Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , reacties: 90, views: 91.218 •

Conclusie: even geduld aub

Haswell heeft tal van verbeteringen aan boord, zowel op het gebied van architectuur voor de cpu-cores en de gpu, als op het vlak van energiebeheer. De transistors worden net als de Ivy Bridge-generatie nog op 22nm gebakken, maar voortschrijdend inzicht maakt de transistors zuiniger.

Een grotere rol speelt het verbeterde, agressieve energiebeheer van zowel de cpu als de gpu. De nieuwe energietoestand, S0ix, moet daar sterk aan bijdragen, maar ook de fijnere controle over spanningen, en het loskoppelen van de core-spanningen van die van de ring en cache zijn flinke besparende maatregelen.

Haswell-wafer

Op het gebied van architectuur heeft Intel een flinke verbetering beloofd, allereerst met meer eu's voor de cores en twee extra poorten in die eu's. De extra fma's, nieuwe instructies en snellere caches moeten de cores aanzienlijk sneller maken. Ook de gpu moet weer een flinke stap maken en volgens Intel tweemaal zo snel worden als Ivy Bridge.

Pc's en dan vooral ultrabooks die met Haswell-processors worden uitgerust, lijken sneller, zuiniger, koeler en dus platter te kunnen worden. Voordat het echter zover is, zal Intel flink aan de productie moeten en kunnen wij tot midden 2013 alleen afwachten.


Door Willem de Moor

- Reviewer

Willem werkt sinds 2008 bij Tweakers en heeft een voorliefde voor wetenschap en een passie voor hardware. Deze combinatie gebruikt hij bij het schrijven van zijn verhelderende achtergrondartikelen, maar komt hem ook goed van pas bij het testen van de nieuwste processors, ssd's en laptops. Zijn informatie haalt Willem het liefst uit de eerste hand bij de fabrikant, ook als dat betekent dat hij daarvoor naar Taiwan moet vliegen.

Volg Willem op TwitterVolg Willem op Google+

Reacties (90)

Toch zwaar klote dat ddr4 het jaar erna pas uitkomt
Ik dacht dat DDR 4 rond 2012/2013 uit zou komen. DDR3 op deze moederborden is ook niet verkeerd qua prijs...
Dat dachten ze bij DDR3 ook. Maar ik vind het toch behoorlijk jammer dat ik de laatste generatie producten met DDR2 heb gekocht. Een upgrade naar 8GB is meer dan 2x zo duur als een upgrade naar 16GB op een DDR3 platform.
ach zo lang de huidige controllers nog steeds niet in staat zijn meer dan 60% van de ddr3 bandbreedte uit de dims te halen is ddr4 nog lang niet nodig.

in het begin van ddr3 was het ook trager dan ddr2 1066 dus voorlopig zal het tot 2015 - 2016 toch niet interesant zijn.

mijn pc heeft ddr 2133 met een theoretische doorvoer van 34.2 GB/ps maar de werkelijke snelheud ligt net boven de 20 GB/ps dus er is nog enorm veel rek in ddr3 door betere controllers.
bij amd is dat zelfs nog veel erger die zitten net rond de 16 a 17 GB/ps.

zodra de controllers 100% uit het geheugen halen is het tijd om permanent over te stappen op ddr4 tot die tijd is het niet echt nodig.

als je nu nog een splinternieuwe ddr3 pc koopt heb je gegarandeerd tot 2015 en bijna zeker 2016 geen spijt van de keuze omdat ddr4 gewoon nog geen voordelen gaat bieden.

[Reactie gewijzigd door computerjunky op 18 september 2012 16:28]

100% haal je nooit maar je hebt wel gelijk dat een overstap pas echt nodig is wanneer de huidige generatie een prestatiemuur raakt (dat zal dan waarschijnlijk wel niet 100% van de theoretische snelheid zijn).
idd ik meen me te herinneren dat mijn laatste ddr2 pc op 9700 van de 11300 zat maar dat is nog altijd veel beter dan 16/20 van de 34 gig en ddr3 2800 is ook uit met een nog veel hogere doorvoer.

