miljard en dan heb je nog niet eens je eerste klant en een verouderd platform.

en dan moet je nog een support en sales organisatie op gaan zetten , wat nog eens snel een miljard kost.

En dan hopen dat je alles winst gevend kan laten draaien want tja je moet ook nog het verlies gevende AI stuk oppakken

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 21 januari 2026 21:10]

Ja prima, ook als dat belastinggeld kost. Beter vandaag beginnen met die 15 jaar achterstand dan nog langer nietsdoen, onze industrie en tech sector verwaarlozen een economisch afhankelijk zijn van wereldmachten zonder goede bedoelingen.

Die tijd van onze zekerheid, veiligheid en onafhankelijkheid wegbezuinigen mag wel eens voorbij zijn.
en wat garandeerd jouw dat over 1,5 jaar bijvoorbeeld frankrijk niet het zelfde doet,

Of de UK zoals we al gezien hebben niet meer onderdeel wil zijn van de EU, of zoals hongarije ineens van meningen veranderen ?
Niets, dat is dus ook winst te behalen.
dus je zegt nu zelf dat het een fail - fail scenario is , risico is het kost veel geld en we schieten er niks mee op want zelfde probleem blijft bestaan.

Dan moeten we het vooral niet doen
Het kans dat een EU land moeilijk gaat doen is kleiner dan dat een non-eu land dat gaat doen. Daarnaast is de politieke invloed groter en hebben we meer middelen tot onze beschikking om in te grijpen. Netto is de kans kleiner en de impact ook kleiner. Risico is kans *impact en dat is dus een fractie van de huidige situatie.

Daarnaast is het geen slecht idee om bepaalde dingen gewoon binnenslands te houden (zoals je infrastructuur voor inloggen bij de overheid), voor bepaalde cloud oplossingen hebben we die overigens ook maar dit gaat verder dan alleen IT.

Eerste stap om dingen weg te halen bij de invloedsfeer van de Verengde Staten (dus alles vermijden wat on der de CLOUD-act valt). Daarnaast je eigen infrastructuur doorontwikkelen en op termijn daarnaartoe migreren.
Het kans dat een EU land moeilijk gaat doen is kleiner dan dat een non-eu land dat gaat doen
Vooralsnog zijn er meer EU landen uit de EU gestapt dan dat er internationale samewerkingens zijn gestopt :)
Tot zover mij bekend is alleen het VK uit de EU gestapt, en zijn er best wel wat samenwerkingen gestopt. Zo heeft EU sancties tegen landen als Rusland, Noord-Korea en Iran, je bewering klopt niet.

Verder is dat niet het punt, het gaat om de risico's die erbij horen. Voor soevereiniteit is de CLOUD-act gewoon een probleem, daar zig het grootste punt.

[Reactie gewijzigd door Ed Vertijsment op 22 januari 2026 12:19]

Zo heeft EU sancties tegen landen als Rusland, Noord-Korea en Iran
Welke critische infra nemen we af van die landen op IT gebied ?
Verder is dat niet het punt, het gaat om de risico's die erbij horen. Voor soevereiniteit is de CLOUD-act gewoon een probleem, daar zig het grootste punt.
Dat is juist wel het punt want dat is zelfde RISICO, jij zegt zelf ook telkens het is een risico berekening. En dat risico van miljarden investeren in self hosting in EU en dan splitsing krijgen in EU is een HEEEL groot risico. Daarnaast is er nog een groter risico nl we kunnen het niet eens worden in EU wie dat dan moet doen dat is nl al meerdere keren geprobeerd en daar zie je de verdeeldheid van EU juist als risico terug komen.
Voor soevereiniteit is de CLOUD-act gewoon een probleem
Ik zie die waardeloze regel juist als minder risk omdat de uitvoering van die regel groteere schade aande USA toebrengt dan hij opleverd en zoals je zelf zegt schade x kans = risk

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 22 januari 2026 12:27]

Het is onderdeel van een gewenste soevereiniteit.

Als de EU investeert in zichzelf onafhankelijker te maken van derden, is dat ook minder geld dat naar het buitenland stroomt, en wellicht meer geld dat naar de EU komt voor haar (nieuwe) dienverlening.

Je kunt makkelijk korte termijn denken, maar is overduidelijk dat de EU op alle mogelijke vlakken op haar eigen benen moet kunnen staan. Dat betekent dus afbouwen van afhankelijkheden van Amerikaanse tech diensten, en het afbouwen van afhankelijkheden van Chinese productie. En dan begin je met essentiële zaken, die ontwrichtend zouden zijn.
Of je werkt weer allemaal samen in een wereld economy, dan ben je pas voortvarend bezig,

Nu ga je juist weer achteruit door de landjes steeds kleiner te maken , en wat als europa uit elkaar valt omdat we het niet eens worden of het land waar we het EU data center zetten krijgt ineens het idee dat ze anti EU moeten zijn , heb je weer het zelfde probleem als nu met USA.

Nee we moeten samen met zijn alle eens van de IK af en naar de WIJ werken, zodra we multiplanetair worden zullen we echt meer WIJ moeten doen of gaan we dan mars en de maan ook boeicotten want dat zijn dan ook weer individueele partijen.
Dat is voor vrij lange tijd geprobeerd door gas in te kopen bij Rusland en IT en defensie bij de Verenigde Staten, die twee zijn nu vooral bezig met landje pik in Europa en we hebben eigenlijk 0 leverage om er iets aan te doen.

Voor de rest zijn we eigenlijk afhankelijk van China, die ook al niet vies is van landje pik en zelf maken we eigenlijk niets en kunnen enkel wat integreren wat anderen aanbieden. De multiplier werkt nu als divider door importheffingen die we opgelegd krijgen en doordat wij meer afhankelijk zijn van anderen dan zij von ons kunnen wij er niets tegen doen. Onze economie moet duurzamer worden niet, snel groter.
En anders jatten we het logo van China ;)
Ik weet niet of Bert Hubert meekijkt hier maar academische ziekenhuizen van Amsterdam, Nijmegen, Maastricht en Groningen gebruiken het EPD van Epic wat 100% Amerikaans is.

(de software staat overigens niet in de cloud, maar op eigen servers, echter je bent dus 100% afhankelijk van een Amerikaans bedrijf...)

Begrijp dat SURF nu wel experimenten/pilots doen met Europese software zoals Nextcloud. Hulde natuurlijk maar haalt het vaak niet bij functionaliteit die de Amerikanen bieden....

[Reactie gewijzigd door _Richie_ op 21 januari 2026 15:12]

Begrijp dat SURF nu wel experimenten/pilots doen met Europese software zoals Nextcloud. Hulde natuurlijk maar haalt het vaak niet bij functionaliteit die de Amerikanen bieden....
Irrelevant... die hebben minder functionaliteit omdat het minder gebruikt wordt en de resources van Big Tech niet hebben. Maar als heel Europa van de VS wordt afgesloten krijgen ze er ineens een heleboel klanten bij, en met die sloot aan inkomsten kunnen ze hun product op het niveau van Amerikaanse tegenhangers brengen.

Het is heel even door de zure appel heen bijten, maar daarna zijn we wel zelfstandig, en hebben we tech die in de toekomst de Amerikanen nog wel voorbij zal gaan. Big Tech is teveel bezig met kijken hoe ze hun winst kunnen maximaliseren en zijn de klant totaal vergeten.
Minder functionaliteit is beter dan geen functionaliteit.
Mooie lijst.

Ik vind dat it-dienstverleners (MSP’s) hier ook wel op het lijstje mogen staan. Zij hebben vaak een sterk adviserende rol bij niet-techbedrijven zoals woningbouwcorporaties, en adviseren vaak uitsluitend MS producten. Ik heb samengewerkt met MSP die van Linux (servers en/of workstations) absoluut niets willen weten.
Heb je een eenvoudige dns-server nodig? Windows is het antwoord…
Dhcp? Windows. Fileshare? Windows. Webserver? Windows IIS 🤢

En de supermarkten? De voedseldistributieketen lijkt mij ook zeer cruciaal. Maar misschien staan die niet op het lijstje omdat ze het wel hee goed doen? Ik weet het niet, maar verwacht het niet.

[Reactie gewijzigd door Mushroomician op 21 januari 2026 15:12]

Wat ik nu zo grappig vind aan dit verhaal, als groot aanhanger van het nieuwe Amerika onder Trump (ja echt)?

Meer dan 20 jaar terug waarschuwde ik en veel mensen met mij al over het gebrek aan soevereiniteit bij een te grote afhankelijkheid van partijen anders dan die in het eigen land en onder eigen beheer. Dat geldt niet alleen voor IT, maar ook voor veel andere diensten (elektriciteit, gas, arbeid, etc.) en wat dacht je van onze industrie zoals scheepsbouw? Wat je dan steevast hoorde: je bent een complot wappie, centraliseren is veel goedkoper, we kunnen toch niet concurreren, etc.. Hoe globaler hoe beter.

En nu is er in de VS iemand aan de macht die kiest voor een totaal ander beleid waarbij er maar één belang rechtstreeks voorop staat (dat van de VS) en nu zijn we plots allemaal in paniek.

Het is toch op het bizarre af dat dit voor (kritieke) diensten en industrieën niet gewoon strategisch beleid is?

Dit illustreert gek genoeg precies wat de regering in de VS ook zegt over de EU: we zijn complacent, lui, bureaucratisch en laten ons volledig leven door de rest van de wereld. Dit zie je onder andere terug aan het volstrekte gebrek aan buitenlandbeleid bij de EU en aan de schier onbeperkte instroom van immigranten die een volledig ander wereldbeeld aanhangen.

Daar zijn we het dan met ons allen weer volledig mee oneens, maar ondertussen doen we eigenlijk precies wat de VS ons verteld dat we moeten doen: onafhankelijk en weerbaar worden.

