Belgisch satellietbedrijf wint miljardencontract voor Starlink-alternatief EU

De Belgische satellietfabrikant Aerospacelab heeft een EU-contract gekregen ter waarde van 2,4 miljard euro om 264 satellieten te maken voor het IRIS²-netwerk. Dat satellietnetwerk is bedoeld voor internetcommunicatie door Europese overheden en defensieorganisaties. Aerospacelab gaat driekwart van de IRIS²-satellieten maken.

Het in 2018 opgerichte Waalse bedrijf gaat 264 van de geplande 348 IRIS²-satellieten maken, schrijft de Belgische krant Het Laatste Nieuws. Het overgrote deel, 330 stuks, komt in een lage omloopbaan rond de aarde. De overige 18 stuks komen in een middelhoge baan.

De lancering van de eerste satellieten staat gepland voor 2029. Tegen 2030 moet dit een satellietnetwerk opleveren dat Europa een soeverein, veilig en veerkrachtig communicatieplatform geeft. Dit meldt de fabrikant vandaag in een persbericht.

Soevereine satellietcommunicatie

Aerospacelab is met dit miljardencontract een belangrijke hoofdaannemer voor het IRIS²-project (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite) van de Europese Unie. Dat project voor internetcommunicatie via satellieten is een alternatief voor het Amerikaanse Starlink-netwerk, maar wel alleen bestemd voor overheden, instellingen, defensieorganisaties en veiligheidsdiensten.

Een belangrijk doel van IRIS² is dat dit communicatiesysteem bestand is tegen buitenlandse bemoeienis en verstoringen. Verder moet het systeem in handen zijn van Europese instellingen en daarmee van Europese burgers.

Satelliet boven Europa. Bron: Aerospacelab

Reacties (113)

[Caelestis]

alleen bestemd voor overheden, instellingen, defensieorganisaties en veiligheidsdiensten.

En vervolgens

Verder moet het systeem in handen zijn van Europese instellingen en daarmee van Europese burgers.

In handen van ons maar we worden evengoed gedwongen om Starlink te gebruiken...

[bilgy_no1]

Hoezo gedwongen om Starlink te gebruiken? Het overgrote deel van Europa heeft prima dekking met 4G of 5G. Ja natuurlijk zijn er een handvol mensen met een vakantiehuis in Lapland-Buiten, maar >90% van de Europeanen woont in gebieden met goede 4G of 5G dekking. En dan zijn er in de ontbrekende 10% ook nog gebieden waar wel vaste internettoegang is.

[morphje]

Ik denk dat er vooral bedoeld wordt dat het een valse belofte is. De deelzin "en daarmee van Europese burgers" impliceert dat wij (normale burgers) er ook wat aan hebben.

Maar niks is minder waar. Alleen de overheden mogen er gebruik van maken. Het zijn dus een hoop woorden van weinig betekenis. Leuk dat de EU poppetjes een souverein draadloos netwerk hebben, maar meer dan marketing woorden zijn het niet (voor normale burgers)

In die zin worden reguliere burgers dus "gedwongen" om te gebruik te maken van starlink. Hoewel die dwang alleen gelimiteerd is tot situaties waarbij satelliet de enige optie is. En ik snap dat anderen daar weer graag over willen vallen, terwijl dat dat niet het kernprobleem is.

[Reactie gewijzigd door morphje op 10 september 2026 15:26]

[_Pussycat_]

Maar niks is minder waar. Alleen de overheden mogen er gebruik van maken. Het zijn dus een hoop woorden van weinig betekenis. Leuk dat de EU poppetjes een souverein draadloos netwerk hebben, maar meer dan marketing woorden zijn het niet (voor normale burgers)

Internet voor europese legers is broodnodig, en je wilt niet, zoals Oekraïene nu, bij Elon Musk moeten bedelen om alsjeblieft internet te mogen gebruiken om je te verdedigen. Het leger wat je moet verdedigen tegen de russische hordes is niet "de EU poppetjes".


Daarvan afgezien: Ik denk dat civiel gebruik de bedrijven veel meer op scherp zou zetten dan makkelijke overheidscontracten. Uit practische redenen lijkt het me dus wel nuttig als ze echt moeten concurreren.

[azortje]

Nogal overdreven om te stellen dat Oekraïne “bij Elon Musk moet bedelen om alsjeblieft internet te mogen gebruiken om zich te verdedigen”. Starlink is sinds het begin van de invasie cruciaal geweest voor het Oekraïense leger, en SpaceX heeft die ondersteuning gelijk al actief geleverd, inmiddels al ruim vier jaar. Je kunt prima beargumenteren dat afhankelijkheid van één commerciële -non EU- aanbieder zeer ongewenst is, maar doen alsof Oekraïne voortdurend bij Musk om toestemming moet smeken is voornamelijk framing.

[_Pussycat_]

Ze mochten op de Krim het niet gebruiken, want Musk moest "de 3e Wereldoorlog verhinderen" door russische schepen te beschermen, en ze mogen het tot vandaag niet in rusland gebruiken.

En ja, ze smeken steeds weer of dat alsjeblieft niet toch zou mogen.

[arjankoole]

Kleine correctie: Musk heeft het gebruik van Oekraïnse starlink om russische doelen te raken wat versoepeld. Maar het is een enorme afhankelijkheid van een grillige persoonlijkheid waar denk ik niemand blij mee is.

[0rbit]

Waarom moet Musk zijn bedrijf voor iemands karretje laten spannen? Wat is daar grillig aan?

[arjankoole]

Waarom moet Musk zijn bedrijf voor iemands karretje laten spannen? Wat is daar grillig aan?

Het grillige is dat de man, afhankelijk van de hoeveelheid ketamine, vaker van mening veranderd dan sommige mensen met hun ogen knipperen.

Hij lijkt de laatste tijd wel wat stabieler, maar vertrouwen kan ik 'm echt niet.

Hij is gewoon akkoord gegaan met de contracten voor starlink die dit mogelijk maken. Dat is niet voor iemands karretje laten spannen, dat is gewoon business.

