NOS: Twee derde van belangrijke Nederlandse domeinnamen gebruikt VS-cloud

Twee derde van de domeinnamen van belangrijke Nederlandse sectoren gebruikt minstens één Amerikaanse clouddienst. Dat zegt de Nederlandse publieke omroep NOS op basis van onderzoek.

De NOS baseert het percentage van 67 procent op de DNS-records van 16.500 websites van maatschappelijk relevante sectoren. Het gaat onder meer om vitale infrastructuur, overheden, zorginstellingen en het onderwijs. Naast websites gaat het om diensten als e-mail en Microsoft Teams.

Ook patiëntenportalen van ziekenhuizen gebruiken vaak Amerikaanse clouddiensten; 29 van de circa 70 ziekenhuizen 'zijn gekoppeld aan' een server van Microsoft of Cloudflare. Bij in ieder geval drie ziekenhuizen zijn dossiers volledig naar Microsoft-servers verplaatst, laat patiëntendossierleverancier Chipsoft weten aan de NOS. Dit is een keuze van de ziekenhuizen zelf.

Uit het onderzoek blijkt dat de mediasector de enige sector is waarbij alle onderzochte domeinnamen minimaal één Amerikaanse clouddienst gebruiken. Mbo-scholen, gemeenten en zorgverzekeraars scoren ook hoog, met 98 procent. Microsoft is veruit de grootste leverancier, met een marktaandeel van 49 procent. Amazon heeft 16 procent, Cloudflare en Google 11 procent, en DigitalOcean 10 procent. DigiD-hoster Solvinity, die mogelijk in handen komt van het Amerikaanse bedrijf Kyndryl, heeft een marktaandeel van 1 procent.

De afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten ligt op dit moment onder een vergrootglas. De vrees bestaat dat de Amerikaanse president Trump deze afhankelijkheid zou kunnen misbruiken.

Bron: Win McNamee / Getty Images

Reacties (188)

[Keypunchie]

De afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten ligt op dit moment onder een vergrootglas. De vrees bestaat dat de Amerikaanse president Trump deze afhankelijkheid zou kunnen misbruiken.

Het probleem is groter dan alleen Trump.

Er is een grotere omslag gaande, waar duidelijk is dat de "internationale wereldorde", die we hadden sinds de jaren '90 voorbij is. Toegegeven: die internationale wereldorde was een Pax Americana, oftewel, werd onderbouwd door Amerikaanse militaire en economische macht.

En daar wringt de schoen. Trump is niet zozeer de oorzaak, maar eerder een symptom: "Het Westen" heeft niet meer de dominantie die het ooit had, mede door technologische ontwikkelingen.

China, India en Brazilie zijn economische grootmachten geworden, met op zijn minst regionale dominantie (Brazilie), zo niet internationale (India wellicht en China zeker). Een petro-staat als Rusland weet door sociale media goed te bespelen om veel invloed uit te oefenen in regio's zoals Afrika.

Goed, allemaal geopolitieke analyses, maar het gevolg is: Europa kan niet meer op Amerika vertrouwen als vriend. Onze belangen lopen minder in de pas, soms zullen we eerder met China een verstandhouding moeten hebben, waar die voor de VS een grotere rivaal is.

In die context is het zeer onverstandig om al je hardware uit China te halen en al je software uit de VS. Dat geeft die partijen een hele grote hefboom. Betekent ook niet dat meteen Big Tech overboord moet en alles uit China verboden. Maar je zult aktief de concurrentie aan moeten gaan en alternatieven moeten hebben. Al is het maar om een onderhandelingspositie te behouden.

En dat gaat niet goedkoop zijn, en kan niet op korte termijn, maar zonder dat pad zal je merken dat je soevereiniteit ingeperkt is. Dan zal je helaas de nukken van Trump telkens serieus moeten nemen en minzaam moeten knikken als Xi weer eens met eisen komt.

[wiseger]

En dat gaat niet goedkoop zijn

Dus gaat het niet gebeuren. Want de rekening zal toch echt ergens door iemand betaald moeten worden.

De nukken van Trump hoef je niet serieus te nemen, ook Trump kan de nucleaire optie slechts éénmaal gebruiken. daarna stort ook zijn economie in, want de big tech kunnen tientallen procenten inkomsten derving helemaal niet aan.

Hetzelfde geld voor Xi, ook de Chinese economie kan in het geheel niet zonder de Europese markt. Heel China hangt van toeleveringsketens aan elkaar. Als de afzet in elkaar dondert, komt de hele economie tot stilstand, met alle gevolgen van dien.

Het is echt meer de mindset van Europa, het Calimero denken dat de 'grootmachten' met ons kunnen sollen. Maar zo werkt het niet.

[we_are_borg]

Je gaat er nu vanuit dat Trump kan nadenken over iets. Ja je kan het eenmaal gebruiken maar als die persoon er totaal niets om geeft dan is iedereen de sigaar. Niet alleen de bedrijven maar ook de werknemers en bedrijven die afhankelijk zijn van die bedrijven etc etc. Het komt er op neer hoeveel wilt men verliezen en welke prijs hangt er aan. Een grootmacht is de EU niet echt wij zijn erg afhankelijk van andere grootmachten en we willen voor een dubbeltje op de eerste rij zitten.

Kijk naar NATO de US investeert en hebben een goed leger. Kijk naar de EU wij hebben ongeveer afgerond naar boven 450 miljoen inwoners. De US 350 miljoen afgerond naar boven wij hebben dus 100 miljoen extra inwoners maar we hebben ogeveer de zelfde grote in het leger maar we kunnen ons eigen niet echt verdedigen hier hebben we de US nodig.

Kijk nu naar de economie de US is groter per capita de US kijk naar nu en niet later terwijl wij meer naar later kijken. Ook op sancties de3 US kan zeer snel schakelen de EU gaat naar commissies moet er over vergaderd worden stemmen dan ben je al snel minimaal een week later. Dan wordt je niet meer serieus genomen als je niet binnen een dag of twee kan reageren.

Wat kunnen we doen, wel zorgen dat overal in de EU iedereen het zelfde verdient en ook de zelfde rechten krijg zorg dat mensen het goed hebben een tevreden mens geeft meer en wil ook meer doen. Nu is alles schots en scheef zolang je hier niet aan doet kan de EU niet verder.

[Klauwhamer]

Ik denk dat het belangrijk is te beseffen dat Trump slechts de figurehead is van de Republikeinse partij, maar dat de Heritage Foundation 'het schip' is. Niet Trump. En de Heritage Foundation heeft inmiddels met Project 2025 aangetoond zowel na te kunnen denken als slagkracht te hebben omdat ze (en gelieerden) in alle lagen van de samenleving verweven zitten, op relevante posten. Dit soort data verordenen kan onvoorziene gevolgen hebben -- inmiddels zit Amerika al op het punt dat publieke executies een DARVO-behandeling krijgen en niemand kan er iets aan of mee doen. Dat is de realiteit. En dat is niet toe te schrijven aan Trump, hij is slechts de figurehead van een goed doordacht en uitgevoerd plan (Project 2025).

[Bux666]

[...] een DARVO-behandeling [...]

DARVO is een manipulatieve strategie (Deny, Attack, Reverse Victim and Offender) die daders van misbruik of foutief gedrag gebruiken om verantwoording te ontwijken. Het houdt in dat de dader de feiten ontkent, de aanklager aanvalt en de rollen omdraait, waardoor het slachtoffer de schuldige lijkt, aldus onderzoekers.

De drie componenten van DARVO uitgelegd:

• Deny (Ontkennen): De dader ontkent dat het misbruik of het incident heeft plaatsgevonden.
• Attack (Aanvallen): Wanneer de dader ter verantwoording wordt geroepen, valt deze de persoon aan die de beschuldiging uitte, bijvoorbeeld door de geloofwaardigheid van het slachtoffer in twijfel te trekken of deze als "leugenaar" of "gek" af te schilderen.
• Reverse Victim and Offender (Omdraaien van Slachtoffer en Dader): De dader presenteert zichzelf als het ware slachtoffer en de beschuldiger als de dader.

[wiseger]

Wat kunnen we doen, wel zorgen dat overal in de EU iedereen het zelfde verdient en ook de zelfde rechten krijg zorg dat mensen het goed hebben een tevreden mens geeft meer en wil ook meer doen. Nu is alles schots en scheef zolang je hier niet aan doet kan de EU niet verder.

Het gebruikelijk non argument van links op alle problemen, we hebben meer Europa en meer sociale gelijkheid nodig. Dat lost alle problemen op.

Nergens op gebaseerd, ook totaal niet onderbouwd. En je vergelijkt het notabene met de VS, waar de verschillen tussen de staten groter zijn dan in Europa de verschillen tussen de EU landen.

Ook de Calimero gedachte dat Europa zich niet kan verdedigen, is ook niet correct. Europa kan zich prima verdedigen. Altijd maar het overdrijven van de sterkte van anderen en het minimaliseren van de eigen slagkracht. Niet nodig. De vijand aan de poort is er in vijf jaar tijd niet in geslaagd te winnen van de Oekraïne. Ze moeten zelfs wereldwijd manschappen ronselen omdat ze soldaten te kort komen. Hoe kan die vijand dan in hemelsnaam Polen, Duitsland, Zweden, Frankrijk, de UK en al die andere Europese NATO landen verslaan? Besef wel, de NATO landen kunnen elk doelwit in Rusland raken, iets wat de Oekraïne niet kunnen.

Elke oorlog is uiteindelijk een kwestie van de industriële kracht. Zodra de EU omschakelt op een oorlogsindustrie, dan krijg je een ongekende productie. Eentje die niet onder doet op die van de VS of China. En dan wordt het een heel moeilijk verhaal voor potentiële vijanden.

[hoosterb]

Ik ben het grotendeels met je eens, maar trek je opmerking over links sterk in twijfel. Ik denk dat die voortkomt uit een gekleurde bril, ik heb nog geen enkele politieke partij horen pleiten voor een even hoog inkomen in - ik noem maar wat - Roemenië of Griekenland vergeleken met Nederland of Duitsland.

[dmantione]

Het probleem met dit soort kwesties Europees oplossen is, is dat je vertrouwt op politieke stabiliteit in de ons omliggende landen. De politieke situatie in de V.S. is juist een bewijs dat een stabiele politieke situatie snel kan omslaan. Er is weinig garantie dat er in Europa geen politieke omwentelingen kunnen komen.

Die omwentelingen zijn er feitelijk al geweest, zoals bijvoorbeeld in Polen en Hongarije waar sterke leiders aan de macht kwamen, alleen waren beide landen klein genoeg dat de rest van de lidstaten dit nog in het gareel konden houden. Op het moment dat er in een grote lidstaat een omwenteling komt kan dat niet en dan is erg vervelend als je voor al je functioneren afhankelijk bent van partijen die zich weliswaar in Europa bevinden, maar nog steeds vijandig zijn.

Ik zal de eerste zijn om te zeggen dat Europese clouddiensten dag en nacht beter zijn dan Amerikaanse clouddiensten, want Europese clouddiensten zijn onderhevig aan dezelfde Europese wetten als Nederlandse clouddiensten. Dus wat betreft privacy en macht van de overheid om bedrijven te dwingen tot bepaalde handelingen zijn Europese clouddiensten veel beter dan Amerikaanse.

Voor het kunnen functioneren van de overheid zijn Europese clouddiensten niet acceptabel. Uiteindelijk zijn ook Europese lidstaten vreemde mogendheden, voor het functioneren van de overheid moet je binnen het Koninkrijk der Nederlanden handelen.

[Reactie gewijzigd door dmantione op 25 januari 2026 16:40]

[Plarwes]

Blijkbaar hou je niet van sociale gelijkheid en niet echt van Europa? Je schrijft dan wel weer "zodra de EU omschakelt...": dus je verwacht wel een verdediging van de EU door een samenwerkende EU?