[Reactie gewijzigd door computerjunky op 18 september 2012 20:45]

FYI een i7-3770K haalt 27GB/s met avx instructies. Bandbreedte met het geheugen is ook afhankelijk van de snelheid van de CPU. Uiteindelijk zal de snelheid van "normale" programma's meer beperkt worden door de gigantisch hoge latencies van DRAM, die al jaren gelijk gebleven zijn op ~70ns per transactie. Vandaar ook dat CPU caches met latencies van < 1ns steeds groter moeten worden om de CPU te kunnen blijven voeden met data. Bedenk dat een een 3GHz quadcore ongeveer 192GB/s aan data kan verwerken, door middel van128bit SSE/AVX registers.
En wat voor problemen zijn dat dan waar de huidige controllers tegenaan lopen bij het gebruiken van de doorvoer? Ligt dat aan het DMA (direct memory access) management van de chipsets?
En waarom zou volgens jou sneller intern geheugen = snellere processor zijn? Een processor kan niet zomaar opeens per kloktik meer uitvoeren lijkt mij.
Nee, maar de processor hoeft minder lang te wachten op zijn data.
Moderne CPUs kunnen letterlijk honderden gigabytes per seconde aan data verwerken, veel meer dan het geheugen kan aanleveren.
In normale applicaties staat de CPU erg vaak te wachten op data uit het geheugen; echter dit heeft meer te maken met de inherente latency van DRAM geheugen dan de bandbreedte van het geheugen naar de CPU.
DDR4 is niet een techniek om naar uit te kijken, DDR4 levert op zichzelf geen prestatieverbetering op.

Het is alleen een geheugentechniek die meer bandbreedte levert, dus als DDR3 voldoende bandbreedte levert blijven fabrikanten DDR3 gebruiken en produceren.

Het gaat puur om de geleverde bandbreedte, als DDR1 genoeg bandbreedte had kunnen leveren hoefden we nooit over te stappen naar DDR2 of 3.
Na het lezen van deze preview overweeg ik serieus te wachten met de aanschaf van een nieuwe pc. Dit ziet er heel mooi uit!
Voor een nieuwe pc is het verschil niet te groot. Voor laptops klinkt het echter als een wereld van verschil voor de accuduur.
Niet als je scherm de helft van de energie nodig heeft.
De cpu/apu gaat steeds minder verbruiken, helaas is de winst bij andere onderdelen nog klein.

Daarnaast heb ik een sterk vermoeden dat zo gauw een laptop een bepaalde tijd actief kan zijn, zal worden bezuinigd op de accu. Bij de eerste netbooks werd dat verschil al gemaakt. Je had een iets goedkopere versie met een kleinere capaciteit, en een wat duurdere met een hoge capaciteit.
Als je besluit te wachten op iets dat over een hele poos pas komt, dan blijf je wachten. Want als Haswell er nét is, kondigen ze wel weer wat nieuws aan, de kleinere Haswell, die weer nóg zuiniger is en in een nóg plattere ultrabook past.