[GigaHenk]

Je doet nu net alsof Musk de enige Big Tech leader is die je niet kan vertrouwen. Terwijl al deze week blijkt dat zo'n beetje alle smart TV fabrikanten actief data verzamelen. En dan hebben we het nog niet eens over Meta's onthullingen (censuur/verslavings logartitmen)

Dit soort bedrijven hebben gewoon verschillende belangen (burgers, aandeelhouders, overheden, geheime diensten) en proberen die zo goed mogelijk te managen. Lijkt me geen eenvoudige opdracht. Musk wil er nu een andere swing aan geven door censuurverzoeken te openbaren. Eens zien hoe dat uitpakt.

[arjankoole]

Nee, dat maak jij er van. Het topic is satelliet internet, iets waar Musk iets mee van doen heeft, en bovendien grillig gedrag heeft vertoond.

Ik vertrouw m'n smartTV ook niet, daarom staat ie in een geïsoleerd vlan.

[azortje]

Kun je toelichten welk grillig gedrag hij/SpaceX precies zou hebben vertoond aangaande het leveren van Starlink dienstverlening aan Oekraine? Voor zover bij mij bekend is daar geen sprake van.

[azortje]

Het gebruik op russisch grondgebied zat al die jaren veel genuanceerder dan je hier voor doet komen. Het activeren van de service boven russich grondgebied zou ook betekend hebben dat russische soldaten illigaal gebruiken konden maken van de service.

Het gebruik voor offensieve doeleinden op de krim werd inderdaad -in lijn met de TOS- ook niet toegestaan. Het voornaamste gebruik van Starlink is echter gewoon door troepen op de grond. Jouw afschildering van de situatie dat constant smeken nodig is om Musk er van te weerhouden om de toegang tot Starlink zou ontzeggen wordt gewoon niet ondersteund door de actieve ondersteuning en acties die SpaceX heeft ondernomen op het gebied van het leveren van ontvangers, het afslaan van cyberattacks door Rusland op het Starlink netwerk enz.

[_Pussycat_]

Het activeren van de service boven russich grondgebied zou ook betekend hebben dat russische soldaten illigaal gebruiken konden maken van de service.

Niet echt. Je zou Oekraïense drones apart kunnen registreren, zoals ze nu eindelijk doen in grensgebieden, of je zou alleen snel bewegende objecten kunnen toelaten, zodat alleen drones functioneren.

Het gebruik voor offensieve doeleinden op de krim werd inderdaad -in lijn met de TOS- ook niet toegestaan.

Musk moest het ook niet toestaan. Maar verzoeken heeft hij afgewezen, en Biden (ook altijd bang voor "escalatie"....) wilde hem hem ook niet opleggen blijkbaar.

Jouw afschildering van de situatie dat constant smeken nodig is om Musk er van te weerhouden om de toegang tot Starlink zou ontzeggen wordt gewoon niet ondersteund (...)

Dat heb ik niet gezegd. Lees nog eens, ze smeken de hele tijd om het in rusland te mogen gebruiken. En dat mogen ze nog steeds niet.

[azortje]

Niet echt. Je zou Oekraïense drones apart kunnen registreren, zoals ze nu eindelijk doen in grensgebieden, of je zou alleen snel bewegende objecten kunnen toelaten, zodat alleen drones functioneren.

Dat kan nu inderdaad, maar dat zou al die jaren betekend (verleden tijd) hebben dat de Russische soldaten het ook konden gebruiken. En dus zat het veel geunanceerder.

Dat heb ik niet gezegd. Lees nog eens, ze smeken de hele tijd om het in rusland te mogen gebruiken. En dat mogen ze nog steeds niet.

Nu bevestig je precies mijn punt. Het niet toestaan van gebruik in Rusland is een veel beperktere uitspraak dan hoe je het eerst neerzette. " en je wilt niet, zoals Oekraïene nu, bij Elon Musk moeten bedelen om alsjeblieft internet te mogen gebruiken om je te verdedigen.".
Dat is de afschildering waarvan ik aangaf dat deze overdreven was en welke je nu zelf nuanceert.

[_Pussycat_]

aaaaahhhh, nu snap ik je misverstand. Verdedigen is voor mij terugslaan in rusland. Verdedigen doe je door raffinaderijen en olieexport en soldaten en schepen en vliegtuigen en de complete economie in rusland te vernietigen.

Verdedigen à la Biden, en dus de russische soldaten zich fijn in eigen land veilig laten verzamelen en zich laten opstellen tot de seconde dat ze de grens over komen, is gegarandeerd verliezen.

In die zin moet ik tandenknarsend toegeven dat Trump geholpen heeft door zich af te keren, zodat de Oekraïeners het zelf beter aan kunnen pakken in plaats van westerse hulp te krijgen met cursussen "niet escaleren".

[Reactie gewijzigd door _Pussycat_ op 16 september 2026 13:13]

[azortje]

Er is geen sprake van een misverstand aan mijn zijde, je gedachtegang zal niemand zijn ontgaan. En ja offensieve acties zijn een vorm van verdediging, maar dat gelijk stellen aan de gehele verdediging is gewoon geen goede afspiegeling van de werkelijkheid.

Er is geen ander Westers bedrijf dat Oekraïne met zoveel proactiviteit, schaal, snelheid, vrijgevigheid en impact heeft geholpen als SpaceX. Maar laten we vooral cynisch blijven doen en Elon blijven bashen.

[_Pussycat_]

Okee, laat het me aanpassen: "Je wilt niet, zoals Oekraïne, bij Starlink moeten smeken om het ook bij offensieve acties in te mogen zetten."

Zo beter?

Het nut van SpaceX en de enorme impact is me heel duidelijk, maar tegelijkertijd is de rol van Elon op zijn minst ambivalent. Je kunt niet op hem rekenen.

[azortje]

Ja

Ik ben het hier volledig mee eens!

