Nederlandse gamelegende Arjan Brussee gaat werken aan een Europese game-engine

Nederlandse gamelegende Arjan Brussee gaat een eigen game-engine maken. Dat vertelt hij in BNR-podcast De Technoloog. Die nieuwe engine moet een volledig Europees alternatief worden voor engines uit landen als de Verenigde Staten en China. Wanneer hij verschijnt, is niet bekend.

Arjan Brussee Epic Games
Arjan Brussee. Bron: Epic Games

Het project gaat Immense Engine heten, zo vertelde Brussee bij De Technoloog. De gameveteraan werkt momenteel aan een start-up die deze engine gaat ontwikkelen.

Hoewel er nog geen beelden van de engine beschikbaar zijn, licht Brussee al wel een tipje van de sluier op. Volgens hem wordt de Immense Engine gebaseerd op nieuwe bouwprincipes, waarbij vooral AI een grote rol gaat spelen.

De Immense Engine moet 'AI-native' worden, waarbij hij van de grond af is gebouwd om goed samen te werken met AI-modellen. Die kunnen dan het beginwerk doen, waarna een menselijke ontwikkelaar de finishing touch geeft. Zo moeten gameontwikkelaars worden ontlast, zodat met minder middelen grotere games kunnen worden gemaakt, zegt Brussee. Tegelijkertijd moet de mens wel altijd de controle houden, benadrukt hij.

Daarbij moeten de AI-modellen als een soort modules aan de engine komen te hangen, zodat ze relatief simpel geüpgraded kunnen worden. Als een AI-bedrijf dan een nieuw model introduceert dat extra mogelijkheden biedt, dan moet dat relatief simpel geïntegreerd kunnen worden in de engine.

Volledig Europees

Immense Engine moet ook volledig Europees worden. "Niemand maakt op dit moment een engine die volledig Europees gehost wordt, door Europeanen wordt gebouwd en aan Europese regels en richtlijnen voldoet", aldus Brussee. Veel populaire engines die breed beschikbaar zijn, zoals Unreal Engine en Unity, komen uit de VS.

Zo moet de engine niet alleen bruikbaar worden voor het ontwikkelen van games, maar ook voor andere doeleinden. Het moet de Europese defensiesector bijvoorbeeld de mogelijkheid geven om 3d-simulaties te bouwen, zonder Chinese of Amerikaanse techniek.

Tegelijkertijd zal Immense Engine met zijn grote nadruk op AI vermoedelijk ook veel buitenlandse technologie moeten gebruiken. De meeste AI-agents komen immers uit de VS, vanuit bedrijven als OpenAI, Anthropic en Google. Europese AI-ontwikkelaar Mistral biedt overigens ook AI-agents aan.

Unreal Engine 5 Nanite
Arjan Brussee werkte tot voor kort aan Unreal Engine. Bron: Epic Games

Godfather van de Nederlandse game-industrie

De doelen zijn hoog, maar Brussee is dan ook een bekende naam in het Nederlandse gamelandschap. Zijn Hij is onder andere de medeoprichter van Amsterdamse gamestudio Guerrilla Games, bekend van Killzone en de Horizon-franchise.

Brussee werkte ook aan titels als Jazz Jackrabbit. Verder werkte hij bij EA-studio Visceral Games aan Battlefield Hardline en richtte hij samen met Cliff Bleszinski Boss Key Productions op. Tot voor kort werkte hij bij Epic, waar hij onder meer werkzaam was als technical director en werkte aan Unreal Engine, een van de meestgebruikte game-engines ter wereld. Zijn CV leverde Brussee de bijnaam als de 'godfather van de Nederlandse game-industrie' op.

Tweakers interviewde Brussee in 2013 over zijn carrière tot dan aan toe. In 2022 spraken we opnieuw met Brussee. Hij was toen nog bij Epic en werkte daar aan Unreal Engine 5.

