Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 107 reacties

Gisteren hebben bijna 4000 particulieren een aanvraag ingediend voor een subsidie op de productie van zonnestroom. Er kunnen maximaal 7000 aanvragen gehonoreerd worden door het Nederlandse Ministerie van Economische Zaken.

Zonnecellen op woningParticulieren die nieuwe apparatuur in gebruik willen nemen om zonnestroom op te wekken, kunnen subsidie aanvragen bij Senternovem. Als deze wordt toegekend kunnen ze per opgewekt kilowattuur zonnestroom 33 cent van de overheid krijgen. Er is per toegewezen subsidie een maximum gesteld van 850 kilowattuur per jaar. Energie die via de zonnepanelen het huis in komt, hoeft niet aangeschaft te worden bij het energiebedrijf, waardoor er per kilowattuur nog eens 23 cent bespaard wordt.

In het geval dat de zonnepanelen meer stroom produceren dan er op een bepaald moment nodig is in het huis waar de apparatuur is aangesloten, kan de stroom teruggeleverd worden aan het energienet. Per teruggeleverd kilowattuur levert dit 23 cent op, schrijft Nrc.nl.

Het voornaamste verschil met de regeling die tot 2004 van kracht was, is dat nu niet langer de aanschaf van zonnepanelen zelf gesubsidieerd wordt, maar de stroom die ermee opgewekt wordt. De aanschaf en het aansluiten van een set zonnepanelen kost gemiddeld 10.000 euro en het terugverdienen van de investering kan dus jaren duren. Desalniettemin zijn er reeds 3900 subsidie-aanvragen ingediend op de eerste dag dat het subsidieproject geopend werd.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (107)

Yep, hier in BelgiŽ is 't IDEAAL coor zonnepannelen.
We hebben hier paneeltjes van 2,88 kwp.
Deze brengen per jaar +/- 2300 KW op.
Kosten: 17000 §.
We hebben een factuur op 2007 & 2008 (telkens de helft)
Op deze manier genieten we van 2x (quasi) de maximale belastingaftrek ...
Om precies te zijn: we krijgen per jaar 40% korting op onze belastingen (3400 §) - Daar komt dan nog eens 7% gemeentebelasting bij (opcentiemen) (totaal 3638 §)
Uiteindelijk kosten deze zonnepannelen ons dus 9724 §...

En dan nu de opbrengsten:
2300 kwh is ongeveer 345 § per jaar (tegen 0,15 § / kwh)
We krijgen ook 0,45 § / kwh groenestroomcertificaten (GEGARANDEERD voor 20 jaar, dit kunnen ze dus NIET afschaffen), dat is nog eens 1035 § per jaar
TOTALE OPBRENGST per jaar is dus 1380 §

Inderdaad, op 7 jaar zijn we er uit...
Na die 7 jaar verdienen we dik 100 § per maand aan de panneeltjes, tot ze 20 jaar oud zijn... Dan brengt 't enkel op wat we besparen aan electriciteit,want dan krijgen we (normaal gezien) gťťn groenestroomcertificaten meer...
Er is gťťn enkel pensioenspaarplan, hoogrentend spaarboekje, zelfs louche investeringsbank die zo'n rente durft te garanderen!

Wees gerust, de berekening hierboven heb ik keer op keer opnieuw uitgerekend, besproken met anderen, bevestiging gekregen van verschillende instanties hier in BelgiŽ... Ik weet dus waarover ik praat!
Je moet er dan wel bij vermelden, dat niet iedere provincie en gemeente daar altijd subsidies voor geven. Die van de Vlaamse gemeenschap is bijna altijd verkrijgbaar. En dat een erkend installateur het moet komen installeren en ook al heb je zon nodig, ze toch vaak moeilijk doen over 'indirect' zonlicht. Dus als je buren bomen hebben, of een gebouw werpt een schaduw over je dak van 17 tot 19u, kan je al geweigerd worden.

En het is en blijft een forse initiŽle investering, voor jonge gezinnen zťťr prijzig.
Inderdaad, onze gemeente geeft geen subsidies.
Mocht dat wel zo zijn, dan zag 't plaatje er voor ons nůg rooskleuriger uit.
De subsidies waarover ik praat, zijn nationale subsidies.
Er zijn inderdaad gemeentes die een bepaald percentage van de pannelen terugbetalen, meestal met een maximum van 1000 §... Maar niet bij ons, helaas...

Nog iets: dat van de bomen, en gebouwen, dat klopt inderdaad... Geen last van bomen & gebouwen, in onze rustige wijk :-).
Erkend installateur moet ze installeren, lijkt me logisch eigenlijk...
Dat zit dan ook in de kost inbegrepen die ik had vermeld...

Forse investering? Tja niet als je 't slim aanpakt!
Wij hebben gewoon een (hypothecaire) lening genomen op 20 jaar...
We betalen gewoon 50 ŗ 60 § minder af dan wat we er aan verdienen, gemiddeld per maand... Dus elke maand 50-60 § winst, en dat zal er (met de voorziene stijding van de energieprijzen) niet op verminderen!

[Reactie gewijzigd door Gertvangaever473 op 3 april 2008 20:45]

Zit er ook een garantie op die zonnepanelen? Dan is het wel een ideale situatie en is dit zeker de moeite waard als je wat spaargeld over hebt hiervoor. Mooi initiatief!
Zonnepanelen zit op zich 10 jaar garantie
Op de omvormer 2 jaar
Omvormer gaan we normaal 1x moeten vervangen, dit kost inderdaad wel 1000 §
Brandverzekering is trouwens niet omhoog gegaan...
Zonnepanelen gaan normaal (gemiddeld!) 30 jaar mee...
Tjonge wat wordt er toch veel onzin geschreven over zonnepanelen.

Voor wie aan zonnenpanelen wil beginnen: lees hier onze ervaring sinds een jaar of 10.

Begrijp mijn goed, ondanks alle problemen blijf ik nog steeds een warm voorstander van zonneenergie!

Terugverdientijd
Wij hebben ons hele dak vol liggen met zonnepanelen en de productie ligt dekt haast ons verbruik. Ik rekende mij destijds ook rijk; terugverdientijd in jaren was maar een paar jaar ... Nee dus. Niet heel erg, wel jammer, maar dit is en blijft "ons" steentje wat wij bijdragen aan het milieu.