[Sander]

Tegelijkertijd heeft Musk het op bepaalde momenten laten uitzetten als Oekraïne dingen deed die hij niet goed vond… en dat is exact waarom ik heel blij ben dat de EU zelf aan de slag gaat.

nieuws: SpaceX: door maatregelen kan leger Oekraïne Starlink niet inzetten voor drones

[azortje]

Zou correcter zijn om te stellen dat SpaceX maatregelen heeft getroffen om inzet van de service in strijd met de voorwaarden/afspraken te beperken.

Dat is namelijk wat er wel in het artikel staat. Je gebruikt het nu om je eigen interpretatie kracht bij te zetten, terwijl dat er helemaal niet staat.

[Juggernaut1987]

De discussie gaat er hier niet om of er internet voor Europese defensie doeleinden nodig is of niet. Het gaat erom dat we als burger "eigenaar" worden van een dienst die we niet mogen gebruiken. We zijn geen eigenaar, we zijn geldschieter. Deze projecten worden immers volledig met Europees belastinggeld opgetuigd.

[ejay79]

Jij was bij de besprekingen en kent alle context? Ik denk dat je iets teveel NPO luistert en Hollywood films hebt gekeken.

Wéér 2,4 miljard voor zinloze oorlogvoering. En ja, wij houden de oorlog net zo hard in stand.
Alsof die "Russische hordes" om de hoek staan, wtf hebben ze uberhaupt te zoeken in Nederland? We hebben hier niets van waarde, echt niet.


De anti Musk, anti Poetin, anti China en anti Trump retoriek op dit - inmiddels eenzijdig politieke platform - is ronduit lachwekkend. Oh ja, anti Wilders en anti Baudet was ik nog vergeten.

[_Pussycat_]

Jij was bij de besprekingen en kent alle context? Ik denk dat je iets teveel NPO luistert en Hollywood films hebt gekeken.

Ik ken genoeg context, ja. Alle context kent niemand, zulke dooddoeners kun je achterwege laten.

Wéér 2,4 miljard voor zinloze oorlogvoering.

Beklaag je bij de russen. Ik vind oorlog ook nutteloos, meneer poetin helaas niet.

Alsof die "Russische hordes" om de hoek staan, wtf hebben ze uberhaupt te zoeken in Nederland? We hebben hier niets van waarde, echt niet.

De russische hordes proberen al jarenlang Dobropillya en Slovyansk te veroveren. Volgens mij heeft Nederland meer te bieden dan die dorpjes. Toch heeft meneer poetin er tienduizenden levens voor over. En de russische hordes hebben daar ook niets te zoeken, of wel dan?

De anti Musk, anti Poetin, anti China en anti Trump retoriek op dit - inmiddels eenzijdig politieke platform - is ronduit lachwekkend. Oh ja, anti Wilders en anti Baudet was ik nog vergeten.

Belicht eens de positieve kanten van poetin, dan. Vertel me eens hoe hij de wereld beter maakt. Want ik ben heel eenzijdig bezig blijkbaar.

[uncle_sjohie]

Het is "in handen van EU burgers", dat is niet synoniem met "te gebruiken door". De paleizen in Nederland zijn ook in handen van ons Nederlandse burgers, want eigendom van het Rijksgvastgoedbedrijf, maar dat betekent niet dat jij en ik er kunnen slapen.

[arjankoole]

overigens stellen ze op de IRIS2 website dat 't ook voor burgers is:
https://www.euspa.europa....ramme/secure-satcom/iris2

[cobaco]

met het relatief beperkte aantal satellieten satellieten van IRIS2 lijkt me dat doodgewoon niet realistisch

[arjankoole]

met het relatief beperkte aantal satellieten satellieten van IRIS2 lijkt me dat doodgewoon niet realistisch

Ze proberen niet starlink te zijn. Het hoeft niet wereld dekkend te zijn, het moet Europa dekkend zijn. Daarnaast is Europa qua breedband penetratie enorm ontwikkeld. Het is niet zoals Amerika waar je enorme gebieden hebt zonder enige vorm van dekking van andere communicatie methodieken. In dat aspect zal het gebruik vele malen lager zijn.

Zweden heeft zelfs al zoiets voor Zweden zelf, in de vorm van sky-dsl, wat ook via sat loopt.

[0rbit]

Ik ben even aan het rekenen gegaan. IRIS2 kan daadwerkelijk met het genoemde nummer aan LEO en MEO satellieten 24/7 coverage bieden. Het verschil met StarLink zit hem niet zo zeer in de coverage, maar in de bandbreedte. En dat punt blijft gewoon staan. Alhoewel de EU claimt dat IRIS2 ook voor consumenten is, is de praktijk dat het voor overheden en misschien een paar bedrijven interessant is. Er is simpelweg niet de bandbreedte om zeg 100 miljoen burgers van internet te voorzien. Dat is ook geen probleem; er zijn genoeg alternatieven.

Het probleem is dat dit artikel dit wel zo presenteert en de EU ook.

[arjankoole]

Er is simpelweg niet de bandbreedte om zeg 100 miljoen burgers van internet te voorzien. Dat is ook geen probleem; er zijn genoeg alternatieven.

Volgens mij is dat ook niet het doel, omdat er geen noodzaak is om zoveel mensen van internet te voorzien. Europa staat stijf van de breedband penetratie.

En het gaat vooral om de keuze hebben om niet amerikaans te hoeven gebruiken. Er zullen consumenten zijn die roepen 'ik heb niets te verbergen' (daar heb ik een mening over, natuurlijk), en er zullen consumenten zijn (zoals ik) die absoluut niet via amerikaanse communicatie willen. Maar zelfs dan zal 't alleen als backup gebruikt worden door mij. Of in de camper als dat ding er ooit komt.

[Niemand_Anders]

Dat gaat niet. LEO is niet geostationair. Daarvoor moet je hoger zitten, maar ze vliegen ook weer niet veel de wereld over, het bestrijkt eenveel groter deel dan alleen Europa.

