Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 86 reacties, 20.735 views •

In de achtste aflevering van Polderpioniers gaat Tweakers.net op bezoek bij Jaap Haartsen. Hij is de man achter de bluetooth-technologie, het protocol voor draadloze communicatie tussen verschillende apparaten op korte afstand. Haartsen ontwikkelde de techniek in de jaren negentig, in opdracht van LM Ericsson Telephone.

Reacties (86)

Reactiefilter:-186084+156+29+30
Moderatie-faq Wijzig weergave
Leuk om weer te zien. Vooral grappig hoe goed deze serie aansluit bij "het snelle geld" van Jort Kelder (jaja... :*)) met de terugblikken op de jaren '90.

Alleen jammer dat er precies geknipt is op het moment dat het interessant wordt: "En voor dat syncen hebben wij een oplossing bedacht." zonder het vervolgens uit te leggen :(.
Inderdaad, teleurstellend! Dat frequency hoppen vond ik erg interessant, zou zomaar dť verklaring kunnen zijn voor het succes van bluetooth. Want het werkt inderdaad altijd erg stabiel, en dat is knap omdat er niet tot nauwelijks dedicated bluetooth-apparatuur bestaat, bluetooth wordt altijd in apparaten "erbij" gestopt. De hardware is nooit dedicated.

Bluetooth blijft erg interessant omdat het volgens mij als enige draadloze technologie functioneel ingezet kan worden vanuit het protocol zelf. Foto's sturen, contacten syncen, muziek streamen, de manier waarop dit gebeurt staat vast in de specs van bluetooth. WiFi (de grootste 'concurrent') is puur een technisch protocol, je moet de software er altijd zelf omheen schrijven. Zie Apple die bijv. met AirPlay muziek streamt over WiFi, werkt vlekkeloos trouwens (kudos), maar wel met een eigen protocol. Bluetooth heeft die problemen niet, iedere telefoon kan muziek streamen omdat het in bluetooth zit. Dat maakt bluetooth enorm makkelijk inzetbaar op kleine apparatuur waar je bijna geen (of lastige) bedieningselementen hebt (zoals een autoradio). Programmeurs hoeven feitelijk alleen maar een leuke UI te ontwerpen om bluetooth te implementeren en klaar zijn ze.

Jaap Haartsen +1. Het getuigt van visie om een protocol te ontwikkelen dat pas 15 jaar later ťcht gebruikt werd. Het protocol werd ontwikkeld ver voordat er vraag naar een dergelijk protocol was, en dat heeft de beste man uitstekend gedaan. Gewoon klasse eigenlijk :).
Terzijde: De vrouw achter bluetooth (en andere frequency hopping technologieŽn) http://en.wikipedia.org/w...spread-spectrum_invention
Bluetooth is een geweldig protocol voor waar het voor gemaakt is.

Wat ik persoonlijk erg mooi vind zijn de profiles. Dat zijn de protocol-specificaties die voor een bepaalde taak zijn vastgesteld. Wil je een headset gebruiken dan heb je aan beide kanten ondersteuning voor het Headset Profile nodig.

Dit garandeert dat twee apparaten prima met elkaar kunnen communiceren, zonder enige problemen. Je hoeft bij aanschaf enkel nog maar op het doosje te kijken welke profiles ondersteund worden, en in praktijk hoeft zelfs dat niet eens.

Als je bijvoorbeeld kijkt naar DLNA, wat (vooral toen het net op de markt was) een ware compatibility hel is, is dat een verademing. Wil je als fabrikant het headset profile implementeren, dan zul je 64kbit/s CVSD of PCM moeten gebruiken, geen discussie mogelijk.

En heb je als fabrikant meer functionaliteit nodig? Geen probleem, doe een voorstel en de Bluetooth Special Interest Group zal pogen het te implementeren.

De profiles die een apparaat ondersteund zijn ook probleemloos op te vragen. Mac OS X levert in de developer tools o.a. een Bluetooth Packet Logger en ook tools om een Bluetooth apparaat volledig uit te lezen. Erg leuk om een keer mee te spelen.
Nooit geweten dat we zoveel dingen hebben uitgevonden die we dagelijks gebruiken. En dan wil de regering bezuinigen op onderwijs :-(
Ik had eens bij een rondleiding te horen gekregen dat iedereen binnen Ericsson 1000 gulden kreeg voor een goed (uitgewerkt en werkend?) idee, en dat dat het dan is. Ook de uitvinder van Bluetooth zou dit gekregen hebben, dus dat moet dan deze meneer Haartsen zijn geweest.
Ik weet dat sommige high-tech bedrijven zo'n jaar of 10 geleden begonnen om hun werknemers allerlei van zulke bonussen te geven. Een bedrijf gaf $1000 voor ieder idee dat tot een patentaanvraag leidde. En nog eens $1000 als dat patent werd toegekend.