De grootste rekenfout die maar steeds gemaakt wordt is de prijs van elektriciteit.
Je leest vak een prijs van 23 cent per kWu.
Wij hebben zo'n ouderwetse meter met zo'n draaiend wieltje.
Als de zonnepanelen elektriciteit opwekken dan draait die vrolijk terug en telt het telwerk ook weer af. Zo kan het dus gebeuren dat de eindstand *lager* is dan de beginstand.

Bereid je ook vast voor op disputen met je elektriciteitsleverancier want die begrijpt daar niets van. Vrijwel elk jaar heb ik een dispuut met Eneco, maar... na heel veel gecommuniceer/brieven komt het allemaal goed (of in iedergeval heel acceptabel). Het blijkt dat Eneco (en andere zullen niet anders zijn) niet ingesteld zijn op particulieren die niets afnemen. Dan krijg je automatisch schattingen op je rekening te staan omdat men vermoed dat je de zaak bedonderd. Allemaal begrijpelijk maar je moet het allemaal weer rechtzetten.

Geloof mij: onze eindafrekening geeft vaak een verbruik van 0 kwU te zien (Eneco accepteerd niet een negatief saldo). Vreemd genoeg (eigenlijk helemaal niet vreemd achteraf gezien) moeten wij toch honderden euro's per jaar betalen voor de elektriciteit rekening. Dit zit volgens mij als volgt in elkaar:
Je leest vaak (ook hier weer ergens in het begin van de discussie) dat een kWu 23 cent kost. Niet dus. Maar een klein deel van die 23 cent zijn werkelijke elektriciteitsopwekkingskosten (en die bespaar je als je zelf terug gaat leveren). Dat bedrag van 23 cent ontstaat als je de elektriciteitsrekening deelt door het elektriciteitsverbruik. Maar... kijk eens nauwkeurig op je rekening. Daar zal je zien staan dat voor de elekticiteit zelf maar een paar cent betaald hoeft te worden.
Eneco* rekent voor een kWu (afgerond) 9 of 5 cent (piek/dal tarief).
Wanneer je vroeger 3000 kWu verbruikte maar nu met panelen 3000 kWu opwekt bespaar je dus geen 3000x24=720 eruo maar 3000x8=240 euro (die 8 cent ontstaat doordat de panelen 5 dagen in het piektarief en 2 dagen in het daltarief [weekeinde] produceren; (5*9 + 2*5)/7=7,85 cent). Dat is een verschil van 480 euro per jaar wat je dus niet terugkrijgt/verdient. Dus: terugverdientijd is echt veel langer dan men in zijn algemeen aanneemt. (maar geeft niet, je doet het voor het milieu).
inderdaad, die vlieger gaat in vorigaande berekening niet 100% op omdat je ook nog een klein bedrag betaald aan transportkosten/belasting e.d. per kWu maar de rest zijn allemaal vaste kosten die je niet terugkrijgt!

Resume terugverdientijd: reken je niet rijk met 24 cent per kWu maar hanteer een cent of 9.

* http://prive.eneco.nl/con.../elektriciteitstarief.pdf


Hellingshoek, liggin van de panelen
De verschillen tussen optimum (ZZW, 36 graden) en andere standen zijn, vindt ik, erg beperkt. Maak je dus geen zorgen als je niet op het zuiden de panelen kan richten.
Ter illustratie: paneel pal op het westen of oosten en een hoek van nog steeds 36 graden levert nog steeds 85% op t.o.v. pal het zuiden.
http://www.olino.org/arti...24/het_instralingsdiagram

Schoonmaken panelen
Het schoonmaken van panelen levert een nihil verschil op met niet schoonmaken. Het grootste probleem is niet stof/vuil maar algengroei. Vooral aan het laagste gedeelte van je paneel valk bij de rand. Mijn schatting dat we praten over hooguit een paar procent verschil. Mijn advies: 1x per jaar schoonmaken. Kan je gelijk het dak inspecteren (loszittende dakpannen, verouderd bitumen, losrakende zinken dakranden, regengoot schoonmaken). Dakbezitters/dakkapel bezitters moeten toch 1x per jaar het dak op, dus dan pak je dit meteen mee.

Duurzaamheid panelen
Zonnepanelen gaan erg lang mee. Hier zijn veel onderzoeken naar gedaan. Maak je op dit punt geen zorgen. Natuurlijk, na 25 jaar is de opbrengst een aantal procenten minder dan toen hij nieuw was, maar waar praten we over? Dit is nou het enige waar je je geen zorgen om hoeft te maken.

Duurzaamheid inverters: zorgenkindje
Zonnepanelen leveren gelijkspanning/stroom. Dat moet dus getransformeerd worden in een wisselspanning/stroom. Dat doet een inverter. De levensduur van die inverters is heel erg wisselend. Veel panelen in NL hebben een OK4 inverter van NKF achterop het paneel zitten. Uit ervaringscijfers van zeer veel zonnepaneelbezitters weten we dat die inverter een levensduur heeft van gemiddeld minder dan drie jaar. Een nieuwe inverter is erg duur. Grofweg 150 euro voor een paneel van 100 Wp. Hups daar gaat je terugverdientijd!
Er (lijken) ook hele goede inverters te zijn. Eťn type daarvan, de Gridfit 250, lijkt (maar ik ben nog voorzichtig) een lang leven beschoren te zijn. Maar verwacht niet dat een inverter even lang meegaat als het paneel.

Meet!
Leer van onze ervaring (en van vele andere pv paneel bezitters):
Meet, meet, meet!
Als je niet meet, weet je niet of het paneel (incl. inverter) nog werkt. Niets vervelender dat je er (na jaren?) er achter komt dat op je dak een paneel (panelen) liggen van 1000 gulden per stuk die na 2 jaar gestopt zijn met elektriciteit produceren. En geloof mij: er liggen heel veel panelen op de daken (met een OK4 inverter) die aleen maar dienst doen als een soort paraplu voor een aantal dakpannen. Wij hebben al 10 inverters moeten vervangen!

