Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 85 reacties
Submitter: Carharttguy

De FairPhone, een Nederlands initiatief om een 'eerlijke' telefoon te maken, heeft de zelf gestelde grens van 5000 betaalde smartphones bereikt. De Android-smartphone wordt dus in productie genomen en zal in oktober worden geleverd.

FairPhone bereikte de grens van 5000 kopers woensdag, ruim een week voordat de zelf gestelde deadline verstreken zou zijn. Het Nederlandse bedrijf wilde 5000 betalende klanten voordat de telefoon zou worden geproduceerd. Het Chinese A'Hong zal meer exemplaren produceren: in totaal zullen er 20.000 van de band rollen.

Initiatiefnemer Bas van Abel is blij dat de grens is bereikt. "We hadden wel gedacht dat we het zouden halen, anders hadden we dit niet zo opgezet", zegt hij tegen Tweakers. "Ik vind het wel bijzonder dat meer dan vijfduizend mensen bereid zijn vooraf te betalen aan een bedrijf dat nog nooit een product heeft uitgeleverd."

De meeste bestellingen zijn afkomstig uit Duits sprekende landen als Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk, aldus Van Abel. Er kwamen ook veel bestellingen uit Nederland, maar juist weinig uit het Verenigd Koninkrijk.

Met de FairPhone wil het gelijknamige bedrijf de ontwikkeling van telefoons naar eigen zeggen eerlijker en duurzamer maken. Dat gebeurt enerzijds door bij de inkoop van onderdelen en grondstoffen leveranciers aan te zetten tot eerlijkere handel en aan de andere kant door het grote publiek proberen bewust te maken van de problematiek bij het maken van telefoons.

De FairPhone zelf is een Chinees ontwerp en kwam eerder op China onder een andere naam op de markt. FairPhone heeft diverse materialen aangepast, maar het design is goeddeels hetzelfde gebleven. Het is een telefoon met Android 4.2, voorzien van een 4,3"-lcd met een resolutie van 960x540 pixels. De telefoon heeft een quadcore-processor van MediaTek aan boord, een MTK6589. De telefoon heeft een verwisselbare accu met een capaciteit van 2000mAh en een 8MP-camera. De FairPhone kost 325 euro, FairPhone belooft in een later stadium uit te leggen hoe die prijs is opgebouwd en waar het geld naartoe gaat.

Update 9:33: In het artikel stond vermeld dat de FairPhone een Mediatek MT6577-soc aan boord heeft. Dat is onjuist. Het gaat om een veel nieuwere quadcore-soc MTK6589, met vier Cortex A7-processorkernen op 1,2GHz.

FairPhone

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (85)

Je kan mensen salonactivisten noemen maar het feit blijft dat je nooit weet waar de centen aan besteed worden en dat negen van de tien zo gezegde idealistische projecten uitdraait op bodemloze put verhalen en zakkenvullerij over de rug van anderen.
Het gaat alleen om geld verdienen en verder niet, hoe het dan gebracht word is maar net welke doelgroep je wil bereiken of emotioneel wil chanteren.
het feit blijft dat je nooit niet wil weet waar de centen aan besteed worden
Fixed that for ya. ;)

Je zou verbaasd zijn hoe transparant veel van die organisaties zijn, je moet wel even de moeite doen om het op te zoeken. In het meest ergste geval moet je een mailtje versturen. De salonactivist is echter lui en het is makkelijk om een quote van één of andere populist te geloven dan een volledig rapport met honderden cijfertjes. Dat eerste is de persoonlijke interpretatie van één individu, dat laatste zijn objectieve feiten.

Hebben die populisten dan 100% ongelijk? Zeker niet, als je die transparante rapporten leest, dan kom je ook minder positieve dingen te weten. Om één of andere reden vinden mensen dat abnormaal, alsof zijzelf een voorbeeld zijn van de perfectie.

Punt is, die organisaties zijn er eerlijk over, ze geven zwart op wit toe dat ze niet perfect zijn, maar dat ze er wel naar streven. Dat is toch een ander verhaal dan bij de meeste andere bedrijven. Niet alleen zijn die volledig ontransparant, maar zelfs als het bewezen is dat ze iets fout doen, dan is de eerste stap: ontkenning, vervolgens verzachting en daarna keiharde PR om de schuld op iemand anders te steken. Zie maar naar de gebeurtenissen in Bangladesh. Met grote reclame werd er geld in gezameld voor de getroffen families, i.p.v gewoon een deel van hun winst af te staan, wat het meest faire zou zijn.
Punt is, die organisaties zijn er eerlijk over, ze geven zwart op wit toe dat ze niet perfect zijn, maar dat ze er wel naar streven.

Hoeveel echt idealistische goede doelen zijn er in verhouding met goede doelen zie zich onmisbaar vinden en nuttig maar tegelijkertijd gewoon kosten in rekening brengen die de baten overschaduwen?

Die transparantie word heel vaak zo weergegeven dat het gunstig overkomt, dat is geen wantrouwen van mijn kant maar puur politiek om de geldstromen niet in gevaar te brengen.

Deze nobele actie zal ook wel weer vanuit een driedelig pak voortkomen die denkt, we hijsen het in nobel jasje en kassa.

Als je zoiets doet wil je er niet aan verdienen, maar kostendekkend zijn en de mensen die het echt betreft een beter leven geven.

En wat is nou helemaal een populist, de mensen die over anderen beweren populistisch te zijn, zijn vaak zelf de grootste roeptoeters.
Je analogie met goede doelen bracht me nog op het volgende. De beste toets voor een echt onbaatzuchtige organisatie is diegene die zichzelf opheft zodra zijn doelstellingen zijn bereikt. Nu is Fairphone gewoon een bedrijf, hoe mooi ze het ook trachten te maken, en geen goede doelen organisatie. Een interessante vraag vind ik wel dat mocht het Fairphone lukken een een verschuiving te doen plaatsvinden in eerlijk produceren, en de hele telefoonsector produceert inmiddels eerlijk, heft Fairphone zichzelf dan op, omdat zijn bestaansrecht eindigt? Een dergelijke vraag kan je ook voorleggen aan de partij voor de dieren, nadat het in politiek Nederland not done is geworden om dieronvriendelijk te zijn, of aan KWF Kankerbestrijding, mocht kanker een ongevaarlijke aandoening worden.

Leg het bovenstaande niet uit als cynisme, ik denk dat de vraag heel legitiem is en organisaties als deze zouden een exit strategie moeten hebben in een dergelijke "wat als" situatie.

De focus ligt in deze discussie trouwens wel heel erg op de betrouwbaarheid van de aanbieder en de relevantie van zijn aanbieding. De grote belangstelling van een heleboel mensen, met daaruit het grote aantal kopers, is een gegeven op zich. Eigenlijk is dit gegeven een enorme douw tegen de bestaande telefoonproducenten aan. het spel is aan het veranderen. Publieke opinie kijkt mee.
De telefoon heeft een dualcore-processor van MediaTek aan boord, een MT6577.
Waarop wordt dit feit gebaseerd? Op de specificatie pagina van de fairphone zelf staat dat het gaat om een MTK6589 (quad-core) 1.2 Ghz.

Deze processor wordt ook genoemd op de tweakers pricewatch pagina.
Klopt, ik had net iets over een MT6577 geschreven voor een heel ander verhaal. My fault :s Ik heb het gefixt en voor de duidelijkheid een update geplaatst.
Het initiatief is erg goed. De uitwerking toch wat minder.
Het lijkt er nu toch sterk op dat ze gewoon een 'chinaphone' rebranden en dan wellicht een deel van de opbrengst aan een goed doel schenken?
Ze moeten denk ik snel duidelijk maken hoe de prijs opgebouwd is, dan kunnen ze hopelijk beter verantwoorden waarom ze een gerebrande 'chinaphone' 2,5-3x over de kop gooien om het 'fairtrade' te maken.

Nogmaals, het idee is goed! De gemiddelde mens kan wel een stuk kennis over het ontwikkelproces gebruiken, maar volgens mij was het doel toch ook een goede telefoon maken, die 'fairtrade' is?
Ik sta wel achter de telefoon, maar als deze gebaseerd is op een goedkope chinese vrees ik dat bekende issues als GPS fix ook bij deze aanwezig zijn. Ik ben bang dat ik als ik zo'n telefoon zou gaan pre-orderen het haast onmogelijk is om een "rot exemplaar" terug te sturen en geld terug te krijgen. Ik heb twee chinese telefoons en beide hebben ze kleine issues waar je je aan kunt gaan irriteren als een 3mm plug die niet super werkt of een hoge piep in de telefoon, gps fix die maar niet komt, software bug tijdens multitasken, bepaalde functies in de rom die niet aanwezig zijn.

Gemierenneuk I know, maar hierbij weet je niet goed wat je precies krijgt.
Ook zijn ze helemaal niet concreet en duidelijk wat er nou precies zo "fair" aan de telefoon is. Het is een re-brand van een chinese smartphone, wat helemaal niet verkeerd is, maar dan vraag ik me af wat ze hebben gedaan om het "fair" te maken.
Welwordt genoemd dat er andere materialen zijn gebruikt, maar niet welke.
Geen conflictsgebieden: dus hij wordt niet gemaakt met omderdelen verkregen in Syrië?

Gevalletje makkelijk verdiend voor de producent lijkt me, want je denkt een "fairphone" te kopen, maar je koopt een chinese smartphone voor 300 euro waarbij de chinese smartphones met dezelfde, of zelfs betere specifacties, voor minder dan 200 euro over de toonbank gaan.
Al eens de moeite gedaan om iets hier te lezen? Er staan voldoende links tussen de commentaren om je vragen te beantwoorden.
Mooi initiatief, maar volgens mij zijn 5000 mensen een beetje in het ootje genomen. Goedkope Chinese reskin.

[Reactie gewijzigd door 124943 op 5 juni 2013 08:16]

De ontwikkeling van een telefoon is niet echt duur als je enkel het plasticje om de telefoon heen hoeft te ontwerpen. De rest kopen ze gewoon in bij de Chinezen. Ik schat dat een telefoon met deze vrij verouderde specificaties niet meer dan 100 dollar hoeft te kosten om te produceren. Immers in China zijn zulke telefoons voor rond de 100 dollar te koop en die bedrijven gaan er echt geen verlies op lijden. Dat betekent dat er ~240 euro over is per telefoon om het ontwerp te maken en om allerlei overige zaken te regelen omtrent het produceren en naar Nederland halen, dat moet voor dat bedrag zeker te doen zijn.

Het is echter wel een telefoon die je puur koopt voor zijn image als "fairtrade", iets waar ik sterke twijfels bij heb. De hardware is allemaal ingekocht uit China wat betekent dat het net zo fairtrade is als elke andere telefoon met een MT6577 of MT6589 chipset. Het enige wat fairtrade kan zijn is het productieproces, dat is echter niks anders dan lopende band werk waarbij bestaande onderdelen in elkaar gezet worden. Dan koop je onderdelen in bij bedrijven die niet "fair" zijn om ze "fair" in elkaar te schroeven. Alsof je koffie inkoopt bij slavenplantages maar het inpakwerk laat doen door mensen die een eerlijk loon verdienen.

De hardware is ook sterk verouderd wat vaak betekent dat het rest partijen zijn die allang geproduceerd zijn en waar dus niks "fairtrade" aan is, die mensen die het produceren verdienen echt niet meer bij het produceren van hardware voor deze telefoon dan voor het produceren van hardware voor een van zijn concurrenten. Dus een eerlijke prijs zal geen sprake van zijn vermoed ik, hoogstens een fabrikant die oude zooi voor een hogere prijs produceert onder de noemer "fairtrade".

Zoals ik het zie is het een mooie manier om geld in de zakken te steken van een paar Nederlanders die graag, net als de rest, verdienen aan de goedkope productie in China. Echter zijn ze wat slimmer door het "fairtrade" te noemen waardoor de prijs lekker een stuk omhoog kan. Een product ruim het dubbele prijzen door het "fairtrade" te noemen terwijl de hardware exact hetzelfde is als de honderden andere Chinese telefoons.

In ieder geval zou ik deze telefoon niet aanschaffen als je hem daadwerkelijk wilt gebruiken, dat gaat een teleurstelling worden. Die MT6577 chipset is vrij traag, de GPS is zeer onbetrouwbaar en voor grofweg 150 euro heb je een veel betere telefoon uit China. Dan ben je echt "fairtrade" bezig omdat je geld direct naar China gaat zonder dat er een Nederlander tussen zit die graag geld binnen harkt en mooie PR praatjes wilt houden.
Je geld gaat dan naar Chinesen die voor een Chinees bedrijf werken die Chinese producten verkoopt die rechtstreeks bij Chinese fabrikanten ingekocht worden. Is dat niet fair?

Van hun website:
Open, responsible design is our guiding principle. As we go through the process of creating our phone, we’re focused on design that considers its full life cycle and gives you complete control over how use and configure it. Our manifesto is “If you can’t open it, you don’t own it.” Here are a few ways we’re applying smart, open design to our first smartphone:

Batteries are removable & replaceable
Dual SIM capability
Minimal packaging
Chargers & accessories are NOT included
In discussions with developer communities to make Fairphone optimized for other open-source platforms


Dit is van toepassing op elke Chinese telefoon, uitgezonderd het meeleven van een oplader en oortjes. Vrijwel elke telefoon uit China, geproduceerd door Chinezen en waarvan de opbrengst direct naar China gaat heeft Dual SIM, minimale verpakkingen om het goedkoop te houden en heeft vervangbare accu's. Daarnaast is deze telefoon zo crappy qua hardware dat niemand het als daily telefoon gaat gebruiken, zeker niet de komende twee jaar. Dus wat dat betreft is het juist geen "smart design", immers wat is er "smart" aan een telefoon produceren die zo underspecced is dat zijn levensduur al verlopen is bij de aankoop?

Daarnaast claimen ze sterk dat hun materialen niet uit conflictgebieden komen en dat er goed voor betaald is. Daarnaast worden ze in goede omstandigheden gewonnen. Echter, alle onderdelen worden ingekocht bij andere partijen. Wat maakt hun telefoon dan zo anders dan alle anderen als ze bij precies dezelfde leverancier inkopen? De SoC komt van MediaTek, een bedrijf waar vele anderen ook SoC's van inkopen. Het scherm zal ook van een leverancier komen waar vele anderen ook van kopen. Wat is er dan zoveel eerlijker aan deze telefoon?

[Reactie gewijzigd door Tsurany op 5 juni 2013 08:37]

Je hebt gelijk dat er niet 'fair' onderdelen in deze telefoon zitten.
De be-argumentatie die Fairphone daar zelf voor heeft is dat de telefoon zo eerlijk mogelijk is.
Ze stellen dat de chips en bordjes simpelweg nergens ter wereld 'fair' te verkrijgen vallen.
Iets wat imho een hele kwalijke zaak is.

Dat ze toch proberen om een telefoon zo fair mogelijk te produceren heb ik respect voor.
Ik heb een interview met de maker gezien waarin hij uitlegd dat hij niet probeert winst te maken omdat hij weet dat mensen synisch zullen reageren en het niet populair zal worden, maar dat hij zijn eigen geld eringestoken heeft om een statement te maken.
Nl. dat er bloed aan chips kleeft, iets waar wij als computer gebruikers toch iets vaker bij stil zouden moeten staan. Iets wat de maker van de Fairphone ondanks reacties als die van jou toch bewerkstelligd

Dat je dit baggetaliseerd als iets waar hij juist veel geld aan wil verdienen zet je neer als iemand die niet heel veel research gedaan heeft over het onderwerp en direct een menig klaar heeft, een hele lange lap menig zelfs.
Als die mensen die jou +2 geven... tja

Zoek is in google op plaatjes met de termen "African Children Mines"

[Reactie gewijzigd door Artimunor op 5 juni 2013 08:44]

Voor beide kanten valt wat te zeggen.

Als een product de naam 'FairPhone' draagt, dan verwacht de consument ook dat het een 'eerlijke telefoon' is. De naam geeft een kwaliteit van het product prijs. 'Eerlijk', maar hoe breed mag de fabrikant dit begrip rekken? Is de telefoon 'eerlijk', omdat deze 'eerlijker' is dan de alternatieven? Of is deze 'eerlijke' factor door ieder redelijk denkend mens vast te stellen. Het eerste neigt naar het relativisme, het tweede neigt naar het (pseudo) absolutisme. Als het aankomt op reclames voor producten ben ik nooit zo'n fan van de eerste categorie.

Het argument wat jij aandraagt, neigt naar het relativsme. 'Oké, het is nog niet helemaal goed, maar het is in ieder geval een stap in de goede richting'. Valt ook wat voor te zeggen, en ik ben er ook van overtuigd dat dergelijke initiatieven ons verder helpen naar een meer duurzame samenleving. De crux zit hem echter in het gegeven dat fabrikant winst maakt met een statement wat de consument naar alle waarschijnlijkheid niet op de juiste manier intepreteerd.

Kun je enerzijds stellen dat het helpt bij de bewustworden, aan de andere kant is natuurlijk ook onrechtmatige verrijking. Nu kan de fabrikant van de FairPhone daadwerkeijke de 'goede intenties' hebben, maar ik ben er altijd voorzichtig mee. Kijk naar de 'scharrelkip': ja, het is een goede stap in de richting, maar het alsnog een product wat de wettelijke grenzen zoveel mogelijk opzoekt, om nét aan de wettelijke eisen te voldoen. En waarom zouden ze ook niet - de consument ziet het verschil toch niet.
Dit is de meest voorkomende leugen die je voorgeschoteld krijgt.
Bijv supermarkten zoals de AlbertHein vereisen dat hun private label producten volgens de BSCI standaard geproduceerd worden. Dit is heel kort gezegd een soort van arbo wet afgedwongen door de afnemers. Wanneer de productie locatie gecertificeerd is kunnen ze zeggen dat hun producten op een eerlijke en veilige manier geproduceerd zijn.

Dit wordt op meerdere manieren omzeilt... Zo kan een producent meerdere fabrieken hebben en ervoor zorgen dat 1 fabriek de assemblage uitvoert en dus ook 1 fabriek een controle hoeft te krijgen. Ook kan een fabriek onderdelen bestellen vanuit fabrieken en deze gebruiken in zijn of haar producten. Die leverancier van onderdelen hoeft ook geen controle te krijgen.

Dit is allemaal volgens de regels (opgezet door bedrijven) en zorgt ervoor dat het product het "FAIR" label krijgt...

Daarnaast zijn die feitelijke controles ook een wassenneus... Zo was de H&M fabriek die is ingestort volgens de BSCI standaard gecontroleerd... Echt veilig werken was het niet aangezien het gebouw instorte :P

Datzelfde lijkt mij hier gewoon het geval... Misschien dat ze 1 onderdeel (waarsch de behuizing) FAIR zullen produceren maar het is onmogelijk om de gehele productie keten FAIR te maken. Dit soort zaken kost gewoon een enorme berg geld en dat geld is helaas niet aanwezig. Zoals Bram S hieronder als voorbeeld geeft hebben ze een deal gesloten met nikkelmijn in congo zodat de werknemers geld krijgen om hun werkplek veiliger te maken. In mijn vak gebied volgen we dezelfde methode. Jammer dat die Dhr Abel niet vermeld dat die nikkelmijn minimaal 3 jaar (!!!!!) de tijd krijgt om de verbeteringen door te voeren. Dus stel dat deze telefoon een succes wordt en massaal geproduceerd word is het goed mogelijk dat die nikkelmijn in 3 jaar niet genoeg is verbeterd om echt het labeltje FAIR te krijgen... Dit maakt alleen niet uit want ze hebben wel 3 jaar de tijd gehad om hun FAIR telefoon te verkopen... Na die 3 jaar is de telefoon toch weer achterhaald en kunnen ze dezelfde methode gebruiken na het selecteren van nieuwe productie partners (de ze weer het FAIR labeltje geven dmv het starten van dat 3 jarige traject)

Edit: Als laatste wil ik nog even vermelden dat het Fairphone bedrijf deze statement nooit meer zekerheid kan maken (en de mensen dus eigenlijk oplicht) omdat ze hun producten laten produceren in China (en de grondstoffen komen uit meerdere 3e wereld landen) en laat het nu juist niet mogelijk zijn (volgens de Chinese wetgeving) om onaangekondigd een controle te doen. Elke controle die wordt uitgevoerd wordt minimaal 2 weken (in de regel vaak 2 tot 3 maanden) vooraf gepland. Die specifieke dag (of 2/3 dagen.. ligt aan het aantal werknemers) gaat het natuurlijk uitmuntend met de fabriek, grondstoffen en werkomstandigheden

[Reactie gewijzigd door Mellow Jack op 5 juni 2013 10:11]

Dus de telefoon bestaat vrijwel volledig uit onderdelen die absoluut niet "fair" geproduceerd zijn, dat wordt dus toegegeven door de producent. Vervolgens probeert hij de telefoon zo "fair" mogelijk te produceren, wat niks anders is dan een hoop onderdelen waar bloed aan kleeft "fair" in elkaar te schroeven. De behuizing zal hoogstens "fair" geproduceerd zijn, al heb ik daar wel mijn twijfels bij.

De reden waarom ik dit bagatelliseer is omdat ik van hun website de kriebels krijg. Je ziet allerlei statements over eerlijke mineralen terwijl een kort onderzoek uitwijst dat de meeste onderdelen gewoon ingekocht worden bij grote bedrijven die absoluut geen eerlijke mineralen gebruiken aangezien dat gewoon te duur is. Daar zijn ze, in ieder geval op hun website, absoluut niet transparant over. Nergens staat duidelijk beschreven dat enkel hun onderdeel van het productieproces "fair" is terwijl de rest van het productieproces dat absoluut niet is. Of ze moeten een bedrijf zoals MediaTek zo ver gekregen hebben om die 5000 SoC's eerlijk te bouwen, maar iets in mij twijfelt daar zeer sterk aan.

Dat ze een statement willen maken is prima, maar wanneer zo'n statement met een hoop marketing aan elkaar geregen is om de werkelijke feiten te verdoezelen is dat iets wat in mijn ogen absoluut niet ethisch verantwoord is.
Het hele idee van een "Fair"Phone is dat ze ook eerlijk bent over het gehele productieproces, niet enkel over het kleine deel wat je zelf doet. En daar schort het, in ieder geval op hun site, flink aan.

Als ik trouwens deze clip bekijk zit er alsnog kinderarbeid in je telefoon. De bedoeling is dat de kinderarbeid langzaam uit de mijnen verbannen wordt, maar tot het zo ver is hebben alsnog kinderhandjes de tin van deze telefoon uit de mijn gehaald. De vraag is dus, hoe "fair" is deze telefoon als alle problemen er nog steeds zijn en het enkel een poging is dit in de toekomst te veranderen?

[Reactie gewijzigd door Tsurany op 5 juni 2013 09:03]

Als wat er op hun website staat niet waar is, dan is dat valsheid in geschriften en zijn ze strafbaar.
Ze beweren dat de mineralen uit de congo komen en werkers supporten (die dus in ierder geval iets betaald krijgen en niet gedwongen worden zonder betaald te krijgen) en dat het geld van de mines geen oorlog support.

Blijkbaar zijn er dus verschillende mining companies in congo, sommige die erg zijn, en sommige die heel erg zijn.

Kiezen voor de minst erge mine is dan 'zo fair mogelijk'
Wel hadden ze wat de fairphone maker in het interview naar voren bracht, inclusief plaatjes van uitgehongerde kinderen in mines, op de website beter naar voren mogen brengen vind ik, als daadwerkelijk het statement het hoofddoel is.

Ongeacht of de beweerde intentie van de man waar is of niet, hij bereikt alsnog dat er een grotere bewustwording komt van het onrecht dat plaats vind onder de eindgebruikers.
En daarnaast, je moet ergens beginnen.

De leverancier geeft al aan dat ze wil bijdragen aan bewustzijn, dat is al een eerste stap. Daarnaast levert dit eerste project, indien het geld in het laatje brengt, mogelijkheden om de factor 'fair' steeds verder toe te passen bij de ontwikkeling en/of samenstelling van nieuwe producten.

Natuurlijk zou het mooi zijn om vanaf de bron het gehele proces te controleren en zelfs beheersen, dat vergt echter gigantische investeringen. Een klein beginnend bedrijf als dit kan dat niet waarmaken, of enkel door torenhoge en risicovolle investeringen. Beter kan, jazeker, maar kennelijk gebeurt dat niet door kapitaalkrachtige merken of investeerders.

Dan liever een beginnend bedrijf dat (hopelijk daadwerkelijk) probeert het beste te doen binnen haar mogelijkheden, met het vooruitzicht dat bij gebleken succes (dus voldoende vraag) de filosofie steeds verder in praktijk wordt gebracht. Uiteindelijk hangt dit niet alleen af van de bereidheid van dit bedrijf, maar ook van de consument. Wanneer blijkt dat er voldoende vraag is, dan kunnen ze de stappen uitbreiden. Sterker, dan moeten ze hun filosofie wel verder integreren in de ontwikkeling en productie, want anders stappen andere ondernemers in deze markt, waarvan FairPhone de weg plaveit. Door bewustzijn te vergroten en aan te tonen dát er een markt voor is.

Het zou toch mooi zijn wanneer het lukt om wel de grondstofwinning, productie van componenten en de assemblage volgens deze filosofie te realiseren? Hopelijk is dit de eerste stap.
Ik ben het helemaal met je eens maar zoals dit wordt gebracht is het niet meer dan pure marketing. Elke fabrikant zonder eigen productie faciliteiten voert dit type controles en checks uit. Niemand loopt ermee te koop tenzij ze slecht in het nieuws komen (zie Apple / Foxcon) maar dat betekend niet dat dit al op enorme schaal gedaan wordt.

Edit: Volgens de lokale wetgeving mogen deze controles alleen vooraf aangekondigd uitgevoerd worden

Hadden ze het op een overtuigende en eerlijke manier gebracht had ik ze misschien geloven maar dit is echt een wassenneus (en ik kan het zover weten aangezien ik dit soort audits moet plannen bij onze fabrikanten en daarom heb ik wat meer diepgang nodig voordat ik dit geloof)

[Reactie gewijzigd door Mellow Jack op 5 juni 2013 10:27]

DIt werd helemaal uitgelegd bij P&W een tijdje geleden. De bedoeling is dat met het geld wat men in Congo krijgt voor het winnen van de mineralen die in deze telefoon zitten geen wapens worden gekocht zoals dat nu vaak wel het geval is. Niks meer, niks minder. Zo heeft hij het ook uitgelegd.

Er was dus nog steeds kinderarbeid, slechte arbeidsomstandigheden, onderbetaald worden etc. dat gaf hij ook ruiterlijk toe, ook om deze telefoon te maken.

Je kon echter zien dat nu het geld niet naar wapens ging men het ging investeren in andere zaken die de arbeidsomstandigheden verbeterden zoals bijv. helmen voor mijnwerkers.

Deze telefoon is dus zeker niet 'fair trade', maar het is wel een stap in de goede richting daarheen.

Kijk Apple of Samsung interesseert zich alleen voor de arbeidsomstandigheden bijv. bij Foxconn omdat het slechte reclame is voor ze en ze daardoor minder telefoons verkopen. Denk je echt dat ze het anders zou boeien? Winst komt toch altijd op de eerste plaats bij beursgenoteerde bedrijven. Op plaats 2 komt nog meer winst en op plaats 3 komt wellicht het milieu en de werkgever nog een keer.

Goed initiatief dus dit.

Edit - Hier het fragment:

http://pauwenwitteman.var...1eb7c477b4d568e4330e785ec

[Reactie gewijzigd door mkools24 op 5 juni 2013 11:50]

DIt werd helemaal uitgelegd bij P&W een tijdje geleden. De bedoeling is dat met het geld wat men in Congo krijgt voor het winnen van de mineralen die in deze telefoon zitten geen wapens worden gekocht zoals dat nu vaak wel het geval is. Niks meer, niks minder. Zo heeft hij het ook uitgelegd.

Er was dus nog steeds kinderarbeid, slechte arbeidsomstandigheden, onderbetaald worden etc. dat gaf hij ook ruiterlijk toe, ook om deze telefoon te maken.

Je kon echter zien dat nu het geld niet naar wapens ging men het ging investeren in andere zaken die de arbeidsomstandigheden verbeterden zoals bijv. helmen voor mijnwerkers.
Een goed initiatief is het zeker alleen ik heb hier echt grote vraagtekens bij. Zoals ik al heb gemeld doen ze dit gewoon via een social audit. Deze audits nemen vaak 3 jaar tijd in beslag. Het is dus goed mogelijk dat die zogenaamde verbeteringen niet gedaan worden. Het is niet meer dan een intentie verklaring en controles moeten vooraf aangekondigd worden. Ik weet dat veel producten onder deze pet naar NL komen, gezien worden als sociaal verantwoord geproduceerde producten terwijl ze mogelijk pas na het traject van 3 jaar sociaal verantwoord geproduceerd worden. Is het dan niet gelukt wordt de productie verplaats naar een andere fabriek die ook zo'n intentie verklaring afgeeft en die fabriek krijgt dan ook weer 3 jaar om dit voor elkaar te krijgen. Het is dus goed mogelijk dat een product 10 jaar verkocht wordt onder de vlag sociaal verantwoord geproduceerd zonder dat dit ooit het geval is geweest.

Daarnaast is het voor dat soort partijen vaak geen probleem om papieren te regelen die de intentie geven om te handelen naar de vooraf ingestelde criterea. Waar ik juist geintresseerd in ben is de manier hoe ze dit gaan controleren. Ik heb voor mijn werk dagelijks met dit soort zaken te maken en weet gewoon dat dit in theorie mooi klinkt, qua papier werk er mooi uit kan zien maar in de praktijk gewoon anders gaat.... WTF ik ken gewoon (in mijn voorbeeld) Chinese bedrijven die speciaal voor dit soort zaken een apart bedrijf opzetten. Wie geeft mij zekerheid dat het moeder bedrijf van die mijn niet eenzelfde constructie handhaaft.... Als Europees bedrijf is dat vrijwel niet te achterhalen

Dat wil ik met mijn posts zeggen... In theorie is het allemaal een goed idee en initiatief maar zolang de lokale wetten een onaangekondigde controle blokkeren zal dit nooit iets meer zijn dan een theorie

[Reactie gewijzigd door Mellow Jack op 5 juni 2013 12:16]

Ik zeg niet dat het niet waar is, ik zeg dat het een hoop marketing is die enkel bepaalde positieve punten benadrukt en voorbij gaat aan alle onderdelen die niet "fair" geproduceerd worden. Het is natuurlijk geen valsheid in geschrifte, dat zou het project direct de das om doen, maar het is wel de waarheid zo mooi mogelijk proberen neer te zetten zonder echt met een heldere en eerlijke verklaring te komen.

In het VARA filmpje geven ze zelf aan dat hun tin nog steeds door kinderarbeid naar boven is gehaald. Het doel is de mijnen en landen waar deze mijnen zitten zelf kinderarbeid uit te laten bannen maar voor alsnog is daar geen sprake van. Op hun website schrijven ze echter enkel over het conflictvrije aspect van de tin, nergens over de omstandigheden die alsnog slecht zijn te noemen.

Dat bedoel ik dus met die marketing, enkel de positieve punten benaderen. Dan ben je absoluut niet eerlijk over je FairPhone, in ieder geval niet op je website. Daarnaast praten ze enkel over de onderdelen die naar hun eigen fabriek gaan, nergens vertellen ze hoe de onderdelen geproduceerd worden die ze zelf inkopen.

Natuurlijk is het goed dat de mensen daar betere werkomstandigheden krijgen, maar door enkel de positieve punten te benadrukken en de vele negatieve punten te verhullen maak je gewoon geen eerlijk product.
Wat ik heb gezien bij DWDD (sorry, kan de aflevering echt even niet terugvingen) is dat ze op 6 onderdelen het productieproces "fair" willen maken. Zo hebben ze voor bijvoorbeeld nikkel een nikkelmijn in congo opgespoord, daar een deal gesloten dat de werknemers meer betaald krijgen. Die nikkel wordt gelabeld verscheept naar een smelterij, klaargemaakt voor productie en gelabeld doorgestuurd naar de fabrikant van de fairphone. Volgens dhr van Abel was één van de effecten dat de werknemers in de mijn nu het geld hadden om zelf de boel veiliger te maken op hun werkplek.

Heb je een punt dat het niet helemaal "fair" is? Ja, absoluut. Het is een druppel op de gloeiende plaat. Maar daar zijn ze ook niet geheimzinnig over. Ik ben zelf iemand die het liefst zoveel mogelijk "fairtrade" meuk mijd (ik koop zelfs principeel geen chocoladeletters meer), omdat deze door Cordaid/Oxfam et al. opgezette trajecten alleen maar een enorme bureaucratie met zich meebrengen en weinig echt doen buiten een hoop mensen aan het werk houden in westerse landen. Dit initiatief vind ik echter zeker lovenswaardig. Al was het maar door de transparantie die er in zit, iets dat bij de reguliere fairtrade markt ver te zoeken is.
Kijk deze international docu maar eens als je wilt weten waar die metalen in je mobieltje en computer vandaan komen: http://bloodinthemobile.org

En dan kan je ook deze zien van de BBC: The word's most dangerous place for women.
www.bbc.co.uk/programmes/b00rvbsj

Heel interessant is dat een Duits lab inderdaad bevestigd dat de metalen uit de omstreden gebieden in de Congo komen, goed wetenschappelijk bewijs, daarnaast zeker ook het film materiaal zelf, wat in de Congo is opgenomen met gevaar voor eigen leven voor de documaker.

Een phone als deze fair phone is deels wellicht fair te noemen. Maar het is zeker geen geheel fair product. Een eerlijkere telefoon, maar geen eerlijke telefoon, dat kan alleen bestaan in de boeken van meneer Marx of soortgelijke.

[Reactie gewijzigd door 361336 op 5 juni 2013 09:21]

Ik heb deze uitzending ook gezien en kwamen zeer geloofwaardig over.
Ze gaven zelf aan dat het mijden van foute handelaren en fabrieken met kinderarbeid de makkelijke weg is. Je kiest immers voor een ander bedrijf dat daar niet aan doet. Dit betekent echter niet dat je die landen/kinderen/etc helpt.
Wat zij willen doen is het traceerbaar maken van de handel, waardoor er controle plaats kan vinden, daarbij hebben ze wel gekeken of deze bedrijven niet leveren aan bijvoorbeeld een fout regime/leger.
Door deze handel kan de leefomgeving daar beter worden en kunnen de arbeiders ook meer betaald krijgen, etc.
Ze gaven een voorbeeld van de handel in tin.

Bij dit alles wordt zeer nauw samengewerkt met het ministerie van buitenlandse zaken (dacht ik) die ook aanwezig was in de betreffende uitzending.

Nogmaals, het kwam mij zeer betrouwbaar over, daarbij gaat het verder dan alleen maar het mijden van bijvoorbeeld kinderarbeid.
Kinderarbeid kan je niet mijden. Controles kunnen niet onverwacht uitgevoerd worden. Dit is niet toegestaan in bijv China. Controles kunnen alleen uitgevoerd worden in overleg met de fabrieken. Laat de inspecteurs die dagen nou toevallig geen kinderarbeid aantreffen ;)

Kinderarbeid kan alleen voorkomen worden wanneer alle overheden van grote productie landen dit gezamenlijk aanpakken. 1 overheid zal dit niet zelf doen. Als bijv China dit gaat doen zal het grotendeel van de productie verhuizen naar bijv Brazilië. De overheden moeten dus kiezen tussen of het toelaten van slechte werkomstandigheden of het verliezen van de handel. Dus of de mensen werken onder slechte omstandigheden (vanaf jongs af aan) of ze werken helemaal niet. Aangezien deze mensen bij werkloosheid geen subsidie krijgen is de keuze snel gemaakt

[Reactie gewijzigd door Mellow Jack op 5 juni 2013 10:30]

Van de website:
We’ve joined the conflict-free tin initiative and the Solutions for Hope Project which certify the conflict-free status of the tin and coltan (tantalum) that goes into our smartphones – all the way from mines to end users.
Wat het conflict-free tin initiative project doet:
http://www.minbuza.nl/en/new...

Je reactie is gewoon misselijk. Eindelijk een initiatief waarvan, als je je erin inleest ziet dat ze echt bezig zijn dingen op te zetten. Vraag creëren, en wij de kopers kunnen via deze weg de industrie onze stem laten horen. Blijf maar lekker je oogkleppen ophouden. Jij moet ook beseffen dat 100% eerlijk in één keer niet mogelijk is.
Zoals je in de blogs van de fairphone kunt lezen is het op dit moment nog onmogelijk om 100% fair te produceren.

Wel kun je stappen nemen en beslissingen maken die de goede kant op gaan, zoals FairPhone heeft gedaan. Kijk maar naar de criteria bij het zoeken naar een productie partner, of alleen zakendoen met bedrijven die akkoorden hebben gesloten over bijvoorbeeld het afnemen van coltan. http://www.cellular-news.com/coltan/

Je hele 'rant' over dat deze fairphone pure is om geld in de zakken van Nederlanders te steken en dat er geld 'binnen geharkt' wordt slaat nergens op. Er worden slechts 5000 telefoons verkocht, ze zitten met een aardig team, geloof je nu echt dat daar veel geld verdiend wordt naast de gedane investeringen?

Zet je oogkleppen af en omarm deze zijstap, een begin naar een alternatieve manier van produceren van electronica, in plaats van het te vergelijken met chinese makelaardij waar waarschijnlijk wel mensen aan sterven.

De telefoon is minder crappy dan veel wat nu uitkomt medium range. Je betaalt natuurlijk voor het 'faire' deel, zo goedkoop mogelijk produceren zit er bij deze telefoon echt niet in.

Zoals jij het ziet zie je het dus verkeerd. Iedereen mag hier zijn mening aandragen, maar je hebt je overduidelijk niet verdiept in het verhaal, hun plannen, hun keuzes en het concept.

Jammer, een misser voor die lap tekst.
Zet je oogkleppen af en omarm deze zijstap, een begin naar een alternatieve manier van produceren van electronica, in plaats van het te vergelijken met chinese makelaardij waar waarschijnlijk wel mensen aan sterven.
Noem het hoe je het wilt zolang overheden de wetgevingen niet aanpassen is dit helemaal geen alternatieve manier van produceren. Het is voor de gek houden van mensen of ze worden zelf voor de gek gehouden. Ik zou wel eens een onaangekondigde controle mbt werkomstandigheden willen zien... (dat kan niet op dit moment in de productie landen ;) )
Waarmee houden ze jou voor de gek?
Het gaat denk ik hier om de intentie een telefoon te ontwikkelen waarbij de werkomstandigheden zo menselijk mogelijk is.

Er is natuurlijk een andere optie, niks meer laten produceren.
Niet meer werken voor een honger loontje.
Gewoon lekker doen waar je zelf zin in hebt.

Alleen vrees ik dan meer barre omstandigheden in de wereld dan wat we op dit moment kennen.
Leuk jouw hele verhaal, maar jij doet net alsof die "goedkope" Chinezen smartphones welke zo populair zijn onder bepaalde Tweakers onder net zo'n goeie arbeidsomstandigheden zijn gemaakt als deze fairphone.

Ik denk dat je daar gewoon helemaal naast zit, want dat soort Chinese smartphones waar jij over hebt worden gewoon in Shenzhen in een kleine fabriek in elkaar gezet met wat tafels enzo, die arbeidsomstandigheden zullen hoe dan ook slechtere zijn dan bij bijvoorbeeld de fabriek van Foxconn.

Dus ik denk toch dat de fairphone onder iets betere omstandigheden gemaakt is, maar ook ik denk niet dat het echt een eerlijke smartphone is, volgens mij is mijn huidige Chinese A merk smartphone net zo eerlijk of eerlijkere omdat ze niet met fair labels gooien.
Fair is ook maar relatief :)
Daar heb je in elk land wel mee te maken (hoge managers die tonnen verdienen, met de eer strijken en productie werkers nog geen 9 euro per uur om even een voorbeeld te noemen. Is net zo scheef).

Echter in de arme landen is het ook een kwestie van overleven.
Dan kan je afvragen is het fair dat ze zonder werk sterven van de honger of hun leven moet toewijden aan een corporatie om te kunnen overleven.

Verdeling van loon is wereldwijd schots en scheef.
Onlangs hoorde ik al weer hier in NL 2 miljoen euro over de balk was weggesmeten voor een niet levens essentieel project. Ga maar eens na hoeveel mensen je met 2 miljoen uit flink wat ellende kan helpen. Maar hier wordt gewoon gedaan van 'wat maakt het uit'.
Je hebt gelijk, dus in het kort je krijgt vor 325 euro een telefoon die hetzelfde is als een goedkope chinese namaak, je krijge geen lader ect erbij (wat je wel bij de goedkope namaak krijgt) en jet krijgt zwaar verouderde hardware.
Ik mijn ogen kun je net zo goed een chinese namaak nemen (zoals jij al zei) of gewoon een goede telefoon van Sony, Nokia, Samsung of zelf Huawei nemen.

De enigste fair hier is de naam meer niet.
Ik ben het er gedeeltelijk mee eens; deze telefoon heeft verouderde specs en zal dus waarschijnlijk veel goedkoper gemaakt worden en helemaal niet zo fair-trade zijn als ze doen lijken. Echter je statement 'deze telefoon zo crappy qua hardware dat niemand het als daily telefoon gaat gebruiken, zeker niet de komende twee jaar' slaat kant noch wal. Ik ben een die-hard tweaker en wordt naast van vrouwen dus warm van techniek, en liefst zo snel mogelijk. Toch gebruik ik al twee jaar een ouwe HTC Desire S, met een single core 1GHz CPU. Net gisteren zelfs een nieuwe accu voor gekocht in plaats van weer een nieuwe telefoon a 400/500 euro (en eigenlijk misbruik ik nu het doel van de FairPhone tegen hen ;)). Hij voldoet perfect voor wat ik ermee wil (wel CM101 / Android 4.2.2 erop gezet). Sterker nog, wat moet de gemiddelde gebruiker nou in godsnaam met een quadcore in een gsm...

Dit soort toestellen wordt niet door de die-hard tweaker gekocht, die gaat voor een telefoon die door CM ondersteund wordt. Dat is echter maar een heel klein gedeelte van de markt. Dit toestel wordt meer gekocht door dezelfde soort mensen die ook biologische boodschappen doen, fairtrade koffie kopen, electrisch rijden en ga zo maar door, hoe hypcriet dat ook is gezien de wijze waarop deze telefoon waarschijnlijk gebouwd is. Dat zal niet het soort mensen zijn wat 6 apps tegelijk open moet hebben, terwijl op de achtergrond zowel een 1080p filmpje op youtube als een augmented reality live-wallpaper draait.

Al met al vind ik het een goed initiatief. Hun statement is dat de telefoon zo goed 'mogelijk' gemaakt wordt, maar e.e.a. moet natuurlijk wel nog prijstechnisch verantwoord zijn. Als je zo'n telefoon volledig in NL laat maken, desnoods in sociale werkplaatsen, kost hij 800 euro. Dan hoef je er denk ik geen 5000 te maken :)

[Reactie gewijzigd door Rataplan_ op 5 juni 2013 12:08]

Ja, iedereen ook de fabrikant weet dat dit 100% fair kan zijn, maar......

Het is wel de eerste "fabrikant" die het doet en ergens begint. Eigenlijk is het dus een heel goed signaal richting de grote fabrikanten zoals apple, samsung enz. De fabrikant hoopt niet zozeer op zijn eigen winst, maar hoopt dat andere fabrikanten ook overgaan.

Dus respect voor deze persoon/fabrikant, het is zo makkelijk om te klagen over duur, matige specs en niet 100% fair.
Inderdaad, het is zoals ecologische producten of ethisch bankieren.
10 jaar terug hoorde je er niets van, maar door het succes van enkele kleine bedrijven zijn de andere jongens er ook op gesprongen.

Blijkbaar zijn de meeste tweakers salonactivisten. Klagen dat het allemaal slecht gaat, maar zelfs niets doen om iets aan de situatie te veranderen. Meer nog, ze gaan nog erger klagen als er wel iemand iets probeert te doen. Dan ben je geen oplossing maar zelf het probleem.

Overigens laat ik deze zelf nog links liggen en wacht ik een nieuwer model af. Niet omdat ik tegen dit product ben, maar omdat mijn 4 jaar oude smartphone het nog steeds uitstekend doet, ondanks dat de hardware ouder is dan deze phone. ;)
Ik snap niet waarom de meeste reacties zo negatief zijn. Ik vindt het juist een heel goed idee om met een andere blik te kijken naar de telefoonmarkt. Persoonlijk was ik mij nooit zo bewust dat er veel geld van mijn telefoon naar Congo gaat waar men grondstoffen aan het delven is onder bedenkelijke omstandigheden. Als niemand start met een verandering zal alles bij het oude blijven.

Niet de laatste specs? Kom op, je huidige telefoon heeft dat over 3 maanden ook al niet meer. Kijk ook eens op hun website, ik was in ieder geval overtuigd dat ze het goed menen.

Natuurlijk verdienen ze er ook aan, de mensen die er werken moeten per slot ook eten. En als een bedrijf niet winst maakt is het binnen de kortste keren failliet, en is er niemand meer die er iets om geeft.

En nee, ik werk er niet. Ik ben geen bomenknuffelaar maar ik denk wel dat dingen beter kunnen zoals met dit initiatief.
Ik vind het ook jammer, maar ik kan de reacties wel begrijpen. We worden te vaak opgelicht als het om 'groen' en 'eerlijk' gaat. Biologische eieren, groene stroom, biologisch vlees, etc. Fairphone heeft dus de zware taak dit imago te moeten opkrikken. Best lastig.
De meeste reacties zijn negatief omdat ze, wanneer je een beetje inhoudelijke kennis hebt, deze beweringen nooit kunnen waarmaken. Dat is natuurlijk een kwalijke zin. Dit heeft 2 oorzaken naar mijn mening. Of de gedachte zit goed maar ze laten zich verkeerd inlichten, of ze gebruiken het als marketing strategie om mensen die geen verstand hebben van de productie voor zich te winnen.

Als ik zo kijk naar de reactie van onze mede tweakers (vaak beter op de hoogte dan gemiddeld) dan gaat ze dit nog lukken ook. Noem een paar leuke termen, schets een leuke theorie (!!!) en het gros van de mensen zal je geloven (terwijl de praktijk en de lokale wetgevingen die helemaal niet mogelijkmaken :P)
Leuk dat het een eerlijke telefoon is maar 325 euro voor deze specs is op z'n minst hoog.
Een bedrijf als Apple komt er wel weg mee maar we weten ook waarom, maar dat deze bedrijf zo veel geld vraag voor zo'n telefoon kan ik moeilijk uitleggen, maar zoals in het artikel staat doen zij dat zelf een keer.
Ze krijgen het wel moeilijk, een dual-core telefoon koop je tegenwoordig voor 160 euro sim-lock vrij.
biologisch vlees is ook een stuk duurder dan doorgefokt rund (met wat paard erdoorheen) sommige mensen hebben er geen moeite mee dat het dier geld geleden een stijf staat van antibiotica, sommige mensen betalen graag wat extra om een net product dat op een acceptabele manier geproduceerd is te kopen...
En hoe zeker ben je van het feit dat er rond die biologische rundvlees ook geen paard eromheen zit? want al die jaren wisten veel mensen niet dat om de normale rund paard eromheen zat en kon zitten dus waarom niet om biologisch vlees?

Trouwens, ik ga niet 2x zo veel betalen voor een biologisch stukje kip dat misschien 30cm meer ruimte in z'n kooi heeft, al die praatjes dat biologisch beter is is 1 grote onzin, wil je een echt biologische kip die vrij rondloopt en een beter leven heeft? als je een grote tuin hebt (of een stuk grond) moet je eens paar halen want dat is zo'n beetje de enigste manier om echt biologische kip te hebben.
In landen als Polen en duitsland slaat het biologisch concept haast niet aan, de reden is simpel daar is ruimte zat en al die niet biologische producten (dus dieren maar ook fruit en groenten) hebben meer ruimte en betere omstandigheden dan sommige biologische hier.
Hier verkoopt het goed omdat mensen naief zijn, maar uit ervaring weet ik dat vaak maar een deel van een dier (in dit geval een kip) als biologisch verkocht wordt en de rest als normaal en tegenwoordig vaak als scharrel.(ik heb kennissen in die business)
Ik weet dat ik compleet afwijk van het thema maar ik moest dit even kwijt.

[Reactie gewijzigd door Mizgala28 op 5 juni 2013 10:02]

Daar raak je me wel op een gevoelig punt.

Allereerst koop je niet bij de supermarkt, biologisch is een marketingterm.

Koop je vlees gewoon waar je weet waar het vandaan komt. Biologisch is zeker beter, als je je de moeite doet.

Feit blijft dat we ons kapot vreten aan de zooi die nu in de winkel ligt. Ik eet gewoon al helemaal geen vlees meer omdat het volgepropt zit met antibiotica en de beesten zelf zullen we maar niet over beginnen.

Daarbij is het doel van de megafarms en stallen om zoveel mogelijk winst te maken, en niet om mij van goed voedsel t e voorzien.

Maar als je toch zo tekeer moet gaan tegen biologisch, check even deze website en doe daar je boodschappen: www.hofwebwinkel.nl

Weet gewoon wat en waar je koopt, in plaats van te zeggen 'het heeft toch geen zin'. Dat geldt hetzelfde met deze telefoon.

HEt is een start om eens wat te veranderen. En hier wordt enkel geemmerd over wat voor farce het is.

Bah.
En, stel nou dat met 5% van de biologische of anderszins verantwoorde producten is gesjoemeld. Dan eet / verbruik je nog steeds 95% verantwoord als je alles met een eco-label koopt.
Hoe kan die man vertellen dat alle programmers van google humaan behandeld worden, er zijn ook programming sweatshops in india :)

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True