Hele volksstammen binnen het bedrijf hielden op met hun werk, en spendeerden alleen nog maar tijd aan het opzetten van lullige patent-aanvragen. :) Managers die patent-ideeen van hun werknemers afkeurden, en ze dan een jaar later opnieuw, maar als hun eigen idee, aandroegen. Als je een flink aantal onzinnige ideeen op papier zette, kon je je jaarsalaris aardig aanvullen.

Maar zoals Haartsen al zei, de beloning is niet altijd direct. In zijn geval is het goed geweest voor zijn cariiere. Net zoals bij de uitvinders van AES vorige week. Hij heeft nu een fantastische naam en reputatie, en zijn CV zal goed genoeg zijn om een andere baan te krijgen als hij dat zou willen.

Zie zijn wiki page: http://en.wikipedia.org/wiki/Jaap_Haartsen
Behalve voor Ericsson werken, is hij ook nog professor geweest in Twente. En is hij nu CTO bij een nieuw bedrijf dat wireless producten maakt. Als je rijk wilt worden, dan doe je dat door bij een nieuw bedrijf te gaan werken dat succesvol en waardevol wordt. Niet door je maandelijkse salaris op te strijken. Ik denk dat het wel goed zit met Haartsen. En hij is nog niet eens 50 !

[Reactie gewijzigd door gryz op 15 juli 2012 15:33]

Allergrappigst is nog dat hij BT helemaal niet uitgevonden heeft, dat hebben studenten van hem gedaan. Hij is alleen met alle eer gaan strijken.

Bron: toenmalige collega van hem.
Heb je daar bewijs voor?
Mocht dat waar zijn, dan is dat vast maar het topje van de ijsberg en is hij niet de enige.
Nou, aangezien het uitgesloten is dat de een of andere anonieme 'toenmalige collega' uit afgunst maar wat uit zijn nek kletst, kun je dat gerucht natuurlijk gerust gebruiken om Jaap Haartsen op internet verdacht te maken. Stijlvolle en waardevolle reactie. :/
Wat ik ook leuk vond te horen was hoe de naam tot stand is gekomen. Opmerkelijk dat de marketing zich er niet met de naam bemoeid heeft. Marketing heeft normaliter genoeg onnozele mutsen en dozen (van beide sexen) die niks anders te doen hebben dan met weer een flauwe betekenisloze naam op de proppen komen.

Ergens in 1995 vonden een aantal (software) engineers bij cisco dat er een snellere router dan de 7000 moest komen. De snelste router in ontwikkeling was de 7500. En die was niet eens twee keer zo snel. Dus begon een klein groepje werknemers aan hun eigen project. Een hele snelle router.
Codenaam: BFR !
Iedereen die ooit Doom had gespeeld wist precies waar BFR voor stond.
http://en.wikipedia.org/wiki/BFG_9000

Die router is er ook echt gekomen. Helaas ging vlak voor de lancering marketing zich er mee bemoeien. De Engineers wilden dat de nieuwe router officieel "Bigger Faster Router" zou worden genoemd. Maar het werd de GigaSwitch Router (GSR aka 12000). Bah. BFR zou zo mooi zijn geweest. :)
BTW, de opvolger van de BFR (de CRS) had codename HFR. Huge.

Kudos voor de BlueTooth mensen, die het gewoon BlueTooth hebben genoemd. Als je even niet oplet heeft een of andere sukkel er DHFT of HDMA of ZGRU of een of andere betekeningsloze afkorting van gemaakt.

[Reactie gewijzigd door gryz op 15 juli 2012 15:46]

het hele patent beloningssysteem is er, naar mijn inzien, de oorzaak van dat het met de techniek slecht gaat.

Als in plaats van $1000,- per patent (wat dan ook voor vast bedrag) ingenieurs standaard 2.5-5% krijgen van royalties dan zullen ingenieurs vaker rijk worden van hun innovatie.

Naar mijn inziens is ooit eens de afspraak zo gemaakt om patenten tot 17-20 jaar te zetten en toen is de trend ingezet met het overschrijven van patenten naar de werkgever. Dit is enorm in het voordeel van de financiers en de werkgever en is niet goed voor de lange termijn innovatie.