Elektriciteitsmeter
Heb je een meter met zo'n draaiend wieltje? En heb je zonnepanelen of wil je er aan beginnen? Laat dan nooit je meter vervangen voor een "standaard" digitale meter. Weiger de toegang tot je meterkast! Deze digitale meter meet niet de teruggeleverde energie. Dus vrijwel alle energie die je opwekt "pikt" jouw energiemaatschappij in. Daar krijg je niets voor terug.
Een alternatief is een speciale teruglevermeter. Daar zitten aparte telwerken in, voor de geleverde energie en de geproduceerde energie. Zo'n meter is niet gratis. Reken op grofweg 100 euro plus (soms) extra meterhuur per jaar.
Als je pech hebt dan krijg je van iedere opgewekte kWu van de elektriciteistleverancier een "redelijke vergoeding" daarvoor terug. Dat is namelijk zo beschreven in de wet. Die redelijke vergoeding ligt in het geval van Eneco lager dan hetgeen je normaal moet betalen. En ja, dat is allemaal logisch en verklaarbaar maar vindt een particulier nooit leuk. Als je van de nieuwe subsidieregeling gebruik wilt maken moet je zo'n meter hebben, je moet immers bewijzen dat je geleverd hebt. Als je een aantal jaren geleden zonnepanelen hebt gekocht met subsidie dan kan je beter je "meter met wieltje" koesteren en kost wat kost behouden (vanwege je portomonee).

PS: veel mensen denken dat als de spanning van het net uitvalt dat zonnepaneelbezitter daar geen last van hebben als de zon schijnt. Helaas. Alle "netgekoppelde systemen" schakelen zichzelf binnen 20 ms uit. Dit is een wettelijke eis. Pas als de spanning weer terugkeert schakelen de inverters zich zelf automatisch weer (langzaam) in.

[Reactie gewijzigd door rokas op 3 april 2008 10:43]

Voorheen was het zo dat teruggeleverde energie niet vergoed werd volgens het consumententarief (23 cent) maar het leverancierstarief (8 cent of zo). Als dat nu anders is, heeft het meer nut om wat overcapaciteit te hebben.

Het blijft nog even voor mensen die flink wat geld over hebben. Misschien dat het voordelig is bij een nieuw huis, dan kun je het opnemen in de hypotheek.
Nope. Sinds 14 juli 2004 (E-Wet "nieuwe stijl") moet je verplicht gesaldeerd worden tot 3.000 kWh netinvoeding per jaar. Ergo: de marktwaarde van je zonnestroom is identiek als het tarief wat je betaalt. Enkeltarief: zelfde (ik betaal nu en ontvang dus 21,6 ct/kWh), Dubbeltarief: 5/7e keer hoog tarief door de week, 2/7e laag tarief weekend. Even uitgaande van netinvoeding overdag, wat vrijwel dekkend is met de omschakeling van hoog naar laag tarief.

Artikel 31c E-Wet spijkert dit allemaal (in principe) af, maar netbeheerders zouden dat artikel maar wat graag door de plee spoelen.
Als je 23ct zou krijgen zou je energiemaatschappij dus 3x zoveel moeten betalen voor jouw energie dan voor die van z'n grote leveranciers? Dat lijkt me een beetje een vreemd situatie. De energie die jij over hebt moet immers ook getransporteerd en opgeslagen worden.
De energie die jij over hebt moet immers ook getransporteerd en opgeslagen worden.
Electriciteit sla je niet op en het transport is vaak niet verder dan je buurman.
Maar het is wel energie die op de piekmomenten geleverd wordt. Hierdoor worden de pieken die de centrales belasten verminderd. De energiemaatschappij hoeft dus minder te investeren in nieuwe en grotere centrales. Bovendien kunnen de bestaande centrales effectiever draaien. Heb ik het nog niet over de vermijdde investeringen in het huidige, overbelaste interlokale energienet.

Overdag zijn de meeste mensen niet thuis. Die zonnepaneeltjes leveren dus energie die je niet zelf gebruikt. Maar op dat moment is er de meeste behoefte aan energie. Jij helpt dan de energiemaatschappijen.
Als jij 's avonds thuis komt schijnt de zon niet meer. Jij gaat dan energie afnemen. De energiemaatschappijen zitten dan met een overschot aan energie. Het mes snijdt dus aan twee kanten.
In BelgiŽ kan je de investering gedeeltijk in je personenbelasting inbrengen en op die manier een deel van de investering terugtrekken. Je kan deze investering dus ook spreiden in 2 jaar en dit max. bedrag 2 keer terug trekken.

Bovendien krijg je in BelgiŽ een groenestroomcertificaat per 1000kWh. Voor dit certificaat krijg je gegarandeerd 450 euro van je distributienetbeheerder, gedurende de eerste 20 jaar van de investering. Daarna is de prijs niet meer gegarandeerd. Mijn buur heeft een installatie van 5000kWh per jaar, 5 keer 450 euro, 20 jaar lang = §45.000 + belastingsaftrek. Je verdient dit na ongeveer 12 jaar terug.

Het lijkt me hier in BelgiŽ dus een stuk interessanter.
Ok even het contrast met NL duidelijk te maken...
Stel je hebt hier zoveel panelen dat je 2999 kWh per jaar overhoud, wat je dus niet zelf vebruikt en je levert dat terug aan het net. Dan wordt dat netjes van de ontvangen kWh's afgetrokken, oftewel je krijgt per kWh wat je er ook voor zou moeten betalen.
Lever je echter 3001 kWh per jaar, dan ben je niet meer een particuliertje wat energie teruglevert, maar zakt je ontvangen kWh-prijs ineens naar +/- 4ct (ipv zo'n 21ct) en krijg je ook nog eens te maken met netwerk-tarieven.

Ja onze overheid stimuleert echt de duurzame energie-opwekking....
Ben het met je eens dat onze overheid helemaal geen zin heeft in duurzame energie. Een minister wist ooit eens uit te kramen dat de zon hier niet genoeg schijnt. Gek he, in Duitsland werkt het wel maar schijnt de zon minder dan in Nederland...

De meeste mensen zullen in Nederland niet snel tegen die 3000kWh grens aanlopen. Je moet wel een behoorlijke installatie hebben wil je zoveel kunnen leveren. Bovendien mag je je eigen gebruik er nog eens van af trekken, het gaat tenslotte om de teruggeleverde energie. Hier zit wel een addertje onder het gras. Ik heb een 3-fasen aansluiting. Mijn panelen zitten op fase 1. Stel ik gebruik tegelijkertijd energie via een groep die aangesloten is op fase 2 dan gaat dat via de energieleverancier! Heel flauw maar de energiemaatschappijen willen nu eenmaal energie verkopen en zitten helemaal niet te wachten op dit soort, in hun ogen, ondermijnende activiteiten.

