LG C6 versus Samsung S90H: mat of glanzend oled
Samengevat
De LG OLED evo C6 is een middenklasseoledtelevisie met uitstekende beeldkwaliteit en prima gamefuncties. De tv is wat helderder dan zijn voorganger, de LG C5, maar lang niet zo helder als de duurdere G6. Voor normaal verlichte woonkamers is de tv echter fel zat. De C6 is daarmee interessant voor wie het contrastrijke beeld van een oledtelevisie wil, maar de topmodellen van LG en Samsung te duur vindt. De vergelijkbaar geprijsde Samsung S90H presteert wel beter in lichte woonkamers. Door de glossy afwerking oogt zwart op de C6 altijd diep zwart, maar zijn ook reflecties zichtbaar. Kijk je vooral overdag en vind je beeld met minder spiegelingen belangrijker, dan is de Samsung S90H een betere keuze.
Samengevat
De Samsung S90H is een middenklasseoledtelevisie met uitstekende beeldkwaliteit. De tv is wat helderder dan zijn voorganger, de Samsung S90F, maar lang niet zo helder als de duurdere S99H. De tv is echter fel zat voor gebruik overdag. De S90H is daarmee interessant voor wie het contrastrijke beeld van een oledtelevisie wil, maar de topmodellen van LG en Samsung te duur vindt. De S90H is een prima game-tv. Door zijn matte afwerking heeft het scherm geen last van scherpe reflecties, maar kan zwart bij invallend licht naar grijs neigen. Vind je een diepe zwartweergave belangrijker, dan is de concurrerende LG C6 een betere keuze.
De LG C-serie en de Samsung S90-reeks zijn populaire oledmiddenklassers die elk jaar weer erg aan elkaar gewaagd zijn. Deze tv's zijn vaak minder helder dan de topmodellen van de Zuid-Koreaanse fabrikanten, maar ook een stuk betaalbaarder. 's Avonds in een verduisterde ruimte leveren ze prachtig, contrastrijk oledbeeld met diepe zwarttinten. Maar voor felverlichte woonkamers zijn ze minder geschikt.
De nieuwe LG OLED evo C6 en Samsung S90H zijn sinds kort te koop. Beide modellen vallen ónder de oledtopmodellen van beide fabrikanten, de LG G6 en Samsung S99H. Omdat deze populaire televisies elk jaar weer zo veel op elkaar lijken én we toevallig tegelijkertijd van beide een testexemplaar konden lenen, zetten we de twee dit jaar tegenover elkaar in een review.
Dezelfde panelen van LG Display
In zekere zin lijken de C6 en S90H dit jaar nog meer op elkaar dan hun voorgangers al deden. Eerder koos Samsung bij bepaalde inchmaten nog weleens voor een quantumdotoledpaneel (QD-oled), maar dit jaar gebruiken alle S90H-uitvoeringen een woledpaneel van LG Display. En dat zijn precies de panelen die LG gebruikt voor de C6.
De LG C6 (links) en Samsung S90H gebruiken bij 65" hetzelfde oled.ex-paneel van LG Display.
Ik schrijf bewust 'panelen', meervoud dus. Want de C6-serie gebruikt dit jaar niet alleen maar een (verbeterd) oled.ex-paneel, zoals voorganger C5. Bij de 48"-, 77"- en 83"-beeldmaten vind je het 4-stackoledpaneel dat vorig jaar in de luxere LG G5 zat. De televisies met dat paneel laten volgens LG hogere piekhelderheden zien. Wij bekijken in deze review de 65"-variant, met een iets minder helder oled.ex-paneel.
Ook Samsung gebruikt een mix van die panelen voor zijn S90H-toestellen. De S90H heeft in 48" en 77" een 4-stackpaneel. In de andere maten, zoals de 65"-versie die we reviewen, vind je een oled.ex-paneel.
| Paneelverdeling |
LG C6 (C67/C68/C69) |
Samsung S90H/S92H/S93H/S94H |
| 42" |
Oled.ex |
Oled.ex |
| 48" |
4-stack |
4-stack |
| 55" |
Oled.ex |
Oled.ex |
| 65" |
Oled.ex |
Oled.ex |
| 77" |
4-stack |
4-stack |
| 83" |
4-stack |
Oled.ex |
Op zoek naar een duidelijke winnaar
Daarmee verwachten we vergelijkbare resultaten van deze twee toestellen in onze metingen. Maar de tv's hebben – zonder hun smartsysteem, uiterlijk en afstandsbediening mee te tellen – één groot verschil: de S90H kreeg dit jaar voor het eerst een matte afwerking. Samsungs Glare Free-afwerking was eerder voorbehouden aan de topmodellen binnen de miniled- en oledseries. De LG C6 is nog gewoon glossy afgewerkt, zoals we van LG gewend zijn.