Alleen door een eigen zaak op te zetten kan je deze cirkel doorbreken maar doordat huidige nieuwe technologieŽn zeer hoge kapitaalinvesteringen vragen, is dit nagenoeg onmogelijk.

Nu is het zo dat artiesten wel tot 75 jaar royalties kunnen vragen op hun werk. Ingenieurs hebben al sinds het begin van de 19e eeuw maar 17-20 jaar om hun patent te gelde te brengen. Doordat ingenieurs standaard hun patenten door schuiven naar de werknemer is het beroep ingenieur matig betaald terwijl daar een technisch zeer zwaar traject tegen overstaat (studie + lange werkdagen).

Een ingenieur, in tegenstelling tot een dienstverlener (winkel, handel, jurist, overheid) moet elke dag concurreren met goedkopere krachten in AziŽ en bewijzen dat hij 3 tot 4 keer zoveel waard is. Dat is de huidige realiteit in het ontwerpen van producten. Als daar een matige betaling tegen overstaat kan je in principe beter niet voor het ingenieurschap kiezen.
Ach patenten..

Mijn vader is timmerman en daarnaast gspecialiseerd in zonwering.
Levert voornamelijk Luxaflex (originele dus geen gamma) producten.

Nu ergens in de jaren 90 kreeg mn vader een vraag van een huiseigenaar dat graag 1 systeem wilde hebben met horizontale lamellen en met een enkelvoudige bediening voor in een half ronde erker..

Dat bestond nog niet dus is mn vader malletjes gaan maken en gaan testen om de bediening goed te krijgen.. Is daarmee naar Luxaflex gegaan en in de fabriek zijn probleem en oplossing neergelegd. Luxaflex heeft dit toen gefabriceerd... Echter hebben zij toen wel eerst nog een patent aangevraagd.. 3 maanden later had mijn vader het bestelde product maar de fabrikant ging er met het geld van door :(

en op dat product verdienen zij nog bakken vol met geld..
Ik ben trots dat wij nederlanders achter zoveel belangrijke ICT ontwikkelingen zitten! :)
Ik vraag me wel af in hoeverre we over 20 jaar nog zullen zeggen dat we in 'deze' periode veel hebben geinnoveerd. Volgens mij gebeurt het nu toch veelal elders in de wereld.
Ik denk dat dat heel erg ligt aan de groep waar je naar kijkt.

Logistiek en water daar zijn "we" nog altijd sterk in.

In de halfgeleider zijn "we" de grootste van Europa met ASML en ASMI. Hopelijk ziet de overheid dit ook snel in in doen ze er alles aan om deze bedrijven ook in Nederlandse handen te houden (dus geen overnames van ASMI) .

Maar ook logistiek, met Schiphol de haven van Rotterdam. En de marktleider in Baggage handling waar "we" inmiddels een marktaandeel van >50% hebben.

De scheepvaart met mamoet als opruimer en spuiter van de dubay palmen.

Ook de tweede maasvlakte is erg innovatief.

Maar met 17 miljoen mensen verlies je het natuurlijk van de 1 miljard chinezen of amerikanen. Tenzij je (veel) meer geld steekt in dergelijke zaken.

Iemand bij ons op het bedrijf zei het laatst heel mooi.
We hebben hier geen herarchie, de baas is gelijk aan de papier ophaler. Dat is de kracht van Nederland. Iedereen heeft ideeŽn doordat iedereen met elkaar praat. En door het respect ook luistert. Want die papier ophaler kan best een goed idee hebben. Uiteindelijk komt dat hier dus makkelijker bij de goede mensen terecht die het idee uitvoeren. En voŪla innovatie. Nu wordt iedereen steeds egoÔstischer, en daar moeten we voor op passen want onze kracht zit hem dus in het vertellen van "onzin" tegen iedereen.
Iemand bij ons op het bedrijf zei het laatst heel mooi.
We hebben hier geen herarchie, de baas is gelijk aan de papier ophaler. Dat is de kracht van Nederland. Iedereen heeft ideeŽn doordat iedereen met elkaar praat. En door het respect ook luistert. Want die papier ophaler kan best een goed idee hebben. Uiteindelijk komt dat hier dus makkelijker bij de goede mensen terecht die het idee uitvoeren. En voŪla innovatie. Nu wordt iedereen steeds egoÔstischer, en daar moeten we voor op passen want onze kracht zit hem dus in het vertellen van "onzin" tegen iedereen.
Ik denk dat dat het grootste verschil is met China. Daar is de baas heilig en doe je wat de baas zegt, al is het maar omdat als het fout gaat, het dan niet jouw schuld is. Bij een klant van ons worden mensen gewoon ge-"punished" als ze fouten maken. Dat zijn geen lijfstraffen, maar gewoon even 1/3e van zijn salaris weg die maand :o Het gevolg is dat iedereen z'n eigen fouten gaat verdoezelen en vooral niet de fouten van een ander probeert recht te breien. Laatst hadden ze lekkage boven een apparaat. Iedereen ziet het, maar de afdeling van wie dat apparaat is, is niet aanwezig. Dus dat apparaat is nu kapot door waterschade |:( Dat is hier in Nederland (Europa / westerse wereld) toch ondenkbaar?

