Nederlands Defensie wil binnen twee jaar stoppen met omstreden Palantir-software

Het Nederlandse ministerie van Defensie wil binnen twee jaar overstappen op een Europees alternatief voor de omstreden Palantir-software. Nu wordt Palantir-software in 'uitzonderlijke gevallen' toegepast. Palantir is omstreden vanwege de manier waarop het door andere landen gebruikt wordt.

Defensie wil de Palantir-software 'zo snel mogelijk vervangen', zei staatssecretaris Derk Boswijk dinsdag in de Tweede Kamer, schrijft de Volkskrant. Binnen twee jaar moet er een 'volwaardig alternatief' zijn. Eerder overstappen 'zou ik niet adviseren'. "Dan komen er meteen, hoewel beperkt, veiligheidsrisico's bij."

Volgens de staatssecretaris wordt Palantir-software sinds 2010 op kleine schaal gebruikt. "Dat gebruik is zeer beperkt, gecompartimenteerd en kleinschalig." Hierbij wordt synthetische of oude data gebruikt om te kunnen oefenen. "Tenzij op incidentele basis, bij een operatie bijvoorbeeld, opeens verbetering nodig is en een externe specialist moet worden ingehuurd." Die externe specialisten worden wel door de militaire inlichtingendienst MIVD goedgekeurd en werken altijd onder toezicht van Defensie.

Follow The Money schreef recent dat Palantir-software ook door het Special Operations Command wordt gebruikt, ofwel Socom. Socom vervult een cruciale rol bij geheime militaire operaties, schreef het medium. Ook in NAVO-verband gebruikt Defensie Palantir-software, om wapensystemen van verschillende landen met AI sneller met elkaar te laten communiceren.

Palantir is omstreden omdat de software bijvoorbeeld gebruikt wordt door de Amerikaanse immigratiedienst ICE om migranten op te sporen en daarbij mensenrechten schendt, schreef Amnesty International eerder. Ook in de oorlogen in Gaza en Iran wordt het gebruik van Palantir gekoppeld aan mensenrechtenschendingen. Palantir zegt zelf binnen de grenzen van het internationaal humanitair recht te werken.

Bron: NurPhoto / Getty Images

Reacties (29)

[Christoxz]

Dus Palantir, is omstreden, omdat het omstreden gebruikt zou worden?

Palantir is omstreden omdat de software bijvoorbeeld gebruikt wordt door de Amerikaanse immigratiedienst ICE om migranten op te sporen en daarbij mensenrechten schendt, schreef Amnesty International eerder. Ook in de oorlogen in Gaza en Iran wordt het gebruik van Palantir gekoppeld aan mensenrechtenschendingen.

Is het dan omstreden dat Palantir dit toe laat en levert? Of puur omdat het kan als software?
Want als het laatste het geval is, kunnen we net zo goed stoppen met alles, want alles wordt wel omstreden gebruikt door een ander?

[wildhagen]

Dus Palantir, is omstreden, omdat het omstreden gebruikt zou worden?

Dat is maar één reden. Een ook niet onbelangrijke reden voor de ophef rondom Palantir is de oprichter/chairman, Peter Thiel.

Die is qua gedachtengoed nogal anti-democratie, tegen mensenrechten, hij geeft financiele steun aan radicaal-rechts (zoals JD Vance), en hij is een fel voorstander van massa-surveillance op enorme schaal door o.a. AI.

En, ook niet onbelangrijk, het feit dat hij persoonlijke wraakacties uitvoert (en daar zijn miljarden voor gebruikt) om mensen/organisaties die kritiek op hem of Palantir hebben in de media helemaal af te branden. Zie de gelinkte pagina voor wat achtergrond.

Dus het is niet één ding wat Palantir omtreden maakt, het is een hele optelling van feiten die tot dat beeld leiden.

[Reactie gewijzigd door wildhagen op 3 juni 2026 12:41]

[rickboy333]

Vergeet ook niet dat Thiel heilig gelooft in de anti-christ. Deze anti-christ is in deze dan b.v Greta Thunberg, de VN en eigenlijk iedereen die kritiek heeft op zijn manier van denken.

[Deveon]

Alex Karp is de CEO, grotendeels opgeleid in Europa en spreekt bijvoorbeeld uitstekend Duits en Frans.

[limaad2]

Het is niet relevant waar iemand opgeleid is en welke talen iemand spreekt.

Het gaat om de normen en waarden achter de organisatie. En die zijn breed bekend en kunnen niet verstopt worden onder een 'opgeleid in Europa'.

[dehardstyler]

Deze Alex Karp indd: https://x.com/drhossamsamy65/status/2023721176426594769

Ik heb er niet zo'n hoge pet van op...

[Vexxon]

En Hitler spraak vooral Duits. Wat is je punt?

[To_Tall]

je bedoeld germaanse talen??

[Christoxz]

Dat maakt een hoop duidelijker, het gaat dus meer om de software en de visie er achter, dan wie/hoe het gebruikt wordt.

Het artikel laat denken dat Palantir zelf niet omstreden is, maar omstreden wordt gemaakt door derden.

[Triblade_8472]

Dus Palantir, is omstreden, omdat het omstreden gebruikt zou worden?

Jup. Al kan je wel zeggen dat het gemaakt is om specifiek ingezet te worden voor mensenrechtenschendingen.

Stel dat je een wapenfabrikant bent die wapens aan de nazi's levert. Ben je dan omstreden als wapenleverancier? Is het dan ok dat andere landen óók van jouw bedrijf gebruik maken? (en hiermee meer en betere wapens voor de nazi's ontwikkeld)

Ik snap dat ze omstreden zijn, maar ik vindt inz. defensie dat geen probleem. Wat ik wél een probleem vindt, is dat onze data hierdoor bij de Amerikanen komen. Ik quote FTM:

‘Het draait om die analyses,’ zegt Schwarz. ‘Die vertellen wat al die ruwe data betekenen. Tegelijkertijd bevatten ze allerlei uiterst gevoelige informatie over de gebruiker. Over diens troepenopbouw en -posities bijvoorbeeld, over de wapens die hij heeft om een strategie uit te kunnen voeren, maar ook over zijn doelen en inlichtingenpositie.’

Dát is voor mij wel een giga probleem en alleen daarom al moet men echt wel overstappen naar een Europees alternatief.

[FiberSam]

Zyklon B was een middel dat gemaakt en geleverd werd om ratten te verdelgen. De nazi's hadden echter ook een andere toepassing bedacht. De producenten zijn na de oorlog geëxecuteerd omdat ze hier aan hadden meegewerkt. Ja dus, een wapenleverancier kan omstreden zijn door aan wie ze leveren.

[Guru Evi]

Dus jij gebruikt geen IBM software (Red Hat?)? Je rijdt geen Volkswagen, geen Bosch onderdeel in de wagen, geen Braun koffiemaker, geen Hugo Boss pak, geen Mercedes om te rijden, geen aspirine van Bayer of landbouwproducten van BASF, geen Coca-Cola… en de hele Nederlands regering en ook het grootste deel van Frankrijk mag op de schop.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 3 juni 2026 13:23]

[NeverSettle]

Ook zeer omstreden vanwege de medeoprichter Peter Thiel. De Duitse-Amerikaan sponsort veel (extreem) rechtse politici. O.a. Trump in 2016 en nu J.D. Vance. In Europa steunt hij de AFD in Duitsland.

Online zijn beelden te zien van een interview waarin hij de vraag kreeg of de mensheid moet overleven (i.v.m. AI). Hij kon geen antwoord geven...

Recent is hij naar Argentinië verhuisd met zijn gezin. Waarom verhuis je naar een ander land als je zoveel investeert in de conservatieve Amerikaanse politiek? Of ziet hij meer gevaren?

[thetakman]

Wat is dat toch met foute Duitsers en Argentinië ?

[NoUser]

Recent is hij naar Argentinië verhuisd met zijn gezin. Waarom verhuis je naar een ander land als je zoveel investeert in de conservatieve Amerikaanse politiek? Of ziet hij meer gevaren?

Dat heeft zover ik het weet met nieuwe belasting regels in de USA te maken. Om deze te ontwijken is hij verhuisd.

[spokje]

Zoek voor de grap eens op de uitspraken die de CEO van Palantir regelmatig doet. Dat zegt in principe al genoeg om VER bij dit bedrijf weg te blijven.

[Kevinp]

Ik snap deze alinea ook niet. Waarschijnlijk gebruikt ICE ook microsoft office of windows.

[Deveon]

Neem aan dat de software van Palantir prima mogelijkheden heeft om het wel volgens lokale wetgeving te gebruiken. Dat het bij ICE niet juist gebruikt wordt lijkt mij met name de schuld van ICE. Er gaat namelijk wel meer mis binnen die organisatie. Het is wat dat betreft een bijzonder motivatie die bijvoorbeeld ook niet toepassen op vuurwapens.

Onderzoek naar alternatieven is natuurlijk altijd de moeite waard, liefst Europees. Echter geeft de CEO van Palantir juist vanwege zijn achtergrond in Europa aan juist extreem gefocust op te zijn op de juiste toegang voor de juiste persoon. Dat is in tegenstelling tot bijv. Odido.

[Triblade_8472]

Neem aan dat de software van Palantir prima mogelijkheden heeft om het wel volgens lokale wetgeving te gebruiken.

Dat is niet het punt. Het punt is dat we een samenleving hebben waarin er geen zaken gedaan meer mag worden met bedrijven die besmet zijn.

Dit is ook de enige manier om een wereldwijde statement te maken dat je het niet eens bent met hun manier van zaken doen: opzeggen/niet afnemen. Het zou dan ook bijzonder zijn om een mensenrechtschendend bedrijf geld te geven, niet?

[Mirwits!]

Dit ligt er natuurlijk wel aan of je ergens een gelijkwaardig product kan afnemen voor dezelfde prijs.

Dit voelt nogal aan als selectieve verontwaardiging (wie bepaald welk bedrijf besmet is) en dat mog nooit ten koste gaan voor veiligheid en/of welvaart..

[RevanAthame]

Dit zijn niet de enige problemen met Palantir, zie ook de GamersNexus video:
YouTube: We’re All So F’d | NVIDIA x Palantir, Global Surveillance, "Pre-Crime" Arrests, & AI

Gezichtsherkenning dat niet goed werkt waardoor er een hoop valse positieve herkenning is met grote gevolgen voor mensen die valselijk beschuldigd worden van misdrijven, zogenaamde predictieve wethandhaving in de stijl van "Minority Report" wat buiten de morele problemen ook niet bepaald betrouwbaar is, de corruptie van de personen binnen het bedrijf en degenen waar ze mee samen werken en ga zo maar door.

[ariekanari]

Over twee jaar is er geen goed alternatief beschikbaar, Europees of i.i.g. niet-Amerikaans of niet-Chinees en gaat men gewoon door met het gebruik van Palantir.

Of, over twee jaar is het sentiment rondom Palantir gekanteld of tegen die tijd "herframed" en staat er niets in de weg om Palantir-software te blijven gebruiken.

[NicoHF]

Een beetje context van wat voor soort software het is zou wel mooi geweest staan in het artikelen:

Softwarebedrijf, opgericht door Peter Thiel. Het bedrijf is omstreden vanwege zijn gebruik van zeer privacygevoelige data. Palantir ontwikkelt software die tal van ogenschijnlijk onsamenhangende gegevensbronnen aan elkaar knoopt. Daardoor kan met onder meer e-mails, browsergeschiedenissen, gps-locaties, print- en downloadactiviteiten een uiterst verfijnd beeld worden geschetst van mensen.

Privacy-deskundigen en burgerrechtenadvocaten stellen dat door de algoritmen in de software (Gotham voor terrorismebestrijding en Foundry voor analyse van zakelijke gegevens) burger

https://www.ftm.nl/tag/palantir

Voor nog meer uitleg:

https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/met-data-analyse-van-palantir-kun-je-alle-kanten-op-ook-slechte~b1182411/

De data-analyseprogramma’s van Palantir werken met kunstmatige intelligentie (AI) en zijn gemaakt om grote hoeveelheden gegevens aan elkaar te knopen die normaal niet met elkaar verbonden zijn.

[HollowGamer]

Volgens sommige politieke partijen en bepaalde media, zijn aanslagen dan maar een beter alternatief. Dan maar een paar mensen die omkomen..

Ik maak hier geen overdrijving in, dit is echt hoe ze denken. Ik heb liever deze software die af-en-toe gebruikt wordt en de software om te hacken indien het echt nodig is.

Iets als sleepnet vind ik veel erger, die blijft gewoon scrapen. Deze software lijkt me juist veel meer gerichter. En nee, heb niets met ICE, die gebruiken het namelijk wel verkeerd (wat dus ook een hele andere discussie is).

[arnem_]

Hoe dacht je dat ze bij Palentir aan de informatie komen die ze goed aan elkaar weten te knopen?

Met een toestemmingsvinkje van de onbekende 'verdachte' of misschien door een query in te dienen bij de Goddelijke Voorzienigheid?

[Reactie gewijzigd door arnem_ op 3 juni 2026 13:17]

[bassekeNL]

Binnen twee jaar klinkt niet heel realistisch.

Palantir is een (deel van) een wapen met een complexiteit die de F35 te boven gaat. Er is jaren aan ontwikkeling ingegaan, vaak geheim. Dat vervang je niet zomaar.

Dat het een goed idee is om te vervangen ligt voor de hand, al was het alleen maar omdat je geen idee hebt waar al die data blijft.

[dyrc]

als de tools van Palantir het beste resultaat bieden voor onze nationale veiligheid, dan zou het een inkoppertje moeten zijn om deze tooling te blijven gebruiken totdat je een beter alternatief hebt. alle randgevallen/bijzaken is ruis, the best tools for the job.

[Sjowhan]

Palantir werd inderdaad gisteren al besproken in het vragenuur in de Tweede Kamer.
Deze kan teruggekeken worden via debatdirect of teruggelezen via het plenaire verslag.
Uit het verslag is terug te lezen dat de doelstelling is om binnen 2 jaar een gelijkwaardig alternatief te hebben waardoor Defensie het gebruikmaken van Palantir af te gaan bouwen.