In deze review zoomen we in op de overeenkomsten en verschillen tussen de twee tv's. Sommige dingen hebben we eerder al uitgebreid besproken in onze reviews van de G6 en S99H, zoals de gamefuncties en het smartplatform; die zullen we wat korter aanstippen. Is er dit jaar een duidelijke winnaar tussen deze twee oledmiddenklassers?
Paneel en reflecties: matte S90H voorkomt spiegelingen
Bij 65" gebruiken de LG C6 en Samsung S90H exact hetzelfde oled.ex-paneel van LG Display. Dit woledpaneel treffen we al jaren aan in LG's C-serie. In vergelijking met LG Display's luxere 4-stackoledpanelen zijn deze oled.ex-varianten minder helder. Vooral de fullscreenhelderheid blijft duidelijk achter. Dat maakt ze minder geschikt voor gebruik in heel lichte woonkamers. In een verduisterde of matig verlichte kijkruimte komen ze uitstekend tot hun recht.
Hdr-highlights branden geen gat in je netvlies, maar spatten alsnog voldoende van het scherm voor een behoorlijk indrukwekkende hdr-kijkervaring. Juist met die highlights, die maar een klein deel van het scherm beslaan, zou het verbeterde oled.ex-paneel dit jaar winst hebben geboekt. Bij dergelijke felle elementen mogen we rond de 20 procent helderheidswinst verwachten, liet LG eerder weten.
Ruime kijkhoeken met nauwelijks verkleuring
Kijkhoekfoto's van de LG C6
Kijkhoekfoto's van de Samsung S90H
Bij LG's woledpanelen zagen we de afgelopen jaren vaak een lichte paarse of groene verkleuring onder een hoek. Dat zien we ook bij de nieuwe oledtelevisies, al is het effect beperkt. In vergelijking met miniledtelevisies zijn de kijkhoekprestaties bijna perfect. Onder een hoek verliezen de twee schermen vrijwel geen verzadiging of contrast. Dat maakt deze televisies bij uitstek geschikt om gezellig met het hele gezin omheen te kruipen.
De geteste modellen mogen dan hetzelfde paneel hebben, de afwerking maakt het verschil. De C6 heeft net zo'n glanzende afwerking als de duurdere G6, maar die laatste is iets beter ontspiegeld. Spiegelende lichtbronnen zien er op de C6 net wat helderder uit. Reflecties vallen daardoor iets meer op. Kijk je tv in een fel verlichte ruimte, dan kun je soms je eigen reflectie terugzien in zwarte delen van het beeld. Door de glanzende afwerking oogt zwart wel altijd diep zwart, ook bij veel omgevingslicht.
Doffe gloed in plaats van afgetekende reflectie
De S90H heeft juist precies dezelfde Glare Free 3.0-afwerking als de Samsung S99H. Eerder dit jaar hebben we de matte afwerking van Samsung vergeleken met die van de Sony Bravia 9 II en de Hisense UR9S. Samsungs Glare Free-techniek bleek toen het best ontspiegelde scherm op te leveren. Dat geldt dus ook voor de S90H.
Als ik met de zaklamp van mijn telefoon op het scherm schijn, zie je een felle en afgetekende reflectie op de LG C6 (links), terwijl de S90H slechts een doffe gloed laat zien
Doordat het scherm van de S90H mat is, zie je er geen scherpe reflecties in. Fel licht wordt als het ware uitgesmeerd over het paneel, waardoor heldere lichtbronnen slechts een doffe spiegeling opleveren. Dit maakt reflecties van ramen en lampen minder storend dan bij de C6.
Daarmee is de S90H in principe beter geschikt voor ruimtes met lichtbronnen vóór het scherm. Een nadeeltje is dat zwart bij veel invallend licht wat naar grijs neigt. Als er extreem veel licht direct op het scherm schijnt, kunnen donkere scènes erg flets en onduidelijk ogen. In een gemiddeld lichte woonkamer levert de S90H echter zeer contrastrijk beeld. In een matig verlichte of donkere ruimte oogt zwart net zo diepzwart als op een glossy tv als de LG C6.