Je vergeet zo te lezen even dat Oekraine niet bepaald zonder hulp gevochten heeft. Dus Rusland heeft niet alleen maar tegen Oekraine gevochten. Ik denk dat NL zonder NAVO niet zo ver komt, wat mij betreft wordt die club idd vervangen door een europees leger. Al was het maar omdat dit efficienter is dan elk land zijn eigen kleine legertje, eigen taal, eigen maat granaten...ext.

Calimero is idd niet nodig, maar de US en Rusland zien graag een verdeelt Europa. Verdeel en heers. Dus als je idd een afkeer van de Europese gedachte hebt, zoals zoveel mensen, dan maak ik me wel zorgen.

[grrfield]

Dat je zegt dat hij "blijkbaar niet van sociale gelijkheid houdt en echt niet van Europa", is een dooddoener. Dat heeft hij helemaal niet gezegd of beweerd.

Hij maakt een aantal observaties en dit houdt geen standpunt in.

Sommige mensen zijn echt snel op de tenen getrapt als een stelling niet overduidelijk links georiënteerd is.

[Plarwes]

Als dat niet zo is dan de betrokkene dat toch zeggen? Waarom moet je namens hem spreken: ben je familie? En hou toch eens op met dat eeuwige links/rechts gezeur: het gaat om de inhoud. Ik ben niet op mijn tenen getrapt en ik ben niet eens links. Dus wat klets je nou?

Heb je ook iets inhoudelijks te melden per ongeluk?

[grrfield]

Evenveel als jij.

[Plarwes]

Nee jij...triest dit niveau. Je hebt duidelijk niets te melden, hou je dan stil aub.

[wiseger]

De Oekraïne krijgt alleen hulp in de vorm van geld, materieel en inlichtingen. Dat is genoeg gebleken om Rusland nu al vijf jaar bezig te houden.

Nederland ligt niet aan Rusland. Rusland moet eerst door Polen heen zien te komen, één van de sterkste EU legers. Daarna moeten ze nog door hele Duitsland zien heen te komen en pas dan staan ze aan onze grens. Met kwetsbare aanvoerlijnen van duizenden kilometers. Een onmogelijk scenario, gaat nooit gebeuren, Rusland is daar simpelweg niet sterk genoeg voor om dat te realiseren.

Een Europees leger heeft een fundamenteel probleem met de bevelvoering. Wie bepaald wanneer het ingezet wordt? Wat als je als Nederland het er niet mee eens ben om ergens oorlog te voeren? Moeten de Nederlandse soldaten dan toch vechten?

[Plarwes]

De EU kan heel Rusland raken schreef je eerder: Rusland kan dat ook. Raketten vliegen zomaar over grenzen. En om Polen en Duitsland nou aan hun lot over te laten is ook zo wat.

'Alleen hulp in de vorm van geld ect' Dat is heel wat toch, want eerder schrijf je 'elke oorlog is uiteindelijk een kwestie van de industriële kracht'. Echt veel soldaten heeft Oekraine helaas niet meer....

Er is helemaal geen probleem met de bevelvoering, daar maak je afspraken over zoals er ook een artikel 5 is binnen de NATO. Je zou bij een voorgenomen aanval van het Europese leger een veto kunnen afspreken. Voor de verdediging liever niet

[Plarwes]

Nieuws 14 januari: "De nieuwe Oekraïense defensieminister Mychajlo Fedorov heeft gezegd dat twee miljoen landgenoten worden gezocht voor het ontduiken van de mobilisatie. Ook zijn volgens hem 200.000 militairen ongeoorloofd afwezig.

Hij zei dat vlak voor zijn benoeming in een toespraak in het parlement, schrijven Oekraïense media. Het gaat volgens de Kyiv Independent om cijfers die zelden worden gedeeld. De nieuwssite meldt verder dat Oekraïne na bijna vier jaar oorlog kampt met een tekort aan mankracht en vooral de infanterie-eenheden meer moeite dan ooit hebben om de verliezen aan te vullen."

Een simpele verlaging van de oproep leeftijd lost dit niet op.

En artikel 5 was slechts een voorbeeld, je kunt afspreken wat je wil. Bij een aanval vecht elk lid naar rato mee wat mij betreft. Je beschrijft allemaal beren op de weg die ook binnen landen bestaan. Dat is geen reden om geen europees leger op te richten. Ik heb geen reden om meer te vertrouwen op Nederlanders dan op een selecte club Europeanen.

[graey]

Zeg je steeds bewust "de Oekraïne"? Het is al een behoorlijke tijd Oekraïne, omdat het geen provincie of gebied is (de Veluwe, de Provence, de Weerribben) maar een land. Tenzij je het Putin vraagt natuurlijk.

[makaa]

Elke oorlog wordt uiteindelijk gewonnen door de partij met de grootste industriële kracht. Dat is altijd zo geweest, keer op keer heeft de geschiedenis dat uitgewezen.

Vietnam oorlog werd niet gewonnen door de partij met de grootste industriële kracht

[HuisRocker]

Elke oorlog wordt uiteindelijk gewonnen door de partij met de grootste industriële kracht. Dat is altijd zo geweest, keer op keer heeft de geschiedenis dat uitgewezen.

Dus... Je hebt

- Vietnam tegen Verenigde Staten (1955-1975)
- Afghanistan tegen Sovjet-Unie (1979-1989)
- Polen tegen Sovjet-Unie (1919-1921)

maar even gewist uit de geschiedenis?

[wiseger]

Pardon? Dan pak je toch gewoon de bronnen erbij over de Vietnam oorlog:

Wikipedia:

De Vietnamoorlog wordt veelal gezien als een proxyoorlog, met Vietnam als het toneel waarop de grootmachten van de Koude Oorlog hun strijd uitvochten. Hoewel de strijd zich voornamelijk afspeelde in Noord- en Zuid-Vietnam, werd er ook gevochten in de grensgebieden van Laos (Laotiaanse Burgeroorlog) en Cambodja (Cambodjaanse Burgeroorlog). De belangrijkste strijdende partijen waren Noord-Vietnam, gesteund met wapens door China en de Sovjet-Unie, aan de ene kant en Zuid-Vietnam en de Verenigde Staten aan de andere kant, gesteund door landen van de Zuidoost-Aziatische Verdragsorganisatie (ZOAVO) die ook eigen militairen inzetten. Het conflict wordt ook beschouwd als een hybride oorlog.

Na het Tet-offensief in 1968 besloot de regering-Nixon (1969-1974), onder druk van de publieke opinie, tot geleidelijke terugtrekking van de Amerikaanse troepen. Deze geleidelijke terugtrekking was ook het gevolg van een toenemende demotivatie onder de soldaten van het Amerikaanse leger, die het gevoel hadden dat de Zuid-Vietnamezen het vechten aan de Amerikanen overlieten. In de VS en Europa vonden grote demonstraties tegen de oorlog plaats.

Ik onderbouw. Waar is jouw onderbouwing dat het een 'vals narratief' is?

[we_are_borg]

Het gebruikelijk non argument van links op alle problemen, we hebben meer Europa en meer sociale gelijkheid nodig. Dat lost alle problemen op.

Wat wil je dan totale ongelijkheid dat gaat niet werken. Gelijkheid is belangrijk als ik werk doe in NL behoort het zelfde werk in Duitsland het zelfde te betalen. Ook pensioen behoort het zelfde te zijn etc gelijke monniken gelijke kappen. We hebben iedereen nodig om alles in orde te krijgen. Gelijkheid zorgt ervoor dat men niet gaat denken ik ben daar beter af, de EU heeft daar in het beging nooit rekening mee gehouden.

Ik zal je nog een leuke grap vertellen ik werk voor een SW bedrijf als ik uitgeleend wordt krijg ik loon zoals beschreven in de CAO SW bedrijven. Ik krijg dus niet het loon waar ik naartoe uitgeleend wordt, de VNG heeft in de CAO onderhandelingen al laten weten dat ze geen gelijk loon willen voor het zelfde werk. De wet werkt dus al niet hier in ons eigen land veel mensen worden gezien als tweedehands burger.

Daarom is gelijkheid zo belangrijk ook op EU niveau, doe je dit niet dan blijf je bezig met geld schuiven in plaats van het geld te gebruiken voor andere zaken.

[wiseger]

Nogmaals, in de VS zijn de verschillen tussen staten groter dan de verschillen tussen de EU landen.

Verder is het een utopie. Totaal onrealistisch om gelijkheid tussen EU landen te krijgen. Ik heb al tientallen jaren voor mijn pensioen gespaard. In de meeste EU landen spaart men niet voor pensioen, dat is daar geregeld via de overheid. Het is gewoon onmogelijk om dat gelijk te trekken.

De cijfers: in Nederland is de gepaarde pensioenpot €1593 miljard groot. Dat is één van de grootste pensioen potten van de wereld! Voor heel Europa heb je dan een gespaarde pensioenpot van €47790 miljard nodig. Maar dat geld is nimmer gespaard, dat is er helemaal niet.

Nederland kent overigens een relatief lage overheidspensioen uitkeringen. Hier krijg je slechts 70 procent van het minimum loon. Samenwonenden krijgen slecht 1122 euro bruto per maand. In IJsland keert de overheid €35.959 per jaar uit aan haar gepensioneerden.

Zoals ik zei, het is een linkse non-discussie. Iets wat niet kan, dat kan niet.

[we_are_borg]

Alles kan behalve een scheet op een plank spijkeren. Gelijkheid is niet onrealistisch alleen de wil is er niet in de politiek en onder de mensen. Wat je al kan doen is wetten in eigen land aanpakken zodat iedereen hetzelfde wordt behandeld zelfs dat is in Nederland moeilijk.

Laten we de pensioenen nemen als jouw voor beeld het hoeft niet in een dag gevuld te zijn alleen we dienen er dan wel naar toe te werken dat duurt jaren ik heb het niet over dat alles in een paar jaar gelijk moet zijn want dat lukt je niet. Ik heb het over 10, 20, 30, 40 en 50 jaar planning. Je dient wel alles te veranderen en dat gaat niet gelijk. Maar als er niets gedaan wordt denken mensen het is daar beter dan hier en dan krijgt een land het zwaar te voor duren.

Zoals ik zei het kan maar er is geen wil voor nog heeft het te maken met links, centrum en rechts. Wetten dienen dan gelijk getrokken te worden dat is al een hele uitdaging of boetes etc etc. Heel veel te doen en het gaat lang duren. Maar klein beginnen is ook een begin maken met het gelijk trekken.

[wiseger]

Totdat je je realiseert dat gelijktrekken ook kan betekenen dat verworvenheden en rechten in Nederland achteruit gaan. Dat we ons minimum loon moeten verlagen om meer in de buurt van Roemenië te komen. Of moeten stoppen met allerlei toeslagen die men in het buitenland helemaal niet kent.

Moet Frankrijk haar pensioen leeftijd optrekken na 67 jaar of moeten bij hier de pensioen leeftijd verlagen naar 64 jaar omdat Frankrijk nog onlangs van 62 naar 64 jaar ging?

Men dacht met de invoering ook dat zuid Europa qua begrotingsbeleid op noord Europa zouden gaan lijken. Niets bleek minder waar, wat wel duidelijk werd in de crisis van 2008-2013.

Het is gewoon niet te doen. Er zitten zoveel verschillen tussen de EU landen en niemand wil veranderen om meer op de ander te gaan lijken.

[we_are_borg]

Waarom achteruit waarom de andere landen niet vooruit helpen. Waarom grijp je gelijk naar alles omlaag doen als het voor ons achteruit gang betekend. Maar ook je kijk nog steeds naar wat nu gebeurd kijk naar 10 tot 50 jaar.

Je probeert alleen maar naar negatief te kijken of je plaatst het links in plaats van kijken wat mogelijk is.

[wiseger]

Het ontbreekt aan realiteitszin als je denkt dat je Europa kan veranderen zodat het meer op Nederland gaat lijken. Het gaat niet gebeuren, dat heeft het euro debacle ons wel geleerd waarin wij ineens dik moesten betalen om bepaalde landen te redden van de ondergang. Iets wat we nooit verwacht hadden bij de introductie van de euro, de zuidelijke landen zouden juist meer op ons gaan lijken was de gedachte.

