De reacties zijn een van de waardevolste onderdelen van Tweakers. Regelmatig vind je daar interessante, diepgaande extra informatie van experts en gebruikers met praktijkervaring over een onderwerp. In dit artikel zetten we de beste reacties met een +3-moderatie van december 2025 op een rij.
Tweakers maken Tweakers. Dit platform bestaat bij de gratie van gebruikers, die discussiëren op het forum, handelen op V&A en elkaar zelfs tijdens live-evenementen ontmoeten. Een van de belangrijkste onderdelen waar tweakers hun waarde toevoegen, zijn de reacties. Die houden ons niet alleen scherp en corrigeren ons op fouten, maar geven ook vaak waardevolle context of extra informatie die anderen meer kan bijbrengen. Daarvoor zijn we erg dankbaar. Het gaat bijvoorbeeld om informatie uit de praktijk, die we zelf nooit kunnen weten zonder die praktijkervaring.
De beste reacties worden door andere tweakers met een +3 beoordeeld. De lat om een +3-moderatie op een reactie te krijgen ligt hoog, maar dat levert wel erg mooie resultaten op.
Wat is dit artikel?
In dit artikel laten we zien wat de beste reacties op Tweakers waren in de afgelopen periode. Zo willen we andere gebruikers in aanraking brengen met reacties die ze misschien hebben gemist. We maken maandelijks een uitdraai van alle +3-reacties. We zijn benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat dat weten in de reacties − al zullen die niet snel een +3 krijgen!
Eerdere versies van dit artikel
Dit waren alle +3-reacties van heel 2025
De beste +3-reacties van juni 2025
De beste +3-reacties van juli 2025
De beste +3-reacties van augustus 2025
De beste +3-reacties van september 2025
Octrooirecht bij Nexperia
Het Nexperia-dossier sleept maar voort en het gecompliceerde verhaal over geopolitiek, chipfabricage en vooral de patenten is lastig te volgen. Gelukkig zit Mdx86 op Tweakers. Die is 'octrooigemachtigde' en schrijft in een reactie onder dit artikel precies hoe het nou zit met het bedrijf.
Octrooigemachtigde hier, en de tekst is inderdaad een beetje misleidend of op zijn minst verwarrend.
Maar wat hier aan de hand is, is dat ze het eigenaarschaps van het octrooi willen omzetten van Nexperia naar Wingtech. Een octrooi is immers "eigendomsrecht" waarvan het eigendom is over te dragen aan andere partijen. Anders gezegd, je kunt ze gewoon verkopen (anders bestonden er ook geen Patent Trolls).
De eigenaar kan de uitvinder zijn, het kan ook het bedrijf zijn die (in NL via je arbeidscontract) automatisch het recht op eigendom overneemt op de uitvinding. En die eigenaar mag dat dan netjes op de balans zetten als "immaterieel bezit" en dat mooi tegen andere zaken wegstrepen. Daarnaast mag de eigenaar dan ook zelf licenties op het octrooi uitgeven en daar weer rijker van worden. Uiteraard mag je dan ook concurrenten tegenhouden, en alle andere voordelen van een octrooi uitoefenen.
Als ze dat doen, ja dan kunnen ze een Nederlands of Europees octrooi van eigenaar veranderen. Maar dan hebben ze niet automatisch bescherming in China (als er verder geen Chinees octrooi in het IP portfolio zit). Hooguit dat er een nog niet-gepubliceerd (Westers) octrooi is waarvan ze middels prioriteit alsnog een octrooiaanvraag in China gaan doen. Simpelweg een NL of EP octrooi in een CN octrooi omzetten dat gaat gewoon niet, en dan zou ik Wingtech ook veel succes wensen.
Tijd en de schrikkelseconde
Nog zo'n ingewikkeld onderwerp: tijd. Of specifieker schrikkelseconden, die al jaren een hoofdpijndossier blijven voor programmeurs die met tijdsynchronisatie werken. User kiang legt onder dit artikel over NIST-tijdmetingen precies uit wat nou het probleem met die extra seconden is en hoe tijdzones precies werken. Leuk om eens door te lezen, mits je daar tijd voor hebt.
Nog even aanvullen: er is beslist om het honderd jaar niet te doen, en daarna.... Dat zien we dan wel weer, dat is een probleem voor de mensen van de toekomst
letterlijk het probleem vooruit schuiven.
Niet echt een enorm probleem als je het mij vraagt, maar wel grappig, eigenlijk is het gewoon een soort ragequit van de huidge specialisten
Voor wie het interesseert en zich afvraagt waarom schrikkelseconden zo een probleem zijn terwijl we ook schrikkeljaren hebben sinds de tijd van Caesar (en daarna verbeterd door paus Gregorius in 1582): het verschil is dat schrikkeljaren gebaseerd zijn op de rotatie om de zon, die heel erg stabiel en dus voorspelbaar is, en de schrikkelseconde is gebaseerd op de rotatie van de aarde om zijn eigen as, een rotatie die veel minder stabiel is.