Beeldmetingen: S90H is duidelijk helderder
Van twee tv's met exact hetzelfde paneel aan boord zou je het misschien niet verwachten, maar onze testexemplaren laten toch duidelijke meetverschillen zien. De Samsung blijkt duidelijk de helderste van de twee. Bij de kleinste highlights valt het helderheidsverschil nog mee. Dat de S90H iets helderdere highlights toont, zie je pas goed als je de twee tv's naast elkaar hebt staan.
Maar het verschil in fullscreenhelderheid is best fors. De Samsung is ongeveer 50 procent helderder als het volledige scherm fel moet stralen. Hierdoor staat de S90H duidelijk beter zijn mannetje in een goed verlichte woonkamer. We hebben deze metingen enkele keren herhaald, maar de uitkomsten laten steevast dezelfde helderheidsverhoudingen zien.
In vergelijking met hun voorgangers zijn beide tv's inderdaad een stukje helderder. De C6 produceert ongeveer 20 procent fellere highlights dan de C5, precies zoals we van het verbeterde paneel verwachtten. De fullscreenhelderheid is bij de C6 ongeveer 10 procent hoger dan bij de C5. De S90H maakt in vergelijking met voorganger S90F een grotere sprong in fullscreenhelderheid, maar de geteste S90F gebruikte een ander type oledpaneel.
Highlights fel genoeg voor indrukwekkende beelden
De piekhelderheden van kleinere highlights halen het niet bij die van oledtopmodellen zoals de LG G6 en Samsung S99H. De superfelle highlights van de nieuwste topklasse-miniledtelevisies blijven helemaal buiten bereik. Toch laten de C6 en S90H hdr-highlights voldoende van het scherm spatten voor een echt indrukwekkende hdr-kijkervaring.
Onze beeldmetingen deden we met Portrait Displays' Calman Color Calibration-software in combinatie met onze SpectraCal C6-colorimeter, Jeti-spectrofotometer en een VideoForge Pro-signaalgenerator. We maten beide televisies in de Filmmaker-modus. In alle grafieken met testresultaten heeft de LG C6 een rode balk en de S90H een donkerblauwe. Voorgangers C5 en S90F zijn respectievelijk zalmroze en lichtblauw gemarkeerd.
- Max. helderheid hdr full screen
- Max. helderheid hdr 5% window
- Gem. grijsafwijking zonder luminantie
- Gem. gedetailleerdekleurafwijking zonder luminantie
- Dekking Rec.709-kleurruimte
- Dekking DCI-P3-kleurruimte
- Dekking Rec.2020-kleurruimte
De C6 geeft kleuren en grijstinten in de Filmmaker-modus simpelweg perfect weer. De LG is op dat vlak ook iets nauwkeuriger dan de Samsung. De C6 laat in onze kleur- en grijsmetingen bovendien kleine verbeteringen zien ten opzichte van de C5. De S90H blijkt iets minder nauwkeurig dan de S90F met QD-oledpaneel die we een jaar geleden hebben getest. Toch is de Filmmaker-modus ook op de S90H goed gekalibreerd.
Beide tv's geven de verschillende helderheidsniveaus in hdr-content standaard goed weer. De C6 maakt hooglichten iets te donker en de S90H maakt middentonen iets te helder, maar de afwijkingen van de beoogde helderheidsniveaus zijn minimaal. Deze verschillen vallen eigenlijk alleen op als je de tv's naast elkaar hebt staan. Ook de kleurtemperatuur van beide tv's is nagenoeg perfect. De S90H is een tikkeltje te koel, de C6 datzelfde tikkeltje te warm.
C6 ook in sdr-modus iets nauwkeuriger
- Geoptimaliseerde helderheid Filmmodus
- Gem. grijsafwijking
- Gem. kleurafwijking
- Gem. gedetailleerdekleurafwijking
In de sdr-stand zijn beide tv's ongeveer even helder. In vergelijking met de nieuwste oledtopmodellen blijven de tv's natuurlijk wel wat achter. Beide modellen zijn echter een flink stuk helderder in sdr-modus dan hun voorgangers. Daarmee komt ook sdr-content overdag in een goed verlichte woonkamer prima uit de verf. De S90H straalt in onze metingen een paar nits feller dan de C6, maar dat verschil zie je in de praktijk niet terug.
