Staatssecretaris specificeert 'evident illegale bron'

Staatssecretaris Teeven heeft aanwijzingen gegeven over waar consumenten straks op moeten letten om niet per ongeluk uit illegale bron te downloaden. Het blijft echter onduidelijk wat een 'evident illegale bron' of 'grootschalige downloader' is.

Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie heeft vragen van kamerleden over zijn speerpuntenbrief Auteursrecht beantwoord. In die brief maakte hij zijn voornemen bekend om downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal uit evident illegale bron onrechtmatig te maken en het stelsel van kopieheffingen af te schaffen.

Kamerleden wilden onder andere weten wat onder 'evident illegale bron' moet worden verstaan. "Iets is evident onrechtmatig als voor eenieder aanstonds duidelijk is dat het werk onrechtmatig is verspreid", schrijft Teeven, maar hij geeft toe dat de beoordeling op basis van de omstandigheden moet plaatsvinden. Hij geeft echter wel enkele aanwijzingen. De staatssecretaris noemt de algemene bekendheid van het werk, de door de consument betaalde prijs en de aard en inrichting van de bron als factoren die een rol kunnen spelen.

"Een concreet voorbeeld is voor mij het downloaden van een Hollywoodfilm die nog in de bioscoop draait via een website of peer-to-peer systeem en waarvoor niets behoeft te worden betaald", aldus Teeven. Of een betaalsite die er keurig uitziet, maar die de rechten niet afdraagt er ook onder valt, zoals de D66-fractie wilde weten, is niet direct duidelijk. In het verleden was bijvoorbeeld Allofmp3 zo'n site.

De afbakening is van belang, omdat de verantwoordelijkheid straks bij de consument komt te liggen. Als de gebruiker 'op grote schaal' van zo'n bron gebruikmaakt, kunnen onder omstandigheden zelfs zijn naam en adresgegevens  door rechthebbenden worden opgevraagd. "Van consumenten wordt verwacht dat zij de wet kennen en zekerheid zoeken of hun handelen legaal is. Ik besef dat dit ten aanzien van informatie op internet lastig kan zijn. Daarom wil ik een bepaling in de wet opnemen die enkel het downloaden uit een evident illegale bron onrechtmatig maakt. Ik denk dat met dit criterium de consument voldoende in bescherming wordt genomen", zegt de staatssecretaris hierover.

Wat onder 'grootschalig' moet worden verstaan, maakt Teeven nog niet duidelijk. Wel benadrukt hij dat naw-gegevens straks alleen via de rechter gevorderd kunnen worden als andere mogelijkheden om een einde te maken aan de inbreuk zijn uitgeput en als er 'een belangenafweging' heeft plaatsgevonden. Verschillende malen probeert de staatssecretaris kamerleden gerust te stellen door te schrijven dat hij wil dat de verantwoordelijkheid voor handhaving komt te liggen bij de bron van het illegale aanbod en niet bij individuele gebruikers.

Hij geeft dan ook aan dat Brein het waarschijnlijk makkelijker krijgt. "Ik wil onder meer de jurisprudentie over het structureel bevorderen van inbreuken op het auteursrecht in de wet vastleggen. Ook wordt het mogelijk om in het uiterste geval de rechter te verzoeken een website te blokkeren. De wijzigingen die ik wil doorvoeren zullen meer mogelijkheden opleveren om het auteursrecht te handhaven. Daarvan zal Stichting Brein gebruik kunnen maken. Ik ga er vanuit dat de eindgebruiker wat betreft de sancties weinig zal merken."

Verder zegt Teeven geen reden te zien om het afschaffen van de thuiskopieheffingen nog langer uit te stellen. Voor veel details over de komende veranderingen wijst Teeven naar het komende wetsvoorstel. Onder andere moet hierin duidelijkheid komen over het blokkeren van sites, het afgeven van naw-gegevens en wat nog als een rechtmatige thuiskopie beschouwd wordt. "Onder dit laatste vallen ten minste de kopie van bijvoorbeeld een rechtmatig gedownload muziekbestand naar een mp3-speler en een kopie om een televisieprogramma later te bekijken", aldus Teeven. Eind 2011, begin 2012 moet het wetsvoorstel op tafel liggen.