Maar die grens van 3000kWh is belachelijk. Wat wil je nu, duurzaam opgewekte energie of niet? Ga dan als overheid niet dit soort rare constructies bedenken.
Grof gezegd heb je je spullen in 15 tot 20 jaar betaald. Maar dan is door slijtage of veroudering de zooi kapot en kan je weer opnieuw beginnen. Nogmaals, zonne energie is een droevig alternatief. Kernfusie heeft de toekomst.
Kernfusie is inderdaad toekomstmuziek, voorlopig is het alleen een beetje ernstig duur en daarnaast blijven we natuurlijk nog steeds een paar eeuwen met een berg radioactief materiaal zitten. Nu wordt de berg danwel onder de grond verstopt, maar daar verdwijnt het verder niet mee.

Enkele quotes van Wikipedia:
It is far from clear whether nuclear fusion will be economically competitive with other forms of power.
...
Several fusion reactors have been built, but as yet none has produced more thermal energy than electrical energy consumed. Despite research having started in the 1950s, no commercial fusion reactor is expected before 2050.
Dus kernfusie in 2050 met een beetje geluk en nu voorlopig nog maar even naar zonneenergie blijven kijken.
daarnaast blijven we natuurlijk nog steeds een paar eeuwen met een berg radioactief materiaal zitten
Bij kernfusie blijft geen radioactief materiaal over, slechts normale Helium...
Bij een kernreactie vindt nog steeds radioactieve straling plaats, dat betekent dat er nog steeds een volledige kerncentrale overblijft die straling bevat, dat moet allemaal op een geven moment ook weer ontmantelt worden.
Het is inderdaad zo dat de vervuiling door afvalstoffen van de reactie zelf, minder groot is dan de huidige kerncentrales.
Helaas is de investering in ITER (10 miljard in 10 jaar) nogal laag, vergelijkbaar met slechts 1 dag wereldwijd olieverbruik... Ik vind het dan ook jammer dat er geen "Manhattan Project"-achtig project wordt gestart, simpelweg met als doel "binnen 10 jaar een marktrijp prototype", en daarna alles op alles zetten om dat voor elkaar te krijgen, ongeacht de kosten!
Voordelen:
-investeren in eigen high-tech economie
-gigantische potentie voor schone, veilige energie
Ja, zo kan iedereen wel wat roepen.. Maar onderbouw dit dan ook eens.. Geef een berekening erbij want zo geloofd natuurlijk niemand het wat je roept..
Na 15 tot 20 jaar de zooi kapot? Kan je even laten weten hoe je daar aan komt?

De panelen noch de omzetters hebben bewegende delen. De panelen hebben een opbrengstgarantie van 25 jaar. De oudste paneeltjes die we hebben zijn 60 jaar en doen het nog steeds.

Alleen voor de inverters kan je gelijk hebben. Die dingen hebben een grotere kans om defect te gaan. De zonnepanelen zijn nog altijd het duurst. Je kunt dus indien nodig een nieuwe inverter aanschaffen.

Zonne-energie is al miljoenen jaren de meest betrouwbare energiebron. Misschien vergeet je dat de zon een gratis kernfusiereactor is.
Ik zie het voordeel niet in van het op deze manier opwekken van stroom, in het artikel van de NRC staat dat (met deze subsidie!) het zo'n 10 tot 15 jaar duurt voor dat de investering is terugverdient. Dat is dus een wel heel erg lange periode en economisch gezien geen verandwoorde investering, want wie geeft ons de garantie dat de overheid over bijv. 8 jaar niet besluit om de subsidieregelijk stop te zetten?

Ik heb verder ook zo mijn twijfels of (dit soort) zonne-energie ook echt helpt in de strijd tegen het zogenaamde broeikas effect...
Als je 8 panelen op je dak hebt, bespaar je ongeveer 30% energie. Nouja, 30% energie die je anders uit het net had moeten halen.

Ervanuitgaand dat er bij heel veel mensen op hun dak zo'n setje panelen kan hangen is dit dus zeker geen druppel op de gloeiende plaat.

Ik zie het nadeel van zonnepanelen niet zo, geen zogenaamde landschapsvervuiling, geen exorbitante extra kosten (in een wereld waar energie alleen maar duurder wordt), een oneindige bron van energie, en goed voor het milieu.

Het blijft alleen dat dit bij de massa moet aanslaan om echt verschil te maken. Als dat eenmaal gebeurt kan NL zo 20% op z'n consumentenenergieverbruik besparen. Voila, doelstellingen kabinet gehaald.
Het blijft alleen dat dit bij de massa moet aanslaan om echt verschil te maken. Als dat eenmaal gebeurt kan NL zo 20% op z'n consumentenenergieverbruik besparen. Voila, doelstellingen kabinet gehaald.

Tja, om bij de massa te laten aanslaan zijn het aantal te verstrekken subsidies niet echt hoog te noemen, met 7000 woningen is het wel degelijk een druppel op de gloeiende plaat.
Landschapsvervuiling is echt zo'n luxeprobleem voor zeikerds. Erkennen we het milieu als een probleem, maar dan windmolens toch maar niet plaatsen "want die zijn zo anders dan waar we nu tegenaan kijken". We hebben een dichtbevolkt land, leef ermee. Hoeveel lomper kunnen we het maken in dit land?
Ik heb laatst gelezen dat het wel zeker zo is dat een zonnepaneel meer energie opwekt (technisch geen juiste term, maar alla) dan erin gestopt is tijdens productie.

En naarmate de olieprijs stijgt, zal het ook economisch aantrekkelijker worden. De electriciteitsprijs neemt namelijk ongeveer even snel toe.

Ik kan je vertellen dat het gevoel stroomleverancier te zijn erg leuk is :)
aan de andere kant geldt, wie zegt dat ik over 5 jaar niet 2x zoveel betaal voor mijn stroom? In dat geval gaat ht terugverdienen ineens heel erg hard.
En aangezien een hoop zooi nogal is gekoppel aan de gasprijzen, die maar blijven stijgen, kan het wel eens voordelig zijn om zonnepanelen te kopen (en eventueel een hr ketel die zijn warmte ook nog eens gebruikt om energie op te wekken)
Zal wel hetzelfde verhaal zijn als het met alles hier.
Een subsidie uitgeven, na verloop van tijd dat iedereen zo'n installatie aangeschaft heeft en weer aan een nieuwe toe is wordt de subsidie weer afgeschaft.
Een nieuwe zuinigere CV-ketel krijg je ook nooit terugverdient aangezien het gas alleen maar duurder wordt.
Uiteindelijk kost het je minder, maar er geld aan overhouden niet.
Je kunt vaker beter een oude ketel van 20 jaar blijven gebruiken aangezien die veel degelijker is dan de huidige uitvoeringen.
Betaal je misschien wat meer aan stookkosten, maar wel minder problemen.
ik snap je logica niet, als gas duurder wordt heb je je zuinige ketel juist sneller terug verdiend.

Die zonnepanelen gaan met een beetje mazzel tientallen jaren mee, dan leven we in zo'n andere wereld (kwa energie) dat we tegen die tijd maar ns moeten kijken wat we subsidieren...

@Nebuch:
Je weet nog helemaal niet hoe lang het gaat duren om ze terug te verdienen, omdat je de electriciteitsprijs van de komende jaren absoluut niet kunt voorspellen. En je weet ook absoluut niet hoeveel energie een gemiddeld huishouden gaat verbruiken over 5-10 jaar, misschien worden apparaten wel veel zuiniger, maar misschien ook juist niet...

Iedere keer weer blijkt dat mensen amper geld over hebben voor dingen als milieu, je moet niet uit willen gaan van pure vrijwilligheid. Mensen willen het wel, maar alleen als andere mensen ook meedoen.

[Reactie gewijzigd door smokalot op 2 april 2008 21:43]

Dat is niet helemaal waar. Zonnepanelen hebben een levensduur van ongeveer 15 a 20 jaar... Hou als vuistregel maar ongeveer aan dat ze ongeveer even lang mee gaan als dat het duurt om ze terug te verdienen.

Je moet je echter afvragen of dit wel het juiste uitgangspunt is, geld besparen.
Vergeet niet dat je al snel 30% van je energieverbruik (elektrisch energieverbruik welteverstaan) uit 8 panelen haalt.

Uiteindelijk steek je nu dus geld in panelen, wat je over de komende 20 jaar terugverdient. Maar je "bespaart" in al die 20 jaar dus wel 30% energieverbruik, wat anders uit gas/kolen gestookte centrales moet komen.

Zonnepanelen is dus nog steeds beter voor het milieu dan voor je portomonee...
Ook even nadenken hoe die panelen gemaakt worden, het procede lijkt in de verte wel op dat van LCD-schermen.
Waarbij grote hoeveelheden vloeibare kristallen "gericht" worden, dit gebeurd met electriciteit en wel zo ontzettend veel dat zelfs de meest moderne meest efficiente panelen in Nederland nauwelijks meer energie leveren in die 15 jaar dan dat ze aan elektrische energie gekost hebben om te maken.

En jawel die energie komt uit lekker goedkope kolen gestookte centrales, maar gelukkig staan die in landen waarin er geen belastingen over de brandstof en over de energie geheven wordt en dus heeft het in ons kikkerland "zin" om ze te plaatsen.

Niet plaatsen als je aan het milieu denkt, alleen plaatsen als je je portemonee kunt vullen anders NIET.

Nutteloze technologie, behalve in de ruimte of woestijnen. (waar ze wel efficient genoeg zijn) Inversteer om ze beter te maken, niet om ze te produceren.
Dat is inmiddels achterhaald. De energieterugverdientijd van zonnepanelen in Nederlandse omstandigheden is korter dan 3 jaar (volgens verschillende studies van onder meer ECN en de Universiteit Utrecht).
Dit blijft maar rondzingen he! Zonnepanelen hebben een gegarandeerde opbrengstgarantie. Bij de door mij gebruikte panelen is dat 80% na 25 jaar van het gespecificeerde vermogen.

Verder is de energetische terugverdientijd afhankelijk van de fabrikant, het type panelen en de locatie waar de panelen opgesteld staan. In Nederland is dat iets meer dan 3 jaar. De nieuwere panelen zouden zelfs eerder het break-even punt bereiken. De meeste fabrikanten hebben de daken van hun fabrieken helemaal volgelegd met zonnepanelen. Drie keer raden waar dan de energie voor de fabricage vandaan komt.

Zou je kunnen laten weten waar die 15 jaar vandaan komt?

Het heeft in ons kikkerland wel degelijk zin om zonnepanelen te plaatsen. Zo zit ons interlokale energienetwerk aan zijn top. Om uit te breiden moeten er meer van die fantastisch mooie hoogspanningsmasten geplaatst worden.
Nu is die uitbreiding vooral nodig vanwege de piekbelasting. Inderdaad, in de zomer als die airco's staan te brullen. En laten al die zonnepaneeltjes dan meestal massaal kWh produceren. Alle lokaal opgewekte energie hoeft niet door het interlokale hoogspanningsnet. We besparen dus indirect op de electriciteitskosten (onderhoud en uitbreiding zijn in die prijs namelijk verrekend) door lokaal zonnepanelen te installeren.

Het is juist niet slim om in woestijnen zonnepanelen te installeren. Wel eens gehoord van zandstormen? En van zandstralen? Wat dacht je dat er met de efficiency van de daar opgestelde zonnepanelen gebeurt?

Zonnepanelen zijn de enige door ons gefabriceerde apparaten die meer energie opbrengen dan ze gekost hebben. Probeer dat maar eens met je PC, koelkast, auto, bankstel of vliegreisje.
Volgens mij gaan zonnepanelen wel langer mee dan 15 a 20 jaar. Ik geloof dat er zelfs een garantie is dat ze de eerste 28 jaar of zo 90% rendement leveren(per fabrikant en per soort verschillend natuurlijk).
Het grote probleem is enerzijds dat geen enkele fabrikant met het rendement durft te schermen anderzijds dat men zeker wel garantie biedt op het product maar niet op de neven producten die nodig zijn. Denk bv aan stroom wisselaars, transformators en meer van dat soort grappen. Tevens dat een goede installatie met enige regelmaat schoon dient gemaakt te worden, mag het krom klinken maar als je als gebruiker 2x per jaar een hele dag schoon aan het maken bent is het eigenlijk over een hele periode niet meer zo'n goedkope hobby meer.
Wat ik zelf een kwalijke zaak van de overheid vind is dat ze eerst de prijs van stroom en zonnepanelen flink opdrijven en vervolgens een marginale subsidie geven. Als ze zo nodig aan groene energie willen doen moeten ze beginnen bij hun zelf en het hele regelement eromheen op de schop nemen. Ik heb nog nooit zoveel moeilijkheden gezien bij het plaatsen van een kleine windmolen, het aansluiten van panelen op het stroomnetwerk of zelfs het plaatsen van collectoren. Tevens als ze zichzelf zo nodig groen willen zien waarom zetten ze geen EPM berekening op waarin het verplicht is dat een bepaalde hoeveelheid aan energie groen verkregen moet zijn. Ze hebben zelf namelijk ruim voldoende dak oppervlak om iets aan zonne energie te doen, helaas wordt hier geen gebrik van gemaakt.
---edit---
Overigens voor de successen op zonne energie, sla de documentatie van Rockwool er eens op na en de enigste vorm van groene energie die daadwerkelijk enige vorm van rendement oplevert is een vrijstaand huis met een zonne collector. Geen idee hoe de situatie is voor utiliteitsbouw.