Met een getraind oog zie je de grotere kleurafwijking van de S90H wel. De kleurnauwkeurigheid van de geteste Samsung is slechts voldoende, terwijl die van de C6 nagenoeg perfect is. Met hun gedetailleerdekleur- en grijsafwijking doen beide tv's het gewoon erg netjes en lopen de scores minder uiteen. Toch vinden we de sdr-modus bij de LG duidelijk beter afgesteld. Ook de sdr-kleurtemperatuur van de C6 ligt in de Filmmaker-modus dichter bij de ideale 6504K.
Uitgebreide hdr-metingen
- Max. helderheid hdr full screen
- Max. helderheid hdr 5% window
- Gem. grijsafwijking zonder luminantie
- Gem. gedetailleerdekleurafwijking zonder luminantie
- Dekking Rec.709-kleurruimte
- Dekking DCI-P3-kleurruimte
- Dekking Rec.2020-kleurruimte
Calman-rapporten hdr
Uitgebreide sdr-metingen
- Geoptimaliseerde helderheid Filmmodus
- Gem. grijsafwijking
- Gem. kleurafwijking
- Gem. gedetailleerde-kleurafwijking
Calman-rapporten sdr
Over onze metingen en ΔE-scores
Bij televisies meten we de grijstinten en kleuren van sdr- en hdr-signalen om de kleurtemperatuur, de grijs- en kleurfouten, de helderheid en het contrast te bepalen.
Voor onze sdr- en hdr-metingen testen we vooraf welke beeldpreset het nauwkeurigste grijsverloop oplevert. Die gebruiken we voor de rest van onze tests. Bij de LG C6 en de Samsung S90H is dat de Filmmaker-modus.
We geven alle televisies een eerlijke kans door alle (AI-)beeldoptimalisaties uit te schakelen, omdat deze de meetresultaten alleen maar verstoren. Opties zoals Dynamic Contrast en Live Colour leveren een intensere kleurbeleving op, maar ook verzadigingsfouten.
We meten de kleurechtheid in ΔE2000 en ΔE ITP. ΔE2000 is de norm die al decennialang wordt gebruikt om een indicatie te geven van de beeldprestaties. ΔE geeft aan in hoeverre de gemeten waarde afwijkt van de verwachte waarde. Voor ΔE2000 geldt als vuistregel dat waarden lager dan 3 zeer goed zijn en lager dan 1 perfect. Voor ΔE ITP ligt dat ongeveer een factor drie hoger: lager dan 9 is zeer goed en lager dan 3 is perfect.
ΔE2000 heeft echter beperkingen bij hdr, waardoor tv's vaak onrealistisch lage (dus goede) scores behalen, terwijl de beeldfouten wel goed zichtbaar zijn. ΔE ITP lost dit op en weegt de kleurafwijking ook anders, waardoor kleuren die we snel herkennen als goed of fout, zoals huidtinten en planten, meer invloed hebben op de score dan bijvoorbeeld neonkleuren. De resultaten van ΔE2000 en ΔE ITP zijn hierdoor niet onderling vergelijkbaar.
Beeldverwerking: dezelfde chips als in de topmodellen
De beeldverwerking is op beide tv's dik in orde, maar de LG C6 heeft een klein streepje voor met donkergetinte kleurverlopen. De twee modellen gebruiken dezelfde algoritmes en processor als de duurdere topmodellen van dit jaar. De C6 heeft dus dezelfde Alpha 11 Gen3-beeldchip aan boord als de G6, terwijl de S90H dezelfde NQ4 AI Gen3-processor gebruikt als de S99H. Lees voor het uitgebreide verhaal gerust onze reviews van de LG G6 en Samsung S99H nog eens terug.
Beide televisies leveren verder prima upscaling van beelden met een lagere resolutie, nette de-interlacing en goede ruisonderdrukking. Bewegingsinterpolatie is handig bij beelden met lagere refreshrates. Pas je dit te agressief toe, dan ontstaan op beide tv's beeldfouten. De C6 biedt hiervoor verschillende presets, waardoor het wat eenvoudiger is om de ideale instelling voor je content te vinden. Bij de Samsung moet je deze functie óf helemaal zelf instellen óf kiezen voor een volautomatische stand.