Nederland heeft inderdaad een zeer hoge breedband dichtheid, maar dat is niet alle west Europese landen het geval. In Portgual, Spanje, Frankrijk, Italie en zelfs delen van Oostenrijk is die penetratie wil minder. Portugal, Spanje en Italie geven momenteel gratis huizen weg om te voorkomen dat dorpen straks zonder inwoners zitten. Daar ligt geen glasvezel en is ook geen 4G/5G mast beschikbaar. Die zitten vaak nog op 3G want heeft groter bereid tegen een lagere internet snelheid. Ik heb sinds 2021 een tweede woning in Oostenrijk zo'n 3,5km vanaf het centrum van Kitzbuhel op een berghelling (absolute hoogte is 980 meter). Ik heb alleen een elektriciteit en koperen telefoonaansluiting. Die is niet actief, want zit te ver van de centrale voor bruikbaar DSL. Drinkwater en diesel wordt opgeslagen in grote ondergrondse tanks. Voor riool heb ik een septische tank. Ik heb hier wel 4G, maar die snelheid kwam niet boven 800kbps uit (down). Dankzij Starlink heb ik nu wel toegang tot breedband en kan ik zo'n 6 maanden per dag (dec, jan, feb, mrt, jul, aug) vanuit Oostenrijk werken en heb ik remote toegang tot mijn werkpc in Kleve (net over de grens bij Nijmegen).

Maar zelfs in Nederland zijn er ontzettend veel bedrijven in het buitengebied welke Starlink nodig hebben voor breedband internet. Als jij op vakantie via je mobiel naar Netflix of YouTube kijkt, weet je hoe irritant het is als je continue een blokkade naar elke 5GB moet opheffen.

[arjankoole]

Ik denk dat er vooral bedoeld wordt dat het een valse belofte is. De deelzin "en daarmee van Europese burgers" impliceert dat wij (normale burgers) er ook wat aan hebben.

Als ik naar Oekraïne kijk , denk ik dat we er zeer zeker wat aan hebben als burgers.

Helemaal als ik kijk naar de acties van onze 'bondgenoot' Amerika, recentelijk.

Een soeverein EU satcom netwerk is in ons aller belang.

Van de website van IRIS2 overigens:

This multi-orbital constellation will combine the benefits offered by Low Earth (LEO) and Medium Earth Orbit (MEO) satellites. It is set to provide secure communication services to the EU and its Member States as well as broadband connectivity for European citizens, private companies and governmental authorities.

dus ook voor burgers.

bron: https://www.euspa.europa....ramme/secure-satcom/iris2

[Reactie gewijzigd door arjankoole op 10 september 2026 16:47]

[hongmietje]

Alleen zijn Oekraïeners geen EU-burgers.

[Ling]

Maar wel Europese burgers. In de Engelse tekst word daar een expliciet onderscheid in gemaakt.

[0rbit]

Dan zijn de meeste Russen ook Europese burgers.

[arjankoole]

Irrelevant. Iris2 is voor Europa. Niet alleen de EU.

En wij zijn er enorm bij gebaat dat we niet een nieuwe genocide zien in Oekraïne.

[bilgy_no1]

van ≠ voor

Het staat er duidelijk volgens mij. Die Europese instituties zijn van ons als burgers. Dat is dus niet hetzelfde als dat het rechtstreeks voor gebruik door burgers is. Datzelfde geldt voor zoiets als een marineschip. Die uiteindelijk van alle burgers, maar als burger kun je er niet zomaar gebruik van maken...

Internet dienstverlening voor commerciële doeleinden laat Europa over aan de markt. We zijn immers geen Sovietunie.

[0rbit]

Het begint er echter al jaren steeds meer op te lijken.

Centraal gestuurde economie. Centrale organen voor het maken van wetgeving voor de gehele EU, die alle leden van het Brusseler-Pact moeten implementeren, zoniet, dan volgt straf. Een gecoordineerde (of niet gecoordineerde) immigratiepolitiek, waarbij de buitengrenzen niet echt bewaakt worden en de binnengrenzen niet eens bewaakt mogen worden. Centrale verdeling van onderzoeksgelden, maar alleen voor onderwerpen die binnen de ideologie passen (SDG, LGHDTV+). De president van de Europese Centrale bank is een veroordeelde crimineel die voor nalatige omgang met belastinggeld werd veroordeeld. Het leverde haar natuurlijk geen strafblad op, want ze werd als "te belangrijk" geacht. Dan het geklungel van Von der Leyen met haar smsjes. We hebben niet voor niets aanbestedingswetten. Daar moet Von der Leyen zich natuurlijk niet aan te houden; die regelt zo'n contract wel even direct en in het geheim met de baas van Pfizer persoonlijk (overigens 10 (!) inentingen per persoon, tegen een ziekte (Omikron-variant) die op dat moment al minder dodelijk dan de jaarlijkse griep was).

Dus tja. De EU is naar het schijnt minstens net zo corrupt als de Soviet-Unie destijds was. Men verstopt het echter beter en de burger is te goedgelovig. De burgers van de Soviet-Unie wisten dat ze belazerd werden. De politici wisten dat de burgers dit wisten. En de burgers wisten dat de politici dit wisten. Toch gebeurde er niks.

Je mag er bijna geen kritiek op hebben.

[bilgy_no1]

Je mag in Europa gelukkig overal kritiek op hebben.

Ik denk echter dat je een aantal zaken verwart. De basis van de EU bestaat uit verdragen die de lidstaten vrijwillig zijn aangegaan. Hoofddoel is een gezamenlijke markt waardoor Europese bedrijven makkelijker binnen het gebied van de EU kunnen exporteren. Dit is de Single Market.

Verder zijn er standaarden voor de democratische rechtsstaat waaraan de lidstaten zich hebben gecommitteerd. Hieronder vallen de rechten van bijvoorbeeld homo's en andere minderheden. Dan kun je de EU er de schuld van geven dat die minderheden worden beschermd, maar iedere lidstaat van de EU heeft er zelf voor getekend door toe te treden tot het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens.