Juist door te leren van de lessen uit het verleden, kunnen we behouden wat bij ons altijd wel goed gewerkt heeft zoals ons pensioenstelsel waarin we zelf in pensioenfondsen sparen voor ons pensioen.

Dat goed werkende stelsel afschaffen, een van de beste stelsel in de wereld, voor een Europese variant waarvan maar afwachten is of die niet hetzelfde lot als de euro staat te wachten is onverantwoordelijk.

Persoonlijk heb ik er geen last van, ik heb al genoeg pensioen gespaard maar voor de volgende generaties om afhankelijk te worden voor je pensioen van Europa is vragen om ellende.

Europese samenwerking is prima, op veel vlakken heel goed maar dat betekend niet dat je alles maar ten kostte van alles overboord moet gooien. Europa is niet het antwoord op alle problemen, sterker nog, bepaalde problemen worden alleen maar erger als je het Europees op wil lossen.

[we_are_borg]

Waarom Europees pensioen de landen kunnen dat zelf regelen als het speelveld maar gelijk is. Denk aan Nederland en de regels omtrent AOW en werken in buitenland als je dit niet goed regelt wordt er per jaar 2% om mindering gebracht. Dit zou een eerst stap kunnen zijn regel dit zodat dit niet gebeurd, maak in de EU regels zodat mensen niet in mindering gebracht worden.

Waarom heeft de euro gefaald door personen die zonder nadenken gelijk is begonnen aan invoering. Iedereen had zijn eigen regels en het had juist gebruikt te kunnen worden om een gelijk speel veld te maken. Afhankelijk waar je woont in de EU kan je het goed hebben of slecht.

Waarom moet alles op Nederland lijken ja we hebben het goed maar het kan beter. Landen die noord Europa hebben gered hebben op te grote voet geleefd. Regels en wetten worden overtreden en willen eigenlijk niet geholpen worden. Het kan ook zijn dat de EU gewoon te groot is misschien landen uit het zuiden in een nieuw verband zetten en je mag met de EU weer meedoen als je x, y en z heb behaald.

[wiseger]

Ook pensioen behoort het zelfde te zijn etc gelijke monniken gelijke kappen.

Dat was jouw stelling

Ik ben het helemaal eens met je standpunt, pensioen kunnen landen prima zelf regelen. Elk land kan dezelfde regeling invoeren zoals we die in Nederland hebben, werkgever verplicht laten afdragen aan een pensioenfonds t.b.v. hun werknemers zodat je tijdens je werkzame leven spaart voor je eigen pensioen. En als landen dat niet willen, dan lossen ze het op eigen manier op.

En achteraf bekeken zou het opdelen van Europa in regio's veel beter geweest zijn, een noordelijk regio, een zuidelijke regio en een oostelijke regio, die elk in hun eigen tempo naar de gewenste situatie toegroeien. Maar ja, dat is wijsheid achteraf.

Of je het goed of slecht hebt, is natuurlijk niet afhankelijk van waar je woont. In Polen wonen mensen echt op veel grotere kavels als hier. Italië kent het hoogste percentage eigen woning bezit van Europa, maar liefst 75% van de mensen heeft een eigen woning. En de meeste zonder hypotheek. Maar liefst 28% bezit ook nog een tweede huis. Zaken verteken ook wel enigszins omdat zuidelijke landen een schaduw economie hebben die niet terug komen in de officiële cijfers.

Vooralsnog denk ik dat het gewoon veel beter is per land zelf de zaken te regelen die de eigen bewoners aangaan, al was het maar omdat de landelijke politiek veel mee verantwoording aflegt aan de bevolking dan de Europese politici.

[Llopigat]

De VS heeft hun leger dan ook niet alleen voor verdediging maar meer voor imperialisme. Bijna al hun oorlogen sinds WOII hadden niets met verdediging te maken. Irak, Afghanistan. En verder terug Vietnam en Korea. Hadden ze (en wij) allemaal niks te zoeken. Behalve de eerste Golfoorlog, die had wel een goede reden maar daar was Amerika ook niet echt begaan met het lot van de Kuweiti's. Maar meer met hun oliebronnen.

Dit soort dingen moeten we als Europa helemaal niet willen. Het enige dat we moeten doen is grootmachten op een afstand houden en daarvoor hebben we veel meer aan nucleaire afschrikking dan tanks en soldaten.

Nou hebben we daar ook niet genoeg van maar Amerika heeft dat altijd tegengewerkt.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 25 januari 2026 23:51]

[kiang]

het Calimero denken dat de 'grootmachten' met ons kunnen sollen. Maar zo werkt het niet.

Zo werkt het dus wel.

Trump riep dat de Navo norm naar 5% moest, terwijl zelfs de meest pro-oorlog haviken enkel aan 3 tot 4% dachten. Dit is een bedrag dat we noch kunnen ophoesten noch weten hoe te besteden, en Europa zei "ja meneer Trump, zeker meneer Trump".

Trump riep dat er import heffingen moesten komen, economen zeiden dat heffingen boven de 5% erg schadelijk worden. Trump dreigde met 50+%. Uiteindelijk kwam er een deal gesloten waarbij Europa aanvaard dat de VS eenzijdig 15% importheffingen gaat invoeren, dat de vs 600 miljard aan investeringen moet doen in de vs, dat we voor 750 miljard aan te duur Amerikaans gas gaan kopen, en dat Europa maximaal 2,5% heffingen mag heffen over walgelijk inefficiënte en onveilige Amerikaanse autos. En Europa zei "ja meneer Trump, zeker meneer Trump, waar kan ik tekenen meneer Trump?"

Je hebt zeker gelijk dat Europa macht zou kunnen hebben, maar het huidige beleid door slappe centrumrechtse hielenlikkers laat dat niet toe: tegen Amerika ingaan durven deze politici niet. Laatste ook nog onze eigen minister die openlijk zegt dat Nederland artikel vijf van de Navo gaat negeren als Amerika Groenland binnenvalt. Dankjewel VVD, weten we meteen waar jullie staan.

De wereld heeft inderdaad niet zo te werken, maar dat doet hij nu wel.

[Reactie gewijzigd door kiang op 25 januari 2026 22:35]

[wiseger]

Nee zo werkt het niet. Die hele 5% norm is een farce. Ten eerste hoest je niets op, het is geen contributie, het zijn eigen uitgaven waarvan de landen zelf bepalen hoe die besteed worden

In die norm zijn eigen uitgaven t.b.v. zaken aan algemene weerbaarheid toegestaan. Zo heeft Nederland al laten weten 1,5% van die norm uit te geven aan infrastructuur en cyber verdediging. Ook telt Nederland de steun aan de Oekraïne gewoon mee in de norm. Dus een groot deel van die zogenaamde 5% norm is niets meer dan het herlabellen van uitgaven die allang op de planning stonden.

Er worden geen eenzijdige Amerikaanse heffingen ingevoerd in de VS. De EU had namelijk allang haar eigen heffingen voor Amerikaanse producten. Zo bestond het 10% import tarief voor Amerikaanse auto's al vele jaren voordat Trump gekozen werd. En die lijst is best lang, niet voor niets werd de EU decennia geleden al Fort Europa genoemd door de VS. Overigens worden de meeste Amerikaanse auto's die hier verkocht worden, zoals Ford's, gewoon in Europa gebouwd. Alleen de Tesla's komen uit China, want de Tesla's uit Duitsland gaan naar de VS.

[Ed Vertijsment]

Het is echt meer de mindset van Europa, het Calimero denken dat de 'grootmachten' met ons kunnen sollen. Maar zo werkt het niet.

Uiteindelijk hebben wij de US harder nodig dan de US ons, en die kunnen ze dat wel, en Trump doet dat dan ook (zie importheffingen) zonder dat we echt makkelijk iets kunnen doen, alleen laatst heeft de EU voorzichtig wat spierballentaal laten zien wat wellicht een (klein) effect zou hebben gehad.

[wiseger]

De VS kunnen niet zonder de EU. Zonder de EU belandt de VS in een enorme recessie. Eentje die de Republikeinen heel veel verkiezing nederlagen zou gaan opleveren. En de midterm verkiezingen komen eraan.

Ook het Amerikaanse schuldpapier gaat grote problemen geven. Want zodra die door de EU landen gedumpt gaan worden, valt die markt om. Wie kopen de toekomstig uit te geven Amerikaanse staatsleningen dan op? Of gaat Trump heel hard bezuinigen om de uitgaven in balans te brengen met de belastinginkomsten?

Er zijn nauwelijks import heffingen. Er is heel veel gebral over import heffingen. Maar effectief stelt het allemaal niet zoveel voor. Elke keer worden ze weer heel snel ingetrokken.

[Ed Vertijsment]

Zonder de EU zal de VS wat meer moeite hebben, dat is waar. Zonder de VS zal de EU nog meer moeite hebben.

[wiseger]

Daar vergis jij je behoorlijk in. De bedrijven van de VS en Europa zijn echt in elkaar verweven. Ze kunnen nauwelijks meer zonder elkaar.

Apple haalt 100 miljard van haar omzet uit Europa.

Google haalt 100 miljard van haar omzet uit Europa.

Microsoft haalt 181 miljard aan omzet van buiten de VS, het leeuwendeel daarvan komt uit Europa.

Dat zijn alleen al drie tech bedrijven die in zwaar weer komen als de Europese omzet wegvalt. Als de volledige handel tussen de VS en Europa stilvalt, dan zal ook de VS in een ongekende recessie terecht komen.

[Ed Vertijsment]

Ik zeg ook niet van niet, ik zeg alleen dat de problematiek in de EU, nog groter is in zo’n geval.

[wiseger]

Dat weet ik niet, de Europese industrie is meer divers dan de Amerikaanse. Dat komt mede door zuid Europa en oost Europa waar we nog maak industrie hebben. In die landen is de sterke afhankelijkheid van ICT ook minder dan bij ons en de VS.

[Ed Vertijsment]

De EU is op dit moment afhankelijk van de VS voor:

• Energie (gas)
• Veiligheid (defensie)
• IT infrastructuur
• Economie (ons aandeel export naar de VS is groter dan andersom)

Energie en veiligheid zijn basis voorzieningen die je het liefst mogelijk zo onafhankelijk mogelijk regelt, in een moderne wereld is IT ook zeer belangrijk. De rest van de economie kan sterke klappen opvangen maar zal meer last hebben van een handels stop dan die van de VS.

[Reactie gewijzigd door Ed Vertijsment op 25 januari 2026 20:11]

[wiseger]

Onze total export naar de VS is niet groter dan onze import. Bij de export-import cijfers wordt er niet gekeken naar digitale dienstverlening en ook niet naar investeringen.

Qua defensie zijn we maar beperkt afhankelijk van de VS. Als er een breuk komt, dan is dat echt ook zo weer allemaal geregeld. Europa heeft ook zelf een behoorlijke defensie industrie. Landen als Frankrijk wilde toch al niet te dicht tegen de VS aanschuren en hebben echt heel veel zelf gehouden. Ook daar kan je straaljagers, raketten en ander materieel kopen. Qua satellieten lopen we wel achter maar we hebben wel de technologie om dat gat weer snel in te lopen.

Qua energie zijn we echt zo weer onafhankelijk van de VS. Er is genoeg gas in de wereld te krijgen. De VS willen juist graag aan ons hun gas verkopen maar pas sinds een paar jaar zijn we daar echt mee begonnen.

[dmantione]

De afhankelijkheid op defensiegebied gaat niet zozeer over de omvang van de legers of de omvang van de defensie-industrie. Het probleem zit eerder in:

• Europese legers vechten met Amerikaanse wapens en zijn dus ook van Amerikaanse leveranciers afhankelijk voor de benodigdheden voor die wapens.
• De Europese legers missen bepaalde vermogens, bijvoorbeeld op het gebied van logistiek om goed zelfstandig een oorlog te kunnen voeren.
• De Europese legers leunen sterk op Amerikaanse inlichtingen.

Of dat snel oplosbaar is? Sommige dingen zijn makkelijker oplosbaar dan andere, bijvoorbeeld materiaal voor de logistiek gaat gekocht worden. Sommige dingen zijn niet zo makkelijk oplosbaar, bijvoorbeeld Nederland heeft zijn F35's niet 1-2-3 vervangen door Rafale's.