De LG C6 (links) heeft handige presets voor bewegingsinterpolatie, terwijl je bij de Samsung S90H kiest tussen een volledig automatische en een handmatige instelling
Kiezen tussen HDR10+ (Advanced) en Dolby Vision
Een groot verschil tussen de LG C6 en de Samsung S90H zit hem in de ondersteunde hdr-formaten. De C6 houdt het bij Dolby Vision, HLG en HDR10. Deze tv krijgt geen update naar het nieuwe Dolby Vision 2, dat eind dit jaar verschijnt, liet LG eerder al weten. De S90H ondersteunt helemaal geen Dolby Vision, maar kan wel overweg met HDR10+ en de nieuwe standaard HDR10+ Advanced.
Er is bij de grote streamingdiensten meer Dolby Vision-content te vinden dan HDR10+ (Advanced)-content: dat is een pluspunt voor de C6. Maar in de praktijk hoeft dat voor Samsung-kijkers geen groot probleem te zijn. De S90H speelt Dolby Vision-materiaal met dynamische metadata wel af, maar grijpt dan terug op HDR10 zónder dynamische metadata.
In de Netflix-app op de S90H blijkt al behoorlijk wat content omgezet te zijn naar HDR10+, waarbij je die dynamische metadata wél hebt. Maar daarbij is er een duidelijk verschil in helderheid tussen HDR10-streams en content in HDR10+. De S90H geeft die laatste categorie standaard wat te donker weer. Om dat te herstellen, schakel je het best de actieve tonemapping in.
Smart-tv: vergelijkbaar compleet, Samsung biedt meer opslag
Voor hun smartfuncties hebben beide tv's een eigen systeem aan boord. De C6 draait op LG's webOS en de S90H op Samsungs Tizen. Deze systemen vertonen wat kleine verschillen in vormgeving en appaanbod, maar zijn allebei relatief compleet. Je vindt er alle grote internationale streamingapps plus apps voor de meeste nationale tv-aanbieders.
Om de smartfuncties en apps te kunnen gebruiken, moet je op beide televisies inloggen met een account. Het homescherm heeft in beide gevallen standaard een banner bovenaan, met daaronder verschillende rijen apps en aanbevolen streamingcontent. Die contentaanbevelingen zijn in principe gebaseerd op je eigen kijkgedrag, tenzij je aangeeft algemene aanbevelingen te willen zien.
Samsung Tizen
Bij webOS heb je nog iets meer mogelijkheden om je homescherm te ontdoen van reclame en contentaanbevelingen. Zo kun je 'Home-promotie' uitschakelen om reclames uit de hoofdbanner te weren. Ook kun je contentaanbevelingen apart uitschakelen, zodat al die rijen met aanbevolen streams van de startpagina verdwijnen.
Beide smartsystemen reageren ongeveer even vlot op onze input. Heel af en toe is de S90H net een seconde sneller. De beschikbare ruimte voor al je apps is op de S90H wel een flink stuk groter. De Samsung biedt ruim 21GB aan flashopslag; de LG blijft steken op een krappe 5GB. Vind je de voorwaarden voor het gebruik van de smart-tv-functies wat te gortig, dan kun je beide tv's ook 'dom' gebruiken.
LG webOS
Ontwerp en bediening: kleine maar praktische verschillen
Uiterlijk ontlopen de twee tv's elkaar niet veel. Dat is geen verrassing, want ze bestaan allebei vooral uit veel scherm. Beide modellen hebben een zeer dunne lijst – pakweg een millimeter – rond het paneel. Zet je de tv aan, dan is binnen die lijst een beeldloze zwarte rand van een halve centimeter zichtbaar. Aan het midden van de onderlijst bungelt bij beide tv's een kinnetje met een infraroodontvanger en een statusled.
De duidelijkste verschillen zie je bij de voeten van de tv's. Beide tv's staan op een centrale sokkel in een lichtzilver kleurtje. De voet van de C6 is wat breder, maar steekt ook minder ver naar voren uit: 80mm in plaats van 130mm. Rechtsvoor op de LG-voet staat het LG OLED-logo. De S90H heeft het Samsung-logo op een kleine badge staan die rechts aan de onderste rand kleeft.
(In) de doos
De LG C6 (65") en Samsung 65S90H worden elk geleverd in een ongebleekte kartonnen doos. Het scherm is verpakt in een schuimzak met daaromheen hardschuim van polystyreen (piepschuim) dat niet biologisch afbreekbaar is.
De verpakking bevat naast het scherm en de voet van de tv een afstandsbediening, een netsnoer en een handleiding. De volledige handleidingen van de C6 en S90H staan ook online.