Wachten heeft over het algemeen alleen zin als het om een paar weken gaat. Maar als je binnen 3 maanden iets nodig hebt, moet je niet 6 maanden gaan wachten.
De huidige GPU van Ivy bridge is naar mijn mening goed genoeg voor het dagdagelijks gebruik (internet, chatten, video's kijken). Daarom lijkt het mij echter overbodig dat men extra budget in de GPU steekt. Men wil dan misschien wel de externe grafische kaart begraven, maar die tijd zal toch nooit komen. Elke gamer wenst nog altijd een extra grafische kaart.
Vergelijk het met een Gezinswagen om te vormen naar een smart. Daar krijg je ook geen 5 man in (+ dat ding gaat niet meer vooruit).
Ik daag Intel dan ook uit om een GTX660 samen bij een CPU te steken. In mijn ogen is dit onmogelijk maar is het wel een must voor de gamers. ;)
Je vergeet voor het gemak dat er steeds meer toepassingen zijn die gebruik maken van de GPU en die die extra kracht goed kunnen gebruiken. Dan hoef je nog helemaal geen games te spelen. En belangrijker: je zegt 'elke gamer wenst nog altijd een extra grafische kaart'. Echter, in notebooks, maar zeker in ultrabooks is dat dus niet mogelijk qua ruimte en energieverbruik. Dan is het fijn als je onboard GPU in ieder geval in staat is om een paar spelletjes redelijk te kunnen spelen. Natuurlijk is een 'echte' GPU veel beter, maar dat is niet altijd mogelijk of mensen willen daar niet teveel extra aan uitgeven.
Hier zit ik dus op te wachten, een laptop waarop fatsoenlijk gegamed (indies/belegen RTS-en @ 1080p) kan worden op basis van de IGP. Hierdoor wordt de laptop een stuk minder heet(heb nog nachtmerries van de 8600m), goedkoper en kan ik er wellicht meer dan 2 jaar mee doen :S. Triple A games met eyecandy speel ik wel op een game-pc
Steeds meer toepassingen? Noem eens 3 voorbeelden dan, die de doorsnee user gebruikt.

Het aantal applicaties (zeker als je niet naar zeer specifieke toepassingen kijkt zoals encoderen van video of distributed computing projecten) dat gebruik maakt van de GPU, laat staan er echt voordeel uit halen, is nog altijd zeer beperkt.

Daarnaast is Ivy Bridge zeer goed in general compute. Ivy Bridge scoort in bepaaltde general compute benchmarks zelfs stukken beter als Llano en en de <$100 videokaarten, ondanks dat Ivy Bridge het in spellen moet afleggen tegenover diezelfde GPU's.

[Reactie gewijzigd door knirfie244 op 18 september 2012 11:26]

Steeds meer toepassingen? Noem eens 3 voorbeelden dan, die de doorsnee user gebruikt.

Het aantal applicaties (zeker als je niet naar zeer specifieke toepassingen kijkt zoals encoderen van video of distributed computing projecten) dat gebruik maakt van de GPU, laat staan er echt voordeel uit halen, is nog altijd zeer beperkt.
Ooit weleens Aero op een igpl-oze CPU gedraait zonder GPU ernaast dan?

[Reactie gewijzigd door Rey Nemaattori op 18 september 2012 11:35]

igp loos en zonder gpu? Denk dat niemand ooit Aero op heeft zien draaien op een VDC
Of bedoel je een gpu dat niet Aero compatible is ? ;)
Wat denk je van je browser. Alle moderne browsers gebruiken tegenwoordig de gpu voor hardwarematige versnelling. Bijvoorbeeld voor css3 animaties. Zelfs de laatste versies van flash gebruiken de gpu. Je kunt niet meer zonder tegenwoordig hoor.
idd als de hardware geen gpgpu ondersteund zal de software het ook niet snel gaan doen.
en software optimalisatie is nou neet waat het mis gaat op pc's.

dit zjn dan ook features die een must zijn ipv een optie wil de software ontwikkelingin 2020 eindelijk eens verbeteren.
GPU's zijn allang niet meer alleen voor games. Kijk naar de metro interfaces van Windows 8. Combineer dit met de HiDPI monitoren die overal in gegooid gaan worden en opeens zijn die huidige ingebouwde dingen niet snel genoeg meer.

