Eerste bèta van Ubuntu 26.04 met Gnome 50 met enkel Wayland is uit

Canonical heeft de eerste bèta vrijgegeven van Ubuntu 26.04. Dat is een LTS-release die eind april uitkomt. Ubuntu 26.04, Resolute Raccoon, draait onder andere op de nog experimentele Linux 7.0-kernel en gebruikt Gnome 50.0 als desktopomgeving.

Ubuntu 26.04 LTS Resolute Raccoon is als publieke testversie beschikbaar via Canonical, als desktop-, server- en WSL-variant. De bèta is de eerste publieke testversie van de komende versie van het besturingssysteem. Een van de belangrijkste wijzigingen is dat 26.04 draait op de Linux 7.0-kernel, waarvan de eerste stabiele versie in april moet uitkomen. Verder gebruikt de bèta Mesa 26.0 als grafische stack.

Ubuntu 26.04 bevat verder Gnome 50.0 als desktopomgeving. Die versie is de eerste die niet meer met displaydriver X11 wordt geleverd, waardoor Ubuntu voortaan exclusief Wayland gebruikt. Wel kunnen gebruikers zelf X11 nog installeren; Gnome 50 ondersteunt die applicaties nog wel.

Buiten die aanpassingen zijn er weinig grote veranderingen aan Ubuntu 26.04. Dat is ook niet zo gek; het is een long term support- of LTS-release, waarbij stabiliteit belangrijker is dan flashy nieuwe functionaliteit. De release krijgt ondersteuning tot april 2031. De officiële versie van het OS komt op 23 april uit.

Update, 16.37 uur – In de titel stond dat Gnome 50 geen Wayland bevatte, maar dat moet 'wél Wayland' zijn. Ook werd X11 een displayserver genoemd, maar dat is een displaydriver.

Reacties (42)

[- peter -]

Op Nvidia is deze versie zo smooth! Enorme verbetering. Overweeg om in de toekomst naar Ubuntu als daily driver over te stappen voor mn laptop.

[i-chat]

sinds ubuntu te pas en te onpas snap is gaan forceren blijf ik liever zo ver mogelijk bij ze vandaan.

denk bijvoorbeeld aan de grafische settings (toegankelijkheids settings etc) die je in gnome aan zet die dan vervolgens niet werken in chrome omdat die in een sandbox (snap) draait.... terwijl de apt-package van diezelfde browser de settings wel gewoon 1-op-1 kan overnemen.

sinds ik daar een jaar of anderhalf geleden tegenaan liep heb ik het met geen poot meer aangeraakt.

[De Vliegmieren]

snap (en Flatpak) zijn interssante concepten om een consistentere manier applicatie dependencies te bundelen en een bepaalde mate van sandboxing toe te kunnen passen. Helaas lijkt dat laatste niet per sé ook echt minder attack surface op te leveren (zo was er een CVE voor een bug in snap die privilege escalation naar root mogelijk maakte).

misschien moet er een integratie komen met virtualisatie (bijv libvirt) om de app nog verder te isoleren, bijv. op een mininale stack in een VM.

[cdwave]

O, ja, nog meer virtualisatielaagjes, want geheugen is toch gratis.

Probleem wat snap (en vergelijkbare) systemen proberen op te lossen is dat sommige applicaties niet met sommige versies van libraries willen samenleven. En dus wordt dan eigenlijk een compleet root filesystem in een archief gestampt zodat de applicatie zijn eigen omgeving krijgt. Dat werkt, maar het helpt ook een heel belangrijk aspect van een OS om zeep, namelijk dat applicaties (processen eigenlijk) heel veel geheugen kunnen delen omdat ze toch dezelfde libraries en data inladen. Met name op POSIX systemen (die forken) werkt dit mechanisme heel erg eenvoudig en effectief. Een systeem als snap doet dit helemaal teniet, en vergroot daarmee de memory footprint van elke applicatie.

De visie achter de meeste Linux distro's is nou net dat je een goed samengesteld pakket van applicaties krijgt die allemaal dezelfde libraries gebruiken. Dan heb je het probleem niet dat snap probeert op te lossen.

Wat ik echt niet snap (pun intended) is dat Ubuntu snap forceert voor Firefox en Thunderbird, terwijl juist deze helemaal probleemloos buiten snap kunnen draaien en keurig integreren met de rest van het systeem.

Je zou verwachten dat je snap juist inzet voor de "niche" applicaties die allerlei exotische spulleboeletjes nodig hebben.

[De Vliegmieren]

Denk dat de gedachte is dat email en webbrowser het meest kwetsbaar zijn voor untrusted code execution, en dat een extra sandbox daar wellicht zou kunnen helpen.

ik merk ook op Ubuntu dat de snap update gepushed wordt (net als apps op Android bijv) terwijl packages in de OS repo gepulled moeten worden (apt update, eventueel automatisch periodiek).

Alleen jammer dus dat snap niet helemaal smetteloos is qua CVEs, wat het sandbox verhaal gelijk wat relativeert.

[cdwave]

Die extra sandbox is juist andersom bedoeld denk ik. Omdat de "snap" niet meelift op security updates van de host (afgezien van de kernel) is die een stuk kwetsbaarder dan een gewone geïntegreerde applicatie. Dus wil je die zo min mogelijk rechten toekennen.

Dat leidt dan weer tot rare situaties waar je een plaatje van de browser in /tmp opslaat en dat je tekenprogramma die vervolgens niet kan openen...

[batjes]

Nadeel aan de andere kant is ook dat als zo'n snap niet geupdate wordt, er dus wel doodleuk antieke libraries gebruikt worden.

Het maakt het gebruik van Linux wel een stuk toegankelijker. Ik hoef nu mijn Debian niet te voorzien van Ubuntu repos en mogelijk mijn Debian frankensteinen tot Debuntu met een config foutje, maar kan wel zonder morren de snaps van Ubuntu gebruiken.

Docker doet dat beter, maar heeft alle nadelen van een VM zonder de voordelen van een VM, het is eigenlijk geen VM, maar gedraagt zich wel als een VM.

[desalniettemin]

Persoonlijk vind ik Flatpaks maar niks. Thema is vaak anders of de window controls. Doe mij .debs

[kabelmannetje]

Niks weerhoudt je om de .deb of .flatpak te installeren. En dat hele snap te de-installeren.

[CH4OS]

Hoe bedoel je 'op nVidia'?

[bzzzt]

Ik denk dat hij 'op een computer met nVidia videokaart' bedoelt? (nVidia heeft heel lang Wayland support afgehouden dus goed nieuws als het prettig werkt)

[- peter -]

Ja er zijn optimalisatie gedaan in Mutter/Gnome specifiek voor Nvidia. En dat is te merken tov vorige versies.

[Oudecomputer]

Gebruik je de core utilities in terminal dan zou ik voorlopig dat niet doen. In de non stable varianten worden de Rust varianten van de core utils mee geleverd. De in Rust geprogrammeerde versies zijn in mijn ogen TROEP en laten veel te wensen over missen nog steeds een hoop functionaliteit . In deze laatste versie zijn nog meer testen geskipt want het werkt niet. Er zijn zelfs afgelopen maanden hotfixes uit gerold omdat het je systeem kon brinken en updates werkte niet meer. Ze claimen nu dat in hun tests 94% van de functies werken zo als ze verwachten. Tov 100% van gewoon de oude utilities. Ze hebben een hoop stappen gedaan maar het is gewoon unstable beta software tot het 100 % is moet je dit niet pushen en optioneel laten zijn maar in april moet die onzin met bugs live in 26.04 Stable...

[g4wx3]

Waarom wordt alles herschreven naar rust? Ik dacht dat rust nu gewoon werd toegestaan. Er is toch geen plan om de hele kernel naar rust te porten? Er zijn toch wel andere dingen die de aandacht mogen hebben.

Er was wat tumult over 7.0 weet jij precies wat er aan de hand is?

[Dim]

Dit gaat specifiek over het vervangen van de sudo en coreutils packages door in Rust geschreven versies, zoals beschreven in dit plan: https://discourse.ubuntu.com/t/carefully-but-purposefully-oxidising-ubuntu/56995

Zoals altijd met "we gaan alles herschrijven" projecten, zijn er subtiele en minder subtiele verschillen tussen de originele programma's en de herschreven versies. Output ziet er ietsje anders uit, opties werken net wat anders, maar ook half-buggy of niet helemaal gedocumenteerd gedrag is niet exact gereproduceerd in de nieuwe tools. En dus breekt er soms wel eens wat. :)

Overigens kost het niet heel veel moeite om de goeie oude sudo en coreutils packages weer terug te zetten, als je dat liever hebt. Maar het idee is dat in Rust geschreven tools op termijn toch veiliger zullen blijken te zijn.

[YGDRASSIL]

Rust programmeurs hebben pas rust als ze alle rusty old code hebben herschreven in jawel; rust.

[asing]

Nou, gezien ze nu advertenties in de CLI stoppen, niet alleen alles proberen te vervangen voor Snaps maar ook "apt install" ongevraagd een Snap laten installeren én snapd ook een forse CVE bevatte...

Ik zou lekker naar Fedora gaan. Die komt deze maand ook uit en dan heb je ook Gnome 50.

[CH4OS]

Dat 'enkel Wayland' is zover ik begrepen heb wel alleen als je een clean install doet. Als je installaties upgrade wordt X11 dan gewoon behouden.

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 27 maart 2026 17:30]

[IrBaboon79]

Als de .1 er rond q3 is maar eens wat testservers upgraden van 20, 22 en 24 en eens zien wat er anders is / omkukelt

Tot nu altijd vrij soepel maar meestal wel wat minimaal geneuzel waardoor je toch wat details aan de documentatie moet toevoegen (voor de collega’s die wat minder handig zijn)…

[Monday]

Op de 1 of andere manier wil ubuntu mijn wireles kaartje niet zien, daarom heb ik uiteindelijk maar Mint geinstalleerd die werkt wat dat betreft wel vlekkeloos. Ik ben benieuwd of deze ubuntu versie ook voor mij dan een verbetering is :-)

[findftp]

Kijk eens naar oem kernels. Bij mij loste dat een aantal problemen op met Lenovo

[Boudewijn]

X11 is niet de software maar het protocol. Dus displayserver X11 bestaat niet, er bestaan displayservers die X11 geïmplementeerd hebben

[EnigmA-X]

Geen idee waarom je gedownmod wordt, want je hebt helemaal gelijk.

@TijsZonderH : de gebruikte tekst klopt ook niet met de titel van de pagina waar het naar linkt.

[i-chat]

hoewel je op zich gelijk hebt maakt je argument weinig uit, want die x11-displayserver is wel correct als je het als: 'die displayserver die x11 praat' leest wayland is immers geen x11 server maar iets fundamenteel anders, terwijl er wel meer displayservers zijn die in meer of mindere mate x11 ondersteunen.

[EnigmA-X]

Ik vind dat je gelijk hebt, maar het ging over de "displayserver X11" en dat heeft toch een andere betekenis dan de X11-displayserver.

Had een feedback-topicje gemaakt voor Tijs en het is inmiddels aangepast naar displaydriver.

[luke22]

ik volg het even niet. De titel zegt: met Gnome 50 zonder Wayland is uit.

in de tekst: waardoor Ubuntu voortaan exclusief Wayland gebruikt

[xilanaz]

Ik dacht even ze hebben weer een eigen alternatief

[TijsZonderH]

Foutje idd, heb het aangepast!

[Borromini]

@TijsZonderH 't Is net omgedraaid, zonder X11.

[TijsZonderH]

yup, is aangepast, dank!

[ApexAlpha]

Huh ik was heel verward door de titel, maar voor andere: het is overduidelijk zonder X11 en met Wayland!

Schrok even, dacht gaat Ubuntu nu ook dit weer splitsen net zoals Snap. Maar gelukkig niet.

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 27 maart 2026 16:44]

[Hobbybob]

Is er vanaf deze versie ook support voor laptops met snapdragon cpu's?

[berryflash]

Ja, die is er al sinds 25.10, als ik het goed zeg.

[MrRom]

@TijsZonderH

Volgens mij is dat de Questing Quokka wallpaper van 25.10!

[Vishari Beduk]

Deze wallpaper kwam mij ook al erg bekend voor.
De Resolute Raccoon ziet er inderdaad heel anders uit.