Uit de Single Market vloeien ook weer andere zaken voort, zoals bijvoorbeeld milieubescherming. Want stel dat lidstaat A een milieumaatregel invoert mbt het lozen van giftige afvalstoffen, dan zouden bedrijven een fabriek in lidstaat B neerzetten waar gewoon wordt geloosd en alsnog exporteren naar lidstaat A. Voor bedrijven en burgers is het bovendien wel handig als overal in de Single Market dezelfde regels gelden. Ik kan er dan in principe op vertrouwen dat een aardbei uit Spanje net zomin met kankerverwekkende bestrijdingsmiddelen is behandeld als een aardbei uit een Westlandse kas.

En ja er wordt samengewerkt op het gebied van migratieproblematiek. Dat heeft ook weer te maken met de Single Market, want een van de uitgangspunten is vrij verkeer van goederen, diensten en personen. Het bewaken van die buitengrenzen is aan de grenslanden van de EU (is geen EU-taak), maar die landen worden in vlagen overspoeld. De realiteit is ook dat de meeste migranten naar de rijkere landen willen die juist geen grensstaat zijn. Het lijkt mij niet meer dan logisch dat er dan wordt samengewerkt om het probleem op te lossen. Mooi dat zoiets binnen de kaders van de EU kan worden aangepakt ipv ieder land voor zich.

Ins en outs van het individuele handelen van Von der Leyen weet ik niet genoeg van. Maar het is in elk geval onterecht om de hele EU daarmee gelijk te stellen.

Sowieso belangrijk om te beseffen dat de EU eigenlijk maar weinig kan doen en bepalen zonder de expliciete en in de meeste gevallen unanieme goedkeuring van alle lidstaten. Alles waar mensen graag over klagen bij Europa is dus door de democratisch verkozen regeringen van hun eigen land ooit goedgekeurd.

Nationale politici leggen desondanks graag de verantwoordelijkheid bij "Brussel" om hun handen niet te branden als er ergens over wordt geklaagd. Ik vind dat maar laffe politici.

Ik ben zelf overigens ook geen voorstander van ongebreideld meer verantwoordelijkheden naar Brussel te schuiven. Daarvoor werkt het nog niet democratisch genoeg en is er nog teveel invloed van sector-lobby's. Ook zie ik liever eerst een versterking van de Europese rechtsstaat voordat er nog meer landen bijkomen. Ik ben dus zeker niet kritiekloos, maar Europa is ook zeker niet de oorzaak van alle problemen zoals sommige politici ons willen laten geloven.

En tot slot: ik denk dat je weinig besef hebt van de aard van de Soviet-Unie en hoe die planeconomie werkte. Dat hebben we hier zeker niet.

[Reactie gewijzigd door bilgy_no1 op 11 september 2026 13:24]

[murkienl]

"En daarmee voor europese burgers" is in deze dan ook niets meer dan een slecht excuus om de miljardeninvestering van het burgergeld goed te praten.

[Brazos]

Nee het impliceert dat het eigendom is van Europese burgers (die eigenaar zijn van publieke instellingen). Niet dat we dat (direct) als consument kunnen gebruiken.

[xxs]

Kom je wel eens bij onze oosterburen?
Het valt daar echt tegen qua dekking is mijn ervaring.

[mavaros]

Die wonen dan wel op een tafellaken, terwijl wij hier op een postzegel wonen. en op wat gebieden na, compleet vlak zijn.

[RPGD]

Zelfs midden in Berlijn was het af en toe nog behelpen de laatste keer dat ik er was in 2025.

[arjankoole]

Ja natuurlijk zijn er een handvol mensen met een vakantiehuis in Lapland-Buiten

De Zweden en Sami hebben al sky-dsl, wat ook sat internet doet.

[FreakNL]

Denk eens aan Nederlandse rederijen/maritieme dienstverleners. En de Koninklijke Marine! Die zitten nu allemaal op Starlink omdat er geen beter (NON US) alternatief is. Ja, OneWeb, maar dat is lang nog niet zo volwassen. Bovendien is dat ook geen EU bedrijf...

/edit
De marine zou overigens wel overkunnen naar IRIS² natuurlijk

[Reactie gewijzigd door FreakNL op 10 september 2026 18:29]

[murkienl]

Ben je wel eens wat dieper Duitsland in geweest? Of gemiddeld België? Daar is echt geen sprake van goede 4G/5G dekking.

Over de databundels maar niet te spreken.

Voor een consumenten Starlink krijg je onbeperkte data voor net geen €90 per maand.

4G/5G alternatieven met een dergelijk aanbod zijn ver te zoeken. Laat staan voor die prijs.

[bilgy_no1]

Hoezo? Ik betaal €22,50 voor onbeperkt 5G op 400 Mbit. Dat geeft me iedere maand dus onbeperkt 5G in NL en 60GB in Europa (EU).

Ik ben vaak in België en eigenlijk nooit een probleem met bereik.

Er zijn vast wel use cases voor mensen in Europa, maar die (relatief kleine) aantallen maken het nogal lastig om alleen daarvoor een Europees satellietnetwerk van tienduizenden units te lanceren.

[murkienl]

Is dat in een mobiele router (data only) of op je mobiel? En 60 GB in Europa is geen "Unlimited" Roam zoals ik als voorbeeld nam. Dat is usecase waarbij men is aangewezen op Starlink.

Afhankelijk van het vaargebied van binnenvaartschepen kiezen wij ook voor 5G óf Starlink maar er zijn verdraaid veel gebieden waar 4G/5G gewoon niet goed genoeg is.

[bilgy_no1]

Ja nu heb je het over binnenschepen. Die gaan per definitie meestal door de gebieden met de minste dekking. Er zijn er ook maar iets van 10.000 van in Europa. Precies het soort niche use case die ik bedoelde.

[murkienl]

In dat geval is het áltijd een niche use case. Je kunt dit niet vergelijken met een mobiele telefoon abonnement met limited roaming data.