Twee afstandsbedieningen zonder nummerknoppen
Heb je het liefst een afstandsbediening met fysieke nummertoetsen, dan moet ik je teleurstellen. Vooral de Samsung-bediening, dezelfde als bij de S99H, is erg compact. Hij ligt wel lekker in de hand en werkt op een oplaadbare accu. Dat opladen kan via USB-C of met zonlicht: daarvoor heeft de bediening een zonnecel achterop.
De LG-afstandsbediening werkt op twee AAA-batterijen en valt wat groter uit. Deze heeft ook net wat meer knoppen, onder meer om direct van invoerbron te wisselen en de tv-gids te raadplegen. Bij de Samsung-bediening moet je voor dergelijke functies eerst op de instellingsknop drukken en vervolgens opties op het scherm selecteren.
De afstandsbediening van de LG C6
De recht vormgegeven LG AI Magic Remote heeft ook bewegingssensoren aan boord, waarmee je een cursor in beeld bedient om opties te selecteren. Dit voelt voor mij helaas minder intuïtief aan dan bij de oude Magic Remote, die een meer golvend ontwerp heeft. Ook is de enterknop wat te stug, waardoor de cursor vaak beweegt wanneer je een optie probeert te bevestigen.
Op beide afstandsbedieningen staan gesponsorde snelknoppen voor de apps van Netflix, Prime Video en meer. Die van LG heeft er in totaal zes, die bovendien iets meer in het oog springen. De Samsung-bediening heeft vier van die 'reclameknoppen'.
De afstandsbediening van de Samsung S90H
Gaming: beide uitstekend, LG biedt Dolby Vision
De tv's hebben vrijwel dezelfde aansluitpoorten aan boord. Voor de complete lijst met aansluitingen kun je onderstaand kader openklappen. Voor gamers zijn de tv's uitstekend geschikt. Zo hebben ze allebei vier snelle HDMI-poorten met ondersteuning voor variabele refreshrates (vrr) tot 165Hz bij 4k-resolutie met hdr. Bij hun voorgangers lag de max nog op 144Hz.
Aansluitingen LG C6 en Samsung S90H
| |
LG C6 |
Samsung S90H |
| HDMI 2.1 |
4x 165Hz-vrr, e-arc op HDMI 2 |
4x 165Hz-vrr, e-arc op HDMI 3 |
| USB Type-A |
2x |
2x |
| CI-sleuf |
Ja |
Ja |
| Kabel/antenne |
1x |
1x |
| Satelliet |
1x |
1x |
| Optische digitale audio |
Ja |
Ja |
| Lan |
Ja |
Ja |
| IR-blaster |
Ja |
Nee |
De gamefuncties van deze tv's ontlopen elkaar niet veel. Ze schakelen allebei automatisch naar een modus met lagere latency (Auto Low Latency Mode, allm) als ze gamebeelden detecteren. Maar omdat Samsung geen Dolby Vision-standaarden ondersteunt, kan de S90H niet overweg met de Dolby Vision Game-hdr-indeling van XBOX- en sommige pc-games. Ook voor hdr in games beperkt de Samsung zich tot HDR10 of HDR10+. De C6 kan wel overweg met de Dolby Vision Game-standaard.
Beide tv's hebben ook apps voor gamestreaming. Zo kun je bij allebei de XBOX-app opstarten om met je Game Pass-abonnement direct op je tv te gamen via de cloud, zonder een console aan te sluiten. Je kunt dan een bluetoothcontroller direct aan de tv koppelen. De C6 ondersteunt als enige de nieuwe Bluetooth ULL-standaard (Ultra Low Latency), die de latency van de draadloze verbinding beperkt tot ongeveer 1ms.
:strip_exif()/i/2008314832.jpeg?f=imagenormal)
De gamemodus van de Samsung vind ik standaard te koel en overdreven kleurrijk afgesteld, maar dat laat zich prima repareren via de instellingen. Na die correcties valt op dat gamebeelden er op beide tv's even fraai uitzien. De minuscule weergaveverschillen zie je alleen als beide tv's naast elkaar staan en hetzelfde materiaal weergeven.