Om echt te gamen zul je inderdaad zon kaart los moeten kopen. Maar die markt is dusdanig klein dat intel op deze manier een heleboel markt weg kan pakken van ATI en Nvidia.
Wat? De metro interface bestaat alleen uit vierkante blokken. Dat kan mijn oude Pentium 1 zelfs nog wel renderen... Aero lijkt me veel zwaarder...
ik ben júist geïnteresseerd in de GPU-ontwikkeling, door een sterkere GPU in te bakken bij Ultrabooks, snij je een hele andere markt aan. Vooralsnog zou ik vreselijk graag een Ultrabook willen, maar deze is gewoon niet toereikend voor mijn grafische werk. Ik hoef niet te gamen, maar de GPU moet wel fatsoenlijk om kunnen gaan met After Effects, Photoshop, etc. Juist door dit te ontwikkelen, maar je Ultrabooks alleen maar interessanter, ik kan niet wachten!
Ben je in de war met een netbook?

Ontopic:
Ik ben vooral geïnteresseerd in het stroomverbruik, ik zou graag een htpc'tje willen die 24/7 aan kan staan zonder een gigantische stroomrekening, maar waarbij ik wel standaard onderdelen kan gebruiken.
Alleen al het feit dat de gpu ingebakken zit en voldoende is om een low-end kaartje te besparen gaat meer dan 50 watt schelen.

Ik ben ook nog zeer benieuw wanneer de eerste monitoren gaan verschijnen met het geheugen-principe. Ik zit hier op tweakers te lezen en af en toe duurt het langer dan 5 minuten voordat het beeld weer een stukje ververst moet worden, zonde van al die energie die bedoeld is voor bewegende beelden...
Dat dit niet allang 10 jaar standaard is voor monitoren laat wel zien dat sommige simpele voor de hand liggende dingen toch lastiger zijn om te te bedenken of te implementeren.
(hoe zouden amd/nvidia kaarten hiermee omgaan en gaat dit mogelijk inputlag veroorzaken na een korte stilstand?)
Een ultrabook moet niet 11" zijn, er zijn er ook van 15" en de meeste zijn 13". Je doet grafisch werk inderdaad best op een wat grotere monitor (nu ja 26" of meer is nu ook wel luxe), maar ik kan me voorstellen dat een ontwerper on the go ook wel iets in elkaar wil kunnen flansen om aan een klant te tonen. En dat dan liefst ook een beetje vlotjes.
De huidige GPU van Ivy bridge is naar mijn mening goed genoeg voor het dagdagelijks gebruik (internet, chatten, video's kijken). Daarom lijkt het mij echter overbodig dat men extra budget in de GPU steekt. Men wil dan misschien wel de externe grafische kaart begraven, maar die tijd zal toch nooit komen. Elke gamer wenst nog altijd een extra grafische kaart.
Je vergeet hierbij dat er een heel groot grijs gebied is tussen gamers en kantoorklerken.

Denk aan "familie" PC's, een gigantische markt. Vader en moeder kopen een PC of laptop en de kids (<14) mogen daar ook wel eens een spelletje op spelen. Maar het mag niet teveel kosten. Want vader en moeder gaan echt geen geld steken in een duur systeem met discrete graphics. Een sterke IGP is dan een prima tussenoplossing.