Door Daan van Monsjou

Nieuwsredacteur

07-05-2026 • 19:17

45

Reacties (45)

Sorteer op:

Weergave:

Dat is echt mooi nieuws. Hopelijk wordt dit een mooie engine zodat er echt een alternatief voor de Amerikaanse engines.
Van alle dingen waar we de Amerikanen uit moeten zien te werken lijken game engines me niet de meest urgente. En dan hebben we ook nog het opensource Godot.

(Edit: en los daarvan is 'er zijn nuttigere dingen om te doen' natuurlijk niet direct een reden om iets niet te doen. Dat zou wel erg nihilistisch zijn zo in 't mooie voorjaar)

Maar goed, ik ben geen game developer dus allicht zie ik het verkeerd, en concurrentie kan nooit kwaad denk ik?

[Reactie gewijzigd door doltishDuke op 7 mei 2026 19:52]

Inderdaad geen woord over Godot, een "grote" engine die je NU kunt gebruiken, maar goed wel gehost op GitHub. Of als je iets zelf wil knutselen in C++ is Ogre3D ook een optie, maar ook gehost op GitHub. Hey! Kan er eerst een Europees alternatief voor GitHub komen?
[...]maar ook gehost op GitHub. Hey! Kan er eerst een Europees alternatief voor GitHub komen?
Well have I got some news for you: dat Europese alternatief is er al c.q. wordt letterlijk al gebouwd, en we lopen er in Nederland nog mee voorop ook, alleen is het niet helemaal wat je er van zou verwachten. De overheid heeft net code.overheid.nl live gegooid. Dat draait op Forgejo, wat in tegenstelling tot de big tech spelers zoals GitHub en de forges als GitLab en Gitea (die andere Europese overheden gebruiken) wél 100% open source (i.t.t. open-core) én copyleft (GPL-3+ sinds 2024) is.

Het stomme van GitHub is dat ze Git (wat van nature een briljant decentraal protocol is) in een gecentraliseerde cloud hebben gepropt. Typisch gevalletje enshittification. De enige reden dat we er met z'n allen aan vastzitten, is omdat het gewoon een enorm social media-platform voor devs is geworden met allerlei bijbehorende real-life events en merch.

Maar nu komt dat sociale aspect ook naar Forgejo: NLnet financierde de ActivityPub-integratie voor Forgejo (of eigenlijk een eigen extensie op ActivityPub zoals Mastodon dat nu ook is) genaamd ForgeFed.

Straks host je je code dus gewoon lokaal op je eigen server, maar kunnen al die losse instanties wél met elkaar praten, net als Mastodon. Dan heb je dus eindelijk een écht decentraal platform met de community-features van GitHub, maar dan zonder vendor lock-in of single point of failure.

En Godot, ik zie niet in waarom dat niet de Blender van de game engines gaat worden.
[...]

Het stomme van GitHub is dat ze Git (wat van nature een briljant decentraal protocol is) in een gecentraliseerde cloud hebben gepropt. Typisch gevalletje enshittification. De enige reden dat we er met z'n allen aan vastzitten, is omdat het gewoon een enorm social media-platform voor devs is geworden met allerlei bijbehorende real-life events en merch.
Mwah, er is SourceForge, Codeberg, GitLab, Bitbucket, Sourcehut etc. en die doen allemaal hetzelfde trucje een briljant decentraal protocol in een gecentraliseerde cloud proppen en een paar kleine quality of life toevoegingen, maar je snapt natuurlijk zelf ook wel dat deze diensten extreem veel meer zijn dan alleen maar "git in de cloud".
Gaap 100 alternatieven die gratis zijn . Weer zo totaal onbelangrijk onbekend gesponsord overheids project want niemand gebruikt of gaat gebruiken en over een paar jaar totaal vergeten is.

De andere platformen worden gebruikt omdat het gewoon veel minder geld kosten en Bedrijfs zeker zijn. Iedereen kan het op zetten en kosten zijn laag.