Verder hebben de twee televisies een gamebarmenu aan boord. Dit zijn dezelfde menu's als op de oledtopmodellen van LG en Samsung. Hiermee kun je bijvoorbeeld donkere beelden lichter maken, een frameratecounter weergeven of een richtkruis over het midden van het beeld plaatsen. Bij de Samsung vind je ook een optie om een deel van het beeld groter weer te geven. Zo'n zoomfunctie voor miniplattegronden ontbreekt op de LG.
Het gamebarmenu van de LG C6
Het gamebarmenu van de Samsung S90H
Inputlag is geen spelbreker
Beide tv's hebben een lekker lage inputlag voor snelle actiegames en onlineshooters. Wij meten de inputlag met een Leo Bodnar-inputlagtester die closed loop de vertraging meet waarmee televisies HDMI-signalen weergeven. We doen dat in 2160p60-, 1080p60- en 1080p120-beeldmodi.
- Inputlag 1080p120
- Inputlag 2160p60
- Inputlag 1080p60
Bij 60Hz-signalen is de S90H met 10,1ms de snelste van de twee, terwijl de C6 daar op 13ms uitkomt. Bij 120Hz is de C6 nipt de snelste, maar blijven beide tv's netjes onder de 5ms. Dat zijn prima scores. De oledschermen geven snel bewegende beelden bovendien soepel en zonder ghosting weer. Klik voor een uitgebreide vergelijking onderstaand kader open.
Uitgebreide inputlagmetingen
- Inputlag 1080p120
- Inputlag 2160p60
- Inputlag 1080p60
Geluid: C6 klinkt ruimtelijker en voller
Met hun ingebouwde speakers ontlopen de tv's elkaar niet veel. Beide hebben downfiring stereoluidsprekers, aangevuld met woofers voor de bassen. In de C6 zitten twee van die woofers, de Samsung heeft er eentje. Daarmee klinkt de LG een tikkeltje voller en warmer dan de S90H, maar veel scheelt het allemaal niet. Door de dunne afmetingen laat geen van beide tv's heel diepe bassen horen.
De verschillen worden groter als we een Atmos-stream opzetten. Met de preset AI-geluid Pro levert de C6 een ruimtelijker en beter gebalanceerd geluidsbeeld. Die tv heeft ook andere audiopresets aan boord, bijvoorbeeld om stemmen duidelijker te maken. De S90H laat je kiezen tussen slechts twee audiomodi: Standaard en Versterken.
Toch heeft de S90H ook geinige functies aan boord, zoals de 'AI-controller voetbal'-optie die ik eerder tegenkwam bij de S99H. Hiermee kun je het volume van de commentaarstem en dat van het stadiongeluid bij een voetbalwedstrijd individueel aanpassen.
:strip_exif()/i/2008314844.jpeg?f=imagenormal)
Beide tv's bieden een equalizer om het geluid af te stellen. Hier zie je de equalizer van de LG C6.
De tv's kunnen overweg met dezelfde audioformaten. Dat zijn alleen Dolby-indelingen, zoals Dolby Atmos en Dolby Digital. Het lossless Dolby TrueHD-formaat wordt echter niet ondersteund en hetzelfde geldt voor DTS-indelingen. Wel hebben beide tv's een Auracast-functie aan boord, waarmee je met meerdere koptelefoons naar het tv-geluid kunt luisteren.
Energiegebruik: C6 is zuiniger
Bij LG's oledtopmodel, de G6, zagen we eerder dat de nieuwe, energiezuinigere Alpha11 Gen3-chip het totale energiegebruik behoorlijk terugdringt. Hetzelfde zien we nu bij de C6. Deze tv is nog niet zo zuinig als die G6, maar wel een stukje zuiniger dan de C5 van vorig jaar. Het verschil is niet gigantisch – 8 tot 10 procent, afhankelijk van de schermhelderheid – maar verschil is er.
De S90H gebruikt in onze metingen juist iets meer energie dan zijn voorganger, de S90F. Daardoor is de C6 duidelijk de zuinigste van de twee. Overdag (10-minutentest 250cd/m²), wanneer de tv's helderder beeld nodig hebben voor voldoende contrast, is het verschil het grootst: de S90H heeft dan pakweg 16 procent meer stroom nodig. In onze avondsimulatie (10-minutentest 120cd/m²) is de C6 ongeveer 10 procent zuiniger.
In de portemonnee zul je deze verschillen niet zo hard voelen. Stel dat je bijvoorbeeld dagelijks vier uur overdag tv-kijkt, dan ben je bij de S90H jaarlijks 4,49 euro extra kwijt aan stroomkosten. Daarbij gaan we uit van een gemiddelde stroomprijs van 0,26 euro per kilowattuur.
