Google ontvangt haiku vanuit satelliet in eerste stap naar ruimte-datacenter

Google heeft voor het eerst data vanuit een tpu ontvangen die in een satelliet in de ruimte is gebouwd. Google wil met Project Suncatcher meeliften op het idee om datacenters in de ruimte te bouwen en zegt daar met een eerste, toepasselijke 'Hello world' een belangrijke mijlpaal in te hebben behaald.

Het bedrijf schrijft dat de satelliet van zijn Project Suncatcher voor het eerst een bericht van de aarde heeft ontvangen en naar de aarde heeft verstuurd. Toen de satelliet over Spitsbergen vloog, stuurde Google de opdracht omhoog om een haiku te schrijven over hoe het is om in de ruimte te zijn.

In de satelliet zit een van Googles eigen tpu's voor datacentergebruik. Daarop draait Gemma 4, Googles eigen taalmodel. Dat stuurde daadwerkelijk een haiku terug naar de aarde.

Google zegt dat het daarmee voor het eerst een AI-respons vanuit de ruimte heeft ontvangen. Dat is een belangrijke mijlpaal voor het bedrijf. Google onderzoekt de mogelijkheid van datacenters in een lage baan om de aarde. Het bedrijf stuurde op 1 oktober een testsatelliet de ruimte in. Die heeft vier Tensor-AI-processors aan boord.

Google zegt dat het ook andere prompts naar de satelliet stuurde en reacties kreeg. De volgende stap is volgens het bedrijf om verder te onderzoeken hoe tpu's presteren onder invloed van temperatuurschommelingen en straling. Volgend jaar wil het bedrijf een tweede satelliet lanceren en die met de eerste satelliet laten praten.

Voor wie interesse heeft in de haiku, dat is deze:

Blue marble below
Data streams in silent grace
Starlight feeds my core

Wat moet Google nou met een datacenter in de ruimte?

Googles experiment is een opmaat naar de mogelijkheid om de rekenkracht van datacenters naar de ruimte te verplaatsen. Het idee daarvoor komt niet van Google zelf, maar voornamelijk van Elon Musk. Hij stelde vorig jaar dat dat de toekomst van AI zou worden. Het idee is dat in de ruimte geen koelwater nodig is, of ruimte op land. In de praktijk betekent het ook minder vergunningswerk omdat de regulering van satellietconstellaties nog ver achterloopt op de realiteit. Bovendien heeft Musk het voordeel dat hij met SpaceX een succesvol ruimtevaartbedrijf heeft dat bijna een monopolist is in het lanceren van kleine satellieten.

Het is sterk de vraag of datacenters in de ruimte een succes kunnen worden. Experts zijn daar sceptisch over. Tweakers schreef vorig jaar al een achtergrondartikel over dit proces waaraan veel haken en ogen zitten. Ondanks die technische obstakels kijken veel AI-bedrijven, waaronder Google, naar elkaar en proberen ze mee te doen met deze race. Een testsatelliet is daarin een eerste stap.

Overigens is het voor Google zeker niet de eerste keer dat het vergelijkbare projecten start. Het bedrijf wilde ooit met weerballonnen in de stratosfeer een wereldwijd dekkend internetnetwerk opzetten. Het stopte daar in 2011 mee. Verder heeft Google Project Taara, dat werkt aan lasersatellietcommunicatie.

Reacties (67)

[Wildfire]

Het idee is dat in de ruimte geen koelwater nodig is

Hoe komen ze daar nu weer bij? Je zult de hitte toch echt moeten afvoeren, in de ruimte kun je hitte alleen kwijt door uitstraling maar dan moet die hitte toch echt eerst daar naar toe vervoerd moeten worden en dan heb je nog steeds een koelmiddel nodig (waarbij je dus wel koelwater nodig hebt).

Aangezien de hitte enkel door uitstraling kwijt geraakt kan worden, is dat ten eerste absoluut niet efficient meer te noemen en ten tweede ga je daar toch wel een extreem groot oppervlak voor nodig hebben.

Maar buiten dat om... bij een storing, wat doe je dan? Hier op Aarde gaat een techneut dan gewoon naar het datacenter om het probleem te fixen. Een datacenter in de ruimte kun je niet even zomaar een techneut naar toe sturen.

[Powerblast]

Ik had begrepen dat je blijkbaar voetbalvelden groot aan koeling nodig hebt omdat het enkel met uitstraling kan gekoeld worden. Die plannen zijn dus verre van realistisch. Als je bijvoorbeeld naar het iss kijkt, de witte panelen zijn radiatoren. En dat genereert dan nog amper stroom/hitte in vergelijking met wat een gemiddeld AI server rack doet . Leuke test, maar ik zie het niet gebeuren.

Verder slaat de mijlpeil ook op niet veel. Een satelliet die wat data terugstuurt, dat doen we ook met satellieten die in de jaren 70 zijn gelanceerd en nu nog steeds. Lijkt dus vooral als marketing bedoelt dan echt een mijlpijl in de ontwikkeling.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 1 november 2026 13:17]

[Accretion]

Kun je niet met een warmtepomp/koelkastsysteem (compressor / expansie cyclus) zorgen dat de je meer warmte in minder volume kunt stoppen en daardoor er meer warmtestraling is?

[Powerblast]

Ik ken er de details ook niet volledig van maar ik versta het zo. Volgens mij is het probleem vooral dat er geen natuurlijke convectie is. Er is geen wind in de ruimte waardoor de warmte dus blijft hangen. Als die door een warmtepomp systeem dus hoger en geconcentreerder is, duurt het denk ik ook langer om afgekoeld te geraken. M.a.w. de enige manier om snel genoeg de warmte kwijt te geraken is door het koelingsoppervlak te vergroten. Het zijn die radiatoren met pompen die de convectie zeg maar in gang zetten, of beter gezegd, vervangen.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 1 november 2026 15:09]

[Accretion]

Ja, je kunt alleen koelen met stralingswarmte omdat er geen lucht is om warmte aan af te geven. Een vacuum in een thermoskan is eigenlijk hetzelfde als de ruimte.

Maar met een warmtepomp kan je van 5L water op 50c graden omzetten naar: 2L op 20c en 3L op 75c.

Je kunt dan meer hitte kwijt, omdat de temperatuur in je radiator hoger is.

[Finraziel]

Een hogere temperatuur helpt inderdaad wel om sneller de warmte kwijt te raken... Stel je kunt je koelvloeistof helemaal van 50 graden Celsius naar 200 oppompen, dat is dan van 323 Kelvin naar 473 Kelvin, oftewel een verhoging van 473/323 is ongeveer 1,46. Dat vertaalt zich naar 4,6 keer zo snel warmte afstralen (procentuele verschil in Kelvin tot de 4e macht). Alleen... Als je kijkt naar hoeveel energie een AI datacenter verbruikt en dus kwijt zou moeten raken, en hoeveel oppervlakte het ISS al nodig heeft om zijn hitte kwijt te raken... Dan zet dat nog steeds niet echt zoden aan de dijk. En dat is als het al mogelijk is om zo'n groot tempratuur verschil te creëren en dat dat op zichzelf ook weer extra energie kost en dus extra warmte om kwijt te raken. Ik zie het niet gebeuren.

[Mathi159]

Je kunt meer hitte opslaan, blijft nog steeds de vraag op welk tempo je het kunt afvoeren. Die warmtepomp in dit verhaal draagt vermoedelijk alleen bij aan extra energie die moet worden afgevoerd.

Als er een super efficiënte manier is om warmte af te voeren, of die server zo zuinig te maken dat ze in de ruimte kunnen draaien. Kan dat allemaal ook gewoon op aarde worden neergezet...

[Blokker_1999]

Je moet de warmte kunnen afgeven. Iets wat reeds warm is kan geen warmte meer opnemen. Warmte is energie. Energie kan je niet vernietigen. Ofwel vind je er een manier voor om die nuttig te gebruiken ofwel moet je deze dus doorgeven.

Hier op aarde geven we de warmte van onze datacenters af aan koudere lucht of aan koel water, in de ruimte is er niets om je satteliet heen om die warmte mee uit te wisselen. Dus waar ga jij de warmte naartoe pompen?

De enige manier om meer warmte te kunnen afgeven is door deze op een grotere oppervlakte te spreiden. Maar dan moet je nog oppassen voor een nieuw probleem. Want de zon straalt veel meer warmte af dan jij. Dus die uitstraling kan alleen maar in de schaduw gebeuren.

[Accretion]

De warmte pomp je naar een radiator, hetzelfde soort dat je zou gebruiken zonder warmtepomp.

Mijn punt is door de warmte te concentreren, dus een gedeelte van het water te koelen door het andere gedeelte warmte warmer te maken, kun je met makkelijker afstralen.

[haven]

Een mooie uitleg met gedegen onderbouwing voor wat je nodig hebt kun je zien in deze video: YouTube: SpaceX’s $2 Trillion Bet Has a Physics Problem

[el-Raza]

Dit en nog veel meer problemen zoals straling die elektronica kan verstoren of degraderen en trillingen die tijdens de lancering elektronica of mechanica (koelingscircuits) kapot kunnen maken. Maar bovenal: high-end datacenter hardware is hier op aarde na circa 5 jaar afgeschreven. Economische levensduur is vaak nog korter; in de orde van 2 tot 4 jaar. Bedrijven als Google en SpaceX voorzien een toekomst met honderdduizenden of miljoenen satellieten die dus in 2 - 5 jaar ruimtepuin worden en tegen die tijd vervangen moeten worden door weer honderdduizenden of miljoenen satellieten die op hun beurt na 2 - 5 jaar weer vervangen moeten worden etc.

Een botsing met een satelliet door een andere satelliet of een stuk ruimtepuin zorgt voor nog meer ruimtepuin waardoor je een soort lawine-effect kan krijgen, wat uiteindelijk tot het Kesslersyndroom kan leiden waardoor je vrijwel geen satellieten of raketten meer kan lanceren.

Ze zullen satellieten die niet meer in gebruik zijn wel naar een andere baan sturen of in de atmosfeer laten opbranden maar het is mijns inziens een gigantische verkwisting van kostbare materialen en energie.

[neversium]

Er hoeft maar één zonnevlam langskomen en alles is gefrituurd

[De_Delph]

Ik denk dat ze doelen op 'evaporative cooling' oftewel water laten verdampen in de atmosfeer. Aangezien er nagenoeg geen atmosfeer is, zal dat niet werken in de ruimte. Hoe ze het dan wél gaan doen, geen idee.

Overigens is het onderhoud niet per se een probleem als je onder 'onderhoud' verstaat 'we sturen wel een nieuwe de ruimte in'.

[Wildfire]

En 'conductive cooling' is leuk en aardig op Aarde omdat je de hitte eenvoudig elders kwijt kunt, maar een datacenter in de ruimte kan dat niet. De hitte kan uiteindelijk enkel uitgestraald worden.

[ikbentochniegek]

Je stopt het data center in een groot draaiend wiel zodat de technici door de kunstmatige zwaartekracht prettig kunnen werken en leven. Het datacenter in de ruimte wordt onderhouden door de startup van een nieuw IT bedrijf, HAL industries.

[Jaccoh]

Ik denk dat een letterlijke vergelijking met een DC in de ruimte nogal mank gaat. Het is meer compute units in space die een mesh/grid vormen. Als een node stuk is: verbranden in de atmosfeer.

[satoer]

Ik snap dit ook totaal niet, maar ik heb dan ook nog geen enkele redenering van de voorstanders gelezen. De mensen die dit ontwikkelen hebben er waarschijnlijk een stuk meer verstand van dan jij en ik. Zulke basisdingen als koeling en onderhoud zullen ongetwijfeld ook door het hoofd van die ingenieurs zijn gegaan, dus ik verwacht dat ze daar wel rationele beslissingen in nemen?

... aan de andere kant ontwikkelen ze ook auto's die over het dak kunnen rijden. Dus tja...

[Xthemes.us]

Het voordeel zou zijn dat je 24/7 met een zonnepaneel gratis elektriciteit opwekt.

En zijn geen mensen die over geluidsoverlast klagen in een vacuüm.

Nadelen:

• Onderhoud/reparatie is onmogelijk om economisch te doen.
• Hitte raak je niet makkelijk kwijt in de ruimte
• Geen passieve bescherming tegen ruimtestraling
• Enorme kosten om dingen naar de ruimte te lanceren
• Zodra de hardware verouderd is vervangen model lastig
• Latency en bandbreedte zijn niet geweldig
• Zonnevlammetje en je datacenter is dood

Dit lijkt me een typisch gevalletje van een tech bron oplossing. Geld vangen van investeerders en subsidies zonder een degelijk plan

[Blokker_1999]

Je hebt geen 24/7 elektriciteit in de ruimte. Je zit in een relatief lage baan om de aarde waarbij je elke zowat 90 minuten een rondje om de aarde draait waarin je, afhankelijk van de baan die je hebt, in principe 50/50 zonlicht gaat hebben. Maar je moet dus voldoende capaciteit hebben om door de nachtkant te geraken.

En er wordt vandaag echt wel geklaagd over de vele lanceringen van o.a. Starlink. Zowel door astronomen op aarde, maar ook andere ruimteagentschappen die ineens te horen krijgen dat er zo een treintje voorbij gaat komen en dat zij maar moeten maken dat ze uit de weg gaan met hun satteliet of ruimtestation als zij geen botsing wensen te riskeren. Zover zijn we ondertussen al. De macht van het geld zorgt ervoor dat voor een SpaceX het verlies van 1 lancering niet erg is, maar voor vele anderen rampzalig is en zij dus gewoon met macht anderen aan de kant kunnen schuiven.

[burgt]

Ik denk dat iedereen die openlijk niet meegaat in de 'fantastische' ideeën van Musk niet heel lang bij het bedrijf werkt. Zolang het maar de volgers omver blaast en investeerders binnen harkt is de rest niet relevant als het teveel resources opslurpt om het maar enigszins haalbaar te maken.

Zoals die auto die op de kop rijdt, is totaal niet zinvol in welke praktische toepassing dan ook, en de techniek die het mogelijk maakt zorgt ervoor dat je maar met 1 persoon in de auto past. Leuk voor een spectaculaire demo, maar totaal zinloos.

[Blokker_1999]

Het heeft ook enorm lang geduurd voordat men de hyperloop is beginnen begraven. Musk roept iets en investeerders, die niet technisch zijn, staan met miljoenen te zwaaien om er op tijd bij te zijn. Dan spring je gewoon mee op de kar om je enkele jaren bezig te houden, nieuwe dingen te proberen en te leren, wie weet tussendoor nog wat te patenteren en uiteindelijk blijft alles bij het oude.

[LuCarD]

Toch klopt het wel? Koelwater is alleen handig als je het water ook weer kan koelen of vervangen. Dat kan niet in de ruimte dus je hebt het niet nodig

[Wildfire]

Als je de warmte kwijt wil door uitstraling zal die warmte toch echt eerst naar de externe radiatoren getransporteerd moeten worden. Hoe wil je dat doen zonder koelwater? Enkel conductie om het naar de radiatoren te krijgen is erg inefficient dus koelwater of een ander vloeibaar koelmiddel zal toch nodig zijn om het naar de radiatoren te transporteren.

[thomasv]

Wat je dan doet? "Circulair" de satelliet tot as op laten branden, lekker voor de longen.

[keesdewit]

Dat komt omdat die creep van een Elon Musk dat roept en iedereen als schaapjes daar blind achteraan loopt.

[SuperDre]

Wat een klinkklare onzin, het onderzoek dat Google en andere bedrijven doen hebben niets te maken met de uitspraken van Musk, maar zoals met veel research gewoon andere manieren te zoeken, want ook de ruimte op aarde is beperkt, en ook de resources.

[Wildfire]

Net zoals bij Trump, alles wat uit z'n mond komt is onzin en/of een leugen.

(en wat mij dan nog het meest verbaast is dat hier in Nederland er blijkbaar ook Trump- en Elon-supporters bestaan, dat is echt te gek voor woorden)

[Powerblast]

Als je een mening hebt of geeft moet je die normaal wel onderbouwen in een gezonde discussie. Anders is het inderdaad maar een verzinsel dat op niks gestaafd is. Zeker als je het tegenovergestelde beweerd als dat alle domeinexperten zeggen, is het zeer lastig om serieus genomen te worden.

Van Musk is ondertussen wel bekend dat hij veel roept in de hoop dat er af en toe eens wat blijft plakken. Timings moet je met een hele zak zout nemen. Zie FSD, we staan binnen een paar jaar op Mars, Starship, Cybertruck, enzovoort.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 1 november 2026 15:18]

[SuperDre]

Wat een onzin toch weer. Het us hier op tweakers heel duidelijk dat wanneer je ook naar wat positiefs over Musk zegt dat men op die -1 knop ramt, en dat is wel duidelijk met de reactie waarop je reageert. De reactie die een +1 krijgt omdat die zegt dat die niet begrijpt dat er hier nog Musk liefhebbers zijn, maar een -1 omdat iemand daarop reageert dat iedereen zijn eigen mening mag hebben. En dan kom jij aanzetten met dat je een mening moet onderbouwen, maar de +1 doet dat ook totaal niet.

Het toont maar weer hard aan dat het hier vol met hypocrieten zit, die vooral de -1 en +1 misbruiken als like/dislike.

En omdat timings totaal niet kloppen, maakt het nog niet dat zijn bijdragen onzin zouden zijn. Kijk met zijn SpaceX bv ten opzichte van een Boeing, die met heel veel meer jaren telkens deadlines verbreekt en toch steeds extra geld krijgt, waar SpaceX een fixed bedrag krijgt en al het extra voor eigen rekening is.

[Powerblast]

Ik had het dan ook niet over jou, maar over het feit dat je zegt, "stel je voor dat iemand een andere mening heeft". Ik doelde dus op Musk bijvoorbeeld.

[popNL]

dus.. ze hebben een berichtje naar een computer in de ruimte gestuurd.

Ik heb laatst een ballon losgelaten, eerste stap naar een ruimtekolonie!

[Powerblast]

Bij jou zat er geen AI in de tekst verwerkt, dan is het oud nieuws. Stond er AI op je ballonnetje? Dan heb je de nieuwe hype te pakken. Of zo lijkt het toch te werken tegenwoordig .

Sarcastisch bedoelt maar zo lijkt het wel te werken tegenwoordig. De mijlpaal waarde van een berichtje van een satelliet te ontvangen is werkelijk nul. Grote kans dat iemand met een recente laptop op het ISS al meer tensor cores in de ruimte heeft gebracht dan deze satelliet.

Net even opgezocht, is dus ook daadwerkelijk al het geval: Nvidia RTX Pro Blackwell GPU in de HP workstations.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 1 november 2026 13:44]

[msetten]

Je leest de laatste tijd vaak van die waarschuwingen dat AI zo krachtig is/wordt dat het een bedreiging voor de mensheid kan zijn en daar lees je dan vaak de relativering bij dat we AI nog altijd uit kunnen zetten. Maar dat argument gaat niet op bij AI systemen in de ruimte. Daar zet je niet even een fysieke knop om of verbreek je de elektriciteit naar het AI datacentrum.

Ik kan zelf geen goede inschatting maken hoe realistisch de waarschuwing zijn, maar ik zou dan in elk geval wachten met AI datacentra in de ruimte te bouwen tot eventuele risico's van AI goed bekend en afgedekt zijn. Nu weet ik ook wel dat een tpu nog niet direct een heel groot datacentrum is, maar toch. Better safe than sorry.

[MIB75]

Ook die kan je uitzetten. Kwestie van twee fysiek gescheiden systemen bouwen: een met het gehele AI gebeuren in de satelliet en een ander met een off switch voor de power naar de AI. Die kan je volledig gescheiden houden.

[msetten]

Maar daar zal dan alsnog een remote commando naar toe verstuurd moeten worden, dat misschien wel tegengehouden kan worden of verstoord maar nu komen we misschien op SciFi terrein. Laten we in elk geval hopen dat de mensen die er aan werken goed nadenken en dan bedoel ik aan techniek en de specificaties en niet alleen aan geld

[MIB75]

Dat wordt inderdaad nogal scifi-achtig. Verder met je eens.

[Sandor_Clegane]

Wat een sneue bende is het ook.

Wat zijn de laatste getallen qua investeringen in deze gekkigheid? En dan te bedenken dat we voor een schijntje van dit bedrag mensen hun letterlijke materiele omstandigheden hadden kunnen verbeteren. Klimaat, armoede zijn allemaal schijntjes vergeleken met deze onzin.

Maar ja, dat is niet sexy natuurlijk.

[Reactie gewijzigd door Sandor_Clegane op 1 november 2026 13:05]

[SuperDre]

Achja, het is hun geld, en als iedereen zo dacht als jij zouden we nooit solarpanels of klittenband hebben gehad, zaken die ons dagelijks leven makkelijker maakt en we te danken hebben aan ruimtevaartontwikkeling. Liever dat ze hier miljarden aan besteden, dan de miljarden belastinggeld die hier in een bodemloze put gegooid worden terwijl ze telkens zeggen dat er geen geld is en daarom overal op bezuinigd moet worden...

[squareware]

Onzin project, het voegd naar mijn mening alleen maar extra obstacles toe: het verlies van een sataliet om de zoveel tijd (je zou dus altijd de data in een raid moeten zetten en heb je dus altijd 2 tot 3 satalieten nodig voor data behoud.

Dan nog allerlei obstacles als accu /opladen, ruimte puin, straling, koelen etc...echt zonde van de resources.

Maar het is wel knap dat ze het kunnen, maar het lost nou niet echt een bestaand probleen op, denk ik.

[paulmes]

En de russen vliegen er naast met de hand op de knop. Weg datacenter!

[SampleUser]

Remote hands wordt wel heel erg duur vrees ik.

[Janbraam]

Ik vond dit wel een zinvolle aanvulling op het artikel: Wikipedia: Haiku (dichtvorm)

"Haiku (俳句; meervoud: haiku of haiku's) is een vorm van Japanse dichtkunst, geschreven in drie regels waarvan de eerste regel 5, de tweede regel 7 en de derde regel weer 5 lettergrepen telt.

De haiku drukt, in de klassieke vorm, een ogenblikervaring uit, soms gelinkt aan en geïnspireerd door zen. De haiku is een vingerhoed vol emotie, waarin weinig ruimte is voor ontledingen en benaderende omschrijvingen."

[ari3]

Nog los van of het technisch gaat werken, heb ik vooral vragen over onder welke jurisdictie een ruimtedatacenter valt. Zover ik weet is de ruimte net als non-territoriale wateren ongereguleerd: er is geen wet dus ook geen toezicht en geen handhaving.

Kunnen de techgiganten straks vanuit de ruimte straffeloos data scrapen, privacy schenden, intellectueel eigendom stelen, doxen, kinderporno hosten, enz?

Hoe neem je een server in beslag als deze zich in een baan rond de aarde bevindt?

[ikbentochniegek]

Over herbruikbare raketten was voor het succes van spaceX ook veel scepsis. Probleem is dat we met de bril van de huidige beschikbare technologie kijken naar de techniek van morgen.
Zal dat voor data centers in de ruimte ook niet kunnen gelden? Het grote probleem koeling zal wellicht op meerdere manieren kunnen worden aangevlogen. Door meer efficiënte processoren die minder warmte ontwikkelen tot wellicht wel meer efficiënte radiatoren, of hergebruik van de warmte foor deze weer om te zetten in elektriciteit.
Ik weet niet of we ooit datacenters in de ruimte gaan zien, maar je men kan "onmogelijk" roepen, of men kan het proberen.

[Powerblast]

Verschil is denk ik alleen dat raketten laten landen fysiek en natuurkundig gewoon mogelijk was, maar nog niet uitgewerkt was hoe. Hier zit je met een natuurkundig probleem. Maar ik snap je punt, misschien vinden ze er wel wat op. Denk alleen, we zitten al zovele jaren in de ruimte. Dat probleem is al heel lang aanwezig en is op het ISS ook nog nooit opgelost. Daar werkt het ook met een klassieke radiator.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 1 november 2026 15:32]