Dit zal zeker een flinke knauw zijn voor AMD en nVidia want vooral met midrange graphics is veel geld te verdienen. Marges op lowend zijn afaik wat minder en van highend verkoop je gewoon niet genoeg om winst te maken.
Dit ziet er inderdaad veel belovend uit. Ik heb wel het idee dat deze CPU's ook gebaseerd zijn op het DDR4 geheugen, ik weet niet wanneer de release date van ddr4 is. Maar de geheugen prijzen zullen wel stijgen (helaas). Ik hoop dat er moederborden met DDR3 en DDR4 zullen komen voor Haswell.
Dit ziet eruit als een geschikte PC voor mij die ik in Mei ga bestellen.
Nee, Haswell ondersteunt geen DDR4. Dat komt bij de generatie na Haswell. Er wordt DDR3 op 1600MHz ondersteund. Niet echt extreem vergeleken bij wat er nu al verkrijgbaar is, maar eigenlijk is meer snelheid bij moderne CPU's ook nog niet nodig. Tenzij Haswell's IGP net zoveel bandbreedte lust als AMD's Llano, dan is nog iets sneller wel leuk (maar daar kom je met wat overklokken wel, als het je echt om dat laatste beetje performance gaat).
Ddr4 komt volgens mij pas met de latere versie van Haswell, dacht toch echt niet met deze lichting.
Ik had een week terug het artiekel op Anandtech al gelezen. MAar deze ontwikkeling is heel interessant! Je ziet bij AMD dezelfde ontwikkeling. Iets meer prestaties maar met een lager verbruik. Dit komt denk ik ook doordat er tegenwoordig meer laptops verkocht worden in vergelijking met desktops. En verbruik dus extra belangrijk is. Daarnaast komen we ook in tijden waar er meer op verbruik gelet wordt. En er druk op zoek zijn naar manieren om zo veel mogelijk groene energie op te wekken.

Ik ben zelf wel blij met deze ontwikkeling. Dedicated GPU's beginnen ook al langzaam deze trend te volgen. Op volle snelheid verbruiken ze nog best veel maar idle en met bv maar een scherm aan verbruiken ze heel weinig. Vooral AMD heeft een mooie mode dat als de schermen uit zijn (in standby) dat de GPU en de de poorten waar het scherm op zit na genoeg uitgeschakeld worden.

Ik ben zelf wel blij met deze ontwikkelingen. Ik heb zelf ook al een wat minder krachtige voeding gekocht. Ik ben van een Coolermaster M1000 naar een Seasonic 860 Platinum gegaan. En als ik dit zo zie had ik best nog een stapje lager gekund (echter had ik dan geen Platinum psu gehad want die beginnen nu pas goed beschikbaar te komen en ik heb deze al een tijdje).

Maar ik ben heel benieuwd naar Haswell. Ik denk ook dat ik zodra deze uit is meteen ga upgraden (tenzij intel de prijs veel hoger maakt dan bij IB en SB)
Leuke innovatie,

Misschien dat ik volgend jaar me toch eindelijk eens ga wagen aan een nieuwe laptop / ultrabook.

Nu vind ik dit allemaal heel mooi voor laptops en dergelijke maar zijn videokaart producenten hier wel bij opgezet? Zij verliezen het low range markt volledig met deze innovaties.

Voor AMD is het een mes langs 2 kanten: immers hebben zij de technologie in huis (van ATI) en hebben dit al goed geintegreerd maar als zij beslissen van hier minder tijd in te steken omdat ze ook GPU tak hebben (het voormalige ATI) loopt Intel ook op geintegreerd GPU vlak uit, maar als ze het wel doen dan werken ze hun eigen GPU productie tegen.

Persoonlijk vind ik het een zalige innovatie, zeker als de Haswell goed presteerd. zit momenteel met een 9700M nog in men laptop en die word wel vrij warm, om nog maar te spreken over de low battery capacity.

Ben benieuwd naar benchmarks tov AMD processors en zelfs reguliere grafische kaarten van AMD en Nvidia
Over GPU prestaties gesproken, ik was blij verrast dat ik Blackmesa source gewoon op hoge kwaliteit kon draaien op mijn I5 laptop met enkel de intel geintregeerde videokaart. Ik had verwacht dat het huilen werd, maar de stress test doet 70fps op 1680x1050 en de meeste settings op high. Dus wat dat betreft is de huidige geintregeerde grafische kern als behoorlijk snel. De grootste slag is dus al gemaakt denk ik op mobiel gebied, de nieuwe wordt ook 'maar' 2x sneller.
Ik heb het spel niet gezien, maar voor zover ik weet draait het op een engine van 7 jaar oud.
Dus zo heel gek is dat niet ;)
Desalniettemin deel ik je enthousiasme ;)
Blachmesasource System Requirements
Windows XP, Vista, or 7
6.9 GB of free hard drive space (not including *free* Source Sdk Base 2007, installed seperately)
Minimum: Pentium 4 3.0 GHz or AMD Processor, 1 GB RAM, Shader model 2.0, ATI 9600, NVidia 6600 or better, DirectX 8.1 compatible sound
Recommended: Intel core 2 duo 2.4GHz or AMD Processor, 1 GB RAM, Shader model 3.0, NVidia 7600, ATI X1600 or better, DirectX 9.0c compatible sound

Mag hopen dat de IGP's toch wat meer in huis hebben dan de recommended!
Als je beseft dat een radeon 9800xt van destijds al heel wat aankon qua grafische kracht, dan is het best stoer wat igp's tegenwoordig kunnen.

Denk eens aan een spel als half life2, battlefield 2, fear, etc. Dat waren en zijn grafisch nog steeds redelijk mooie spellen. Deze waren allemaal al behoorlijk tot goed speelbaar met zo'n kaart.
Kun je uit eigen ervaring melden dat die games goed speelbaar zijn op reso's >900p op medium settings?
Mee eens... Ik startte StarCraft 2 op m'n HD4000 (i5), en verwachtte drama. Maar het was (op medium settings) prima speelbaar. Interessante ontwikkeling iig.
Ik mis even op welke socket deze nieuwe generatie terecht komt? Hebben we het hier over processors voor LGA 1150 en LGA 2011?

Het ziet er goed uit! De efficiëntie is flink verhoogd als het gaat om processoren en daarbij zijn de grafische prestaties ook verbeterd. Al moet Intel met zijn IGP's nog een heel eind, dit is wel een stap in de goede richting. Op dit moment heeft AMD het beter voor elkaar denk ik, met zijn geïntegreerde GPU's, jammer dat de CPU's weer niet zo best zijn.

Het word geen werkelijkheid denk ik, maar ik hoop dat deze serie nog uit komt voor LGA 1155. Dan is daar ook nog wat te upgraden over een paar jaar, er vanuit gaande dat ze over bijv. 3 jaar nog te krijgen zijn.
Sowieso niet LGA 2011 dat is voor Sandy en Ivy Bridge Extreme en zoals een paar dagen eerder werd gezegd moet nog eind 2013 de Ivy Bridge E-reeks verschijnen (rijkelijk laat dus). Haswell zal LGA 1150 zijn, tegen dat er een E versie verschijnt zijn we misschien al 2015 als het gaat zoals bij Ivy Bridge, verre toekomstmuziek dus. Ik vermoed dat die ook wel een nieuwe socket zal krijgen dan.
Mooie technieken. Ik vraag me af of ze met wat kennis van Transmeta die execution units niet at runtime zouden kunnen herordenen onder de poorten, zou dat veel winst op kunnen leveren?
Ik vraag me ook af hoe dat zit met die system ticks van Windows 8, als de systeem tick uit windows 7 niet meer bestaat, hoe worden synchronisaties dan uitgevoerd, hoe worden events samengepakt, etc?
Die system tick is in essentie wat in Linux al enkele jaren gekend staat als 'tickless system'.
De tick bestaat nog altijd, alleen wordt de er dynamisch bepaald wanneer die moet komen.

De scheduler kan dan aan de hand van enkele gegevens (resterende timeslice huidig process, welke timers er gescheduled zijn, etc.) bepalen wanneer hij die volgende tick wil.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Populair: Tablets Mobiele netwerken Gamecontrollers Smartphones Sony Microsoft Games Besturingssystemen Consoles Politiek en recht

© 1998 - 2014 Tweakers.net B.V. Tweakers is onderdeel van De Persgroep en partner van Computable, Autotrack en Carsom.nl Hosting door True

Beste nieuwssite en prijsvergelijker van het jaar 2013