Ik weet niet in hoeverre China die gedachtengang snel kan wijzigen, maar als ze dat niet doen hebben ze wel een heel groot probleem. Hoe kun je innoveren als niemand iets durft te zeggen tegen de baas?

[Reactie gewijzigd door Grrrrrene op 17 juli 2012 08:17]

Ik ben het voor het grootste gedeelte met Kevinp eens, behalve dat stukje over hierarchie. In Nederland kennen we dat dus ook. We vinden onszelf heel erg assertief en mondig, maar in de praktijk blijkt dat heel erg tegen te vallen! Een onderzoek eind jaren 90 naar assertiviteit en power distance door een aantal NL psychologen wees uit dat NL helemaal niet zo goed presteerde zoals verwacht. (Gezien het feit we over het algemeen met elkaar in de omgang toch vrij mondig zijn). We doen het niet slecht, maar we lopen achter op landen zoals UK en USA, en met name in de USA verwachten sommige mensen juist dat je niets in te brengen hebt bij je baas, maar in de praktijk blijkt dat dus niet zo te zijn ;)

Just my 2 cents.
Het gevolg is dat iedereen z'n eigen fouten gaat verdoezelen en vooral niet de fouten van een ander probeert recht te breien. Laatst hadden ze lekkage boven een apparaat. Iedereen ziet het, maar de afdeling van wie dat apparaat is, is niet aanwezig. Dus dat apparaat is nu kapot door waterschade |:( Dat is hier in Nederland (Europa / westerse wereld) toch ondenkbaar?
Jawel, je beschrijft hier min of meer de gehele bedrijfscultuur van een gemiddelde overheid instantie. Vooral in het management zijn ambtenaren erg goed in afschuiven en verdoezelen van hun eigen fouten, soms ten koste van alles. (zie bijv. de grotere infra projecten die afgelopen jaren uit de hand gelopen zijn)

[Reactie gewijzigd door Madshark op 17 juli 2012 13:30]

De Duiters zijn anders ook gigagroot in halfgeleiders, namelijk zonnepanelen: Q-cells.
ASML is het daar toch echt niet mee eens denk ik.
veel andere bedrijven zoals philips jammer genoeg wel, maar er wordt zeker nog wel groundbreaking werk gedaan in Nederland.

verder erg fan van deze serie jongens, top rapportages iedere keer :)
Naast ICT zie ik ook een oaze aan elektronika daar liggen. Meetapparatuur wat voor de leek misschien als een paar groten kasten met scherm lijkt maar ondertussen genoeg nieuwwaarde heeft om een heel mooi huis van te kopen. Erg mooi hoor :)

Het is zowiezo leuk dat zoveel technologie ontwikkelingen toch naar een Nederland/Benelux te herleiden zijn.
Lekker dan, je steekt heel veel pijn en moeite in het ontwikkelen van Bluetooth en de baas gaat er met de eer en het grootste geld er vandoor.
Tja, dan had hij maar een eigen bedrijf moeten beginnen en veel geld moeten investeren in de ontwikkeling.

Hij heeft gewoon salaris gekregen hoor voor de tijd die hij eraan besteed heeft. Dus die "pijn en moeite" zijn gewoon vergoed.
Alleen niet iedereen heeft de middelen om een eigen bedrijf te beginnen he..en al helemaal niet zoveel geld om zoiets te ontwikkelen.
Vind ook dat zoiemand recht op veel meer geld heeft, maar goed.
Als 'normale werknemer in loondienst' heb je ook minder risico en hieruit volgt dat je gewoon minder kans hebt op 'groot geld'. Maar je bent wel zekerder van een bepaald inkomen.