[amigob2]

China situaties is toch echt heel anders als de US en Rusland
Rusland en US hebben meer dan 1700 deloyed ( ready to use ) warheads China maar 24 ( wiki )
GB 120 en Frankrijk 190. China kan een kernoorlog nooit beginnen omdat ze het niet af kunnen maken, Dat kunnen eigenlijk alleen maar Rusland en de US.

[theduke1989]

Het maakt ze helemaal niks uit.

Als je al ziet dat we nu opeens aardappelen uit andere landen of uien uit andere landen halen omdat we toelaten om vergiftigt te worden door shit in alle akkerland te strooien.

Wat denk je? We zijn belangrijk voor ze ? Naa echt niet

[wiseger]

Deze week was er groot nieuws over baby melkpoeder. In een Nederlandse fabriek werden er geïmporteerde vetzuren gebruikt om de melkpoeder te maken voor een Zwitserse fabrikant die waarschijnlijk besmet waren met een bacterie.

Verleden jaar waren het de blauwe bessen uit Polen die een bacterie bevatten.

Het Nederlandse Draap mengde op grote schaal paardevlees door het rundvlees en leverde dat aan heel Europa. Zat er ineens paardevlees in de lasagne van Albert Heijn. AH is daarna gestopt met het Euroshopper merk, ze hadden nauwelijks nog controle over waar alles nu vandaan kwam.

De volledige controle over onze voedselvoorziening zijn we echt al een tijdje kwijt.

[Coolstart]

Trump is niet zozeer de oorzaak, maar eerder een symptom: "Het Westen" heeft niet meer de dominantie die het ooit had, mede door technologische ontwikkelingen.

Trump is wel degelijk de oorzaak dat de transatlantische samenwerking nu op de helling staat. Daar gaat het hier over. Het westerse machtsblok VS andere machtsblokkken. Trump koos ervoor om die onder druk te zetten. Alle andere machtsblokken vinden dit natuurlijk een zeer goede ontwikkeling.

Maar je bent wel niet zo genuanceerd. China heeft baat bij een stabiel westen want ze exporteren veel. Zowel aan de VS als aan de EU. Ze hebben 0% voordeel als wij of de VS economisch achteruitgaan of handelsbeperkingen opleggen. China zal nooit een handelsoorlog starten of hun positie in het gedrang brengen. Ook als aankoper sta je machtig. Dat is de nuance.

De andere nuance is dat de EU een enorme industriële macht is. We exporteren immers veel machines en apparatuur en naar de VS. Onze fabrieken zijn veel efficiënter en hoogstaander en diverser dan die in de VS. Ook dat mag je niet onderschatten.

Daarnaast hebben we 400 miljoen kapitaalkrachtige burgers. Ook dat mag je niet onderschatten. Als je en grote interne markt hebt hebben alternatieven (EU) spelers kans om in te spelen op de onzekerheid dat een zakenpartner in de US zou wegvallen door het toedoen van Trump.

Ee zit in de EU enorm veel technologische kennis. Denk aan ASML en Imec. Niet onderschatten.

En dan onderschat je ook de nieuwe handelsakkoorden en nieuwe banden. Denk aan Canada, Uk, EU, Australie die mogelijk gaan samenspannen.

De EU is al vollop bezig. Zie de Mescosur akkoorden (met Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay).

Dat zijn toch nuances die je moet brengen. Maar verder ben ik het eens mits de opmerking dat we nog meer op handel en export moeten inzetten met eigen technologische automatisering. Reshoren noemen ze dat. En tegelijk gaan we idd voor belangrijke clouddiensten eigen alternatieven moeten bedenken. Wees maar zeker dat de voedingsbodem (lees investeringsklimaat) hier nu klaar voor is. Ook voor export want wie wil zich nu nog binden aan Amerikaanse producten?

[Reactie gewijzigd door Coolstart op 25 januari 2026 21:11]

[A11ert]

Wat ik mij zelf afvraag. Is of dat de "Wet van Moore" nog wel van toepassing is tegenwoordig?

Ik denk dat de tech industrie een beetje aan het stilvallen is. En dat de enige hoop voor de tech bedrijven om de investeerders over te halen om in hun te investeren "AI" is.

En ik denk dat ze daarom heel erg in AI omzetten. Omdat ik denk dat er in de rest niet zoveel toekomst meer zit.

Maar ik denk ook dat uiteindelijk de AI bubbel barst. En dan gaat het met de tech industrie eigenlijk het zelfde als met de andere periodes in de tijd. Dat er uiteindelijk weer iets totaal nieuws komt. Waar dan weer alle aandacht naar gaat.

Het internet en de computers en AI zullen wel blijven bestaan. Maar ik denk dat de aandacht dan weer meer naar de achtergrond gaat net als de "Industriële revolutie" zo zal ook dit internet tijdperk ook weer plaatsmaken voor iets anders.

[Maupertus]

Dat het niet goedkoop gaat zijn hoeft op termijn niet een probleem te zijn. De Amerikaanse economie ronkt, volgens bepaalde partijen, maar het overgrote gedeelte van die groei komt de laatste jaren uit tech. Nu kan je al vraagtekens zetten bij de realiteit van die economie, en in hoeverre die drijft op fictief geld (stockholder value en leveraged investeringen), maar door weer meer zelf te doen haal je een deel van die 'winst' terug. En ja, a la Pareto is dat nu niet kosten efficient, maar het is niet noodzakelijkerwijs zo dat de US natuurlijke voordelen heeft waardoor de IT sector daar hard gaat. Okay, geharmoniseerde geldmarkt zou erg fijn zijn.

[Zorg]

[...]


En dat gaat niet goedkoop zijn, en kan niet op korte termijn, maar zonder dat pad zal je merken dat je soevereiniteit ingeperkt is. Dan zal je helaas de nukken van Trump telkens serieus moeten nemen en minzaam moeten knikken als Xi weer eens met eisen komt.

En dus gaat het niet gebeuren. Want niemand wil die rekening echt betalen. En niemand die het kan betalen. Bedrijven en consumenten niet. Alleen maar een hoop geroep maar niks dat er gebeurt. Ja een handjevol fanatiekelingen die geen US software willen gebruiken, of geen Chinese hardware. Maar de meerderheid die is er a) totaal niet mee bezig en b) denkt met de portemonnee

Enige wat we kunnen doen is vriendelijk blijven en hopen dat ze ons niet te hard een oor aan draaien. Beetje wat Rutte aan het doen is. Iedereen die er over roept, vraag eens hoeveel daarvan hun Netflix heeft opgezegd of geen iPhone meer heeft? 0,01% als je geluk hebt. We kunnen maar beter US als China te vriend houden, gezien we zelf niet echt veel meer in de pap te brokkelen hebben....

[MornixRS]

De zaken die je aanstipt zijn natuurlijk vooral van belang voor overheid en bedrijven (qua aanpak). Wat ik wel weer leuk vind is dat het op persoonlijk vlak relatief gemakkelijk is om over te stappen op Europese alternatieven. Ik merk ook steeds meer bewustzijn en vragen in mijn omgeving daarover.

[Keypunchie]

Heel benieuwd wat jouw lijstje is. Zelf heb ik ook wel overstapjes gemaakt, maar ik vind het niet altijd makkelijk.
* Chrome -> Vivaldi. Dit was supermakkelijk. Ik gebruik op de Desktop ook veel Firefox, maar mobiel en wanneer ik een "Chromium"-type nodig heb dan is Vivaldi echt perfect.
* WhatsApp -> Signal. Dat is dan wel Amerikaans, maar heel bewust een non-profit, en eentje die zich juist tegen een aantal controle-dingen van Big Tech afzet.
* Gmail -> Proton. Deze overstap is hopeloos mislukt, omdat op zoveel plekken Gmail nog geregistreerd staat en Proton toch echt minder gebruiksgemak. Het is wel op veel plekken een recovery mail en een aantal financiele zaken heb ik volledig overgezet
* iPhone -> Fairphone met e/OS. Dit heb ik pas heel recent (als in, dit weekend) aangeschaft. We gaan meemaken hoe houdbaar/doenbaar het is.


Verder maak ik heel veel gebruik van het Apple eco-systeem (Muziek, iCloud, Health). Amazon weet me steeds vaker te verleiden over Bol. En de Amerikaanse streamers (Disney, Netflix, AppleTV) hebben mij ook stevig in hun klauwtjes.

[Reactie gewijzigd door Keypunchie op 26 januari 2026 11:40]

[MornixRS]

Overgestapt op Linux ipv windows (Librewolf, ungoogled Chromium, Thunderbird, Signal). Dit gebruik ik nu 4 jaar. Overgestapt op selfhoted Nextcloud. E-mail en telefoon nog niet veel meegedaan. Telefoon en e-mail is een work in progress. Ik heb een test mobiel met LineageOS. Als ik dat op een high end telefoon kon zetten zou dat prima zijn. Twijfel nog over email. Ik denk dat Proton voor mij wel zou voldoen.
Ik heb nu een iPhone maar het Apple ecosysteem boeit me totaal niet. Doe daar ook niks specifieks mee.

[Nairu777]

Ik vind dit persoonlijk wel weer erg overdreven van de NOS. Ze hebben geen 1 case van machtsmisbruik of we roepen al weer moord en brand. Ja, het zou mogelijk kunnen zijn, maar de andere kant van de medaille is toch ook dat al die bedrijven (en daarmee de VS) weer afhankelijk zijn van ons. Jarenland is toegewerkt naar het hele idee van "het wereldwijde dorp" en nu moet in een keer iedereen soeverein worden. Mijns inziens is dit het gevolg van economische specialisaties op nationaal gebied en schieten we onszelf nu hiermee in de voet.

[bilgy_no1]

Er is inderdaad jarenlang gewerkt aan het opbouwen van een 'rules based' wereldorde waarin landen zich houden aan internationale afspraken en internationaal recht.

Maar sommige mensen zien dat niet zitten en kwamen met het idee van de multipolaire wereld. Putin hangt dat bijvoorbeeld aan om te verantwoorden dat bepaalde kleinere landen zijn overgelaten aan een klein aantal grote machten en dat hij dus alles mag bepalen in zijn invloedsfeer.

Vanuit de VS zijn bepaalde grote industriëlen niet blij met die internationale samenwerking, want het legt hun gedrag aan banden als het gaat om uitbuiting, belastingontwijking, milieuregels en burgerrechten zoals privacy. Vanuit die hoek is er ook de wens om die internationale orde (VN en ook de EU is ze een doorn in het oog) op te doeken. En dat is wat trump voor ze doet.

Dat mensen in Europa zich nu opeens weer meer richten op strategische onafhankelijkheid is dus een reactie op het feit dat onze bondgenoot ons in de rug steekt terwijl Putin in het oosten imperialistische illusies met geweld nastreeft.

[Phosoup]

Die Rules Based Order is dan wel een gevalletje van de VS die de wereldmacht greep, de regels voor (praktisch) iedereen bepaalde en oplegde, en ze zelf - al dan niet in het geniep - schond als ze dat uitkwam. Al decennialang. Voor hen en voor ons economisch helemaal prima trouwens, maar buiten het westen kijken ze met wat minder blijdschap en minder welvaart naar deze Rules Based Order onder leiding van de VS.

En als er meerdere landen (of samenwerkende landen) opeens ook machtig worden, dan hebben die logischerwijs geen zin om naar de pijpen van de VS te blijven dansen. Die willen ook mee bepalen. En hebben heus wel door hoe hypocriet de VS - en wij als EU - zich gedraagt en gedragen heeft op het gebied van 'internationaal recht'. De VS bepaalde gewoon wat 'internationaal recht' was. Als ze iets niet mochten wat ze we wilden, dan veranderden ze gewoon het recht, want dat kun je nu eenmaal als machtigste land. Daar lijkt nu een einde aan te komen.