Zo had bijvoorbeeld de bouw van de Chinese three Gorges dam een merkbaar effect op de rotatie van aarde om eigen as.
Wie wil weten hoe schrikkelseconden nu werken: de schrikkelseconde is ingevoerd om onze klokken in sync te houden met de stand van de zon. Als mensen geloven we namelijk meerdere dingen die allemaal ongeveer waar zijn, maar niet tegelijk helemaal waar kunnen zijn:
- Een seconde duurt altijd even lang
- Een dag heeft altijd even veel seconden
Aangezien de rotatie van de aarde varieert, kunnen beiden niet waar zijn. Als je een voorkeur tussen deze twee hebt, kan je kiezen:
- De klok TAI (internationale atoomtijd) heeft seconden die altijd even lang zijn, dit is de gemiddelde atoomtijd van een set atoomklokken die verspreid over de aarde staan. Deze maor goed op de Unix epoch btw. Deze klok heeft echter geen directe alledaags praktische betekenis: het zegt in principe niets over of het ergens ochtend of avond is.
- De klok UT1 (universele tijd) is een klok die gebaseerd is op de rotatie van de aarde en onze oriëntatie tegenover de zon (oftewel: de zon staat om 12u exact op zijn hoogste punt, en de tijd tussen 2 zeniths is altijd exact 24x3600 seconden). Als de aarde trager draait duren secondea op die klokken wat langer, als de aarde sneller draait gaat de klok wat sneller.
Dit zijn dus beide heel 'principiële' klokken die een bepaald principe (secondes duren even lang versus elke dag heeft even veel seconden) strikt toepassen, maar ze lopen niet gelijk: inmiddels is er een verschil van een 30-tal seconden opgebouwd sinds de jaren 70 (edit: kijk maar: TAI vs UTC, waar ik het zo over heb)
In het alledaagse leven willen we natuurlijk beiden, en daar hebben we een mooi compromis voor ontwikkeld: UTC. Dit is zo'n ultiem compromis dat zelfs de naam een compromis is: de Fransen en de Engelsen werden het niet eens of het nu UCT (universal coordinated time) of TUC (temps universal coordiné) moest worden, en dus werd het betekenisloze UTC gekozen zodat niemand 'won'
UTC introduceert schrikkelseconden: men begint origineel met TAI als basis, en men kijkt naar UT1 om een offset tegenover TAI bij te houden. Wanneer het verschil tussen beiden groter wordt dan 0,5 seconden, dan wordt de eerstvolgende 30 juni of de eerstvolgende 31 december een seconde overgeslagen of toegevoegd om middernacht (tot nu toe is er nog nooit een seconde overgeslagen). Op die manier duren dagen bijna altijd even lang. Leve het compromis!
Echter. Deze onvoorspelbare schrikkelseconden hebben geen patroon, en dus moet men, telkens de nood aan een schrikkelseconde wordt waargenomen, een update worden gepusht naar alle systemen over de hele wereld. Elk OS en stuk software dat met tijdsstempels omgaat heeft ergens een lijstje met daarin de bekende schrikkelseconden en die moet toegepast worden . Dit is echt vreselijk gepriegel, en daarom is er nu dus beslist om hier binnenkort mee te stoppen voor 100 jaar in de hoop dat we iets makkelijkere kunnen bedenken.
Wat maakt de Exynos 2600 zo goed?
Samsung kondigde halverwege december de Exynos 2600 aan, de eerste processor op Samsungs eigen 2nm-gaa-productieproces. Daar schreven we zelf al dit artikel met uitgebreide specificaties over, maar user Balance wist in een reactie goed te duiden wat de soc nou precies zo interessant maakt.
Dit is toch wel even een bijzondere SoC, om twee redenen:
- Iemand heeft eindelijk GAA werkend, en dan is het nog Samsung ook
- Deze SoC bevat geen enkele in-order CPU core meer, ze zijn alle 10 out-of-order
Begin 2019 kondigde Samsung al de 3nm GAE PDK aan, en half 2022 zouden ze met massaproductie zijn gestart. Tegelijkertijd was het open geheim dat "GAA op papier" iets anders is dan "GAA op volumes en yields die passen bij grote consumentenproducten". Het duurde dus even, maar we zijn er.
Concurrenten kozen ondertussen een andere timing. Intel kondigde in 2021 zijn GAA-implementatie RibbonFET aan als onderdeel van de 20A/18A-routekaart (naast PowerVia/backside power). TSMC wachtte langer met de transistor-switch en zette voor N2 pas in op gate-all-around nanosheets. Defect-/kwaliteitssignalen wijzen erop dat de overgang naar GAA bij hen relatief soepel verloopt richting volumeproductie.