- 10-minutentest 250cd/m²
- 10-minutentest 120cd/m²
Uitgebreide energiemetingen
We meten het energiegebruik van televisies in de Filmmaker-modus of in een vergelijkbare beeldmodus met een nauwkeurige kleurbalans. Dit doen we van oudsher door een schaakbordpatroon met een helderheid van 120 en 250cd/m² te tonen, om zo tv-gebruik 's avonds en overdag na te bootsen.
Tegenwoordig testen we ook dynamisch, waarbij we het gemiddelde gebruik meten terwijl we een tien minuten durende referentievideo afspelen. Dit is dezelfde video die de EU ook gebruikt om energielabels vast te stellen. Ook dit doen we weer op de twee genoemde helderheidsniveaus. Deze '10-minutentest' geeft een goede indruk van het energiegebruik in de praktijk.
- 10-minutentest 250cd/m²
- 10-minutentest 120cd/m²
- Checkerboard 250cd/m²
- Checkerboard 120cd/m²
Conclusie: mat scherm en hogere helderheid geven de doorslag
De LG C6 en Samsung S90H zijn weer uitstekend geslaagde oledmiddenklassers. Deze tv's zijn ideaal voor wie wel het contrastrijke beeld van een oledtelevisie wil, maar een topmodel als de LG G6 of Samsung S99H te duur vindt. De C6 en S90H zijn minder geschikt voor zeer lichte ruimtes door hun lagere fullscreenhelderheid. Voor de gemiddelde woonkamer zijn ze echter helder genoeg, ook overdag. Hdr-content spat niet zo van het scherm als bij die topmodellen, maar oogt alsnog erg indrukwekkend.
Had je me vorig jaar gevraagd welke oledmiddenklasser je moest kopen, die van LG of die van Samsung, dan had ik gezegd: de tv die op dat moment het goedkoopst is. Beide tv's presteren namelijk gelijkwaardig. Die vlieger gaat dit jaar niet meer op. De LG C6 en Samsung S90H hebben bij 65" hetzelfde oled.ex-paneel aan boord, maar door de verschillen in afwerking zijn ze niet meer inwisselbaar.
:strip_exif()/i/2008314846.jpeg?f=imagenormal)
De S90H combineert een mat paneel met iets hogere piekhelderheden. Vooral de hdr-fullscreenhelderheid van de Samsung is duidelijk hoger. Die combinatie maakt van de S90H dit jaar de beste allrounder. De tv presteert beter bij daglicht, zonder reflecties die het kijkplezier kunnen vergallen. In een verduisterde woonkamer zijn de tv's erg aan elkaar gewaagd, maar wint de S90H nipt door de iets fellere hdr-highlights.
S90H niet voor iedereen de beste
Maar de S90H zal niet voor iedereen de beste keuze zijn. Vind je een diepe zwartweergave onder alle omstandigheden belangrijker dan spiegelvrij beeld, dan kun je beter voor de glossy C6 gaan. Ook als je liever wat hdr-piekhelderheid opgeeft voor een nauwkeurigere kleurweergave, wint de C6 het van de S90H. Gamers kunnen op beide tv's uitstekend uit de voeten. Maar speel je vooral op XBOX, dan kan de C6 interessanter zijn door de Dolby Vision Game-ondersteuning.
De geteste 65"-modellen hebben dezelfde vanafprijs van bijna 1700 euro. Daarmee zijn ze zeker duizend euro goedkoper dan de LG G6 en Samsung S99H. Door die lagere prijs en de heldere, fraaie beeldkwaliteit in sdr én hdr verdient de S90H een Excellent-award. Zoek je de allerbeste prijs-prestatieverhouding, dan zijn de S90F en C5 van vorig jaar echter uitstekende alternatieven. Die tv's hebben beide lagere piekhelderheden en een glossy afwerking, maar zijn momenteel ook ruim 400 euro goedkoper.
Redactie: Sjef Weller • Testlab: Redjiev Sardjoe, Denny Verwoert • Eindredactie: Monique van den Boomen
Reviews op Tweakers zijn onafhankelijk. We kregen de LG C6 en Samsung S90H voor deze test in bruikleen van LG en Samsung. Fabrikanten hebben vooraf geen inzicht in onze reviews en geen invloed op de inhoud en ons oordeel.