Of het beter wordt voor ons als EU met een multipolaire orde, waarschijnlijk niet. Al ligt dat voor een groot deel aan onszelf. We zouden er zeker het beste van kunnen maken met wat praktische en slimme keuzes. Maar ik heb er een hard hoofd in dat dat in de praktijk ook gaat gebeuren.

[bilgy_no1]

De rules based order ontstond toch echt primair uit idealisme na WO1 (Volkenbond) en WO2 (VN, Geneefse Conventies) met als doel om nieuwe oorlogen te voorkomen.

En hoewel dat zeker niet 100% is gelukt om alle oorlogen te voorkomen, is er zeker na het einde van de Koude Oorlog op heel veel vlakken veel stabiliteit geweest. Daarnaast ook veel vooruitgang in de levensstandaard van miljarden mensen.

Het klopt dat de VS een centrale rol spelen in die wereldorde. En daar hebben ze met wisselende niveaus van verantwoordelijkheid in gehandeld. Dat laatste stukje verantwoordelijk gedrag is nu wel echt uit het raam gegooid en daar moeten we ons in Europa nu op aanpassen.

Maar dat idiote idee van de "multipolaire wereld" is er alleen voor de Oligarchen, machtswellustelingen en wapenhandelaren om meer te profiteren. Voor de gewone burger breekt een duistere tijd aan.

[Phosoup]

Ik denk dat een van de doelen zeker was om oorlogen te voorkomen. Maar de VS wilde ook gewoon (wereld)macht. Ze hebben het stokje overgenomen van de Britten, en de Britten weer van Nederland. Zo gaan die cycli. Het is wel erg rooskleurig om het alleen op 'voorkomen van oorlogen' te gooien, zeker omdat de VS stapels oorlogen is gestart. Uiteraard allemaal noodzakelijk om de wereldvrede te bewaren, communisme tegen te houden en democratie te verspreiden. Maar het is een enorme nachtmerrie voor vele van die landen. De VS heeft iets van 20 a 30 miljoen burgerdoden op zijn naam staan, sinds het einde van WO2. Hebben wij geen last van, dus waarom klagen he? Wij profiteren ervan, net zoals wij profiteerden van onze wereldmacht gebaseerd op roof. Tja, zo ging dat, zo gaat dat, en zo zal het gaan. Aard van het beestje.

Vraag voor de grap eens aan een AI (of zoek met Google) welke dictators de VS aan de macht geholpen heeft of gesteund. Een hele lange lijst! En niet om brave redenen, gewoon macht, geld, controle, proxy-oorlogen etc. Nee, dat het met Trump nu opeens anders is, dat zie ik niet zo. Trump zegt gewoon lomp wat hij wil en dan doet hij dat. Voorheen ging dat verdekt met charismatische praatjes en prodent-glimlachjes, maar nog steeds de ene dictator aan de macht geholpen en de andere weer van de troon gestoten 'want het is een dictator', al naar gelang het de VS uitkwam.

Er is zeker vooruitgang geweest qua levensstandaard, dus het is zeker niet slecht ofzo. In ieder geval niet voor ons. In genoeg landen is het slechter geworden sinds de VS zich er - al dan niet stiekem - mee is gaan bemoeien, dat is dan weer jammer. In Afrika zijn er procentueel gezien minder armen, qua aantallen leven er meer mensen in armoede dan 50 jaar geleden. Door scheve verdeling hangt het er ook maar net vanaf of je enige vooruitgang hebt gezien in je leven. China heeft zijn eigen pad gekozen richting welvaart voor de bevolking, wel met samenwerking maar niet onderdanig aan de VS.

Dat er duistere tijden aankomen voor de gewone mens, dat denk ik ook ja. Al zie ik dat ook doordat de economie al heel lang broos is en aan het einde van een cyclus lijkt te komen. Ik las tien jaar geleden een voorspelling dat de economie in het westen in zou storten en er een strijd zou komen om de wereldmacht, zo tussen 2025 en 2030. Toen leek me dat nog onvoorstelbaar. Maar het lijkt nu beide uit te komen. Als je alleenheerser bent is het relatief makkelijk rust bewaren, maar als er meerdere kandidaten zijn gaat dat - net als in de dierenwereld - niet zachtzinnig. Aan Trump om te kijken of de VS de alleenheerser kan blijven, of dat hij de taart moet delen. Of zelfs het stokje moet doorgeven. En de EU moet kijken hoe we niet ten onder gaan tussen het geweld.

[bilgy_no1]

Als ik zeg 'primair' dan is het toch logisch dat er meerdere redenen kunnen zijn?

En als je kijkt naar de tijd waarin de VN zijn opgericht (1944-1945), dan veranderde er ook binnen de VS veel.

De oorspronkelijke ideeën ontstonden toen Roosevelt nog president was. Daarna kwam Truman die er weer anders in zat. En in de tussentijd was ook de Koude Oorlog op gang gekomen en binnen de VS kwam de 'red scare' op gang.

Dat een instituut is opgericht uit goede bedoelingen betekent uiteraard niet dat mensen er geen misbruik van kunnen maken.

Ik ben ook helemaal geen Amerika-liefhebber, noch wil ik goedpraten wat ze hebben uitgespookt. En zeker ook niet de andere kant op, want de KGB kon er ook wat van.

Heel concreet wat nu anders is: de aanpak van gezamenlijke, wereldomspannende problemen. In de jaren 1970 en 1980 loste de wereld Zure Regen en het gat in de Ozonlaag op, omdat alle landen begrepen dat deze problemen iedereen raken.

Dat kun je vergeten met Trump aan de macht (of zijn opvolgers als hij sterft). En dat was onder Obama nog anders. Zelfs onder Bush ontkende de overheid het probleem niet (het nam alleen amper/geen maatregelen). Onder Trump is het hele onderwerp verbannen en zijn alle relevante klimaatwetenschappers bij overheidsinstaties ontslagen.

Internationale hulp bij rampen? USAID is opgeheven.

Handel volgens goed uitgedachte en gebalanceerde afspraken? Hoppa 50% importheffingen als je iets verkeerd zegt.

Actieve inmenging in de binnenlandse politiek van bondgenoten? Dat hebben we echt al heel lang niet gezien vanuit de VS (er zijn wel voorbeelden zoals Italië 1948 om communisten buiten de macht te houden).

Er verandert dus zeker wel iets. Want het raakt nu echt de kern van de transatlantische samenwerking. En daarop is bijvoorbeeld ook het investeringsklimaat gebaseerd waardoor nu 2/3e van ons pensioengeld in de VS (en VS staatsobligaties) is geïnvesteerd. Eigenlijk wordt dat nu toch wel heel erg risicovol en zouden we ons geld moeten repatrieren.

Ik zie voor de toekomst ook niet echt een makkelijke periode. Binnen enkele decennia komt er een enorme disruptive als gevolg van klimaatverandering. Denk aan honderden miljoenen klimaatvluchtelingen, oorlogen om water, etc.

En de structuur van internationale overleggen en samenwerking om daar iets aan te doen wordt nu binnen een paar jaar grondig gesloopt.

[Ortep]

Geen enkele case van machtsmisbruik?

nieuws: Hoofdaanklager van ICC heeft geen toegang meer tot Microsoft-mail na sancties VS

[bilgy_no1]

Precies. En ik vind ook in het artikel de zinsnede "de vrees bestaat dat Trump hier misbruik van maakt" weer ongelooflijk naïef. Precies, maar niet alleen, vanwege dit voorbeeld.

[kodak]

Wat verwacht je dat die bedrijven dan realistisch zullen doen als de overheid ze verplichtingen op legt?

Het voorbeeld is dat ze eisen vanuit de VS niet zomaar negeren. En dat is omdat de afhankelijkheid van Europese bedrijven voor bedrijven uit de VS niet zomaar zwaarder weegt dan afhankelijkheid van de overheid in de VS. Omdat die overheid en de wettelijke plichten enorme last kan bezorgen als ze weigeren bevelen op te volgen.

[Eusebius]

Ja nu.

Maar bij alle nieuwe aanbestedingen zal de vraag naar Europese alternatieven steeds groter worden. Alles staat nu in Azure en AWS, het is wachten op degelijke (schaalbare) Europese alternatieven.

[J_van_Ekris]

Aan de ene kant begrijpelijk, maar een heel ziekenhuis van Chipsoft (= Nederlands bedrijf...) naar iets anders migreren is ook weer erg ingrijpend. Ik denk dat we de paniekreactie (en de behoefte om snel beslissingen te nemen) moeten overslaan en gewoon structureel keuzes moeten gaan maken. Bijvoorbeeld door Privacy Shield definitief van tafel te vegen waardoor Europese alternatieven gewoon kunnen groeien voor data die er echt toe doet. Dit gaat alleen werken als we met zijn allen besluiten dat de spotgoedkope hosters niet binnen de Europese strategische kaders vallen (zowel voor beschikbaarheid als vertrouwelijkheid).

[Reactie gewijzigd door J_van_Ekris op 25 januari 2026 14:12]

[theobril]

chipsoft, het Nederlandse bedrijf wat je mischien niet als lichtend voorbeeld zou moeten noemen, en waar je zo ver mogelijk vandaan wil bijven als je zou kunnen. Haalt het leeuwendeel van zijn omzet uit de gezondheidzorg. De operationele bedrijfswinst van 50% van de omzet. Als je het dan toch over lockin en uitwassen hebt. Dit wordt betaald vanuit algemene middelen en ziekenfondspremies en dergelijke. Nu denk u mogelijk "ach op hele hele budget voor gezondheidszorg is het een klein percentage". Wat niet eens onwaar is, maar in mijn beleving is het niet fraai om je zelf zo ruim te bedienen van publieke middelen. https://www.dutchitchannel.nl/news/44714/voor-chipsoft-is-de-helft-van-elke-euro-omzet-winst

[Sircuri]

Maar Chipsoft geeft aan dat de betreffende ziekenhuizen zelf de keus maken om hun software in de cloud te draaien. Chipsoft biedt alleen maar software. Het ziekenhuis maakt de keus om deze ergens onder te brengen.

[tszcheetah]

Schijnbaar klopt dat niet (meer). Nieuwe installaties draaien alleen maar in Azure, aldus Bert Hubert.

[Robinski]

Dat is niet waar... potentieel dat het wel voor het patientenportaal gedeelde geld..

Waar ik werk zijn we nu bezig met een volledig nieuwe installatie en die gaan we 'gewoon' op eigen hardware in ons eigen datacentrum hosten.

Wel ben je alsnog behoorlijk afhankelijk van Microsoft gezien een en ander alleen op Windows Server en Microsoft SQL Server neergezet kan worden.

[Robinski]

Migreren van ChipSoft naar een ander EPD leverancier is extreem ingrijpend en een miljoenen project (per ziekenhuis).

Komt bij dat er in de markt niet echt veel alternatieven zijn... je zou Epic kunnen overwegen.. maar dat is juist Amerikaans.

Migreren van Azure naar weer eigen hardware is vrij makkelijke te realiseren... moet je vooral wel de kennis, kunde en middelen hebben.

[Huppol]

Volgens mij zijn er al prima aanbieders van cloud servers en diensten. Zoals Nebius en Scaleway. Uiteraard is dat andere koek dan het click-to-deploy beheren wat mogelijk is via AWS, Azure en dergelijke. Maar qua hosting zijn er zeker goede alternatieven.

[mfkne]

Nebius is dan weer het oude Yandex en daarmee Rusland.

[Charlie_Root]

Uiteraard is dat andere koek dan het click-to-deploy beheren wat mogelijk is via AWS, Azure en dergelijke

En daar zit dus het probleem. Er is in Nederland (zeker bij de overheid) gewoon amper nog diepgaande kennis aanwezig, waardoor ze afhankelijk zijn geworden van de 'click-to-deploy'.

[Baardmeester]

Waar haal je dat vandaan? Het is dat tegenwoordig heel veel producten je forceren de cloud versie af te nemen en stoppen met doorontwikkelen van de onprem versie. Maar ik ken genoeg organisaties die gewoon grotendeels alles onprem hebben draaien. Ook bij de overheid. Het zijn juist de saas oplossingen die graag click to deploy csp's gebruiken zodat ze makkelijk nieuwe tenants maken voor nieuwe klanten.

[Charlie_Root]

Snap niet helemaal wat jouw opmerking te maken heeft met wat ik schrijf.

[Baardmeester]

Jij geeft aan dat er in Nederland te weinig diepgaande kennis zou zijn om zelf servers te deployen met software. Dat men afhankelijk zou zijn van een 'click-to-deploy' van een csp stack. Ik zie genoeg organisaties en leveranciers die gewoon gebruik maken van onpremise VMtjes of VPS. Je ziet alleen bij veel software dat men je pushed naar hun cloud variant en dat die wordt doorontwikkeld. Neem zoiets als Atlassian dat eerst server versie uitfaseerd en nu de datacenter versie. Dat software bedrijven hun cloud software schaalbaar maken via een csp is toch niet meer dan logisch.

[R_Zwart]

Puur de cloud functionaliteit zal het probleem niet zijn. Openstack bijvoorbeeld ondersteunt alle belangrijk zaken dus daarmee bouw je vrij snel een cloudplatform. Het lastigste is dat heel veel softwarebouwers gebruik maken van functies die door AWS, Azure etc worden geleverd. Als je wilt overstappen zal je dat of zelf moeten gaan maken, of naar een alternatief moeten zoeken.

[Yalopa]

Ja vms hosten kan iedereen, maar de volgende stap is toch andere koek.

[Dannydekr]

Ik ben zelf erg gecharmeerd van Hetzner. Ook qua prijs een stuk interessanter dan de Amerikaanse alternatieven.

[bzzzt]

Als je kijkt naar het diensten aanbod rond dergelijke hostingpartijen blijft het vaak beperkt tot 'ijzer' inkopen. Azure/AWS bieden ook authenticatie, autorisatie, databases, message queues, mail services etc. waarop je je applicaties kan aansluiten. Daarbij lopen er duizenden 'certified' mensen rond die je daar zo bij kunnen helpen. In geval van Microsoft integreert het dan ook allemaal nog eens heel lekker in hun Office 365 en AI diensten. Dat is wat bedrijven tegenhoudt, en dat repliceer je niet eventjes. Als jij gecharmeerd bent van de service van de buurtgarage maakt dat het bedrijf ook niet gelijk geschikt om een wagenpark van 10.000 stuks te beheren...

[m-a-r-t-1]

En toch moet je ergens beginnen om van de Amerikaanse invloed af te komen. Met kleine stapjes zodat de markt hier kan groeien.

[Reactie gewijzigd door m-a-r-t-1 op 25 januari 2026 16:41]

[bzzzt]

Ik zeg ook nergens dat dat een slecht idee is, maar enige realiteitszin over wat voor enorm project 'digitale autonomie' is lijkt me wel noodzakelijk om hier zinvolle vooruitgang te boeken.

[REDSD]

We konden het tientallen jaren zonder Aws, Azure en die 365 zooi, is het moeilijker? Ja als je alleen die aws en MS spullen kent wel ja. Maar 9 van de 10 keer heb je die complexe oplossingen helemaal niet nodig om je doel te bereiken.

Er is bij de jonge generatie misschien een kennis gap, maar ik denk dat cruciale infrastructuur nu al omgebouwd kan worden met in onpremise servers of cloud oplossing die al in Nederland staan. Je hebt alleen weer serverbeheerders nodig.

Op korte termijn kost het je geld, maar op lange termijn ben je denk ik minder kwijt en is je infrastructuur gewaarborgd.

[bzzzt]

Ik ben met je eens dat er veel spul naar de cloud wordt gepushed wat ook wel op een server in een bezemkast zou kunnen draaien, maar tegenwoordig wordt zo'n niet onderhouden apparaat sneller gehacked dan je 'updates doorvoeren' kan zeggen en zijn er wettelijke eisen die gesteld worden aan applicaties die iets van belang doen (bv met persoonsgegevens werken).

Zelf hosten betekent dat je zelf een veel diepere kennis moet hebben van server hardware, storage, netwerken en backups. Indien dat niet het geval is voorspel ik veel dataverlies en slechtere service.

Dit soort kennis groeit niet aan de bomen. Veel projecten kunnen doorgaan juist omdat je dit soort zaken als dienst af kan nemen en de mensen die het voor jou on-premise kunnen managen te duur of helemaal niet beschikbaar zijn.

[theduke1989]

Wauw Klink als een on-premise oplossing.

Microsoft moet alleen de software aan ons aanbieden. Waarom allemaal zo moeilijk. We hebben al te weinig systeem administratie en. Alle wegen nu wel op school is niet de toekomst meer

[Sircuri]

Ik kan je zeker ook Contabo aanraden.

[Kerfuffle]

Veel organisaties die slechts de basis van hosting, compute, storage en networking gebruiken van US cloud providers kunnen al een tijdje prima terecht bij de Europese alternatieven (Scaleway, Exascale, Cyso, OVH, Hetzner, Ionos, Stackit). "You're not building Netflix," zoals Adam the Developer mooi zei.

[matthys70]

Zelf inderdaad ook bij Hetzner, waar ik eerst alles bij DigitalOcean (Amerikaans) had staan.

En moet bekennen dat ik meer dan tevreden ben.
Ook vanwege tussentijdse vergrotingen qua specs.
D.w.z. het opschalen zonder er extra voor te betalen.

[xxs]

Europese alternatieven worden vervolgens weer opgekocht door Amerikaans groot kapitaal. We zijn qua energievoorziening ons ook weer afhankelijk aan het maken van Amerika, onze voormalige bondgenoot.

[R_Zwart]

Als iemand iets koopt betekent het automatisch dat iemand anders iets verkoopt. Er zouden clausules in contracten moeten komen dat als iets wordt verkocht aan een land wat ons niet zint, de leverancier verplicht mee moet werken aan een migratie naar een andere Europees platform. Free of charge natuurlijk. Dan kan een onderneming zelf uitrekenen wat de beste optie is.

[J_van_Ekris]

Je kunt als gebruiker van een dienst ontbindende voorwaarden stellen. Wanprestatie is zo'n standaard ontbindende voorwaarde, maar binnen het bereik komen van bepaalde types wetgeving (zeg Patriot Act achtigen) doordat de aanbieder verkocht wordt zou er ook zo een kunnen zijn. Als genoeg klanten dat eisen, dan wordt zo'n partij ook onaantrekkelijk voor overnames: bij aankoop door een "verkeerde" partij volgt dat al je klanten direct kunnen opzeggen. Dat is een serieus overname-risico voor potentiele kopers.

[PTFW]

Dan kun je heel lang wachten. Om de hyperscalers te kunnen evenaren is ca. 350 miljard en 10 jaar voor nodig...

[NobodyCares4U]

Dan nu dus beginnen.

10 jaar is niet zo lang voor een overheid, een snelweg aanleggen kost meer tijd.

En die 350 miljard (geen idee waar je dat bedrag vandaan hebt) hoef je niet in 1 keer te investeren en dat geld verdien je snel terug door het niet aan de amerikane te geven

[Baardmeester]

Het is een vrij laag bedrag wat hij inschat. Als je zie wat Amazon en Microsoft jaarlijkse investeren voor AWS en Azure dan blijf je achterlopen.

[Luchtbakker]

Zolang er geen EU wetgeving gaat worden dat landen en overheden verbied cruciale infrastructuur buiten de EU te hosten gaat dit nooit veranderen. De prijs is bij elk project doorslaggevend en daarin lopen we in de EU achter. En met de prijs bedoel ik niet alleen wat 1 server kost, maar ook arbeidsloon om de dienst werkend te krijgen op de omgeving.

Tegelijk kunnen we in de EU nog leren van hoe makkelijk Amerikaanse diensten functioneren.

[MontyMole]

Daar zijn we weer.. De EU die moet verbieden en verplichten..

Mss al eens bij stilgestaan dat dit mogelijk een van de redenen is van de huidige achterstand?

[Luchtbakker]

Daar zijn we weer.. De EU die moet verbieden en verplichten..

Mss al eens bij stilgestaan dat dit mogelijk een van de redenen is van de huidige achterstand?

Er is geen achterstand dat niet overbrugbaar is. We hebben zat Europese bedrijven die clouddiensten kunnen leveren waar we ook wat aan hebben en prima functioneert. En mij zul je niet horen zeggen dat we voor alles 100% alternatief hebben, maar het begint eens onze applicaties die we wel zelf kunnen hosten eens binnen de EU te plaatsen, en niet bij Amerikaanse bedrijven. Maar platvormen als Azure zijn zo'n makkelijke keuze, terwijl als het wel fout gaat (en de bom gaat echt een keer vallen) wij allemaal gigantisch in de problemen zitten en er vele bedrijven (en overheden) direct kunnen stoppen met functioneren.

[MontyMole]

Als er geen achterstand is, waarom dan de algehele paniek?


Waarom pakken die Europese alternatieven dan niet keihard uit met een goed aanbod?


Of zou er dan toch iets van "achterstand", "ontoereikend" en "te duur" meespelen?

[Bor]

Als er geen achterstand is, waarom dan de algehele paniek?

Omdat er stiekem toch een behoorlijke achterstand is. Er zijn geen tot vrijwel geen alternatieven voor Azure en M365 die dezelfde "click to deploy" mechanieken en dezelfde schaalbaarheid kennen. Hopelijk komt er meer concurrentie en staat er ook een echt Europees of zelfs Nederlands initiatief op maar in de praktijk lever je nu bij een migratie vanuit bv Azure of M365 behoorlijk in op features, integratie, schaalbaarheid en redundantie helaas.

[MontyMole]

Of zou het dan mss toch te maken hebben met de al jarenlang heersende drang om on premise als not-done te labelen en voor alles en nog wat "de cloud" als oplossing naar voor te schuiven?

[kodak]

Het nieuws toont dat er enorme afhankelijkheid van de VS is gecreëerd door keuzes van belangrijke bedrijven en organisaties. Het nieuws is niet dat die afhankelijkheid vooral is ontstaan door gebrek aan alternatief in de EU. En een van de bekende oorzaken is, zoals @Luchtbakker naar verwijst, geld. Het kost geld om niet zwaar afhankelijk te zijn. Wil je soortgelijke 'gemakken' als de big tech bieden dan kost dat tijd en geld. En in plaats van daarin te investeren om niet zwaar afhankelijk te zijn is de keuze vaak zo min mogelijk geld uitgeven. Met als valse argumenten te doen alsof er geen kosten zijn aan zware afhankelijkheid, of dat anderen maar voor die kosten moeten opdraaien.

Als ondernemer is het zelden verstandig om jezelf en je klanten vooral afhankelijk te maken. Dat gaat ook op voor zware afhankelijkheid van gemak en lage prijzen die enkelen bieden. Omdat het gemak en de laagste prijzen meestal tot doel hebben je te zwaar afhankelijk te maken. En het vermeende gemak luiheid en traagheid veroorzaakt om niet tot nauwelijks snel terug te kunnen vallen op alternatief om je bedrijfzekerheid en zekerheid voor de samenleving te borgen. En dat borgen is nu juist wat de bedrijven en organisaties waar het nieuws over gaat een belangrijke verantwoordelijkheid in hebben.

[Reactie gewijzigd door kodak op 25 januari 2026 19:51]

[Powerblast]

Bedrijven kiezen zolang het niet verplicht/verboden is volgens mij gewoon het pad met de minste weerstand. Dus ik vrees dat als daadwerkelijk willen dat dit wijzigt, er ook niet veel anders zal opzitten dan het te verbieden. Beetje kip en ei probleem, weinig animo binnen Europe om soortgelijke infra op te zetten zolang de meerderheid van de markt toch bij de US inslaat.

Daarnaast speelt denk ik ook mee dat cloud providers (of de huidige althans) heel goed zijn om je te locken in hun eco systeem. Je koopt je in, in een eco systeem waar je niet even alles wijzigt, omdat het zo verwezen zit met elkaar en daardoor gebruiksgemak oplevert.

Mss al eens bij stilgestaan dat dit mogelijk een van de redenen is van de huidige achterstand?

Je gaat me nu trouwens toch niet vertellen dat met alles wat er afgelopen week nog gebeurd is, je het nog steeds een goed idee vind om afhankelijkheid van externe landen te vergroten?

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 25 januari 2026 15:52]

[Ortep]

Die achterstand is snel ingelopen als de EU verplicht om belangrijke data helemaal Europees te beheren. Dan ontstaat vanzelf de infrastructuur omdat het ineens financieel antrekkelijk is voor bedrijven om dat aan te bieden.

En voor je zegt dat dat duurder is: Het spaart enorm veel ellende en chantage op de wat langere termijn. Korte termijn denken is rampzalig

[MontyMole]

Dus China is nu plots een voorbeeld..?

[Ortep]

Euhhh? Waar zeg ik dat?

Ik zeg dat ik vind dat we onze eigen zaken op orde moeten hebben en minder afhankelijk moet worden

[Reactie gewijzigd door Ortep op 26 januari 2026 10:07]

[MontyMole]

Wat is er dan niet op orde aan? De service draait toch goed en stabiel?

Wat is dan het probleem buiten dat iedereen plots iets tegen Amerikaanse bedrijven heeft?

[Ortep]

Het probleem is dat, zoals al een paar keer gezegd is hier, dat de Amerikaanse regering gewoon opdracht kan geven om dingen uit te schakelen van niet Amerikaanse personen en organisaties.

En dat hebben ze dus ook al gedaan.

Bovendien heeft de Amerikaanse regering gewoon toegang tot al onze data. Dat staat daar in de wet. Ook als bv de servers in Europa staan.

Zou jij het een goed idee vinden als bv Trump wat tegen Nederland heeft hij gewoon opdracht geeft om bv onze digid uit te schakelen?

[MontyMole]

Ik ben mij bewust van de argumenten die nu gebruikt worden, maar dat verandert niets aan de vraag waarom er in Europa al jaren geen evenwaardige diensten opgezet en aangeboden worden.

Wat is er hier mis? Te duur? Teveel regels? Teveel EU bemoeienissen? Teveel tegenwerking van lokale overheden? Te weinig mensen met kennis?

Waarom loopt Europa al jaren simpelweg achter op heel veel gebieden, behalve vaste dopjes aan onze flessen en sigaretten achter een scherm?

Dat lijkt mij de echte vraag in heel deze discussie..

[RolandSmit]

Als individu probeer ik me los te maken van de Amerikaanse IT-markt: Linux, Proton, pCloud.

Maar mijn mobiel? Er zijn Europese initiatieven, maar die staan in de kinderschoenen.

[Bor]

Linux helpt maar gedeeltelijk. Een heel groot deel van de top-X bedrijven die werken aan de linux kernel zijn Amerikaans. Zie
contributors

Linus, die nog steeds het laatste woord over de kernel heeft woont al 22 jaar in de VS en is Amerikaans staatsburger.

[Marrtijn]

Daarnaast staat de Linux Foundation geregistreerd in Delaware.

[Bor]

Precies. Ik hoor het argument Linux want dan ben je onafhankelijk van de Amerikaanse markt vaak maar in de praktijk klopt dat niet geheel en zit het wat complexer in elkaar.

[RolandSmit]

Maar wel open source. Dus als de US de stekker er uit trekt, kunnen wij toch verder?

[SuperDre]

Ja, dat wordt veel gezegd over opensource, maar leuk dat de source open is, maar als jij zelf niet de capaciteit/knowhow hebt om het te onderhouden/uit te breiden zodra de originele developers er mee stoppen, dan heb je er geen zak aan. En capaciteit en knowhow is iets dat heel vaak mist bij bedrijven die gebruik maken van opensource toepassingen.

[108rogar]

Maar er kan wel een andere partij in het gat springen en de open source toepassing gaan onderhouden/ondersteunen. En het ging hier over Linux, daar is al ondersteuning voor in Europa, dus jouw punt is hier niet echt van toepassing.

[barbarbar]

Moet wel zeggen dat je hier niet alle uitwijk en risico afwegingen in terug ziet. Werk zelf bij een amerikaanse leverancier voor vrij cruciale overheidsdiensten. De Nederlandse klanten zijn zo ingericht dat ze zonder problemen verder kunnen op een andere cloud aanbieder. Dit wordt regelmatig getest. Mochten de cloud diensten wegvallen, geblocked of verboden, dan draait alles gewoon door. Als dat punt is bereikt ben ik zo in dienst van de overheid zelf ipv de amerikaanse dochter hier om de boel verder te draaien op een omgeving van een NL aanbieder.

Mocht er ooit een verzoek komen bij ons als leverancier: "zet NL maar stil", dan ga ik daar echt niet aan voldoen. Ik weet vrij zeker dat de collega's daar hetzelfde over denken.

Een conglomeraat zoals Microsoft is een Amerikaans bedrijf. Maar praktisch gezien het een bedrijf van de wereld. Met een hoofdkantoor in de VS. Ze halen meer omzet en winst buiten de VS dan er binnen. Dus de korste klap is hoofdkantoor verplaatsen, en activiteiten in de VS verzelfstandigen.

Bedrijf waar ik voor werk is ook zo gegaan. Het is een Amerikaans bedrijf, met productie, ontwikkeling en omzet in de hele wereld. Het wordt nog vanuit de VS gemanaged, maar heeft al tijdje een tweede Europees hoofdkantoor opgezet, deels voor dit soort geopolitieke situaties.

Ik denk dat de VS zichzelf keihard in de voet schiet als ze in Europa wat willen doen. Dat weten ze zelf ook. Daarom heeft die dreiging met complete handelsblokkade van de EU ook gewerkt. De EU is sterker dan we zelf beseffen, gelukkig is het kwartje bij Frankrijk en Engeland al wel gevallen.

Een alternatief voor de cloud diensten van de Amerikanen is wel goed natuurlijk, maar tenzij de EU er miljarden aan garanties en subsidies tegenaan gooit zie ik dat noet gebeuren.

[Reactie gewijzigd door barbarbar op 25 januari 2026 20:26]

[Henk1827]

Jij zal toch naar je baas moeten luisteren. Net zoals dat het internationaal strafhof is platgelegd.

[barbarbar]

Ik heb toch echt een eigen mening en normen en waarden. Platleggen van NL is verraad van je land, en werk ik echt niet aan mee. Ik werk niet in het leger, ben gewoon burger met m'n eigen wil.

[Henk1827]

Dat is heel dapper, en ik weet zeker dat je juiste doet. Maar anderen zullen andere meningen hebben en het misschien wel met hun baas eens zijn. Het strafhof is ook platgelegd. En zo kan heel Nederland in principe worden platgelegd.

We moet nu zonder excuses volle bak over gaan op meer Europese IT. Het gaat zeer doen, maar als we het niet doen is het gewoon game over. Als is het maar voor een betere onderhandelingspositie.

[NobodyCares4U]

De Nederlandse klanten zijn zo ingericht dat ze zonder problemen verder kunnen op een andere cloud aanbieder. Dit wordt regelmatig getest. Mochten de cloud diensten wegvallen, geblocked of verboden, dan draait alles gewoon door.

Ik heb het vermoeden dat je het hier hebt over een andere cloud aanbieder uit de VS?

Die kunnen makkelijk allemaal tegelijk geblokkeerd worden.

Of testen ze ook een europese/nederlandse aanbieder? En als dat dan zo makkelijk gaat waarom draait het daar dan niet gewoon?

[barbarbar]

Ja, en klopt. Omdat aanbestedingen inmiddels vol op Microsoft geschreven, gewonnen en verloren worden. We deden het een paar jaar geleden nog wel, inschrijven met een niet Amerikaanse cloud aanbieder. Maar de rompslomp aan bewijzen, certificaten en documentatie die je dan moet overhandigen... Sinds we met Amerikaanse cloud aanbieden wordt er wellicht een keer oppervlakkig wat gevraagd, en verder niet. Dus de verkopers zijn allang blij dat ze daarop in ieder geval niet meer afgerekend worden.

De overheid houd het zelf in stand. Bij de overheid zit een ingeslopen vertrouwen richting de Amerikaanse aanbieders. En als kleinere partij (ook al zijn we nog steeds een miljarden bedrijf), ga je daar maar in mee. Want doe je dat niet, maak je geen schijn van kans. En naarmate steeds meer bedrijven die ervaring opdoen, gaat alles naar de Amerikaanse cloud.

[RobbieB]

Niet zo vreemd. Als je als overheid jarenlang bezuinigt op IT, investeringen en kennis, dan beweegt de markt naar de goedkoopste en makkelijkste oplossing. De hypocrisie van veel tech mensen die jarenlang juist Amerikaanse oplossingen promoten en nu roepen dat we naïef waren is misschien nog wel het ergste.

Prima dat we nu anders tegen het probleem aankijken, maar laten we niet doen alsof we dit jaren geleden al anders hadden moeten doen.

[bzzzt]

De opkomst van Microsoft, Google etc. komt dan uit een tijd dat mensen, laat staan politici überhaupt nog niet wisten hoe belangrijk IT voor ons allemaal zou worden. Er is nooit bezuinigd, maar eigenlijk nooit een volledig niet-VS alternatief geweest dat kan concurreren met het beste wat de VS had, zowel hardware als software.

[dmantione]

Alternatieven zijn nooit serieus overwogen, zelfs als ze er waren. En gaat niet over concurrentiewaardig, maar het "vallen" voor het beloofde gemak van de Amerikaanse diensten. Bezuinigingen gaat het inderdaad niet over, Amerikaanse diensten zijn doorgaans duurder dan alternatieven.

[Bor]

Amerikaanse diensten zijn doorgaans duurder dan alternatieven.

Dat is niet mijn ervaring. Naast een financieel voordeel heb je ook nog te maken met het scheeflopen van features, volwassenheid van de oplossing, snelle schaalbaarheid, globale redundantie etc.

[bzzzt]

Gemak keert zich uit in geld als je minder beheerders rond hebt lopen en gebruikers dingen van thuis kennen. Daarnaast zijn veel beheerders voor een specifieke leverancier gecertificeerd. Halen van certificaten wordt vaak door de werkgever rechtstreeks aan inkomen/bonus gekoppeld dus die willen ook niet anders.

Dat Amerikaanse diensten duurder zijn ben ik niet met je eens. 365 en/of Google workspace zijn niet echt duur te noemen als je bedenkt dat je een hele rits aan third-party producten moet afnemen om de volledige functionaliteit daarvan af te nemen.

[wintersa]

Hoe kom je hierbij? De afgelopen 20 jaar heb ik gewerkt voor overheid en semi-overheidsorganisaties, en er is helemaal niet bezuinigd. Wat zijn je bronnen hiervoor? De opmerking over hypocrisie slaat ook nergens op, of ik begrijp je niet helemaal. Kijk naar grote IT-bedrijven in Nederland zoals Centric, ATOS en noem maar op.

Dat zijn grotendeels Microsoft promotende bedrijven, diep geworteld in de software en hardware van de overheid, zoals ook door de NOS is onderzocht. De overheid speelt hier al jaren op in door eigen datacenters te bouwen, zoals ODC-Noord. Maar het gaat allemaal ontzettend traag.

Vorig jaar was men druk bezig om zo snel mogelijk over te stappen naar de cloud, iets wat jarenlang voor discussies zorgde en nog steeds doet. Nu zijn we deels daarmee bezig en deels aan het migreren naar de eigen datacenters, toen de geopolitieke onrust uitbrak. Het ligt dus veel genuanceerder dan hier wordt beweerd.

[Edgarz]

Kijk ook maar eens bij de Nederlandse grootbanken. Allemaal Microsoft Azure of AWS. Fysiek in de EU maar dat is geen 100% garantie. Wat contracten ook zeggen, in de praktijk is het 1 draai aan de knop en de data is bij de Amerikaans overheid. Dan kun je ellenlange rechtszaken beginnen maar dat stopt niets. De bedrijfsvoering kan namelijk niet stopgezet worden.

[DataMan]

Wel eens van encryptie gehoord?