Maar deze onzin gaat ons jaren lang miljoenen kost om op te zetten en onderhouden. Steek woorden Masterdon sociaal community dus TDS onzin. Socialism only works until you run out of other people's money!

Overheid moet zich totaal niet bezig houden met ICT projecten, dat eindigt bijna altijd altijd met miljoenen die door een afvoer putje verdwijnen! En de burger die de rekening betaald.


Blijkbaar is er wel geld voor onzin maar geen geld voor de zorg in Nederland!

[Reactie gewijzigd door Oudecomputer op 7 mei 2026 21:12]

Ook een andere engine, Hazel Engine van The Cherno. Door 'een enkeling' ontwikkeld, alhoewel achter de schermen meerdere mensen eraan werken, enkele zelfs uit Europa. De ontwikkeling duurt al enkele jaren. Van deze engine verwacht ik ook dat het wel een lange tijd zal duren, ookal wordt AI gebruikt.
Chernikov is nu CTO van een robotics bedrijf en stopt nagenoeg geen tijd meer in die game engine. Ook de twee grootste andere bijdragers werken voor dat bedrijf en houden zich ook niet meer bezig met Hazel. Het zag er veelbelovend uit, maar Hazel stond nog echt in de kinderschoenen en nu is eigenlijk al de stekker eruit getrokken. Ik verwacht weinig verdere ontwikkeling.
Ja, dacht ik ook. Beter alternatieven aanbieden waar onze data naartoe gaat, een betre AI chat dan ChatGPT, een beter Microsoft alternatief voor bedrijven, en een messenger die iedereen privé gebruikt die Europees is.

Aan de andere kant, altijd goed als spul in Europa wordt gebouwd, op Europese infra.
Ik moest meteen denken aan Godot. @AverageNL, kan dat misschien nog worden vermeld in het artikel? Is toch een bekende opensource game-engine met veel Europese ontwikkelaars in het team, waarvan de stichting zelfs in Nederland gehuisvest is, die steeds meer aan terrein wint.

[Reactie gewijzigd door TheVivaldi op 7 mei 2026 20:14]

Probleem van Godot is dat je games die je uitbrengt makkelijk de source code ervan kan lezen.. MET comments. In toekomst zullen mega copyright schenders zoals OpenAI, Google, Grok gewoon Godot-games downloaden en de hele source-code feeden aan AI.

Voor mij is dat de reden om niet voor Godot te kiezen.
Je bedoelt vooral Unreal Engine?
Ik vind het eigenlijk waardeloos nieuws. Het klinkt hip, maar er moest blijkbaar weer Ai in geforceerd worden. Niks mis met ai gebruiken waar nuttig, maar dit lijkt meer op ai erin omdat het nu eenmaal hip is op dit moment. Niets over wat het moet toevoegen.

En een Europese engine? Laat ze gewoon een van de open source engines steunen en uitbreiden. Dit is niet iets waar we een eigen ding van hoeven te hebben. Dit is juist iets waarmee je mensen over de hele wereld mee bij elkaar kan krijgen. Dus niet een eigen ding met een procentje van de markt.
Heeft hij een mooi [insert current topic] sausje overheen gegoten, maar is een 'Europese' game engine nu echt zo speciaal? Frostbite door DICE (zweeds), CryEngine van CryTek (Duits) & REDengine van CD Projekt (Pools) schieten me zo te binnen.
Je vergeet Decima nog.
Vergeet je toch een engine dichter bij huis, Decima Engine van Guerilla Games (Nederlands) :P

Uit het artikel wordt o.a. UE en UNITY genoemd dus ga er vanuit dat ze een engine willen ontwikkelen die breed gedragen zal worden.
Dice is van EA (Amerikaans), net zoals Guerrilla van Sony (Playstation studios, Japans) is.

REDEngine word vervangen door Unreal, en word dus niet meer ontwikkeld.