[Reactie gewijzigd door n4m3l355 op 2 april 2008 21:58]

Twee keer per jaar een dag schoon maken? Ik heb 35m2 liggen. Letterlijk, want ze liggen plat (3 graden). Daardoor heb ik last van algengroei omdat er na een regenbui op het glas altijd wat water blijft staan aan de onderkant tegen de aluminium rand aan. In het voorjaar ben ik hooguit 2 uur bezig op het dak om alles in orde te maken. Dus controle, dakgoot legen, paneeltjes schoonmaken enz.
Ik ben een uitzondering. 99% van de installaties heeft de panelen onder een hoek van 25% of meer. Die hebben geen last van water dat blijft staan. Schoonmaken? Wel eens van regen gehoord? Dat hoeft niet.

De overheid drijft de prijs van stroom en zonnepanelen niet op. Stroomprijs is afhankelijk van de olieprijs en die is al een tijdje van <$50 per vat naar meer dan $100 per vat gegaan. Dat vind je terug in de stroomprijs. En reken er maar op dat die nog verder gaat stijgen want de vraag naar olie neemt alleen maar toe. Daardoor gaan ook opkomende economieen als China steeds meer zonnepanelen installeren. Ook die vraag neemt toe en dus de prijs. Heeft niets met de overheid te maken.

Op een particuliere woning is de plaatsing van zonnepanelen en zonnecollectoren al jaren in principe vrij. Er zijn wel een paar kleine regeltjes maar je hoeft er in de meeste gevallen geen vergunning meer voor aan te vragen.

Ben het wel met je eens dat er een betere regeling moet komen, deze is flut.

Een zonnecollector of een zonnepaneel levert per m2 ongeveer evenveel besparing op.

Je kunt meer besparen dan met een zonnecollector door aan warmte terugwinning te doen bij je douchewater. Met een simpel apparaat van een paar honderd euro wat geen onderhoud nodig heeft kun je makkelijk 50% energie besparen op de benodigde hoeveelheid energie om je douchewater te verwarmen. Daardoor heb je een kleinere CV-combi nodig of je hebt een dikkere straal. Het ding is goedgekeurd door water- en gaskeuringsinstanties en gewoon te koop. Dat zou verplicht in ieder nieuwbouwhuis geinstalleerd moeten worden.
Je kunt vaker beter een oude ketel van 20 jaar blijven gebruiken aangezien die veel degelijker is dan de huidige uitvoeringen.
Betaal je misschien wat meer aan stookkosten, maar wel minder problemen.
Een 20 jaar oude ketel is heel waarschijnlijk geen HR-ketel.
Onze 20-jaar oude ketel is in april vervangen door een HR-model en per 1 januari (dus in het midden van de koude periode in het jaar) hadden we zo'n 475 m^3 minder verbruik tov de jaren ervoor.
Heel ruw geschat scheelt dat dus al zo'n 400 euro per jaar aan stookkosten.
Oftewel de kosten van een nieuwe ketel heb je er tov een niet-HR-ketel binnen 5 jaar uit en als je een goedkope HR-ketel neemt nog veel sneller.

Hetzelfde verhaal trouwens voor oude koelkasten, alleen is de terugverdientijd daarbij nog sneller.
Dit doe je natuurlijk niet alleen om geld te besparen, maar ook omdat het het milieu ten goede komt, toch? De subsidie van de overheid is dan een leuk extraatje.
Wat kost een zonnepaneel tegenwoordig? Ik heb even zitten rekenen en dit zou op 850 kilowattuur in een jaar 476 euro opleveren.
Per Wp kost een paneel ongeveer 5,50 euro. (2e hands en aanbiedingen kunnen soms wel zo'n 2 euro goedkoper zijn) Dit is incl montagemateriaal en omvormer.
1Wp levert per jaar zo'n 0,8kWh uur op in NL.
Oftewel voor zo'n 800 kWh opbrengst heb je 1000Wp aan panelen nodig.
Ja, en wat er heel irritant is: in de VS kosten de moderne panelen 4,40 dollar per Wp. Dat is dus net iets meer dan de helft van wat ze hier kosten... Misschien zonder omvormer en ex BTW, maar dat gaat toch geen factor 2 toevoegen.

Mijn ervaring met een aantal subsidieregelingen in het verleden is dat ze de prijs hoog kunnen houden. In Duitsland is een hele tijd toen ISDN nieuw was de aanschaf van apparatuur met 300 Dmark gesubsidieerd. Toen de subsidie afliep gingen de consumentenprijzen voor die apparatuur van 300 ineens naar 100 Dmark. Misschien is er internationaal nu iets dergelijks aan de hand met PV panelen: ze zijn nu nog net zo duur als in 2000, terwijl toen verwacht werd dat de prijs in een paar jaar zou gaan halveren.

Er zijn een aantal bedrijven die nu beweren technologie te hebben om voor vanaf 0,30 dollar per Wp dunne-film cellen te kunnen maken. Als die technologie beschikbaar komt voor de consument (we wachten echter al jaren) dan is het ineens zonder subsidieregeling al gunstig.
NanoSolar. De eeuwige belofte.... Vergeet die 30 dollarcent effe voordat NanoSolar bewijst dat ze keiharde productie (dus niet: 3 showmoduultjes) kunnen draaien (die het ook nog eens 20 jaar volhouden).

FirstSolar doet het beter (CdTe modules, niet in NL toegepast ook vanwege in de weg zittende regelgeving...). PRODUCTIEkosten 2006 0,92 Euro/Wp; 2007 0,81 Euro/Wp; vierde kwartaat 2007 0,74 Euro/Wp; verwachting 2008 nog verder omlaag. Dit zijn uiteraard geen consumentenprijzen (die mogen voorlopig nog niet aan deze paneeltjes, minimale systeemgrootte is 30 kWp, typische Duitse markt volume), maar het geeft wel aan dat het razendsnel gaat. Alleen zijn ze wel de enige dunnelaag fabrikant die zijn zaakjes voor de volle tweehonderd procent op orde heeft. De rest nog niet.

Bij silicium is de kostendaling ook nog steeds aan het doorzetten (bij alle Si varianten, dus poly, mono, amorf, micromorf, etc.). Echter, door de spanning tussen vraag en aanbod blijft het voorlopig nog spannend of de EINDVERBRUIKER prijzen ook fors omlaag zullen gaan. Dat ze omlaag gaan is zeker, de vraag is hoe snel.
Natuurlijk wachten we al jaren: dergelijke uitvindingen worden subiet onder het tapijt geveegd, want dit zou de oliebonzen en energiebedrijven de das omdoen. Zij drukken zulke uitvindingen dus meteen de kop in. Jan-met-de-pet moet gewoon blijven betalen, de rest is voor hun volstrekt onbelangrijk.. :(
Hangt af van hoeveel je in een keer aanschaft. Laagste wat ik tot nu toe gezien heb ik § 4,89 is per Wp. Dat is dan inclusief kabels, montagematerialen, de panelen zelf en de inverters en exclusief ballast (bij montage op plat dak), de montage (makkelijk zelf te doen) en bezorgkosten. Maar even zoeken zal misschien nog wel een lagere prijs opleveren.
Bron: http://www.buro-wilders.nl/index.htm

Hoeveel je nodig hebt voor 800kWh opbrengst hangt af van waar je in Nederland woont. Aan de kust brengt het meer op dan tegen de grens van Duitsland.
Zoals in het artikel staat kost een set panelen 10.000 euro, maar je moet natuurlijk ook een lagere stroomrekening meerekenen, dus de opbrengst per jaar is meer dan die 476 euro.
Volgens mij rekenen jullie beide niet helemaal goed of ik lees het artikel verkeerd.

Subsidie = 850 x 33ct = 476 (dit betaalt de Staat dus aan jou)
Levering van 3000kwh aan jezelf = 600 Euro (winst, ten opzichte van jaarprijs Eneco over 2007 incl. tranport etc).

Voorlopig voordeel: 1076 Euro per jaar + (terugleveren van overschot aan het energienet = 23ct / kwh)

De hamvraag is dus: hoeveel kwh haal je met een set zonnepanelen van 10.000 Euro per jaar "uit de zon" en wat is dus je totale winst??
De hamvraag is dus: hoeveel kwh haal je met een set zonnepanelen van 10.000 Euro per jaar "uit de zon" en wat is dus je totale winst??
Volgens de Nuon levert een systeem van 11.500 euro maximaal 1530 kWh.
Als we aannemen dat een kWh 23 cent kost, en een huishouden 3500 kWh verbruikt, levert dat de volgende som op:

'normale' situatie: 3500 * 0,23 = 805 § / j

met zonnepanelen:
zelf opgewekt 1500 kWh, kosten per kWh: 0
subsidie over de eerste 850 kWh: 850 * 0,33 = 280,5
nog te kopen van energiemaatschappij: 2000 kWh * 23 ct = 460 § / j
Totale besparing (incl. subsidie): 805 - 460+280,5 = 625,5 (maximaal)
break-even: 11.500 / 625,5 = 18,38 jaar (minimaal)
Addertje onder het gras: de subsidie duurt max 15 jaar.

dus, de besparing van 625,5 duurt maximaal 15 jaar, daarna geldt alleen de besparing van de zelf opgewekte stroom. Dan wordt het sommetje:
15 * 625,5 = 9382,50 (incl. subsidie)
dan moet er dus nog (11.500 - 9382,5) = 1617,50 worden terugverdiend alleen aan zelf opgewekte stroom. Die besparing is: (805 - 460) = 345 § per jaar. Om die 1617,50 terug te verdienen duurt dan nog (1617,50 / 345) = 4,7 jaar.

break-even: 19,7 jaar (minimaal).

Bron: NUON

edit:
Ik heb even zitten rekenen, en dankzij die maximale 15 jaar, en de progressief stijgende prijs per kWh bij grotere panelen is het het voordeligst om 905 kWh zelf op te wekken. De terugverdientijd is dan precies 15 jaar, zodat je maximaal gebruik maakt van de subsidie.

edit:
@Arie: U vraagt, wij draaien :)

[Reactie gewijzigd door Iknik op 3 april 2008 11:24]

Nette berekening.
Totale besparing: 805 - (460+280,5) = 625,5 (maximaal)
Even de haakjes nog weghalen, dan klopt de som ook ;)

Totale besparing: 805 - 460+280,5 = 625,5 (maximaal)
Dit lijkt me de juiste berekening.

Maar vergeet ook de meerwaarde die het oplevert aan je huis niet he. Je huis wordt meer waard met zonnepanelen. Dus als je het eventueel zou verkopen is het ook meer waard.

Aan de andere kant, wat is de levensduur van zonnepanelen? Is dat ook niet ongeveer 20 jaar?
Het kan aan mij liggen hoor, maar volgens mij begin je al met een rekenfout:
850 x 33 = 280.50EUR

Dat is echter het maximum dat je per jaar kunt krijgen, dan moet je dus ook wel ten minste 850 KWh opwekken en terugleveren aan het net...
Neen, veel erger nog. Er wordt in het artikel en in reacties compleet onterecht met "850 kilowattuur" gerekend.

Het moet zijn, goed geformuleerd:

In Nederland is door ECN in het basisrapport ten behoeve van de concept MinisteriŽle Regelingen behorende bij de AMvB van de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (mooie mond vol hť?!) op basis van de keiharde praktijkdata in 430.000 zonnestroom installaties rijk Duitsland geŽxtrapoleerd naar de lichtcondities in Nederland. Op basis van die data is voor Nederland door ECN berekend dat er GEMIDDELD genomen (onbekend hoe gemiddelde is bepaald) een energieopbrengst is van 850 kilowattuur per opgesteld nominaal STC vermogen van 1 kilowattpiek per jaar.