[Edgarz]

Weleens van NSA, supercomputers gehoord?

En weet jij welke encrypie niveau banken gebruiken? AES-256.

Is niet onkraakbaar en afhankelijk van de implementatie. De vraag is hoe gaat de partij om met de sleutel die de data kan ontsleutelen? Waar wordt die bewaard, hoe complex is deze en wat is de levensduur ervan?

[DataMan]

Die sleutel beheer je zelf als je enigszins nadenkt als beheerder.

Verder is niets niet te kraken, maar de inspanning moet opwegen tegen het resultaat en in 99.999 van de 100.000 gevallen als het gaat om 'alle data in de cloud' is het volkomen oninteressant. Economische overwegingen gaan ook gewoon op in de digitale wereld.

[jordy5]

Het sleutelbeheer bij cloud leverancier is maar een beperkte maatregel. Vooral als je het vanuit bescherming voor de cloud leverancier ziet. De basis blijft dat de leverancier op IaaS en hoger gewoon toegang kan verkrijgen. Encryptie op platform met eigen keys is leuk, maar er draaien gewoon extensions van Azure op je VMs (met voldoende privlileges) en zo zijn er veel meer. Enige goede manier is de data encrypted de cloud in brengen, maar dat beperkt je flink.

[Reactie gewijzigd door jordy5 op 26 januari 2026 12:15]

[paulmes]

Al veel eerder dit soort konstruktie onder de aandacht. Als bv de Nederlandse wetgever een onwelgevallige besluit over Microsoft of Google neemt, kunnen ze gewoon hun diensten staken en daar sta je dan. Is chantage, maar zou zomaar kunnen.

[wiseger]

Ja en nee. Het is iets wat een Microsoft of Google slecht één keer kunnen doen. Daarna is het over, zullen ze geen diensten meer in de EU mogen aanbieden. Waarna die bedrijven hun omzet met tientallen procenten zien dalen.

En dat is dan ook meteen de reden dat het nog nooit gebeurt is.

[mac1987]

Behalve bij het Internationaal Strafhof...

[wiseger]

Het internationale strafhof is een instelling van de VN. Eentje die niet door de VS erkent wordt. Daar is inderdaad een enkel email account door Microsoft geblokkeerd in opdracht van de Amerikaanse overheid.

Dat is iets heel anders dan een Nederlands bedrijf of Nederlandse overheidsdienst die zijn complete cloud infra zou verliezen met alle gevolgen van dien. De overheid of het bedrijf die het zou overkomen, zou ook meteen naar de rechter stappen. De kans dat die het kort geding dan zouden winnen, is levensgroot. Waarna er een enorm probleem ontstaat voor de cloud aanbieder, want die moet dan een rechtelijke uitspraak negeren.

De gevolgen van een dergelijk actie zouden zijn dat overheden en bedrijven als de wiedeweerga hun diensten terugtrekken uit de Cloud.

En dat is dan ook meteen de reden dat het nog nooit gebeurt is. De consequenties zijn echt heel groot voor de Cloud aanbieders zodra dat gebeurt.

[rockmanz]

Er is niet al te lang geleden een Nederlandse bank failliet gegaan door sancties uitgevoerd vanuit Microsoft en Amazon. Link naar Tweakers artikel waar de eerste paragraaf het beknopt uitlegt.

Ongetwijfeld dat het russische eigenaarschap en beperkte omvang van het bedrijf bij mensen weinig emotie zal oproepen maar hieruit blijkt wel dat

1. Sancties rond IT voorzieningen mogelijk zijn;
2. O.a. Microsoft en Amazon meewerken aan deze verzoeken; en
3. Doeltreffend zijn getuige het faillisement van de bank, ondanks de vele risico-mitigerende regelgeving die al bestond voor onze financiele instellingen. Ook leuk: niet enkel een russisch probleem gezien o.a. onze eigen Nederlandsche Bank aan de bak mocht.

Om terug te komen op de vraag rond de juridische zuiverheid: een partij als MS en Amazon zullen sanctieregelgeving moeten volgen. Dit mechanisme bestaat al en vermoed niet ondenkbaar getuige de vele handelingen onder de noemer 'National Security'. Vermoed dat hier weinig tegen te doen is bij een Nederlandse rechter.

Zal eerlijk bekennen dat bij het zoeken naar artikelen hieromheen weinig te vinden is, denk dan ook dat (helaas) de consequenties zijn meegevallen uiteindelijk.

[wiseger]

Totale nutteloze vergelijking. Een Russische commerciële bank met een Nederlandse bankvergunning kreeg sancties om de oren.

Wikipedia:

Amsterdam Trade Bank (ATB) was a commercial bank registered in The Netherlands between 1994 and 2022.^[1] The bank focused on providing trade financing for companies wishing to do business in former Soviet states

The company was founded in 1994 through Alexander Smolensky as Stolichny Bank International, a subsidiary of the Russian SBS-AGRO Bank (Russian: СБС-Агро)^[a] to provide trade financing for companies wishing to do business in former Soviet Union.

[Ed Vertijsment]

Een niet zo ver gezocht scenario is dat Europesche landen gesanctioneerd worden voor steun aan Groenland.

De afhankelijkheid is het probleem.

[wiseger]

Is dat echt zo? Of waren dat slechts loze woorden en zijn er helemaal geen sancties?

[Ed Vertijsment]

Invorderingen hebben we ook gewoon moeten slikken, nu is er best wat druk van verschillende plekken geweest en lijkt Trump redelijk gematigd, de afhankelijkheid blijft een probleem en de cloud act onverenigbaar met nationale veiligheid.

[wiseger]

Ik weet niet wat je bedoelt met invorderingen die we hebben moeten slikken?

Ik ben het overigens volledig met je eens qua kritiek op de Cloud act echter de vorige regeling was de Patriot act en die kwam nog uit de tijd van Bush jr. Ook onder acht jaar Obama bestond deze wetgeving gewoon. Al sinds 2001 is het zo dat Amerikaanse bedrijven gegevens aan de Amerikaanse overheidsdiensten moeten verstrekken als die dat willen.

[Ed Vertijsment]

Sorry, autocorrect: Ik bedoelde invoerheffingen, wie overigens de cloud act bedacht heeft is irrelevant in mijn optiek. Hij is er en het zou een no-go moeten zijn voor alles wat privacy gevoelig/cruciaal is.

We kunnen prima zelf een paar servers neerzetten en software ontwikkelen, dan maar wat minder mooi.

[Ed Vertijsment]

En dat is dan ook meteen de reden dat het nog nooit gebeurt is

Uit het NOS artikel:

Uit een rapport van Microsoft blijkt dat dat ook gebeurt. In de tweede helft van 2024, de meest recent gerapporteerde periode, blijkt dat de Amerikaanse opsporings- en inlichtingendiensten 57 keer om data vroegen die buiten de VS waren opgeslagen. In vijf gevallen ging het daarbij om bedrijven.

[wiseger]

Dat is het verstrekken van gegevens. Dat valt onder de Amerikaanse Cloud act en is bekend. Iedereen weet dat Amerikaanse bedrijven gegevens aan Amerikaanse overheid diensten moeten vertrekken na een gerechtelijk bevel.

Dat is niet waar deze discussie over gaat. Deze discussie gaat erover de hypothetische situatie dat de Amerikaans president het bevel zou geven aan de Cloud aanbieders om de dienst verlening aan Nederlandse bedrijven en/of overheden acuut te staken.

[Ed Vertijsment]

Ik weet niet wat ik zorgwekkender vind, dat data van onze infra on request ingezien kan worden door een niet vriendelijke staat, of dat deze dienst stopgezet kan worden.

de cloud act wordt uitgevoerd en ik vind het naïef om te denken dat, dat nooit zal gebeuren.

[wiseger]

Dat is het punt niet, dat de VS toegang kunnen krijgen tot data in de Cloud is een gegeven. Het is een gevolg van de Cloud act.

Je kan dat alleen vermijden door E2E encryptie toe te passen waarbij je de aanname maakt dat de VS de encryptie niet kan kraken of de sleutels via spionage kan verkrijgen. Of beter, geen gebruik van de Amerikaanse Cloud te maken als je gegevens privacy gevoelig zijn.

Het intrekken van de complete Cloud services van EU bedrijven of een EU land kan altijd gebeuren echter het kan slechts éénmaal. Daarna zal niemand ooit meer de Cloud services vertrouwen en willen gebruiken. De economische gevolgen voor de VS zijn in dat scenario echt ongekend. Daarom zal het niet snel gebeuren.

[Ed Vertijsment]

Zoals bij het Internationaal Strafhof?

[wiseger]

Die discussie staat al hierboven, het heeft weinig zin cirkeltjes te lopen.

Het internationale strafhof is een instelling van de VN. Eentje die niet door de VS erkent wordt. Daar is inderdaad een enkel email account door Microsoft geblokkeerd in opdracht van de Amerikaanse overheid.

Dat is iets heel anders dan een Nederlands bedrijf of Nederlandse overheidsdienst die zijn complete cloud infra zou verliezen met alle gevolgen van dien. De overheid of het bedrijf die het zou overkomen, zou ook meteen naar de rechter stappen. De kans dat die het kort geding dan zouden winnen, is levensgroot. Waarna er een enorm probleem ontstaat voor de cloud aanbieder, want die moet dan een rechtelijke uitspraak negeren.

[Ed Vertijsment]

Punt is dat het naïef is om te denken dat vanwege reputatie zoiets niet gaat gebeuren.

Data is niet veilig bij (Amerikaanse) bedrijven onderhevig aan de cloud act, punt.

Continuïteit is afhankelijk van de grillen van een onstabiel regime, punt.

Geen goed idee om daar je diensten neer te plempen.

[PTFW]

Gezien het feit dat dat een enorme economische impact zou hebben voor de USA...is die kans dus nul ...want als Trump ergens in geeft dan is het cash naar de USA...

[wiseger]

En dat is wat we dus elke keer zien. Heel veel grote woorden van Trump maar uiteindelijk worden de keuteltjes heel snel weer ingetrokken. Want het raakt zijn eigen economie.

Zagen we met de maatregelen tegen Brazilië, de maatregelen tegen China, zagen we toen ICE illegale migranten in de Amerikaanse landbouw wilde oppakken en zagen we met de maatregelen tegen Europa.

Uiteindelijk moet je gewoon de woorden negeren en kijken naar de daden.

[dmantione]

Nou, ik vind dat het over beiden gaat. De Amerikaanse overheid zet het gerechtelijk systeem namelijk inmiddels in voor politieke doeleinden, zie de strafzaak tegen de voorzitter van de FED. We kunnen dan ook niet de aanname doen dat de opvragingen onder de Cloud Act enkel zijn uit nobele motieven.

[wiseger]

Dat mag, maar ik reageerde op:

Al veel eerder dit soort konstruktie onder de aandacht. Als bv de Nederlandse wetgever een onwelgevallige besluit over Microsoft of Google neemt, kunnen ze gewoon hun diensten staken en daar sta je dan. Is chantage, maar zou zomaar kunnen.

Dat is een scenario waar ik totaal geen zorgen om heb omdat de economische consequenties voor de VS te groot zijn.

Opvragen in het kader van de Cloud act zijn gewoon een realiteit die overheden en bedrijven onder ogen moeten zien en mee moeten wegen in hun besluitvorming om dienstverlening te verplaatsen naar de Amerikaanse Cloud.

[simnet]

Dit is niet verbazingwekkend, aangezien al geruime tijd een 'cloud, tenzij' strategie wordt toegepast bij het gross van alle nederlandse bedrijven (inclusief de overheid).

Een strategie waar op het eerste oog misschien niets op tegen is, maar die nu wel begint te wringen.

edit:
Met wringen bedoel ik niet alleen op geopolitiek gebied. Maar ook op gebied van kosten. Ik zie in mijn vakgebied namelijk ook bedrijven die terugkomen op deze strategie, simpelweg omdat hun implementatie en gebruik van cloud substantieel duurder uitval dan in eerste instantie beraamd.

[Reactie gewijzigd door simnet op 25 januari 2026 14:08]