Het is geven en nemen.
Dat verschilt dus per branche. Bij de een is het relatief weinig risico veel geld (directeurs), de ander veel risico relatief weinig geld (brandweerlieden), ertussen in en andersom. Vind het een rare stelling die je noemt. Want zo nadelig is het alleen als het de werkgever of geldschieter uitkomt. Om niet iedereen over een kam te scheren met dure jongens, er zijn heus wel werkgevers die hun medewerkers laten meedelen in het succes. En ja, minder kans op groot geld als werknemer, maar wat je zegt vertel je als algemeen waar. Zo rechtlijnig is het allemaal niet.
Alleen niet iedereen heeft de middelen om een eigen bedrijf te beginnen he..en al helemaal niet zoveel geld om zoiets te ontwikkelen.
Vind ook dat zoiemand recht op veel meer geld heeft, maar goed.
Het is een beetje onzinnig om nu te doen alsof je of alles in je eentje moet doen, of in loondienst zonder er iets aan te verdienen. Als je een goed idee hebt dan kun je bij wijze van spreken met je baas in gesprek gaan over de uitwerking daarvan, maar ook gewoon met een externe geldschieter.
Het punt zit hem in het feit dat je baas je ook de tijd en middelen heeft gegeven om dat te doen ;)

Overigens denk ik dat veel techneuten het mooi vinden om nieuwe dingen te maken, hoe cool is het dat je iets bedenkt dat vervolgens door miljoenen mensen wordt gebruikt :)
Nooit geweten dat BT uit ons kleine Nederlandje kwam. Thumbs up voor Jaap! _/-\o_
Jaap Haartsen werkte voor Ericsson in Zweden.
Nope...

Ericsson is inderdaad een Zweeds bedrijf maar hij werkte op dat moment voor Ericsson Nederland in Emmen.

(Er waren toen in Nederland 3 vestigingen: Emmen, Enschede en Rijen. Die laatste zit er nog steeds, de anderen niet meer)
Ik wil jullie niet teleurstellen maar BT zelf is meer in Zweden (Lund) ontwikkeld dan in Nederland. Voordat BT Bluetooth heette noemden we het "MC-link" en de eerste MC-link chips zijn in Zweden (Lund) ontwikkeld. In Emmen zijn daar vervolgens consumenten producten (headsets) mee gemaakt. Jaap is pas later naar Emmen gekomen (via Enschede).

Ik zie zelf BT zeker niet als een puur Nederlandse uitvinding, Jaap heeft BT echt niet helemaal alleen verzonnen. Ja, de grote lijnen wel maar de details zeker niet. En op dat moment werkte hij in Lund. Verder heb een heel team mensen nodig voor het uitwerken van de details, schrijven van code, etc.. Voor zover ik weet zat het grootste deel van die mensen in Lund.

Bron: Ik heb bij Ericsson Emmen aan bluetooth gewerkt van 1995 - 2003.
Was dit de laatste aflevering? In vorige afleveringen werd op het eind gezegd waar de volgende aflevering over zou gaan en in deze niet.
Ik vond het een leuke en interessante serie video's! Mag van mij wel doorgaan met nog wat pioniers. En als de Nederlandse op zijn mag het ook wel uit andere landen ;)
In de achtste aflevering van Polderpioniers gaat Tweakers.net op bezoek bij Jaap Haartsen. Hij is de man achter de bluetooth-technologie, het protocol voor draadloze communicatie tussen verschillende apparaten op korte afstand. Haartsen ontwikkelde de techniek in de jaren negentig, in opdracht van LM Ericsson Telephone.

denk het niet, dan had het wel in de text gestaan als "backup"


Maar mooi om te zien dat Nederland zoveel betekend heeft voor de ICT ontwikkeling, ik had deze dus echt niet verwacht van een Nederlander! :Y)
Maar in de vorige afleveringen vertelden ze aan het eind over wie de volgende aflevering zou gaan. Dat hebben ze nu niet gedaan dus wie weet is het toch de laatste?
Hahaha hij lijkt op Bill Gates :P En grappige commercial ook in de video :) Weer een mooie aflevering hoor ik wist niet dat Bluetooth technologie uit Nederland kwam. Ook de logo uitleg vond ik erg leerzaam. Ik heb dus weer veel geleerd :)
Eerder een kruising tussen Willem-Alexander en Bill Gates :P

Maar toch idd een leerzame video, heb dingen gezien wat ik niet eens wist over bluetooth.

Voor de hele reclame van de grappige bluetooth ad hier

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



HTC One (M9) Samsung Galaxy S6 Grand Theft Auto V Microsoft Windows 10 Apple iPad Air 2 FIFA 15 Motorola Nexus 6 Apple iPhone 6

© 1998 - 2015 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True