Ik hoop dat het ook op andere vlakken dan IT en grondstoffen van de grond gaat komen. Ook cultuur is mij een groot goed welke bewaard mag blijven. We mogen de VS werkelijk dankbaar zijn voor deze wake-up call.
Jij denkt dat Trump in iets anders geïnteresseerd is dan hemzelf? Amerikaanse belangen zullen hem een rotzorg zijn op het moment dat die niet samenvallen met die van hem persoonlijk. Dat is ook wel te zien aan dit hele Groenland-debacle, want alles wat er nu gebeurt gaat lijnrecht in tegen de belangen van de VS zelf.
Ik geloof niet dat dat er überhaupt to doet. Dit zijn de risico's waaraan je je blootstelt met dit (gebrek aan) beleid. Discussies over de motivatie en persoonlijkheid van Trump zijn in dat opzicht puur academisch.

Net zoals discussies over de goede of slechte bedoelingen van Rusland of China: vertrouwen is goed, voorbereid zijn is beter. We zijn gewoon extreem lui en ongeïnteresseerd geworden door deze periode van relatieve rust.
Meer dan 20 jaar terug waarschuwde ik en veel mensen met mij al over het gebrek aan soevereiniteit bij een te grote afhankelijkheid van partijen anders dan die in het eigen land en onder eigen beheer. Dat geldt niet alleen voor IT, maar ook voor veel andere diensten (elektriciteit, gas, arbeid, etc.) en wat dacht je van onze industrie zoals scheepsbouw? Wat je dan steevast hoorde: je bent een complot wappie, centraliseren is veel goedkoper, we kunnen toch niet concurreren, etc.. Hoe globaler hoe beter.
Achja, ook een kapotte klok heeft 2x per dag gelijk.
Weet iemand welke diensten Amerika in Europa gebruikt? Dus een keer de andere kant op kijkend. Welke diensten zijn dat? Ben benieuwd of daar afhankelijkheden zijn, of dat wij alleen afhankelijk zijn van Amerika?
Ik kan nu alleen ASML bedenken.

Maar weet ook dat vroeger veel militaire technologie uit Nederland kwam / ontwikkeld werd, bijvoorbeeld radarapparatuur die de toenmalige Stealth gewoon wel kon volgen.
ASML is geen dienst, maar een bedrijf. En geen toegang tot nieuwe ASML machines is niet (op de korte termijn) maatschappij ontwrichtend.

De VS heeft vrijwel geen vergelijkbare afhankelijkheden wanneer je kijkt naar overheid, zoals wij dat met (big) tech hebben. Vanuit dat oogpunt is het dus al kraakhelder dat het huidige systeem 100% in ons nadeel is, en dat wij zo snel mogelijk deze afhankelijkheid moeten veranderen.

Stel je voor dat vrijwel alle Amerikaanse lokale en federale overheden, ziekenhuizen, politie, brandweer, rechters, advocatuur, universiteiten, energie bedrijven, etc etc volledig afhankelijk zouden zijn van Deense software. Dat zou compleet onacceptabel zijn. Maar dat is letterlijk onze realiteit, maar dan is het Amerikaans.

[Reactie gewijzigd door drdelta op 22 januari 2026 02:25]

ASML levert ook de diensten voor hun machines.

Eens dat e.e.a. geen korte termijn effecten heeft.

(Korte termijn als in per direct.)
Je kunt het ook omdraaien. De Usa is heel afhankelijk geworden van de inkomsten van cloud dat het ruzie maken of schade van severenity zoon grote cascade impact op hun zelf zal hebben dat ze nooit zouden durven te schaden.

De reputatie schade alleen al zou in de triljoenen lopen. En dan zullen grote tech bedrijven ook nog eens de staat aan klagen voor deze schade. Dat zou in een klapt de schuld zo ver op kunnen lopen dat de usa failliet zou zijn.
Woorden als “schokkend” of “schrikbarend” over het gebruik van Amerikaanse cloud begrijp ik vooral met de kennis van nu. Wat er geopolitiek en economisch speelt, had niemand vijf of tien jaar geleden echt kunnen voorspellen. In dat licht is het ook niet vreemd dat organisaties destijds voor deze oplossingen hebben gekozen. Die keuzes waren toen, binnen de geldende kaders, logisch en verdedigbaar.

Ik vind het bovendien wat te makkelijk om automatisch naar het management te wijzen. Als zij een andere afweging maken dan jij zelf zou doen, dan zijn er grofweg twee opties: of de risico’s en consequenties zijn niet goed genoeg uitgelegd, of je moet accepteren dat er, na een zorgvuldige afweging, een ander besluit is genomen. Zolang het een weloverwogen besluit is, hoort dat bij professioneel samenwerken.

Dat neemt niet weg dat we met de wereld van vandaag opnieuw moeten kijken naar afhankelijkheden en risico’s. De echte vraag is hoe we vergelijkbare functionaliteit en schaal binnen Europa kunnen organiseren, zonder opnieuw te afhankelijk te worden van één partij of één land. En ja, dat blijft spannend, zeker als je ook daar rekening moet houden met politieke en economische stabiliteit op de langere termijn.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn