Inleiding
- Corsair EX400U
- Sandisk Extreme Pro USB4
Samengevat
Corsairs EX400U is een compacte, externe ssd met een USB4-interface. Dat maakt de opslag in theorie twee keer zo snel als de snelste USB 3.2-drives. In de praktijk tikt de drive in een enkele benchmark de 4GB/s aan en is hij de snelste externe ssd die we tot dusver getest hebben. De drive is met zijn vierkante vorm van 64mm en 12mm dik erg compact en heeft een magneetring om hem bijvoorbeeld aan je telefoon te monteren. Voor de hoge snelheid ben je wel afhankelijk van een vrij klein aantal laptops of desktops, want die hebben lang niet allemaal de benodigde USB4-aansluiting. De prijs is aan de lage kant, zeker vergeleken met andere USB4-drives. Gezien de prestaties en de prijs verdient de EX400U een Excellent-award.
Samengevat
De Sandisk Extreme Pro with USB4 is een externe ssd die weinig te raden laat over wat zijn 'unieke feature' is. De snelle USB4-aansluiting zorgt dat de drive een stuk sneller is dan de USB 3.2-drives die je veel vaker ziet. Daar staat tegenover dat het aantal laptops of desktops met een aansluiting dat die snelheid kan benutten vrij mager is. De prestaties van de Sandisk zijn prima, maar er zijn goedkopere én snellere USB4-drives te koop. De Extreme Pro heeft echter wel zijn waterbestendigheid als troef: als je je drive vaak onder 'extreme omstandigheden' gebruikt, loop je met deze externe ssd minder risico op schade.
Als je antwoord op de vraag 'hoe snel moet een externe ssd zijn?' simpelweg 'ja' is, dan moet je naar een USB4-drive kijken. Die hebben een theoretische snelheid van maar liefst 40Gbps, oftewel 5GB/s. Dat zou vrijwel even snel zijn als een interne ssd met PCIe Gen4-interface.
Ik schrijf expres 'theoretische snelheid', want in de praktijk haal je die 5000MB/s natuurlijk nooit, maar je kunt er wel aardig in de buurt komen. In deze review vergelijken we vier van die bloedsnelle externe ssd's, allemaal met een USB4-aansluiting, maar niet alle vier hetzelfde.
Heel veel van die USB4-drives zijn er nog niet: in onze Pricewatch tel ik acht modellen, die in diverse capaciteiten te koop zijn. We hebben de Corsair EX400U en Sandisk Extreme Pro with USB4 als nieuwste drives naast elkaar gezet. Ter vergelijking hebben we twee eerder geteste 40Gbps-drives, de Adata SE920 (die nog steeds te koop is) en de Orico USB4-drive (die vrijwel nergens meer te koop is) in de grafieken meegenomen. Om de snelheidswinst wat inzichtelijker te maken, staan er ook externe ssd's met de verschrikkelijk trage USB 3.2-interface van 20Gbps in de tabellen.
Meerdere wegen naar Rome
Van die echt snelle USB4-drives hebben we er vier getest. Dat zijn de Corsair EX400U, Adata SE920, Sandisk Extreme Pro USB4 en de Orico 40Gbps USB4. De Adata hebben we in een 1TB-capaciteit; de andere drie zijn in 2TB-versies getest. Die capaciteiten zijn niet de enige verschillen. De Orico-drive is de oudste en heeft een aparte Thunderbolt- en USB-controller in de vorm van respectievelijk een JHL7440-chip en JMicron JMS583.
/i/2007946530.png?f=imagenormal)
De Adata-drive heeft een veel modernere controller aan boord: de ASM2464PD van ASMedia. Die controller verenigt een ssd-controller met PCIe 4x4-interface en natuurlijk de USB4-interface, met Thunderbolt en USB 3.2 als fallback.
/i/2007946532.png?f=imagenormal)
De Corsair-drive heeft een Phison PS2251-21-controller aan boord, ook een all-in-onecontroller met USB4 aan de ene kant (en achterwaarts compatibel tot USB 2.0) en een ssd-controller aan de andere kant, die snelheden tot 4000MB/s mogelijk maakt.
Van de Sandisk is zonder de drive te slopen helaas niet te achterhalen wat erin zit.
De drives zelf
Corsairs EX400U is een vierkante drive van slechts 64mm groot en 12mm dik. De bovenkant is van metaal en de zijkanten van kunststof, maar de achterkant heeft een aparte feature. Daar zit een MagSafe-ring, zodat je de drive aan de achterkant van een telefoon (iPhone of Qi2-compatible) kunt 'plakken'. De drive wordt geleverd met een 30cm lange USB-C-naar-C-kabel en weegt ongeveer 92 gram. De door ons geteste 2TB-versie kost tegen de 250 euro en is ook te koop in een 1TB- en 4TB-versie.
:strip_exif()/i/2007948198.jpeg?f=imagearticlefull)
Sandisks drive heeft de inmiddels bekende formfactor van externe ssd's die het bedrijf al heeft sinds de eerste Extreme Portable uit 2018: een enigszins rechthoekige behuizing met afgeronde hoekjes en een groot gat in één hoek om de drive makkelijk te dragen. Vergeleken met die eerste drive is de Extreme Pro USB4 wel iets groter geworden, maar ook stukken sneller natuurlijk. De buitenkant is met siliconen bekleed en geeft de drive een IP65-bescherming tegen (spat)water en stof. Ook hier is weer een kabeltje van pakweg 30cm van de partij. Sandisk heeft een 2TB- en 4TB-versie, die respectievelijk ongeveer 330 en 450 euro kosten.
:strip_exif()/i/2007948194.jpeg?f=imagearticlefull)
De Adata SE920 hebben we net als de Orico-drive al eens getest. De metalen behuizing kan een stukje uitschuiven en activeert dan een kleine fan voor actieve koeling. De drive met 64mm is even breed als de Corsair-drive, maar een stuk langwerpiger: 105mm of 122mm lang, afhankelijk van of je hem 'uitgerekt' hebt of niet. De drive is voorzien van een 30 centimeter lang USB-C-naar-C-kabeltje.
De Orico-drive hebben we al eens uitgebreid bekeken in deze review, dus veel meer dan opschrijven dat het een grote drive (hij doet een beetje denken aan een oude externe harde schijf van weleer) in een modern jasje is, lijkt me overbodig. Hij is zo groot doordat er een reguliere M.2-ssd in zit, op een adapter-pcb. Je krijgt er een kabeltje van 30cm bij, mocht je hem nog ergens kunnen kopen. Hij is namelijk vrij oud en we hebben hem vooral meegenomen als vergelijkingsmateriaal.
Nieuwe testmethode
We hebben onze testmethode voor externe ssd's aangepast, deels omdat de drives steeds sneller worden dankzij USB4-poorten, maar ook omdat we willen testen hoe warm zo'n snelle drive wordt. De langzamere drives van een tijd terug werden niet zo warm tijdens langere schrijfacties, maar meer snelheid gaat vaak gepaard met meer warmte.
Daarom hebben we, net als bij interne ssd's, een warmtelog toegevoegd waarmee we opgelopen temperaturen tijdens langdurig schrijven meten. Net als bij interne ssd's kunnen we bij die meting ook zien hoe de snelheid lager wordt als de interne cache van de externe ssd vol raakt.
Ook hebben we de praktijktest van interne ssd's overgenomen, waarbij we diverse bestanden naar de drive schrijven en lezen: eerst doen we dat met duizend bestandjes van 5MB, dan met een grote file van 10GB en ook nog een van 50GB.
De synthetische tests van ATTO, AS SSD en CrystalDiskMark hebben we gehouden: die moeten onder meer de snelheidsclaims van fabrikanten toetsen.
| Hardware |
|
Software |
|
| Processor |
Intel 265K |
CrystalDiskMark |
8.0.4 |
| Moederbord |
Gigabyte Aorus Z890 AI Top |
ATTO Disk Benchmark |
4.01.0f1 |
| Systeemdrive |
Samsung 970 Evo 1TB |
AS SSD |
2.0.7316.34247 |
| Geheugen |
Crucial DDR5 Pro DDR5-5600 CL46, 2x48GB |
Testdatastorage |
Romex Ramdisk Ultimate
|
| Voeding |
Corsair RM850 |
Besturingssysteem |
Windows 11 |
| Koeling |
Kraken X53 RGB
|
|
|
Aangezien ons oude testplatform niet snel genoeg meer was voor USB4-drives met hun 40Gbps-interfaces, hebben we ons platform vernieuwd. We testen met een Gigabyte Aorus Z890 AI Top-moederbord met daarin een Intel 265K-processor. We combineren dat met maar liefst 96GB geheugen, zodat we met Romex' Ramdisk-software een ramdisk kunnen maken om te voorkomen dat onze systeem-ssd eventueel een bottleneck zou vormen.
Synthetische benchmarks: AS SSD
- Sequentieel lezen
- Sequentieel schrijven
- Random lezen (4k)
- Random schrijven (4k)
De vier USB4-drives zijn duidelijk veel sneller dan de 3.2-drives. De Corsair EX400U is de allersnelste van het viertal, zowel met het lezen en schrijven van sequentiële data als met random data.
Synthetische tests: ATTO en CrystalDiskMark
ATTO
- 1MB sequentieel lezen
- 1MB sequentieel schrijven
- 4kB random lezen
- 4kB random schrijven
- 64kB lezen
- 64kB schrijven
In ATTO komen vooral de Adata- en Corsair-drives goed voor de dag, terwijl de Sandisk Extreme Pro USB4 juist met random data behoorlijk wegzakt. Met sequentieel lezen en schrijven komt de drive nog wel aardig mee.
CrystalDiskMark
- Sequentieel lezen (Q1T1)
- Sequentieel schrijven (Q1T1)
- Random lezen (Q1T1)
- Random schrijven (Q1T1)
Ook in CrystalDiskMark zijn de Adata SE920 en Corsair EX400U ruimschoots de snelste, maar dit keer weet de Sandisk-drive het gat redelijk beperkt te houden en scoort hij tussen de USB4- en USB 3.2-drives in.
- Sequentieel lezen (Q8T1)
- Sequentieel schrijven (Q8T1)
- Random lezen 4k (Q8T1)
- Random schrijven 4k (Q8T1)
Praktijktests: filecopy en temperaturen
Kopiëertest
- 1000x 5MB-bestand lezen
- 1000x 5MB-bestand schrijven
- 10GB-bestand lezen
- 10GB-bestand schrijven
- 50GB-bestand lezen
- 50GB-bestand schrijven
Bij het lezen van kleine bestandjes is de SE920 van Adata nog de snelste, net als bij het lezen van de grootste bestanden. In alle andere tests voert de EX400U de lijsten aan.
Cache en temperaturen
- Snelheid binnen cache
- Snelheid buiten cache
- Temperatuur
Net als bij (interne) ssd's hebben we de temperaturen gemeten tijdens een lange schrijfoperatie. De snelle drives worden ook het warmst, hoewel de grotere Sandisk-drive nog vrij koel is, net als de Orico-drive.
'Cache'
We hebben ook uitgerekend hoelang je met bovenstaande hoge snelheid naar de externe ssd kunt schrijven, een equivalent van de cache bij interne harde schijven dus. De opvallendste uitschieter is de WD P50: die drive kun je volledig volschrijven op vrijwel maximale snelheid; bij de diverse andere drives is dat pakweg een kwart van de totale capaciteit. Dat geldt in ieder geval voor de Adata SE920, Corsair EX400U en Sandisk Extreme Pro USB4.
| Drive |
Cache |
| Adata SE920 1TB |
228GB |
| Corsair EX400U 2TB |
583GB |
| Crucial X10 2TB |
412GB |
| Crucial X10 Pro 2TB |
542GB |
| Kingston XS2000 2TB |
248GB |
| Orico 40Gbps USB4 2TB |
145GB |
| Samsung T9 2TB |
87GB |
| Samsung T9 4TB |
186GB |
| Sandisk Extreme Pro USB4 2TB |
577GB |
| WD Black P40 1TB |
149GB |
| WD Black P50 1TB |
1.032GB |
Prestatie-index
De prestatie-index voor externe ssd's is voornamelijk opgebouwd uit de testresultaten met sequentieel lezen en schrijven: dat zijn de meestvoorkomende scenario's waarin je je externe drive zult gebruiken. Ook de caches en temperaturen zijn in de index verwerkt.
Zoals verwacht is de EX400U van Corsair duidelijk de snelste, met de Adata-drive als goede tweede en de Sandisk daar weer pakweg tien procent onder. Let op: de prijzen in de tabel zijn per TB, dus je moet even rekenen – of doorklikken naar de Pricewatch – voor de daadwerkelijke prijs.
Conclusie
Als je een van de snelste externe drives van dit moment wilt, is de Corsair EX400U de duidelijke winnaar. De kleine ssd is een stuk sneller dan zijn concurrenten en is ook nog eens goedkoper. Bovendien is de drive lekker klein en dankzij de magneetring kun je hem niet alleen aan de iPhone, maar ook aan andere telefoons met Qi2-ondersteuning 'plakken', of aan een willekeurig ander metalen object hangen. Het kabeltje is wel aan de korte kant, maar dat geldt voor alle snelle externe drives: met langere kabels kunnen de snelheden niet gegarandeerd worden.
Over snelheden garanderen gesproken: het heeft natuurlijk alleen zin om de EX400U of een van de andere USB4-drives te kopen als je daadwerkelijk beschikt over snelle poorten. Je laptop of desktop moet USB4 hebben en bij laptops heeft een op de acht laptops die poort. Bij desktops moet je harder zoeken: slechts een op de dertien moederborden heeft zo'n aansluiting.
De twee directe concurrenten die we getest hebben, de Sandisk Extreme Pro with USB4 en Adata SE920, zijn ook duidelijk sneller dan de USB 3.2-drives die je vaker tegenkomt (en waarvoor je eerder een compatibele poort zult hebben), maar halen het niet bij de Corsair-drive. Bovendien zijn ze aanzienlijk duurder, dus koop ze hoogstens in een aanbieding. De Sandisk heeft op één punt een duidelijk voordeel ten opzichte van de Corsair-drive: de IP-rating. De Sandisk-drive is bestand tegen (spat)water, terwijl de Corsair-drive geen opgegeven IP-classificatie heeft.
Kortom, als je de poorten hebt om de snelheid te benutten, koop je een (betaalbare) topdrive met de EX400U. Die krijgt dan ook onze Excellent-award. Als je ook nog een waterdichte (of waterbestendige) drive zoekt, kun je beter naar de Sandisk kijken en die in de aanbieding kopen, want momenteel is die veel te duur.
Redactie: Willem de Moor • Testlab: Joost Verhelst • Eindredactie: Marger Verschuur
- Corsair EX400U
- Sandisk Extreme Pro USB4
- Prijzen Corsair EX400U 2TB
- 1TB
- 4TB
- Prijzen Sandisk Extreme Pro with USB4 2TB
- 4TB
:strip_exif()/i/2007181450.webp?f=thumblarge)
:strip_exif()/i/2007068496.webp?f=thumblarge)
:strip_exif()/i/2007948188.jpeg?f=imagearticlefull)
:strip_exif()/i/2005521324.jpeg?f=imagearticlefull)
:strip_exif()/i/2007181450.webp?f=thumbmedium)
:strip_exif()/i/2007068496.webp?f=thumbmedium)
:strip_exif()/i/2006207680.png?f=thumbmedium)
:strip_exif()/i/2007972288.jpeg?f=fpa)
:strip_icc():strip_exif()/u/297620/2000d.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/126276/crop66f3fa6d57347_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/151537/crop5db7498ca4eda_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/1994716/crop64fae576b86cb_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/155080/ViceCityFan.jpg?f=community){kind=small}