Dat is met een Europees alternatief "voor de Europese burger" exact hetzelfde. Dit vergelijken met een normaal mobiel abonnement is appels met peren vergelijken.

[BlackTalpa]

Ik ben anders maar wat blij met Starlink. Bij mij thuis is geen coax of glasvezel beschikbaar. Via de koperlijn haal ik hooguit 4 Mbps. Mobiel is binnenshuis het bereik zeer wisselend, met gemiddeld zo’n 20 Mbps download en 2 Mbps upload.

En oh ja: ik woon gewoon in Nederland, op ongeveer 3.000 km van de Noordkaap. 😉

[bilgy_no1]

Ik ben blij voor je dat er een oplossing is.

[vbmot]

Willen we echt dat onze telecom operators richting Starlink worden geduwd voor D2C/NR-NTN achtige oplossingen? Ja, Europa heeft een behoorlijk goede terrestrial dekking over het algemeen, maar er blijven gaten die vanwege bijvoorbeeld geografische omstandigheden niet goed te vullen zijn.

[bilgy_no1]

Ik ben het met je eens dat we liever niet afhankelijk zijn van een Musk bedrijf voor dat soort communicatie. Het meest cruciale daarbij is volgens mij militaire communicatie en andere essentiële verbindingen. Daarvoor heeft Europa dit project nu op poten gezet.

Het uitgangspunt voor commerciële doelstellingen is dat de markt dit moet voorzien. Als er een gat in de markt zit zouden bedrijven dit zelf kunnen oppakken. Zeker als er nu via dit project een grootschalige productie van satellieten op gang komt wordt de drempel lager voor andere bedrijven om hun eigen swarm te lanceren voor een commerciële dienst.

Ik denk zelf niet dat de EU als instituut alles moet gaan regelen.

[Juggernaut1987]

Het punt blijft echter wel staan dat het een beetje tegenstrijdig klinkt om te zeggen dat wij burgers eigenaar zijn van een systeem maar dat wij burgers geen gebruik mogen maken van dat systeem.

In hoeverre zijn wij als burger dan eigenaar?

[Honytawk]

Toch best dat onze eigen beveiliging in de handen van onze burgers ligt, nietwaar?

Ik zie het nog wel commercieel beschikbaar worden wanneer het blijkt goed te werken.

[arjankoole]

sterker nog, de website zegt dat 't expliciet ook voor burgers is.

https://www.euspa.europa....ramme/secure-satcom/iris2

secure satcom is alleen voor overheden e.d.

[Kaasrol]

Starlink heeft meer internationale rivalen. AST Spacemobile is bijvoorbeeld met Vodafone bezig een join venture op te zetten voor de EU. Als VF 50.1% aan eigendom heeft voldoen ze aan die EU eis.

[Caelestis]

Klopt helemaal dat er meer rivalen zijn. De crux is dat dit gaat om een "soevereine" EU netwerk wat onafhankelijk kan werken van o.a. de VS.
Als je het Amerikaanse AST erbij gaat halen kan je net zo goed gaan samen werken met Starlink. 50,1% is nog altijd 49,9% te weinig.

[Tetra]

Starlink heeft 10.000 satallieten in de ruimte, dus ik vermoed dat het met bandwith te maken heeft.

[Eagle Creek]

GPS is ook primair militair ontwikkeld en later een onmisbaar onderdeel geworden van de burgersamenleving.

Je kunt gelijk wel een meerjarenambitie neerzetten om alle burgers een starlink-alternatief te bieden maar hoe groot is die markt? Ga je daar investeerders voor vinden? Hoe groot is de potienele winst in Euopa en daarbuiten? Starlink kan ik als Griek kopen maar ook als Senegalees: gaan die ook beide Statlink inruilen voor IRIS?

We lopen als Europa al behoorlijk achter op dit vlak en investeringen zijn hier best uitdagend. Ik begrijp wel dat men begint zoals ze nu doen. We willen als overheden en defensie minder afhankelijk worden van een partij. Voor GPS is er inmiddels Glonass, Galileo en Badoo. Meerdere alternatieven en ook eentje van eigen bodem.

Dat we nu voor Starlink hetzelfde willen opzetten primair voor overheids en militaire doeleinden lijkt me een logische eerste stap.

[Reactie gewijzigd door Eagle Creek op 10 september 2026 15:08]

[Caelestis]

Dat we nu voor Starlink hetzelfde willen opzetten primair voor overheids en militaire doeleinden lijkt me een logische eerste stap.

Dat is nou net het probleem. Starlink is in de basis helemaal geen militaire netwerk.
De amerikanen hebben geheel eigen netwerken voor dat soort dingen (die ook met spacex gelanceerd worden). Dat gaat om zaken als WGS, DSCR, Milnet en SDN en alles wat niet publiekelijk gemaakt wordt.
Starlink is een globale netwerk voor consumenten verkeer en heeft nu al 10k+ in de lucht hangen met een vooruitzicht op 40k+

De paar honderd militaire satellieten van dit EU "project" zijn helemaal geen concurrent van Starlink, het lijkt er niet eens een klein beetje op.
Waarom zitten we militaire satelliet info op het burger nieuws te gooien? Willen ze zieltjes winnen voor iets? Komt er weer een verkiezing ronde aan?

[arjankoole]

Het is ook voor consumenten. Het netwerk heeft een secure satcom element voor overheden, defensie, etc, maar IRIS2 is er ook voor consumenten.

[Caelestis]

Laten we het zo maar stellen.
Als je genoeg geld hebt kan je gebruiken maken van bijna elke netwerk.

[arjankoole]

Beetje een onzin opmerking natuurlijk, want we weten nog helemaal niets over prijzen.

Aangezien het expliciet opgetuigd wordt voor consumenten toegang, zullen de prijzen niet extreem kunnen zijn. Dat is ook haalbaar, als je kijkt naar alternatieven op kleinere schaal.

[Caelestis]

Over de prijzen niet nee. Over de specs wel.
264 satellieten zijn bij lange na niet genoeg om consumenten te bedienen en al helemaal niet als het voornamelijk voor beveiligd communicatie bedoeld is.

[arjankoole]

Het is wel voldoende, voor heel Europa. Het is niet voldoende voor heel de wereld, en dat is ook niet de doelstelling.

[Caelestis]

Als je wil dat een satelliet op dezelfde punt blijft hangen boven de aarde dan moet het in een hoge baan gebracht worden. En volgens de nieuws bericht gaan er maar 18 daar hangen.
Als jij continue dekking wil creëren met satellieten in een lage baan heb je minimaal 1500 nodig.
Dat is de wetenschap.

[arjankoole]

Geosynchronous orbit zit op 35000 km, daar komen helemaal geen IRIS2 Sats. De sats komen alleen in LEO (de meerderheid, 330) en MEO. (Een aantal, 18). Daarnaast nog 66 in high-low.

Ik heb het idee dat ze daar misschien er meer vanaf weten dan jij en ik bij elkaar, en dus iets bedacht hebben waardoor het werkt zonder te doen wat Elon doet.

Ik weet het niet zeker , maar als ik het goed heb gelezen een paar jaar geleden, is het een strook aan sats die alleen boven Europa rond de planeet draaien. (Dus dezelfde sat komt iedere x tijd over je heen). Het idee was dat je dan met relatief weinig sats, Europese dekking hebt. (En omdat ESA er bij betrokken is, is het breder dan alleen maar de EU)

[Caelestis]

Ik heb het idee dat ze daar misschien er meer vanaf weten dan jij en ik bij elkaar, en dus iets bedacht hebben waardoor het werkt zonder te doen wat Elon doet.

Daar twijfel ik geen seconde aan maar dat neemt niet weg dat je zomaar de natuurlijke wetten kan negeren.
Het komt een beetje over alsof je 100Gbit door een koper draadje probeert te sturen.
Je moet wel realistisch blijven.

De primaire klanten zijn al bekend gemaakt en die zullen het overgrote deel 24/7 gebruiken waardoor alle consumenten in de wachtrij blijven hangen om een klein stukje te gebruiken.
Dat houdt in dat degene met het grootste portemonnee vooraan de rij staat.
Dat is hoe ze de label "burger/consument" erop kunnen plakken.

Voor de boer op het platteland in het midden van niks zal het geen optie zijn en blijven ze gewoon Starlink gebruiken.

[arjankoole]

je doet aardig wat aannames, over iets waar niets over bekend is.

[Caelestis]

Als we een of ander nieuwe tech krijgen om het allemaal te laten werken dan hoor ik dat veel liever op een site als deze.

Als het gaat om politieke soevereiniteit en hoe militaire middelen in handen van burgers liggen dan neem ik het met een korrel zout.

[arjankoole]

Er is geen sprake van militaire middelen in handen van burgers.

Het hele concept bestaat uit meerdere componenten. IRIS2 zijn de sats, maar waar wij gebruik van maken loopt niet over dezelfde componenten en antennes als het secure satcom component voor defensie.

Maar als je het wil hebben over militaire middelen in de handen van burgers: denk aan GPS / Gallileo.

[Caelestis]

Dat project voor internetcommunicatie via satellieten is een alternatief voor het Amerikaanse Starlink-netwerk, maar wel alleen bestemd voor overheden, instellingen, defensieorganisaties en veiligheidsdiensten.

Verder moet het systeem in handen zijn van Europese instellingen en daarmee van Europese burgers.

@arjankoole En de grap is ook nog dat dit exact hetzelfde propaganda stijl is dat de amerikanen gebruiken. Gaan we nou echt Trump proberen na te doen?
Make Europe Great Again = MEGA?

[Reactie gewijzigd door Caelestis op 11 september 2026 10:38]

[arjankoole]

Ik kan er niets aan doen hoe de auteur het opschrijft, en dat hij het bovendien mis heeft. Op de site van IRIS2 staat duidelijk dat het ook voor burgers is.

Ik zie NERGENS iemand 'make Europe great again' roepen.

Iedereen roept vooral : "make Europe independent again".

[Caelestis]

Ik kan er niets aan doen hoe de auteur het opschrijft, en dat hij het bovendien mis heeft. Op de site van IRIS2 staat duidelijk dat het ook voor burgers is.

Ik kan er ook niets aan doen hoe de auteur het zo opschrijft en ik ga er al in mee dat een deel beschikbaar zal zijn voor "burgers/consumenten"
Daarom kom ik met het punt dat er te weinig bandbreedte is in het systeem waardoor je dit enkel zal terug vinden op jachten op de middellandse zee en niet bij een boer op het platteland.
Die gaan natuurlijk gewoon zeggen dat ze liever de 60-70 euro per maand aan starlink betalen.

[arjankoole]

Wederom aannames. Ik wacht 't gewoon lekker af tot dat spul in de lucht hangt en de dienst actief is.

[Caelestis]

Begrijp me niet verkeerd. Ik heb helemaal niks tegen het plan zelf en juich het enkel toe. Het had 10 jaar geleden al moeten starten.

Ik heb er enkel een probleem mee als ze Starlink gaan gebruiken als een vergelijking middel terwijl het er niet eens een klein beetje op lijkt.
En ik hoop echt dat we niet zo dom zijn om alles zelf te lanceren ipv de bulk voor een schijntje de lucht in krijgen met SpaceX.

[arjankoole]

Volgens mij doet het project dat ook niet. Dat is wat de pers er van gemaakt heeft. (omdat je ergens mee moet vergelijken, en starlink is het meest bekende).

En eens, 10 jaar geleden had dit al in dit stadium moeten zijn. Zo niet verder. Aan de andere kant: toen hadden we niet de geopolitieke situatie die we nu hebben, en de uitdagingen die we nu hebben. (Hoewel we een aantal duidelijk konden zien aankomen )

[Xerpan]

En er wordt weer een monopolist geboren.

[arjankoole]

En er wordt weer een monopolist geboren.

Nee hoor, je hebt zat alternatieven.

[jmmk]

Ja, eens dat meer autonomie tegenwoordig een goeie zaak is.

Ik vind het wel prijzig, de satellieten zijn grofweg €9M waar Starlink ze voor $1M maakt, da's wel een verschil...

[Bertus]

Tuurlijk, maar dit is (nog) een schaalverschil. Op een gegeven moment zou dit natuurlijk steeds goedkoper moeten worden.

[bilgy_no1]

Dit project draait in een andere baan en de dekking per satelliet is anders. Dat kun je niet 1 op 1 vergelijken per satelliet denk ik.

Bij Starlink hebben ze bijv een lagere baan en zullen er meer terugvallen in de atmosfeer. De verwachte levensduur is 5-7 jaar, dus dan moeten ze ook wel goedkoop te bouwen zijn.

[DLSS]

Misschien wel een goede zet.

Als de recente oorlogen en crisissen ons iets hebben kunnen leren is het wel dat Europa moet investeren in autonomie…

[oef!]

En beter voor de interne economie.

[Speedster]

Misschien wel een goede zet.

Als de recente oorlogen en crisissen ons iets hebben kunnen leren is het wel dat Europa moet investeren in autonomie…

Vergeet ook niet de recente zeer dwaze acties van Trump:

https://nos.nl/artikel/2628585-trump-hernoemt-lake-ontario-naar-lake-america-nu-nog-een-oceaan

https://nos.nl/artikel/2630396-trump-belooft-amerikanen-5000-dollar-als-congres-republikeins-blijft

[dannyke01]

Wtf heeft dit met het artikel te maken?

[Speedster]

Starlink MAGA, Musk, Trump? Ttf.

[dannyke01]

Besef je wel dat er ook mensen zijn die niks tegen hen hebben? Niet iedereen denkt zoals jij.

[arjankoole]

Besef je wel dat er ook mensen zijn die niks tegen hen hebben? Niet iedereen denkt zoals jij.

Het punt is dat Amerika zich heel erg als vijand aan het gedragen is. Niet als vriend en bondgenoot. Dreigen met annexatie van buurlanden en Europese landen, etc.

Daarom is het belangrijk om Europese afhankelijkheid van Amerika af te bouwen.

Hoe je ook over Amerika en trump denkt (alhoewel het me zou verbazen als dat positief is), dat is simpelweg de meest intelligentie strategie.

[Reactie gewijzigd door arjankoole op 11 september 2026 09:08]

[dano2504]

Jawel er zij er maar heeeel weinig zoals jij.

America is zich snel aan het vervreemden van de rest van de wereld behalve rusland, het gedraagt zich ook steeds meer als hunnie.

[Reactie gewijzigd door dano2504 op 11 september 2026 17:31]

[hongmietje]

Omdat Trump een meer hernoemt heeft de EU eigen satellieten nodig? Ik zie het verband niet..

[arjankoole]

Ze willen ook nog wat Europese bezittingen stelen, alsmede hun buurland annexeren.

Een meer en een zee (golf van Mexico zegt hij ook hernoemd te hebben) hernoemen lijkt onschuldig, maar is het niet. Zelfs niet als je Groenland en Canada negeert.

[hongmietje]

Stelen? Wat?

[arjankoole]

Groenland.

[hongmietje]

Was even vergeten dat dat inderdaad Europees bezit is. Helder.

[Gallo_Claudio]

Niet om cynisch te zijn maar Europa en dit soort projecten vind ik een hele slechte match. Denk alleen maar aan Galileo en de mega vertraging en extreem oplopende kosten. Mij bekruipt weeer het gevoel dat er weerr een mooi projectje bedacht wordt wat weer veel te veel van ons geld gaat kosten.

[Skit3000]

Vertrouwen op Starlink (of GPS) en het risico lopen dat het opeens een maand uitgeschakeld wordt is ook duur.

[Honytawk]

Is niet alleen duur, het is letterlijk levensgevaarlijk.
Ze zouden zomaar ineens heel de EU kunnen kreupelen en binnenvallen terwijl we van niets weten.

[dannyke01]

Klinkt heel plausibel

[arjankoole]

Klinkt heel plausibel

Heb je de opmerkingen van de amerikanen recentelijk gevolgd?

[itsfrigged]

Dan weet je dat Amerika daarmee dreigt.

Trump is allergisch voor alles wat EU en Europese samenwerking is.

Als je dat niet begrijpt dan houdt het gesprek hier op, want dan is het zinloos.

Edit: profiel en reactie analyse doet me vermoeden dat we hier een trol hebben.

Trollen horen bij het universum

[Zezura]

Het Europese GPS is anders wel een van de beste oplossingen die de EU op dit moment heeft. Het is beter dan gps en het is soeverein, het heeft een nood-return functie. Toen het lanceerde had GPS dat geloof ik nog niet.

[Hazalnootpuur]

Het is misschien cynisch, maar zeker kortzichtig. Even een blik op de geo-politieke toestand en het is klip en klaar.

[Blokker_1999]

Maar Galileo is er wel en presteert beter dan GPS. Hogere nauwkeurigheid dan GPS en primair gebouwd voor civiel gebruik in plaats van militair gebruik.

[BaBy-G]

Yes please!

[old_spice]

Bedrijven in de EU zien dus geen reden om met eigen kapitaal een alternatief voor Starlink te bouwen. Alleen met subsidie. Dat is veelzeggend.

[goldstarflag]

Niet perfect, maar toch weer een stap in de goede richting.

[SuperDre]

Zullen waarschijnlijk dan al zwaar achterlopen op bv de Starlink v3 sats waarvan de eerste echte productie varianten al met de komende Starship testvlucht gelanceerd zullen worden. Op de laatste testvlucht waren ze al mee, maar puur om alles te testen en de sats gingen dan ook na 20+ minuten al weer terug de dampkring in om te verbranden.