EZ heeft vervolgens dat gemiddelde MISBRUIKT om voor heel Nederland subsidie te MAXIMEREN op 850 kWh/kWp.jaar. In de hele kuststrook kom je met een redelijk goed opgesteld systeem VER boven die genormeerde opbrengst uit. Ik zit al sinds 2001 met oude (totaal achterhaalde) Shell 108 Wp modules op een genormeerde opbrengst van 947 kWh/kWp.jaar, 7 km. van de Zuid-Hollandse kust. Met modernere typen modules (in Duitsland worden standaard tussen de 175 en 280 Wp modules verkocht) zou je veel meer dan die 947 halen. Ergo: als je zou willen meedoen aan de SDE, verlies je voor de subsidie in ieder geval alle meeropbrengst boven die genormeerde 850. Wel is het zo dat je voor al je netinvoeding gesaldeerd moet worden. Dat is echter niet, zoals overal wordt beweerd, dat bezopen "gemiddelde van 23,4 cent/kWh van vorig jaar" (is volgens mij sowieso te hoog, moet de Tweede Kamer van der Hoeven nog over doorzagen vind ik), maar dat is situatie afhankelijk. Ik saldeer momenteel voor slechts 21,6 eurocent/kWh.

Die 850 kWh/jaar is dus faliekant fout cq. misleidend. Het hangt (a) af van wat voor installatie je hebt, waar, welke hoek, etc., en (b) je moet naar de genormeerde opbrengst kijken, niet naar de absolute opbrengst.

Ik heb een omvangrijk dossier over de SDE voor zonnestroom. Actueel:

http://www.polderpv.nl/SDE_regeling2.htm#meer_SDE_nieuws

(recentste bericht bovenaan)
Volgens mij rekenen jullie beide niet helemaal goed of ik lees het artikel verkeerd.

Subsidie = 850 x 33ct = 476280,50 (dit betaalt de Staat dus aan jou)
?
Het is nog weer iets anders;

Stel;
Verbruik op jaarbasis 3000kWh
Opwekking via panelen 850kWh

Zonder panelen betaal je dan 3000kWh aan je leverancier en netbeheerder. Laten we jou totaal prijs van 600 euro aan houden.

Nu met panelen koop je in van je leverancier en netbeheerder 3000kWh - 850kWh = 2150kWh. Dit zou dan op een voordeel van 600/3000*2150=430 euro uitkomen.
Over deze 850kWh krijg je dan nog 33ct subsidie. Totaal voordeel is dan 710.50 euro.

Het word nog interessanter als je meer opwekt als dat je zelf verbruikt. Je leverancier zal je dan namelijk ook nog teruglevering gaan vergoeden. Dit is inclusief subsidie max. 0,558 euro per kWh.
Waar haal je die 600 euro vandaan? De originele rekensom was gewoon correct, er van uitgaande dat je 850kWh opwekt verdien je:
850 * (0,33 + 0,23) = 476 euro.

Die 850kWh haal je met een beetje zonnepaneel wel, ff een simpel kort door de bocht rekensommetje:
in Nederland heb je gemiddeld een 800W/m≤ aan zonne energie, met gemiddeld zo'n over het jaar heb je een 4 echt efficiente uren (paneel op zuiden gericht) per dag. Dit levert op jaarbasis zo'n 1.1MWh/m≤ aan energie op. Met een 10% rendement (normaal commerciele zonnepaneel) levert je dit op jaarbasis 110kWh/m≤ op. Voor 10.000 euro heb je zo'n 12m≤ aan zonne paneel en zou je op jaarbasis ongeveer 1320kWh opwekken.

Voor de 850kWh voldoet 7m≤ aan zonnepaneel wat je maar een 6000 euro kost. D'r vanuitgaande dat deze regeling van kracht is voor alle jaren dat het paneel in gebruik is, en de energie prijzen gelijk blijven, heb je dus een 12 jaar nodig om je investering terug te verdienen.
Vergeet dat terugleveren aan het energienetwerk maar! De netwerkcapaciteit daarvoor is al opgekocht door de nog te bouwen kolencentrales.
Heeft er niets mee te maken. De energieleveranciers zijn wettelijk verplicht om door particulieren teruggeleverde stroom te verrekenen tot maximaal 3000kWh/jaar.
850 x 0,33 = 280,50 maximaal per jaar aan subsidie.

280,50 x 7000 aanvragen = bijna 2 miljoen euro per jaar wat de staat uitgeeft.

Los van wat het je zelf oplevert; ik vind niet dat de nederlandse overheid hiermee het signaal afgeeft dat ze het allemaal zo vreselijk belangrijk vinden. Ik heb er in elk geval niet zo'n hoge pet van op. Wat ik hierboven lees over Belgie klinkt in dat opzicht een stuk beter.
Hoe kom je erbij dat 850 x 0.33 gelijk is aan 476?

En die 3000 kWh heb je nog steeds nodig hoor, daar gaat hooguit een klein beetje af omdat er wel enige gelijktijdigheid is tussen opwek en verbruik.

Winst hangt natuurlijk af van capaciteit en prijs van zonnepaneel. Zonder deze gegevens kan je niets berekenen.
Ik denk niet dat je een dergelijke investering moet zien als een manier om geld te besparen, maar dat het vooral ook gedaan wordt voor het milieu.

Financieel betwijfel ik het of het verstandig is om te doen. Aan de ene kant bestaat natuurlijk de kans dat de energieprijzen blijven stijgen de komende jaren, waardoor je de investering misschien iets eerder hebt terugverdiend. Aan de andere kant gaan de ontwikkelingen rondom zonnepanelen de laatste tijd vrij hard, waardoor het me niks zou verbazen als je over een paar jaar voor minder dan de helft van het geld een installatie laat installeren die ook nog eens meer stroom oplevert.

[Reactie gewijzigd door BarŰZZa op 2 april 2008 21:35]

Reken er voorlopig niet op dat het HARD omlaag zal gaan. De industriŽle keten Si tot en met op te leveren installatie is extreem lang en ingewikkeld, en de vraag en aanbod problematiek is nog steeds niet in balans. Prijzen zullen een beetje zakken, mogelijk iets sneller als de degressie in Duitsland flink wordt opgekrikt (eerst 9%, dan 7%, dan 8%, i.p.v. nu al jaren 5%).

Dunne laag heeft voorlopig nog forse opstartproblemen. Enige uitzondering: FirstSolar, nu al de 5e mondiale producent (CdTe), maar er mag niet minder dan 30 kWp per project neergezet worden. Way out of line voor Nederland (gemaximeerd op een miezerige 3,5 kWp...).
De pers spreekt over maar de helft van de aanvragen (http://depers.republisher.modernmedia.nl/7602/default.aspx#6), vraag ik me toch af wat nu waar is....

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True