Sowieso is CryEngine de enige die te gebruiken is door andere bedrijven onder licentie voor zo ver ik weet. Overigens ook soort van verkrijgbaar als Open 3D Engine.

Dus, als je een echt Europese engine die ook bruikbaar is door andere Europese bedrijven is wil heb je niet veel te kiezen als je iets professioneels wil.
Iets Europees starten is één, Europees houden is een ander verhaal. Amerika en haar bedrijven hebben soort van oneindig geld en concurren alles kapot en als dat niet lukt of geen optie is, kopen ze het op. We kunnen DigiD niet eens Nederlands houden.
Dat zijn allemaal in-house engines (nieuwe CryEngine versies worden al vier jaar niet meer openbaar aangeboden).

Wat je kunt licenseren als professionele game studio is eigenlijk alleen nog maar Unreal en Unity. Beiden Amerikaans, en beiden meerdere decennia oud, met alle tech debt vandien.
Ja, want Europees (lees Souverein) is nu hip, net als AI, dus dit is duidelijk super speciaal.
Dat spreekt helaas mensen met geld aan, want hip is makkelijker te verkopen.

In de realiteit is elke open source engine al Souverein te maken door hem te forken, of iig een fork mogelijk te hebben (mocht de hosting in de VS stoppen, of een US foundation gekke dingen (moeten) doen. Maarja, open source is maar lastig te verkopen aan investeerders.

Schieten we hier meer mee op dan met zijn aandacht aan bijvoorbeeld een bestaande open source engine? Waarschijnlijk niet.
Nou ik krijg alvast jeuk van alle buzzwords, maargoed - meer concurrentie is altijd beter?
Ach ja, je moet ook investeerders meekrijgen he ;)
Ik had gehoop dat investeerders een beetje meer IQ hebben gekregen

"AI!"

Tweakers: BOOOOO!!!

"AI maar dan "europees ethisch"!" (wat dat maar ook mag bekenen)

Tweakers: JAAAAAA!!!
Denk dat dit inderdaad vooral meer interessant wordt voor de defensie-industrie enzo dan voor games. Als je iets wilt wat niet uit Amerika komt, zijn er ook open source alternatieven (ook al zijn die dan niet zo goed als Unity, maarja...)

Al het gepraat over AI zal waarschijnlijk ook gewoon zijn om centen binnen te halen.
Bij unreal engine heb je ook gewoon toegang tot de volledige code, dus als defensie het nodig vindt dan kun je gewoon je eigen fork trekken..
Ik blijf elke Killzone niets meer vinden dan een goede tech-demo voor de PlayStation. Echt lekker spelen, dat viel wel tegen.
"Niemand maakt op dit moment een engine die volledig Europees gehost wordt, door Europeanen wordt gebouwd en aan Europese regels en richtlijnen voldoet"

Deze zin klinkt alsof een deel van onze belastingscenten via de EU naar deze man gaat.

Wat boeit een ondernemer zonder subsidies nou of iets volledig Europees is of niet?
"Volledig Europees" maar wel volledig afhankelijk van Amerikaanse AI want AI first gedesignt. Terwijl een meerderheid van game developers aangeven die AI rommel niet te willen.

Betwijfel of dit een succes wordt.
Klinkt wel een beetje alsof hij wil meeliften op het onafhankelijker Europa stroming, maar zou leuk zijn wat meer Europese en Nederlandse spelers.
Dit klinkt vooral als een leuk project om subsidies binnen te halen. Voor game engines is het toch geen ramp dat ze Amerikaans zijn? En er zijn meerdere opensource alternatieven.

Denk niet dat dat dit succesvol kan worden. Het zal nooit kunnen tippen aan de grote jongens qua features en geld verdienen zal ook moeilijk gaan op Europese schaal. Zelfs het grote Unity heeft er moeite mee dacht ik?
Ik wil niet that guy zijn maar toch: door Europeanen klinkt alsof je gaat screenen op afkomst. Lijkt me nou ook weer niet helemaal de bedoeling.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn