Inwoners van Harderwijk kunnen op één glasvezelnetwerk kiezen uit vier providers

Ziggo levert nu ook internet en tv via het glasvezelnetwerk van CAI Harderwijk. Daardoor kunnen inwoners van deze gemeente nu via één netwerk kiezen uit de vier grote landelijke internet- en tv-aanbieders. Volgens CAI Harderwijk is dit de eerste gemeente in Nederland waar dat mogelijk is.

Naast Ziggo zijn ook KPN, Delta en Odido beschikbaar via het glasvezelnetwerk van CAI Harderwijk, aldus de netwerkbeheerder. CAI Harderwijk is een stichting zonder winstoogmerk, die de glasvezel- en coaxinfrastructuur voor tv, radio, telefonie en internet bouwt, beheert en verbetert in Harderwijk en Hierden. Het netwerk staat open voor alle partijen die daarop hun diensten willen aanbieden.

Ziggo startte vorige maand ook op het glasvezelnetwerk van Delta Fiber. Sinds 20 augustus kunnen 680.000 huishoudens in Twente, Westland, Zeeland, Gouda, Schiedam en Aalsmeer een Ziggo-abonnement afsluiten via Delta Fiber.

Glasvezel (Beeld ter illustratie) Bron: Thierry Hebbelinck/iStock/Getty Images

Reacties (149)

[Kermit123]

Ik woon in gemeente De Wolden en kan op ons netwerk kiezen uit:

• Odido
• Delta
• Freedom
• GlobalXS

Idd ook gewoon 4 aanbieders

[Reactie gewijzigd door Kermit123 op 28 september 2026 10:09]

[Little Penguin]

Het gaat hier om de grote(re) providers, via het netwerk kunnen ook abonnementen bij andere providers afgenomen worden (gewoon een kwestie van de webpagina's van CAI Harderwijk openen):

• Matrix
• Glasnet
• Fiber Nederland
• Onvi
• Plinq
• CAI Lokaal

Natuurlijk mist daar nog het één en ander, van de middelgrote o.a. Freedom en Solcon.

[DeComponeur]

En sommige kleine(re) providers zijn in (CAI) Harderwijk al beschikbaar sinds 2019 met snelheden tot 1Gps ... nieuws: CAI Harderwijk legt glasvezel aan in buitengebied zonder extra vergoedingskosten

[Senguie]

Zelf hebben wij Solcon, nooit problemen mee!

[Little Penguin]

Is dat dan ook via CAI Harderwijk?

Overigens n.a.v. je reactie heb ik ff een Google-search gedaan en daar kwam via de Gemini-samenvatting uit dat Solcon ook via het netwerk van CAI Harderwijk levert.

En op de 'welke glasvezel-aansluiting heb ik' pagina van Solcon staat CAI Harderwijk ook benoemt, waarom Solcon dan niet in het lijstje met aanbieders staat snap ik niet.

Mogelijk dat Freedom ook aanbied dus, maar dat heb ik niet meer uitgezocht...

[Senguie]

Dacht het wel. maar pin mij er niet op vast. maar hebben het al jaren, Mijn ma was zelfs toen een van de testers om glasvezel snelheid op coax te krijgen.
Wij betalen daardoor veel minder voor de hoogste snelheid. Denk niet dat we daarom snel overstappen.

[WargamingPlayer]

Het gaat hierbij om aanbieders welke zelf infrastructuur hebben liggen. In heel veel gemeenten kunnen “Virtuele” providers diensten aanbieden op de vezels van anderen maar hierbij het even anders.

In dit geval is er de Glasvezel infrastructuur en de losse provider. De Glasvezel eigenaar levert in principe alleen de kabel maar geen dienst. Eigenlijk net zoals onze electrisch netwerk wordt gedaan. Netbeheerder & Leverancier.

Vanuit een consumenten gedachte is dit eigenlijk de beste oplossing. 1 kabel naar ieder huis, voor een vast tarief welke voor iedere aanbieder het zelfde is. Dan moeten de aanbieders zoals KPN/Ziggo/Delta/etc zich onderscheiden doormiddel van de prijs en diensten welke ze aanbieden. Het is dus een gelijk speelveld voor iedereen.

[Kermit123]

Dat is precies zoals glasvezel De Wolden opgezet (was); vanuit een burgerinitiatief samen met de gemeente een glasvezelnetwerk opbouwen wat een gelijkspeelveld oplevert voor alle aanbieders.
Helaas is later dit overgedragen aan Rendo Fiber bv en doet Delta het technische onderhoudt.

In de basis is dit dus ook een open netwerk, met het verschil dat de grote aanbieders hier nooit parallel een vezel hebben liggen

[laurxp]

De Glasvezel eigenaar levert in principe alleen de kabel maar geen dienst. Eigenlijk net zoals onze electrisch netwerk wordt gedaan. Netbeheerder & Leverancier.

Eigenlijk wil je dat je glasvezel onafhankelijker is dan je stroom!

Bij stroom is het allemaal namelijk één groot "vat", en iedereen heeft in feite precies dezelfde stroomaansluiting. De netbeheerder geeft je altijd dezelfde verbinding met het "vat", en jouw contract met de leverancier zorgt er alleen maar voor dat ze er voor betalen dat er ergens even veel stroom in het "vat" gaat als jij er thuis uit trekt.

Bij glasvezel is idealiter alléén de laatste kilometer van de glasvezel-aanbieder. Als je écht een vrije markt wil, dan krijgt je internet-provider de mogelijkheid om jouw fiber naar jouw huis ergens in een wijkkast in hun eigen switch te proppen. Hiermee kan je met één keer graven alsnog jou een compleet andere internetverbinding geven dan je buren. Een 400Gbps-link direct naar het rack dat je huurt in een lokaal datacenter? Zal niet goedkoop zijn, maar het kán!

In de praktijk leggen we tegenwoordig echter bijna overal GPON aan, waarbij je meestal met een virtuele internet-provider zit: iedereen deelt hetzelfde glasvezelnetwerk, en de provider krijgt ergens in een datacenter toegang tot een soort VLAN waar alle klanten op komen te zitten. Maar ondertussen gaan de pakketjes van KPN en Odido letterlijk door dezelfde fiber naar jouw huis en dat van je buren. Lekker goedkoop om aan te leggen, maar iets als een provider die daadwerkelijk wil gaan concurreren en daarom 25Gbps voor €70/maand aanbied maak je hiermee technisch onmogelijk...

[DeComponeur]

XGSPON is veel efficiënter en maakt het in principe voor de consument goedkoper.
Sterker nog, alle 'oude' PON netwerken, met iedereen een eigen glasvezel naar de centrale, gaan nu/binnenkort over op XGSPON in die centrale.
Puur een centenkwestie? Tja, GPON kan inmiddels zo ingericht worden dat het minstens zo snel werkt als toen PON werd neergelegd 15/20 jaar geleden. (standaard stamt uit 1995)
Je hebt met een gedeelde lijn, of in dit aangepaste 'oude' geval een gedeelde switch, maar die XGSPON bottleneck is zo ruim dat er weinig kans is dat het een remmende factor wordt.
Ik heb ook liever een eigen lijntje, maar kilometers idealiter zijn een gepasseerd station.
De machthebbers zijn de eigenaren van de POPs, zij zijn verplicht toegang te verlenen aan gediplomeerde prikkers van de providers, of hebben deze zelf in huis. Onafhankelijkheid voor glasvezelproviders bestaat trouwens niet. Het is zelfs zo dat KPN netwerk een ander bedrijf is (op papier) dan de provider KPN.

[stresstak]

Onafhankelijkheid voor glasvezelproviders bestaat trouwens niet. Het is zelfs zo dat KPN netwerk een ander bedrijf is (op papier) dan de provider KPN.

Inderdaad. Toen bij mij in 2020 glasvezel in de meterkast was aangelegd door de ene KPN, ontkende de andere KPN dat er glasvezel was en duurde het anderhalf jaar voordat ze een 'juichbericht' toonden.

"Ja, het kan! We gaan plannen en graven en aanleggen en dan hoort U het nog.!"

Jongens, het zit er al bijna twee jaar...

[Vogel666]

Ja, dat KPN één bedrijf is merk je alleen maar als je de CEO bent. Verder is het gewoon een verzameling lossen bedrijven die toevallig één eigenaar hebben.

Bij mij heeft het meer een half jaar geduurd omdat er 2 glasvezels gekruist waren in het KPN switch-hok in het gebouw van de telefonie-wijkcentrale.

En omdat het niet werkte, konden ze het niet opleveren. En omdat het niet opgeleverd was kon er geen storing op de lijn zitten. En al die tijd was het antwoord: daar loopt vanuit KPN-Internetprovider een ticket voor bij KPN-kabelboer. Maar niemand ging het uitzoeken.

Tot op een gegeven moment iemand mij beu was en eens keek waar het nu eignlijk op aan het wachten was.

Toen kwamen de telefooncentrale-monteur, de "aansluitmonteur" en de kabelboer monteur allemaal binnen 1 uur onafhankelijk van elkaar op de stoep. De eerste zei: ik liep dat hok binnen, volgde het touwtje van jouw aansluiting naar jouw switchpoort, maar het ging in de verkeerde poort naar binnen...minder dan één minuut werk en hij kwam bij mij het effect bekijken. En toen kwam de volgende monteur...en de volgende

[DeComponeur]

In Midden Drenthe is de glasvezelcoöperatie in 2020 verkocht aan KPN.
En velen (bijvoorbeeld verhuisde bewoners) krijgen daar 6 jaar later nog steeds te horen dat ze geen abo kunnen krijgen bij KPN: 'want u heeft geen glasvezel'
Gelukkig zijn in Midden Drenthe nog steeds een aantal prima kleinere providers actief zoals bijvoorbeeld Fiber Nederland en Trined etc. die je graag willen helpen

[protoss warrior]

er zijn wel meer glasvezel verbindingen waar je nog wel meer aanbieders hebt, het gaat er om dat je nergens specifiek de 4 grootste aanbieders hebt (blijkbaar Ziggo, KPN, Delta en Odido).

[DjoeC]

Het wel of niet op "andermans" netwerk aanbieden is een keuze die de provider maakt. Vaak een geld of concurrentie kwestie. En soms ligt er ook gewoon meer dan 1 kabel. Zo kan ik Ziggo niet kiezen, die zitten naar eigen keuze niet op mijn netwerk (https://ubrivierenland.nl/) maar hebben eigen kabels tot het begin van de straat (250m hier vandaan). Dus... Ik weet niet wat ik van dit bericht met hoog hallelujah gehalte moet denken.

[Han_Solo]

Wat ik mij afvraag is wanneer ZIGGO zijn eigen netwerk openzet voor andere providers. Waarom laten providers ZIGGO toe, als toegang tot het ZIGGO netwerk niet kan? Nog los van de rechtszaken die de ACM en consumenten jarenlang hebben gevoerd.

[Omnicron1]

Zullen ze echt niet gaan doen en ik ben blij data ik er niet bijzit.

Lekker met anders mans infra mooi weer spelen en de prijzen worden er niet goedkoper op.

De CAI daar is een stichting zonder winstoogmerk, maar Ziggo zal evengoed bronstige prijzen rekenen Nog een reden om er bij weg te blijven

[SirMemeAlot]

Zal allemaal afhangen van de afspraken, betaald Ziggo de lijnkosten direct aan CAI of betalen klanten die los. Bij Delta heb ik gezien dat klanten direct aan delta lijn kosten betalen en aan Ziggo een bedrag minus het stukje voor lijn beheer.

Ik denk overigens dat het voor alle partijen hetzelfde zal zijn, dus ook KPN en Odido en Delta, dus begrijp dan ook niet waarom je specifiek Ziggo benoemd.

Daarbij moet je ook bedenken dat als je andere prijzen gaat hanteren voor potentieel 10k klanten dat je daar ook al je achterliggende systemen voor moet inrichten, denk aan factureringssystemen, maar ook mensen aan de telefoon moet trainen op afwijkende prijs. Dus dat is ook enorm duur, om voor z’n klein aantal afnemers aan te passen en dat geldt natuurlijk voor alle providers.

[Han_Solo]

Omdat Ziggo (nu Liberty Global) anticonsument is! Jarenlang rechtszaken getraineerd en uitspraken fout uitgelegd. Concurrentie is in het belang van de consument en vastgelegd in wetgeving.

[SirMemeAlot]

ah, een persoonlijk vete, check! Ik heb geen idee waar je het over hebt, maar ben bang dat ik daar ook niet achter ga komen. Als je ze hiervan beticht laat dan in ieder geval wat voorbeelden zien van de rechtzaken…

[Han_Solo]

ah, een persoonlijk vete, check! Ik heb geen idee waar je het over hebt, maar ben bang dat ik daar ook niet achter ga komen. Als je ze hiervan beticht laat dan in ieder geval wat voorbeelden zien van de rechtzaken…

nieuws: ACM legt Ziggo last onder dwangsom op vanwege ontbreken van vrije modemkeuze

https://www.acm.nl/nl/publicaties/uitspraak-cbb-over-verzoeken-symmetrische-regulering-youca

En een simpele zoekactie levert nog veel meer rechtszaken op.

[michelb76]

Is het aanbod concurrerend? Of lijkt het op kartelvorming? Ik hoop volgend jaar glasvezel te krijgen bij mij in de buurt, maar betwijfel of er veel aanbieders zullen zijn.

[William_H]

Ik snap je reactie wel als je naar de titel van het artikel kijkt.
"Inwoners van Harderwijk kunnen op één glasvezelnetwerk kiezen uit vier providers".
Die had anders gekund en dan had de lezer misschien meteen begrepen dat het over een unieke case gaat. Namelijk, de grootste 4 internet en TV aanbieders (incl dus Ziggo, geen idee waarom je die wil, maar allez het kan).

Nu kreeg ik er ook een beetje een
SimCity-nieuwsbericht-gevoel van

[Reactie gewijzigd door William_H op 28 september 2026 15:49]

[_eXistenZ_]

Er is maar één goede oplossing:

1. Netwerkbeheerders mogen geen providers zijn
2. Providers mogen geen netwerkbeheerders zijn

Dan heb je vanzelf de ruimte voor concurrentie en gezonde prijzen.

[tw_gotcha]

Dan krijg je dus de huidige stroomvoorziening. Het net is te krap maar zonnepaneel bezitters betalen terugleverboetes aan de providers,die geen zak aan het net doen want het zijn gewoon inkomsten.ik zou geaag de terugleverbelasting betalen aan de netbeheerder,dan gebeurde er misschien wat.

Concurrentie levert allang geen voordeel meer op aan klanten maar alleen aan aandeelhouders. Er zijn nl maar een paar grote spelers die de prijs bepalen.die concureren met elkaar met wat slappe aanbiedingen voor de eerste paar maanden, verder niks.

[Reactie gewijzigd door tw_gotcha op 28 september 2026 10:10]

[Patrick1995]

Bij het stroomnet is een heel ander probleem. Netbeheerders zijn beperkt in hoeveel ze mogen investeren. Ze kunnen niet zomaar ergens het net uitbreiden, ze moeten eerst aantonen dat het echt nodig is. De afgelopen jaren is dit versoepeld maar het heeft er lang voor gezorgd dat netbeheerders investeringen gewoon niet konden doen. Want ze moesten eerst aan kunnen tonen dat het nodig is, dus dan loop je bij grote veranderingen altijd achter op de realiteit.

[Waah]

De huidige stroomvoorziening Heeft meer te maken met politieke besluiten. Want de netbeheerders hebben hier al decennia voor gewaarschuwd. Maar politiek heeft het laten liggen.

Een losse partij voor infra en losse partij voor dienst is helemaal niet zo vreemd. Het hele internet werkt zo. En je krijgt geen gekke belangenverstrengeling.

Als je bang bent voor een paar partijen die de markt beheersen, moet je vooral zorgen dat ze naast de dienst ook de infra beheren. Dan maak je ze enkel machtiger.

En in NL kiest men vaak zelf voor de "x maanden goedkoop, daarna duur" aanbiedingen. Heb zelf klik en klaar, dus geen glasvezel. Wel 700/120 verbinding voor 20 euro per maand. Gelukkig is glasvezel niet langer de enige optie. Wel de enige als je echt hoge snelheden nodig hebt. Maar voor veel huishoudens is een 100/30 mbit verbinding ruim voldoende.

[Reactie gewijzigd door Waah op 28 september 2026 10:15]

[Aaargh!]

de netbeheerders hebben hier al decennia voor gewaarschuwd. Maar politiek heeft het laten liggen.

Niet zozeer ‘laten liggen’ maar actief tegengewerkt door de ACM.

[kujinshi]

15 jaar geleden wisten we niet dat de elektrische auto en de warmtepompen zoveel zouden vragen van huizen.

[redslow]

Dat was in 2011. Wel degelijk hier wat artikelen.

https://mtsprout.nl/werk-leven/carriere/slimme-energie

https://www.consultancy.nl/nieuws/squarewise-begeleidt-proeftuin-intelligente-netten-en-smart-grid-project-couperus-den-haag?utm_source=chatgpt.com

https://phys.org/news/2011-05-online-mechanism-electric-vehicle.html

[GoldenSample]

10 jaar terug begon ik in de, toen nog niche, wereld van het electrisch rijden bij een grote electriciteit leverancier. Daar wisten we al dat het finaal uit de klauwen ging lopen. De 15 jaar kan ik je dus niet bevestigen maar 10 jaar terug was het al overduidelijk. Vervolgens is er vooral nog een half decennium zo hard mogelijk genegeerd en op netbeheerders gedrukt om dividend uit te keren. Konden gemeentes goed gebruiken gezien de 'decentralisatie' en enorme budget cuts van Rutte 2.

[RVervuurt]

De huidige stroomvoorziening had geen probleem hoeven zijn, als de regering op tijd had ingegrepen en dit probleem had aangepakt. De problemen in de huidige stroomvoorziening zijn helemaal niet huidig en konden we jaren geleden al aan zien komen.

[GrooV]

Dit is allemaal al jaren geleden wettelijk vast gelegd dat de ACM de investeringen in het net moet goedkeuren. Als 1 netbeheerder 10 jaar geleden in eens alle middenspanningsstations ging verzwaren en uitbreiden zonder dat die aan de limiet zaten dan waren ze zeker teruggefloten door de ACM. Nu kunnen ze aantonen dat er capaciteit nodig is en kan er verzwaard worden.

10 jaar geleden liep er nog gewoon gas door de Nordstream pijplijn...

Het heeft dan ook niks met de regeringen te maken (wel makkelijk scoren natuurlijk)

[morphje]

De hele elektrificering en algehele toename van (piek) verbruik op het net was 10 jaar geleden ook al zichtbaar. 10 jaar geleden waren er meer dan voldoende signalen vanuit marktpartijen dat verzwaring noodzakelijk was, zelfs met de nordstream pijpleiding.

Nordstream heeft daadwerkelijk het probleem groter gemaakt, maar het probleem was allang aanwezig. De eerste aanval op de krim was al in 2014 he. Maar onze regeringsleiders hebben het dichtdraaien van de kraan zo lang mogelijk uitgesteld en zo langzaam mogelijk uitgevoerd. Zelfs na de invasie van oekraine waren we nog steeds afhankelijk van russisch gas. Zelfs tot op de dag van vandaag gebruiken we voor een (klein) deel russisch gas.

Ook hier zijn het altijd politieke keuzes geweest (naas het simpele feit dat het leeuwendeel van gasverbruik voor de productie van kunstmest is bedoeld)

[Mcniver]

De problemen op het stroomnet zijn wel huidig toch?
Dat we ze hadden zien aankomen en door mismanagement "sober en doeltreffend" zijn blijven investeren in plaats van vooruitziend en anticiperend doet daar niet zo veel aan af.

Het probleem is er nu, en zal nu moeten worden opgelost.

meer on-topic; Goede zaak voor de concurentie.

[arjankoole]

De problemen op het stroomnet zijn wel huidig toch?
Dat we ze hadden zien aankomen en door mismanagement "sober en doeltreffend" zijn blijven investeren in plaats van vooruitziend en anticiperend doet daar niet zo veel aan af.

Dat zagen ze ook. De netbeheerders hebben al tijden geleden aangegeven bij de gemeenten, dat het een ding zou worden. Sommige gemeenten hebben daar actie op ondernomen. Daarom is het probleem met netcongestie hier een stuk minder. Nieuwe laadpalen komen er gewoon bij. Nieuwe woningen ook. Geen probleem. De verdeelhuisjes springen als paddestoelen uit de grond. Formeel is er een wachtlijst, want dat is landelijk beleid. In praktijk?

De problemen die er zijn spelen vrijwel exclusief op het laagspanningsnet, dat is een lokaal feestje, en lokale verantwoordelijkheid.

[Reactie gewijzigd door arjankoole op 28 september 2026 11:17]

[icecreamfarmer]

Nee hoor hier is het juist TenneT dat het probleem is en kan Enexis wel verder.

[arjankoole]

Nee hoor hier is het juist TenneT dat het probleem is en kan Enexis wel verder.

let op het woordje 'vrijwel'. Er zijn een aantal uitzonderingen. Maar meestal spelen de problemen vooral op laagspanning.

[GrooV]

Laagspanning is zeker het probleem niet, als het al bij de regionale netbeheerders ligt dan zijn de middenspanningsstations het probleem. Het grootste issue ligt bij TenneT op Friesland en Drenthe na zoals je kan zien op de capaciteitskaart https://www.tennet.eu/nl/...ement/netcapaciteitskaart

En het mooie is dat TenneT ook maar zeer beperkt beloftes doet wanneer er extra capaciteit vrij komt waardoor de regionale beheerders ook amper kunnen plannen

[Reactie gewijzigd door GrooV op 28 september 2026 11:50]

[ejay79]

Ik had liever dat ze het binnenhof "sober en doeltreffend" hadden gerenoveerd en het resterende geld hadden gebruikt voor iets waar het publiek echt iets aan heeft, zoals goede afspraken over dit onderwerp.

[kujinshi]

Klinkt raar maar het hele Binnenhof is en een grote belangrijke plek voor publiek, inclusief alle regerings mensen zelf. Tevens trekt het heel veel toerisme.

We hebben wel geld genoeg. De energietransitie hangt meer op mankracht en materiaal.

[morphje]

"we hebben geld genoeg"

Waarom heeft de huidige regering dan die 4,5 miljard nodig uit nieuwe box3 belastingen? Rupsjenooitgenoeg heeft namelijk nooit geld genoeg. Zeker niet om alles tegelijkertijd uit te voeren en een groot deel van het budget gaat juist op aan energietransitie dingen.

[RVervuurt]

Ik snap wat je bedoelt, maar het had helemaal geen huidig probleem hoeven zijn, dat was mijn punt

[2Dutch]

Maak van jaren maar gerust decennia: tel daar het promoten van PV en EV bovenop zonder ook daarbij na te denken over belastingen op de netten en wat de toekomst gaat brengen en voila: de huidige shitshow die miljarden (200 miljard?!?) gaat kosten om op te gaan lossen.

Het is natuurlijk ook debiel dat er mensen zijn die meerdere glasvezelkastjes in de meterkast hebben hangen: wat een verspilling van tijd en energie en kosten. Mooi dat het blijkbaar ook nog anders kan Ook hier weer niet genoeg vooruitdenken, deja vu all over again

[Halfscherp]

Het net is te krap maar zonnepaneel bezitters betalen terugleverboetes aan de providers

Jullie hebben de afgelopen 15 jaren ieder jaar je buren €200 aan netkosten in de maag gesplitst. Beetje een gotspe om dan alsnog te durven klagen

[mcmd]

Dat is inderdaad wel een belangrijk punt. Er zijn veel huishoudens die goed verdiend hebben aan de saldering mogelijkheden. Dat dit nu stopt is niet zo gek, want de steeds kleinere groep niet zonnepaneel bezitters, mogen de lasten dragen.

En terugleverboetes is ook een overdrijving. Zolang je een vast energiecontract hebt, hoef je niet te betalen voor wat je levert (het is wel waar dat je er niet zoveel voor krijgt).

[audb]

Even vergeten dat als er niets terug geleverd wordt dat er dan stroom ingekocht moet worden en dat de prijs daarvan hoger zou zijn dan dat je nu betaald?
Het is een kwestie van vraag en aanbod en als er meer gevraagd wordt stijgen de prijzen en dat kan flink oplopen.
Maar de opgewekte stroom gaat vooral naar grote bedrijven en data centers die ontzetend veel stroom vragen.

[mcmd]

Even vergeten dat als er niets terug geleverd wordt dat er dan stroom ingekocht moet worden en dat de prijs daarvan hoger zou zijn dan dat je nu betaald?
Het is een kwestie van vraag en aanbod en als er meer gevraagd wordt stijgen de prijzen en dat kan flink oplopen.
Maar de opgewekte stroom gaat vooral naar grote bedrijven en data centers die ontzetend veel stroom vragen.

Toch logisch dat je moet betalen als je meer gebruikt dan je zelf opwekt? En dat dat bedrag hoger is dan wat je zelf "krijgt" is ook niet zo gek. Op het moment dat ik teruglever, doet iedereen dat waarschijnlijk en is dus overschot en daarmee de waarde van mijn levering niet zo groot.

[audb]

Ik vraag me wel af waar het geld van de energie belasting heen gaat en waarom bedrijven die zo en zo veel minder betalen voor stroom en gas dit niet betalen.
Als ze dat geld nou eens terug gaan geven aan mensen die een lage inkomsten hebben terug gaan geven door een vast bedrag aan de energie provider te geven.Nog beter zou zijn dat er een nonprofit energie bedrijf zou komen voor mensen die een laag inkomen hebben.
Een energie bedrijf verdiend soms miljoenen maar gaat een groot deel naar aandeelhouders en wij mogen die betalen.

[GoldenSample]

Tja we stemmen als collectief constant masaal op allerlei rechtse partijen en vragen ons vervolgens af waarom grote bedrijven in de watten worden gelegd?

[Ryunoru]

Stroomvoorziening en internettoegang zijn heel verschillende aansluitingen die je niet op deze manier gelijk kan trekken aan elkaar. Concurrentie is goed, en wat existenz zegt is inderdaad het fundament voor een gezonde markt. Uiteraard zijn er ook andere regels die hier een rol spelen, zoals netneutraliteit.

Je zou dus eigenlijk moeten argumenteren dat het stroomnetwerk inadequaat gereguleerd is en hier verbetering vereist, dan te stellen dat je dan toestanden van het stroomnetwerk krijgt als internetvoorziening concurrentie krijgt. Nogal rare vergelijking, niet?

[Gropah]

Totaal andere usecase. Het grote probleem is dat het ontwerp van het stroomnetwerk er niet op is ingericht dat consumenten ook stroom leveren. Glasvezel is symmetrisch dus kent niet een soort gelijk probleem, voor zo ver het al te vergelijken is.

[timberleek]

Correctie, de overheid heeft nooit geinvesteerd.

Er werd al jaren gewaarschuwd voor de aankomende netcongestie. Maar de politiek wou de netbeheerkosten laag houden en weigerde daarmee geld beschikbaar te stellen voor uitbereiding. En nu is het vandaag en lopen we achter de feiten aan.

[arjankoole]

Netbeheerders hebben dit al jaren aan zien komen en nooit geinvesteerd, wetende dat de overheid zou bij springen. Dat soort praktijken maken dat ik het belachelijk vind dat we terugleverkosten betalen. Rekening ligt wederom bij de consument.

De netbeheerders hier hebben dat samen met de gemeente wel gedaan. De gemeente bepaald uiteindelijk als het over laagspanning gaat.

[audb]

Laag spanning ? 240 volt is toch wel al hoog spanning al zou het wel beter zijn geweest om 12 volt te leveren dan had ik nu niet zoveel verleng blokken nodig gehad :-)
Maar zonder gein, in mijn buurt staan een paar hoog spannings masten die boven huizen langs gaan zelf zou ik er van mijn levens dagen nooit willen wonen.
In mijn jonge jaren stonden wijn in Ermelo op de grend met Harderwijk op een camping waar langs ook hoog spannings masten stonden en bij mist of regen hoorde je echt het gezoem van de stroom en als je een paar TL buizen in je armen neemt zal je zien dat deze gaan oplichten wel makkelijk van de winter of midden in de nacht maar echt angstig voor mij.