Als Samsung de Exynos 2600 in volume als eerst op de markt krijgt, is dat écht een prestatie.
De tweede “rare” keuze (en misschien wel de interessantste voor CPU-nerds) is dat de Exynos 2600 geen cluster kleine cores meer heeft: Samsung zegt letterlijk dat waar de voorganger een big/mid/little-indeling had, de 2600 de little-cores geüpgraded zijn naar middle-cores. In de core aantallen zie je dat terug: De kleine cores zijn over de generaties langzaam ingeruild middelgrote kernen.
- Exynos 2400: 1 groot, 3 middel, 4 klein
- Exynos 2400: 1 groot, 5 middel, 4 klein
- Exynos 2500: 1 groot, 7 middel, 2 klein
- Exynos 2600: 1 groot, 9 middel
Apple liet eigenlijk al veel eerder zien waarom dat aantrekkelijk kan zijn. Sinds het eerste begin van Apple's succesvolle 2 groot + 4 middel series SoCs zijn Apple’s performance- en efficiency-kernen beiden ontworpen als out-of-order microarchitecturen. Apple bouwt daarmee efficiency cores die niet afhankelijk zijn van extreem simpele in-order pipelines om zuinig te zijn, maar die met slimme OoO-keuzes en lagere clocks alsnog erg efficiënt blijven. Wide and slow (wat kan in een premium product). Opvallend is dus ook dat Apple al 8 jaar met dezelfde 2 groot + 4 middel configuratie elk jaar de beste performance en efficiëntie kan blijven behalen (van A11 tot A19).
Bij Android-SoCs is die verschuiving nieuwer, maar je ziet hem duidelijk. MediaTek gooide met de Dimensity 9300 de traditionele little-cores overboord en verkocht het expliciet als een “all-big-core” ontwerp. Met vier grote X4 en vier A720 cores was dat ook echt wel het geval. Qualcomm zette vervolgens met Snapdragon 8 Elite een vergelijkbare stap: 2 “prime” + 6 “performance” Oryon-cores, dus ook geen klassiek little-cluster meer. En Oryon is duidelijk een OoO-beest.
Samsung gooit er net een eigen sausje overheen met 3x cores die hoger geklokt zijn (3.25 GHz) en zes lager (2.75). Dat doet elke andere SoC ook al, het zou kunnen dat de 3 hoger geklokte cores iets meer cache hebben.
Waarom nu? Nou, ze zijn dus de laatste van de grote spelers. OoO-cores zijn efficiënter geworden per mm² en per watt en transistorbudgetten gestegen. Enkel OoO hebben geeft ook meer consistentie qua IPC en latency dan nog twee ultragoedkope cores hebben.
De in-order core is nu officieel verdoemt tot de mid-range en low-end smartphone.
Gelukkig heeft Arm dit al lang aan zien komen, en dus al weer een nieuwe tier geïntroduceerd: review: Arm schrapt Cortex en Immortalis: Lumex belooft AI‑sprong voor smartphones
- Cortex-A5xx --> Cx-Nano (in-order)
- Cortex A7xx --> Cx-Pro (out-of-order)
- Nieuw C1-Premium (out-of-order)
- Cortex X9xx --> C1-Ultra (out-of-order)
Waar in-order (kleine) en out-of-order (middel/groot) een duidelijke grens aan gaven, is in een wereld met alleen maar out-of-order cores het onderscheid tussen midden, groot en erg groot lastig te maken. Het is een continue spectrum met geen harde grenzen. Paar dingen zijn nuttig om naar te kijken bij het vergelijken: Pipeline width, cache en out-of-order buffer. Maar uiteindelijk gaat het natuurlijk om performance (per watt en per mm2)
Andere reacties
In totaal werden er in december 21 reacties geschreven die uiteindelijk op een +3-moderatie zijn beland. Dat gebeurde met name onder nieuwsartikelen, maar ook onder .geeks en reviews, en natuurlijk .plans. Hieronder vind je alle reacties.
Update, 14.17 uur – In het artikel stond dat er 33 reacties waren, maar dat moet 21 zijn.
:strip_icc():strip_exif()/i/2007331866.jpeg?f=fpa_thumb)
:strip_icc():strip_exif()/i/2007146242.jpeg?f=fpa_thumb)
/i/2007634940.png?f=fpa)
:strip_icc():strip_exif()/u/189656/crop650d627495cb8_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/448966/crop62a741840cd69_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/79614/Family-Guy-Victory-is-Ours.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/177567/crop5f8591cadf088_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