[arjankoole]

Ja, wat in huizen uit de meterkast komt valt onder laagspanning en zit op het laagspanningsnet. Zelfs 400V valt daar nog onder. (Mijn zonnepanelen, warmtepomp en inductieplaat zitten op 400V aangesloten)

Openbare laadpalen zitten op het midspannings net, waar ook de wijkverdelers op zetten. (Die zetten het dus om naar 400/230 V, 3-fasen).

Op het hoogspanningsnet zitten dan weer het midspanningsnet, de grote interconnects met zonnepanelen farms, offshore windparken en de interconnects met andere landen.

[apt]

Ja precies. Zou mooie rommel worden als alle electriciteitsbedrijven eigen netwerken gingen aanleggen. Waarom dan bij glas wel?

[supersnathan94]

Het probleem is dat je dan goede regulering moet hebben. Je ziet het bij stroom. Provider kan het eigenlijk net niet aan, netbeheer tarieven moeten omhoog. Je hebt nul opties om goedkoper te kiezen.

Je ziet het met KPN. Hun netwerkkosten zijn veel hoger dan bij andere providers en ze kunnen bepaalde zaken niet eens aanbieden.

Odido is in een andere wijk op het KPN netwerk 25% duurder voor hetzelfde of minder. En het is niet dat je dan minder storing hebt of een stabielere verbinding.

“It’s always DNS”

edit:
willekeurige adres in harderwijk: 3844KD 11. maximaal 2gbit symmetrisch, totale kosten 62,50/maand.

Ik betaal €65 voor 8/8.

[Reactie gewijzigd door supersnathan94 op 28 september 2026 10:21]

[Little Penguin]

Qua stroomnetwerk geldt dat het netwerk in overheidshanden (rijk,provincie,gemeenten) is en het daar wel degelijk mogelijk was om op tijd te anticiperen. Wat er nu gebeurt (is), dat komt mede door politieke keuzes. De regulering was dan ook belabberd de afgelopen tijd...

Qua vergelijking tussen Odido op het KPN-netwerk of een ander netwerk, dat zijn natuurlijk keuzes van zowel Odido als ook KPN. Idem voor mogelijke snelheden, waarbij natuurlijk geldt dat een aanbieder niet meer kan leveren dan de glasvezeluitbater mogelijk maakt...

[supersnathan94]

waarbij natuurlijk geldt dat een aanbieder niet meer kan leveren dan de glasvezeluitbater mogelijk maakt

Het probleem met 1 netwerk is dan alleen dat het dus ook niet mogelijk gaat zijn om zelf meer aan te kunnen bieden of voor minder geld hetzelfde aan te bieden. Als iedereen dezelfde netwerkkosten moet betalen, hoeveel marge is er dan nog om te concurreren?

De netwerkbeheerder betaald zowel prijs als aanbod, dus je kunt dan gewoon niks.

[apt]

Klopt, het netwerk is dan geen prikkel om te concurreren. Het zou dan in feite een publieke infrastructuur moeten zijn, met minimale kwaliteitseisen en kosten efficiënte investering.

Eigenlijk een beetje zoals het elektriciteitsnet, behalve dat dat momenteel wat groeistuipen heeft doordat er tot voor kort alleen kostenefficient mocht worden geïnvesteerd.

Maar toch kan ik me voorstellen dat het voor bepaalde gebieden die wat minder aantrekkelijk zijn voor bedrijven wel goed zou zijn. Nu is daar ook geen concurrentie, maar ook geen minimale kwaliteitseisen of kostenplafond.

[supersnathan94]

met minimale kwaliteitseisen en kosten efficiënte investering.

Eigenlijk een beetje zoals het elektriciteitsnet, behalve dat dat momenteel wat groeistuipen heeft doordat er tot voor kort alleen kostenefficient mocht worden geïnvesteerd.

Zie daar de tweestrijd.

[wiseger]

Heel eenvoudig, zo konden de landelijke overheid en de lokale gemeentes hun netwerken verkopen. Ze hebben er miljarden mee verdiend.

Bij de elektriciteitbedrijven is het anders gegaan. Die bedrijven zijn eerst gesplitst in netbeheerders en stroomleveranciers. De netbeheerders zijn staatseigendom gebleven, alleen de leveranciers zijn verkocht aan de markt.

Daarom zijn de glasnetwerken nu eigendom van de markt en de elektriciteit netwerken niet.

[DjoeC]

Een beetje kort door de bocht..... Ik zit op een open netwerk waar alle providers op mogen aanbieden maar sommigen - zoals Ziggo - kiezen er voor om daar niet aan deel te nemen.

[Tralapo]

Zo zou het ook gewoon moeten zijn, maar dan met één netwerkbeheerder net als bij gas en stroom.

[kiang]

Exact: het netwerk is gewoon infrastructuur en hoort strak gereguleerd te zijn om toegang, betaalbaarheid, en degelijkheid te garanderen. Het is van de zotte dat in sommige huishoudens en coax, en DSL, en glasvezel is aangelegd: dat moet uiteindelijk allemaal onderhouden en terugverdiend worden, terwijl je maar 1 verbinding gebruikt (en dat hoort glasvezel te zijn: de snelste en meest efficiënte).

We doen dit al voor water, gas, stroom, en als je er zo wil naar kijken ook wegen. er is geen enkele reden om dat anders te doen voor internet.

[Houtenklaas]

Tja, dat is met de blik van nu. Maar 30 jaar geleden was coax zo'n beetje de standaard en dat zie je nu nog netjes terug, als het werkt blijven veel mensen daar van af. De regering en toenmalige gemeenten hebben eind jaren 80 van de vorige eeuw grootschalig hun infra verkocht aan "de markt" en dat vinden we nu - terecht - een onbegrijpelijk besluit.

De toenmalige gedachte was om dat aan de markt over te laten wat niet altijd goed uitpakt. Dat is inmiddels historie. Daarnaast kan je je afvragen als de infra in het handen van het rijk was gebleven of dat supergoed uit zou pakken. Terugkopen van ODF, Delta, KPN etcetera is geen doen, daar is ook geen geld voor. Dus de situatie zal ook niet wijzigen vrees ik.

Ziggo kan ook weinig anders dan dit, ze hebben het geld niet om alles te verglazen tot in de huizen van hun afnemers, dan is dit "second best". En dat pakt wat mij betreft prima uit. Keuze uit meerdere providers over één netwerk is óók prima voor de concurrentie, daar hoef je geen drie vezels voor binnen te hebben.

[wiseger]

We hadden vroeger gewoon de PTT. KPN bestond vroeger helemaal niet. Toen wilde de overheid cashen, de PTT werd in diverse bedrijven gesplitst en ging naar de beurs.

De kopers van die aandelen hebben geen vetpot gehad. De aandelen Post.nl hebben echt dramatisch gepresteerd, de aandelen KPN idem dito.

Termen als 'roofkapitalisten' zijn volkomen misplaatst. De overheid heeft lekker verdiend aan de beursgang, de kopers van de aandelen hebben de prijs betaald.

Ik snap werkelijk niet hoe je op de termen als 'habbekrats' en 'gestolen van de bevolking' komt. Een aandeel KPN kostte bij de beursintroductie 22,58 euro. Vandaag de dag is die nog 4 euro waard.

[tweakuwe]

En hoeveel is er aan dividend verdient in de tussentijd? En kregen de aandeelhouders ook nieuwe aandelen van spin-offs?

De aandelenprijzen zo 1-op-1 vergelijken komt niet echt uit.

[wiseger]

De beurskoers van het aandeel KPN zakte in anderhalf jaar van bijna 75 naar 2 euro.

https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/de-val-van-kpn

Al in 2001 ging het mis toen de internetbubbel barstte.

In 2013 ging het wederom mis. KPN moest een claim emissie doen t.w.v. 3 miljard euro om te overleven.

KPN is een zeer slecht presterend aandeel geweest. De kopers uit 1993 zijn er absoluut niet rijk van geworden tenzij ze de aandelen net voor het klappen van de Internet bubbel verkocht hadden.

[sdk1985]

[...]

Natuurlijk is er technische vooruitgang en is gene enkel netwerk eeuwig goed (hoewel glasvezel dat best wel zou kunnen worden: 1 fiber kan meer dan een terabit/s leveren).

Maar het verschil was geweest dat men veertig jaar geleden met de uitrol van coax had kunnen zeggend at we stoppen met koper onderhouden: bellen (en later internet) kan prima over coax. En naarmate in dat netwerk verglazing toesloeg was ook glas langzaam uitgerold naar eindegebruikers.

Echter hebben we nu decennia gehad waarbij 2 of 3 netwerken naast elkaar lagen, die allemaal betaald moeten worden terwijl men er slechts 1 gebruikt. De kostenbesparing was enorm geweest, met als gevolg een snellere uitrol van glasvezel. Niet enkel door de kostenbesparing, maar ook omdat het marktfalen dat we zagen bij de overname van Reggefiber door KPN er niet was geweest: KPN nam hen over enkel en alleen om de uitrol van fiber te stoppen, zodat ze nog langer konden teren op de koperlijntjes die ooit met belastinggeld zijn aangelegd, en die de roofkapitalisten van KPN voor een habbekrats hebben gestolen van de bevolking.

Volgens heb je geen goed beeld in waar nu echt de kosten van een netwerk zitten. Die zitten namelijk niet in het fysieke lijntje dat al 20 jaar in de grond ligt. Dat zijn kosten die al zijn uitgeven en dus geen invloed meer hebben op de besluitvorming; sunk cost in bedrijfskundige termen.

Verder mis je ook het effect van tegen elkaar concurrerende partijen. Zowel op prijs als op kwaliteit. Internet is in Nederland relatief snel, goedkoop, stabiel en extreem goed beschikbaar geweest. Coax internet ontstond pas in 1995, met koper voor telecommunicatie zijn ze al in 1845 begonnen. De reden dat men coax netwerken begon uit te rollen was namelijk niet internet, maar televisie. Internet over diezelfde coax was een bijproduct wat dus voor extra concurrentie en dus voor lagere prijzen, hogere snelheden en afschaffen van datalimieten heeft gezorgd. De historie van het internet is nu juist dat het meeliftte op bestaande infrastructuur; eerst telefoonlijnen, toen via de coaxkabel, tot slot via de lucht (gsm). Glasvezel is eigenlijk het eerst netwerk dat primair voor internet wordt aangelegd en dat is iets wat historisch gezien dus niet bestond en dus niet logisch was. Voor bellen betaalde ik vroeger 90 gulden in de maand, daar zat het echte geld. T-mobile kreeg tijdens mijn studenten tijd internet op mobiel überhaupt niet aan de man. Er was simpelweg weinig vraag naar, ook niet voor 10 euro per maand voor onbeperkt internet.

In je voorbeeld win je eigenlijk bijna niets want jij stelt voor alle 3 die netwerken door een centrale partij na elkaar aan te leggen en dus elke keer een miljarden investering weg te gooien. In dat geval was dat coax netwerk nooit van de grond gekomen.

De aanleg had zeker slimmer gekund, echter ironisch genoeg heeft juist het gevaar voor verplichte openstelling de aanleg gestimuleerd naar een systeem waarbij je niet makkelijk anderen hoeft/kan toe laten op het aangelegde netwerk.

[Wouterie]

Ik denk dat het eigenlijk wel meevalt met de kosten. Er zijn plaatsen waar Delta en KPN doodleuk eigen glasvezelinfra aanlegt. En met een beetje geluk nog vlak na elkaar ook. Mijn ouders hebben inmiddels 5 verschillende kabeltjes die hun meterkast binnenkomen. En voordat n=1 voorbij komt... Dit komt echt vaker voor.

[Wouterie]

Ook destijds was er de nodige kritiek op de drang tot privatisering. Het was toen hip en er werden ons gouden bergen beloofd. Maar kijk naar de post of het elektriciteitsnet... marktwerking pakt lang niet altijd goed uit (voor de consument).

Het zou ook een beetje raar zijn om bijvoorbeeld het wegennet over te laten aan commerciële bedrijven. Helemaal loslaten kan de politiek het dan ook weer niet, maar het helemaal in beheer houden ook niet. Neem de netbeheerders; zij zijn in principe commerciële partijen, maar vanwege het gebrek aan concurrentie vallen ze onder het juk van de ACM. Weg marktwerking.

Het idee dat er geld verdient moet worden op vitale infrastructuur gaat er bij mij gewoon niet in. Ik heb geen hoge pet op van het Rijk, want die zijn echt slecht in het runnen van een bedrijf, maar onder de verantwoordelijkheden van het Rijk zou ik toch echt wel de vitale infrastructuur plaatsen. Al is het maar uit het principe dat commerciële belangen nooit leidend zouden mogen zijn voor de mogelijkheden van mensen om fatsoenlijk mee te kunnen doen aan de maatschappij.

Je wilt ook niet dat mensen niet naar school kunnen omdat ze het fietspad niet kunnen betalen.

[tweakuwe]

Aan de andere kant is het achteraf makkelijk praten. Als het in overheidshanden was gebleven, was er dan wel zoveel geïnvesteerd in het aanleggen van glasvezelnetwerken of bleven we tot in den treurnis het DSL netwerk in leven houden?

Kijk je naar het stroomnet, dan is het juist de overheid die het heeft verzaakt de nodige investeringen in de infrastructuur te maken. Want er werd vooral gekeken naar het laag houden van de kosten op korte termijn en weinig geïnvesteerd in de lange termijn. Bij het internet, misschien zag je dan nu alleen glasvezel bij nieuwbouwwoningen van de laatste 10-15 jaar.

En de netbeheerders hebben als rechtsvorm wel dat ze een bedrijf zijn, maar de aandelen zijn volledig in handen van de overheden. Zo was de PTT ook een staatsbedrijf voor het geprivatiseerd was. Dus ook zonder ACM regulering zou de marktwerking waarschijnlijk tegenvallen.

[Wouterie]

Het stroomnet is ook geprivatiseerd, maar de netbeheerders vallen onder de ACM omdat er geen concurrentie is. De ACM is overheid, maar tegelijkertijd trekken ze wel een eigen plan. Zelfs min of meer los van hun eigen ministerie. Ik ken zo snel geen goed vergelijkingsmateriaal behalve het wegennet. Dat is niet geprivatiseerd en zo goed als volledig in overheidshanden. Dat is verre van perfect, maar vergelijk je het met landen waarbij het wel grotendeels geprivatiseerd is, dan is de kwaliteit goed en zijn de kosten laag.

En wat betreft DSL... ik woon in een middelgrote stad en kan kiezen uit Coax of VDSL. Als er geen geld aan te verdienen is, dan komt glasvezel er echt niet.

[Houtenklaas]

Misschien is het wegennet wel het voorbeeld hoe het niet moet. Onderhoud loopt zwaar achter, diverse bruggen die op instorten staan ... "Suboptimaal" als ik het netjes zeg. De kwalificatie "goed" zou ik er niet aan durven geven met de huidige kennis.

[Wouterie]

Inmiddels wel ja. Jarenlange zuinigheid door partijen die dol zijn op marktwerking... Dat kon natuurlijk nooit lang goed gaan. Als je kijkt naar de afgelopen jaren dan zijn overal investeringen op de lange baan geschoven. Wist je nog dat 'we' vroeger de Belgen uitlachten om de staat van hun wegen? Als je maar lang genoeg niets doet, dan loop je vanzelf een keer achter zelf voor joker.

Wat ik mis bij het wegennet zijn grote partijen die druk kunnen leggen. We hebben Transport Nederland die nu boos is dat ze niet over de brug mogen rijden... maar niemand legt en eis op tafel. Niemand maakt zich er echt druk over.

Ik ben ook niet per ze tegen privatisering, maar wel op de halfzachte manier waarop wij dat doen. De overheid verkoopt het, maar de koper heeft zo veel voorwaarden aan z'n broek hangen dat de overheid nog steeds de dienst uitmaakt. Laat het los of hou het vast. Niet de kool en de geit sparen.

Als ik kijk naar de postbodes van vroeger of de conducteurs en machinisten, en hoe het nu is... Dan zijn we er niet per se op vooruit gegaan en het is ook niet relatief goedkoper geworden. Ik weet niet wat wijsheid is, maar die gouden bergen zijn zeker uitgebleven.

[wiseger]

Natuurlijk is er wel een reden om het anders te doen m.b.t. Internet. De overheid heeft de infrastructuur en de bedrijven destijds allemaal zelf verkocht aan de markt. Daardoor is de overheid geen eigenaar meer van de infra.

Wil je nu alsnog terug naar de situatie van vroeger, dan zal de overheid alles terug moeten kopen. Dat gaat heel veel miljarden euro's kosten, geld dat de overheid helemaal niet beschikbaar heeft.

En dan heb je nog het probleem dat je als overheid helemaal geen personeel hebt om al die infra te beheren.

[sapphire]

Nouja van de zotte of is dat gewoon ooit zo gegaan?

Mijn xDSL lijntje komt uit de steentijd en mijn coax van heul veel jaren later en glas ligt hier pas een jaar of 5. Ze konden moeilijk in de jaren '80 ofzo alvast glas in de grond stoppen voor de toekomst. En coax is aangelegd voor de TV en de andere lijn was voor telefonie. Pas later is daar data en dus overlap in gebruik bijgekomen.

[kiang]

Tuurlijk is het gewoon zo gegaan, omdat er geen centrale planning was en "de markt" het maar zou oplossen. Het resultaat is functioneel maar bedroevend inefficient. Als je 1 partij had die de wettelijke taak heeft een modern functioneel netwerk te leveren, dan had die vroegah het koper gelegd (de PTT deed dat), daarna een uitrol gedaan van coax (en daarmee had het kopernetwerk opgedoekt kunnen worden, wat een enorme besparing was geweest), en daarna was de verglazing doorgevoerd.

Nu hebben deze netwerken decennia lang naast elkaar gelegen, met enorm veel hogere kosten als gevolg.

[LooneyTunes]

[...] daarna een uitrol gedaan van coax (en daarmee had het kopernetwerk opgedoekt kunnen worden, wat een enorme besparing was geweest), en daarna was de verglazing doorgevoerd.

Nu hebben deze netwerken decennia lang naast elkaar gelegen, met enorm veel hogere kosten als gevolg.

De aanleg van Coax in de jaren 60, 70 en 80 waren niets anders dan centrale antenne inrichtingen hè. Antennes op de lokale hoge flat, later uitgebreid met eventuele schotels en dan (versterkt) verspreiden onder de huishoudens. Je had dus honderden (duizenden?) lokale netwerkjes. (beroemd waren in Amsterdam de nachtelijke pron kanalen die via de antennes van het Okura hotel werden verspreidt onder de KTA-aansluitingen)

Het PTT netwerk was vanaf de aanleg al bedoelt om landelijke dekking te hebben (en uiteraard connectie met het buitenland) Later gedeeltelijk gedigitaliseerd met ISDN.en nog veel later ADSL
Pas vanaf '96 begonnen er proeven door A2000 met internet over de kabel in Purmerend. (1Mbit).

Maar inderdaad, ze hadden in 1928 (oprichting PTT) al meteen glasvezel neer moeten plempen /s

[LooneyTunes]

Blijkbaar had je de "/s" gemist.

Net zoals het stroom-, gas-, en waternetwerk up-to-date wordt gehouden (al is dat voor stroom de laatste tien jaar door rechts beleid dat leidt tot totale verwaarlozing van onze infrastructuur mislukt) kan een landelijke telecom netwerk ook geüpdatet worden: van koper naar Coax naar glasvezel.

Nooit geweten dat de ACM een politieke (rechtse) kleur had. Die hielden namelijk de uitbreiding van het stroomnetwerk tegen. Zie nieuws: 'ACM bood onvoldoende ruimte voor investeringen in elektriciteitsnet'

Coax is nooit bedoeld voor massale 2-weg communicatie. Het was bedoeld voor distributie van TV en radiosignalen.
Dat er een paar slimme jongens/meisjes bedacht hebben dat dat anders kan, zonder de fysieke bekabeling te vervangen, is inderdaad mooi megenomen.

Het zelfde zie je bij de POTS.
Ooit bedoeld voor spraak met een bandbreedte van ~3kHz, (300-3400Hz) maar doordat de kabels reeds getwist in de grond lagen konden er ook (gemoduleerde) digitale signalen over de twisted pairs. Eerst met ISDN, later met DSL.
Ondertussen bleef het analoge spraakgedeelte gewoon in stand. Je kon zelfs met je analoge modem over de ADSL lijn verbinding maken.
Maar gewoon met 128kBit "inbellen" ging een stuk sneller.

het probleem is dat onze huidige aanpak parallelle netwerken als gevolg heeft, wat simpelweg duurder is: als er drie netwerken liggen moeten uiteindelijk 3 keer meer terugverdiend worden en 3 keer meer voor onderhoud betaald worden. en dat betalen uiteindelijk de klanten.

Ik betaal nu niets aan Ziggo. En op dit moment ook niets aan ODF. De KPN is (nog) de enige glasvezelprovider die ik betaal. En als een ander met een beter abonnement komt, stap ik mogelijk over.
En voor die 4 PTT-draadjes (uit 1978), die hier de huiskamer binnenkomen, heb ik nog nooit betaald. De ADSL snelheid is hier prut.

Er zijn nu alsnog huizen met 3 moderne aansluitingen: ODF fiber, KPN fiber, en Ziggo coax. Dat is je reinste verspilling die in de komende decennia uiteindelijk betaald moet worden.

Klopt. Hier zijn zelfs 4 mogelijkheden:
ADSL (prut, te ver weg van de centrale), Ziggo (komt er nooit meer in), ODF (glas) en KPN (glas).
Nog nooit een monteur gezien voor onderhoud trouwens.

Het kopernetwerk van de PTT is al lang afgeschreven. Een nieuwe analoge verbinding kan je niet meer krijgen (sinds 2019) en van ISDN is ook al lang afscheid genomen (vanaf 2017 geen nieuwe aansluitingen meer). Je kan alleen nog maar een digitale lijn krijgen (DSL, VOIP) of glas, van de KPN.
KPN is niet voor niets hard bezig het land te verglazen en het kopernetwerk uit te faseren. (waar glas verschijnt, gaat koper er na ~3 jaar uit).

A;s e dat allemaal wilt verdedigen, prima, maar ga dan niet liegen over wat ik zeg

Ik ben niet verantwoordelijk voor uw begrip of onbegrip.

[Reactie gewijzigd door LooneyTunes op 28 september 2026 18:30]

[DinkyToys]

Ben woonachtig in Harderwijk en las het ook al ja. We hebben een P1 en P2 aansluiting. Ben overgestapt van KPN naar Delta. Moest tevens ook veranderen van glasvezelaansluiting (GPON).

[redfightjuh]

Dus toch niet 1 glasvezelaansluiting? Maar het zou inderdaad zo moeten zijn overal. Ik heb 2 glasvezel en 1 coax aalsuiting in me huis. beetje overbodig....

[supersnathan94]

Wel handig. Een glasvezel zelf kost eigenlijk geen drol. Aanleg is het duurste. Ik snap eigenlijk niet zo heel goed waarom er niet standaard 2 sprietjes worden geschoten in dezelfde kabel.

2 aansluitingen is voor gemiddelde gebruiker natuurlijk een beetje onzinnig, maar het geeft wel meer concurrentiemogelijkheden en een optie op backup.

Ik wil er eigenlijk een coax backup bij, maar ziggo is echt gewoon veel en veel te duur.

[david-v]

Coax backup? er is toch maar één aanbieder van diensten via coax afhankelijk van je locatie?

Voor backup van je internet verbinding zou ik eerder kijken naar alternatieve technieken. Glasvezel kabel komen uit op dezelfde kast in de wijk. Als daar brand ontstaat heb je alsnog een single point of failure. Een 5G mobiele backup is dan een beter alternatief en kan je makkelijk in je netwerk integreren, bijvoorbeeld unifi levert dat soort backups voor je internet verbinding.

[supersnathan94]

Ja die 5G backup zat ik ook al naar te kijken, maar zeker de outdoor variant vind ik zelf wel erg prijzig.

het ding is, ik wil een goedkoop lijntje die wel redelijk wat bandbreedte up kan hebben en dat is met 5G meestal niet het geval.

Ik heb wel line of sight met een odido toren, maar dan zit ik alsnog weer op odido. Dan is klik en klaar erg goedkoop, maar wel dezelfde provider. Dat schiet dan niet op.

Maar is ook minder voor “brand in de wijkkast” meer voor downtime door provider updates en andere dingen.

[david-v]

Klik en Klaar is het meest gunstig wat prijs betreft en als je naadloos een backup mogelijkheid wil hebben als er downtime is. Ik heb die behoefte zelf niet, maar een backup kunnen regelen zodra ik het echt nodig heb door langere downtime van de provider. Een esim regelen voor die downtime periode is dan ideaal en de prijs blijft beperkt tot aanschaf 5G backup apparatuur en de (tijdelijke) esim bij een storing.

[supersnathan94]

Klik en Klaar is het meest gunstig wat prijs betreft en als je naadloos een backup mogelijkheid wil hebben als er downtime is

Zeker. Het probleem is alleen dat ik dan alles van odido heb en dat is dus dan precies niet handig tegen storingen.

Esim als standby is nog een optie.

Maar nog steeds vind ik de 5G opties van Unifi erg prijzig nog.

[david-v]

Unifi is inderdaad niet goedkoop. Het is wel de goedkoopste 5G backup device met ondersteuning voor esim die ik tot nu toe gezien heb. Ik ben al jaren geleden overgestapt op unifi apparatuur en tot nu toe geen spijt gehad. Maar zoals je zegt, het kan behoorlijk prijzig worden.

[supersnathan94]

Mja. Ik zit er zelf ook al drie credit cards diep in.

maar t werkt wel. Ik vind het alleen jammer dat ze die coax box nog niet naar EU hebben gebracht. Dat zou helemaal dikke prima zijn icm ziggo, want hun CPE is gewoon erg matig. Het enige andere wat je kunt krijgen is fritzbox, maar dan ben je weer €500 verder voor een consumenten router en niet een modem only device.

[laurxp]

Je noemt het zelf al: dan is concurrentie mogelijk.

Het is voor de netwerkaanbieder véél aantrekkelijker als ze fysiek de enige mogelijkheid zijn. Dat is gegarandeerd geld voor het hele stuk vanaf de meterkast tot aan het datacenter, met de zekerheid dat de concurrentie nóóit een beter product kan aanbieden.

In het ADSL-tijdperk had je providers die hun eigen apparatuur in de wijkkasten hingen. Het enige stuk dat KPN nog deed was de koperen kabel van de wijkkast naar de voordeur. Daar kan je veel minder geld voor vragen, dus dat is veel minder winstgevend, en je loopt ook nog eens de kans dat de andere provider z'n DSLAM eerder upgrade naar een nieuwe DSL-variant en daarmee alle klanten wegkaapt. Geen wonder dat ze tegenwoordig overal GPON aanleggen!

[supersnathan94]

Dat is gegarandeerd geld voor het hele stuk vanaf de meterkast tot aan het datacenter, met de zekerheid dat de concurrentie nóóit een beter product kan aanbieden.

En dus nadelig voor de consument op 3 dingen:

1. geen prijs differentiatie
2. Als het slecht is, zit je vast en betaal je er de hoofdprijs voor.
3. een beter alternatief kán dan niet eens.

en je loopt ook nog eens de kans dat de andere provider z'n DSLAM eerder upgrade naar een nieuwe DSL-variant en daarmee alle klanten wegkaapt. Geen wonder dat ze tegenwoordig overal GPON aanleggen!

En weer nadelig voor de consument. Dat is gewoon een vendor lock-in. Een vast beheer gaat echt een ramp worden. Je ziet het nu al in wijken waar KPN alleenrecht heeft. Is letterlijk 25% duurder dan een ander een wijk verderop. Dat schiet toch niet op dan?

[Klaus_1250]

Er kunnen meerdere vezels in 1 aansluiting zitten. Had je vroeger bij de telefoon ook. Bij sommige glasvezelaasluitingen krijg je twee vezels binnen. Volgens mij was in het verleden 1 voor internet en de andere voor tv oid.

[robertwebbe]

Er komt 1 kabel binnen met 2 fibers. Beide zijn afgemonteerd in één FTU. Zie hier een foto van een voorbeeld in Harderwijk: robertwebbe in "[Ziggo Glasvezel] Ervaringen & Discussie"

Als je KPN hebt of neemt, gebruik je slot 2. Als je Delta hebt of neemt, gebruik je slot 1.

[wickydude]

Heb hier ook Delta (voorheen Caiway), woon ook in Harderwijk. Bij mij zit alleen die FTU en heb ik van Delta niet zo'n vierkant kastje maar een Nokia router XS-2426G-B

[robertwebbe]

Je krijgt alleen bij bepaalde abonnementen een losse ONT bij Delta. Of als je een internet pakket bij een andere aanbieder neemt zoals bijvoorbeeld Ziggo.

[eymey]

Het is wel 1 glasvezelaansluiting. DWZ, 1 grondplaat. Maar 2 vezels in dezelfde mantelbuis die binnen komt.

[sdk1985]

Zo zou het ook gewoon moeten zijn, maar dan met één netwerkbeheerder net als bij gas en stroom.

Jij hebt even gemist dat zowel op het spoor als stroom enorme capaciteitsproblemen bestaan? Juist door er een extra partij tussen te zetten krijg je daar problemen mee.

[Waah]

Nee, door de overheid daar zeggenschap over te geven krijg je problemen. Want beide worden rdt geregeld door de staat, en die doen de oren dicht als er decennialang gewaarschuwd word.

[sdk1985]

Nee, door de overheid daar zeggenschap over te geven krijg je problemen. Want beide worden rdt geregeld door de staat, en die doen de oren dicht als er decennialang gewaarschuwd word.

Het maakt eigenlijk niet zoveel uit wie je daar zeggenschap over geeft. Het probleem zit hem in de tegengestelde belangen.

Stel er is een dorp met 200 rijke inwoners die elk dagelijks 100.000 euro voor een trein kaartje bereid zijn te betalen. Voor de vervoerde is de business case direct rond. Die laat één trein rijden en haalt met die trein een omzet van 36.5 miljoen per jaar. Voor de beheerder van de infrastructuur is dat niet aan de orde. Die krijgt een vergoeding voor spoorgebruik, op basis van 1 per dag. Dus komt er geen treinstation en geen spoor. Natuurlijk een extreem voorbeeld, maar dat is het achterliggende mechanisme. De mogelijkheid tot geld verdienen zorgt voor de investeringen. Bij een pure infrastructuur partij die zelf geen eindproduct verkopen heb je echt een vreemde eend in de bijt en werk je eigenlijk tegen ons kapitalistische systeem in. Met als gevolg dus terugkerende capaciteits en kwaliteitsproblemen.

[Waah]

Met wel 1 belangrijk punt voor infrastructuur: Het heeft met capaciteits en kwaliteitsproblemen van doen (wat grappig is, want ons stroomnetwerk/spoornetwerk/communicatienetwerk behoort tot de snelste/beste op aarde) maar die zijn wel voor iedereen problematisch.

Infrastructuur moet gewoon overal beschikbaar zijn. De wereld waar enkel het dorp met 200 rijke inwoners een treinverbinding heeft, en een internetverbinding en stroom, daar hoef ik niet te wonen. Dan ga ik wel in de VS wonen.

[sdk1985]

Met wel 1 belangrijk punt voor infrastructuur: Het heeft met capaciteits en kwaliteitsproblemen van doen (wat grappig is, want ons stroomnetwerk/spoornetwerk/communicatienetwerk behoort tot de snelste/beste op aarde) maar die zijn wel voor iedereen problematisch.

Het spoor netwerk is duur, slaat steden over, is heel erg storingsgevoelig en heeft enorme capaciteitsproblemen. Sterker nog de HSL werkt na 26 (!) jaar nog steeds niet. Zeker nu de nachttreinen niet meer rijden is de bruikbaarheid behoorlijk laag voor wie niet in de randstad woont én tijd te veel heeft. Het stroomnetwerk lijkt mij duidelijk wat daar mis gaat. Wie nu zijn stroomaansluiting wil wijzigen van 1 fase naar 3 fase, want verduurzamen, krijgt niet eens een indicatie wanneer die upgrade kan worden uitgevoerd. Dat kan letterlijk tientallen jaren gaan duren. De mobiele netwerken zijn privaat aangelegd.

Infrastructuur moet gewoon overal beschikbaar zijn. De wereld waar enkel het dorp met 200 rijke inwoners een treinverbinding heeft, en een internetverbinding en stroom, daar hoef ik niet te wonen. Dan ga ik wel in de VS wonen.

Tja ga jij dat betalen? Dan vind ik dat helemaal goed. Graag overal in heel Nederland schoon drinkwater zonder pfas, glasvezel én coax voor backup, perfect mobiel bereik, een metro of treinstation binnen 500 meter en een 4 baanssnelweg binnen 3 kilometer voor regionaal transport.

[Reactie gewijzigd door sdk1985 op 28 september 2026 15:20]

[Sissors]

Maar dan heb je dus nul concurrentie meer. En ja dat kan, bij gas en stroom doen we het ook, strak gereguleerd. Maar tegelijkertijd snap ik niet echt welk probleem mensen hiermee willen oplossen. Het werkt momenteel toch best prima met meerdere netwerken parallel? Waarbij er concurrentie is tussen die netwerken?

[Tralapo]

Ik ken mensen waarbij er 3 glasvezelkabels het huis in komen en er 3 aansluitpunten in de meterkast zitten. En Ziggo zit er dan nog naast met Coax. Ik zie daar inderdaad het punt niet van.

[LooneyTunes]

Ik zie daar inderdaad het punt niet van.

Ik ben toch wel blij met 2 vezels van KPN en ODF. (en ja, de Ziggo coax ligt er ook nog, maar die sla ik uit principe over wegens wangedrag van hun).
Kan je ieder jaar makkelijker kiezen voor een nieuw of onderhandelen over je bestaande verbinding.

[Tralapo]

Op de vergelijkingssites kan ik ook elk jaar tientallen energieleveranciers "tegen elkaar uitspelen" en bonussen meepakken. Maar gelukkig heb ik niet 30 stroomaansluitingen in mijn meterkast.

[LooneyTunes]

Op de vergelijkingssites kan ik ook elk jaar tientallen energieleveranciers "tegen elkaar uitspelen" en bonussen meepakken.

Maar daarom betaal je ook een bedrag aan Liander/of whoever jouw netbeheerder is, onafhankelijk van de stroomboer.
Bij KPN betaal je extra als je een andere (niet-KPN dochter) provider dan KPN neemt. (kan alsnog goedkoper zijn, maar KPN blijft vangen)

Maar gelukkig heb ik niet 30 stroomaansluitingen in mijn meterkast.

Zou wel mooi zijn. Kan je goedkope stroom inkopen en op je 'dure lijn' verkopen

[lenwar]

Met als verschil dat diezelfde netwerkbeheerder bij stroom en gas ook gelijk de verplichte leverancier is. En dat de Eneco/Vattenval/Zonneplan/enz/enz/enz effectief alleen maar voor de facturatie (inclusief in/verkoop van de energieproducten) zorgen.

Het equivalent daarvan zou zijn dat je bijvoorbeeld 'altijd via KPN' tv-diensten hebt en het internet op gaat (inclusief diensten als DNS/DHCP/enz/enz/enz), maar dat op je factuur online.nl of Youfone staat (en dat zij de bandbreedte hebben ingekocht voor hun klanten.)

Ik heb begrepen dat in (delen van) Frankrijk, dat de glasvezelkabels naar een verdeelkast gaan, waar ze 'fysiek' gepatched/geswitched kunnen worden tussen ISPs. (Dus dat in een wijkkast (of op welk niveau dan ook) verschillende ISP's hun apparatuur hebben zitten, en dat je dus 'echt' op hun netwerk terecht komt vanaf daar.)
Dat zou denk ik de meest wenselijke situatie zijn. Dan kunnen de 'woning-kabels' van de gemeente zijn (eigendom, beheer eventueel door een derde), en dat het in de wijkkasten naar de betreffende ISPs gaat.

[wiseger]

Maar dat is het niet want de overheid heeft destijds de infrastructuur en de bedrijven die de infrastructuur bezitten, aan de markt verkocht.. Daardoor hebben de glasvezelkabels daadwerkelijk een eigenaar.

Wil je naar de situatie dat alle glasvezelkabels door één netwerkbeheerder beheerd gaan worden, dan zal de overheid alles terug moeten kopen wat ze destijds zelf aan de markt verkocht hebben. En daar heeft de overheid gene geld voor, de opbrengsten uit de verkopen zijn allang uitgegeven.

[thof]

Interessant, ik dacht dat KPN niet op netwerken van andere partijen wilde opereren?

[Janusch]

Totdat je geen andere keuze hebt... dan zouden ze alle klanten in Harderwijk potentieel mislopen.

Voordeel is minder netwerk aanlegkosten voor KPN. Nadeel is geen echte eigen beheer en prijsbepaling richting andere partijen die van je netwerk gebruik willen maken.

Hoe is dit tot stand gekomen in Harderwijk? Ondanks alle mogelijke lobby-praktijken van de grote aanbieders

[kameleon20]

Dit netwerk, de fysieke werkzaamheden, zijn door Van Gelder aangelegd. Onderdeel van KPN NetwerkNL.

Dit is dus al heel erg KPN, alleen eigendom en financiering ligt dus bij CAI Harderwijk en Bouwfonds CIF.

Hetzelfde is bij Edam-Volendam van toepassing, alleen zitten daar de Big Four (nog) niet allemaal op.

[Reactie gewijzigd door kameleon20 op 28 september 2026 10:03]

[Houtenklaas]

Er zijn een aantal "friendly" partijen waar ze zaken mee doen. Zonder uitzondering lokale partijen of een samenwerkingsverband zoals Glaspoort.

[Little Penguin]

Het heeft de voorkeur van KPN om via een eigen netwerk te opereren, aanbieden op netwerken van "lokale" aanbieders is echter niet uitgesloten. De definitie van eigen netwerk is dan sowieso inclusief Glaspoort (50% eigendom) en KPN zal Glasdraad (50% eigendom van Glaspoort) ook wel als zodanig beschouwen.

Hierbij het lijstje van de lokale aanbieders waarbij KPN over het netwerk van derden levert.

Overigens was het ook beleid van Ziggo om niet via het netwerk van derden te leveren en waar ze zelf de infrastructuur beheren is dat nog steeds zo, alleen als er geen eigen Ziggo-netwerk ligt leveren zij nu via het netwerk van Delta Fiber.

Verder is er sinds kort ook samenwerking tussen Delta en ODF, voor zover ik weet is die laatste echter alleen een uitbater van het netwerk zelf en hebben ze geen internetprovider-tak...

[_eLMo_]

Kan dit op het netwerk van Open Dutch Fiber niet ook al?

https://opendutchfiber.nl/nl/providers

Geen Ziggo en KPN though.

[Klaus_1250]

Het kan. Overigens, naast een glasvezel heb je ook nog een belichter nodig. Dus er zijn 3 partijen/lagen. ODF verzorgd alleen de fysieke laag (glasvezel). Afhankelijk van de provider besteden ze de belichting uit of verzorgen ze deze zelf. In dat laatste geval moeten ze dus wel de benodigde hardware in de wijkkasten plaatsen om de ODF fibers te kunnen belichten.

Dat zullen ze dus alleen doen als er genoeg vraag is. Ik denk dat dit meteen ook de reden is waarom men dus liever zelf de glasvezels aanlegt en alle 3 de lagen in beheer wil hebben.,

[PageFault]

Goede zaak, maar zeker niet de eerste gemeente: jaren geleden legde men in noord limburg glas aan in alle buitengebieden en kom je zonder kosten aangesloten worden als je bij één van de toen 6 deelnemende providers een jaar abonnement afsloot. Later aansluiten was iets van 450 euro of zo. Ik heb toen voor Tweak gekozen, toen deze nog bestond.

[Rarnec]

We hadden toch gewoon één netwerkbeheerder moeten opzetten voor glasvezel en alle aanbieders daarop laten leveren. Dat dit bijzonder is is belachelijk slecht. Nu gaan de meeste zelf glasvezel trekken…

[Reactie gewijzigd door Rarnec op 28 september 2026 11:13]

[eymey]

Tsja, in plaatsen waar Reggefiber een 'open' PtP netwerk heeft aangelegd (waar aansluiting bij de consument in de meterkast 1 op 1 matched met 1 aansluiting in de PoP) zou Ziggo ook allang kunnen leveren.

Ze kunnen desnoods gewoon hun CATV signaal optisch tot in de meterkast brengen en daar met dezelfde apparatuur werken als op de coax kabelaansluitingen.

Nou is glasvezelinternet dus niet helemaal vergelijkbaar met het stroom- water- of gasnet, want anders dan bij deze 3 (Precies dezelfde stroom, precies hetzelfde gas of precies hetzelfde water) zit er bij ISP's en in de gebruikte techniek wel degelijk heel veel verschil.

Maar zoals Reggefiber het dus in veel plaatsen heeft aangelegd zou het wat mij betreft gewoon overal moeten zijn. 1 beheerder van de fysieke infra en de PoP lokaties, meerdere operatoren in die lokaties. Maar goed, dit kost wel veel meer moeite, en is intensiever in onderhoud en lastiger te fixen bij kabelbruik

[ccnl]

@EvelineM Volgens CAI Harderwijk is dit de eerste gemeente in Nederland waar dat mogelijk is

In gemeente Edam-Volendam hebben zelfs 14 providers (ook alle 4 Ziggo, KPN, Odido, Delta) sinds lange toegang tot (hoe toevallig) CAI glasvezel

[Raindeer]

Delta levert haar diensten niet in Edam-Volendam.

[ccnl]

https://opendutchfiber.nl/nl/nieuws/delta-gaat-ook-diensten-leveren-over-glasvezelnetwerk-open-dutch-fiber

De afspraak van de gemeente geldt voor ODF https://www.nlconnect.org/nieuws/geen-dubbel-netwerk-in-edam-volendam, dus Delta gaat ook binnenkort daar leveren.

[Raindeer]

Nee... De samenwerking van de gemeente Edam-Volendam en Glasdraad kocht het netwerk van ODF, voor zover dat er was in 2024. Dat is waar het bericht op NLconnect over gaat. Dat bericht is ook al meer dan 2 jaar oud.

Dat betekent dat sinds die tijd er geen ODF meer is in Edam-Volendam. Het bericht van Delta via ODF is van 2 weken geleden. Dat bericht geldt dus voor de bestaande voetprint van ODF. Die bestaande voetprint van ODF bevat dus niet Edam-Volendam. Daarmee is de afspraak van Delta met ODF niet geldig voor Edam-Volendam.

ODF ligt wel in Zeevang, wat ook in de gemeente Edam-Volendam ligt. Dat was een project van E-Fiber dat gekocht is door ODF.

[ccnl]

Als ik b.v. de postcode 1473PD check, is nog steeds ODF, van de eigenaar nog niet veranderd.

[Raindeer]

Dat is een postcode in Warder aan de straat Warder. Zoek maar op 1473PD60. Deze staat wel op de lijst bij ODF, maar niet bij Glasdraad. Warder is niet onderdeel van het gebied van het kabelnetwerk van Edam-Volendam.

Het lijkt er op dat je denkt dat het kabelnetwerk van de plaatsen Edam-Volendam lag in de gehele gemeente Edam-Volendam, zoals deze nu is. Dat is onjuist. Hiervoor zijn meerdere redenen:

1. Het kabelnetwerk is aangelegd in de jaren 80 in de stad Edam en het dorp Volendam. Het werd niet uitgebreid naar de omliggende polders.
2. De gemeente Zeevang is pas in 2016 gefuseerd met de gemeente Edam-Volendam.
3. De postcode die je geeft is van Warder wat in de jaren 80 in de gemeente Zeevang lag.
4. In Warder heeft Ziggo een kabelnetwerk. Dat is niet waar het kabel netwerk van de gemeente Edam-Volendam lag. Dit was waarschijnlijk UPC gebied.
5. De stichting Zeevangnet is in 2015-2018 samen met E-Fiber bezig geweest met het uitrollen van glasvezel in de gemeente Zeevang. Daar hoort Warder ook bij. Zeevangnet is verkocht aan E-fiber. E-Fiber is verkocht aan ODF.
6. De gemeente Edam-Volendam heeft haar kabelnetwerk tot een paar jaar geleden nooit verkocht, noch verzelfstandigd. De gemeente leverde altijd de Basis-TV dienst. Ziggo mocht de pluspakketten, internet en tv leveren.
7. De beslissing om het kabelnetwerk van de gemeente Edam-Volendam te verglazen is pas in 2022-2023 genomen. Toen lag er al een glasvezelnetwerk van ODF in de voormalige gemeente Zeevang, wat eigendom was van ODF.
8. ODF besloot zelfstandig en in concurrentie met Glasdraad/Gemeente haar glasvezel uit te rollen in Edam en Volendam. Daar heeft ze uiteindelijk toch vanaf gezien en dat deel van het netwerk dat toen klaar was heeft ze verkocht aan Glasdraad.
9. KPN, Ziggo en Odido hebben besloten om in Edam-Volendam over het netwerk van Glasdraad hun diensten aan te bieden. Delta heeft besloten dit niet te doen.

Ik hoop dat het je nu duidelijk is, dat je een postcode uit Warder niet kunt gebruiken als bewijs dat je gelijk hebt. Dat is een andere locatie, waar de gemeente Edam-Volendam niet betrokken was bij de exploitatie van een kabelnetwerk noch de bouw van een glasvezelnetwerk.

[chantalcoolsma]

Vorige week stond er weer zo'n deurverkoper van KPN voor de deur. Of ik niet echt ook Glaspoort aansluiting wil. Heb al ODF/Odido. Prima zo.

[AcidBanger]

Gewoon alles alvast naar binnen laten leggen joh. Mocht je dan willen overstappen is het geen gezeur met wachttijden van weken/maanden.

[xFeverr]

Zou ik altijd doen. Je kunt ook betere prijzen krijgen als je adres op meerdere netwerken te bereiken is. En een provider ziet ook dat je meer keuze hebt, dus kunnen ze je ook betere voorstellen doen.

Voor iemand die alleen de Ziggo-lijn heeft gaat Ziggo niet zoveel moeite doen bijvoorbeeld. Wat wou je doen? Weg? Naar wie?

Maar zodra Ziggo ziet dat je glasvezel krijgt komen ze opeens op de proppen met campagnes dat hun netwerk veel beter zou zijn, en dat je dat al kent, en al die andere onzin.

Concurrentie is hier echt beter.