Ubuntu krijgt AI-functies, onder meer om troubleshooting te automatiseren

Canonical werkt aan de integratie van AI-functies in Linux-distro Ubuntu. Zo moet het onder meer mogelijk worden om troubleshooting te automatiseren en kan AI helpen bij toegankelijkheidsfuncties als schermlezen en text-to-speech.

De focus ligt daarbij op AI-functies die lokaal kunnen draaien op basis van opensourcemodellen, meldt Canonical. Bovendien is het niet de bedoeling om AI het hele besturingssysteem te laten overnemen. "Ubuntu wordt geen AI-product, maar kan wel sterker worden door een doordachte integratie van AI", aldus het bedrijf.

AI moet onder meer helpen met toegankelijkheid door betere speech-to-text en text-to-speech, naast een betere schermlezer. Behalve troubleshooting automatiseren moet AI ook in staat zijn om herhalende taken rond systeemconfiguratie over te nemen. Voor systeembeheerders moet AI kunnen helpen bij het analyseren van crashlogs.

Canonical tempert wel de verwachtingen. "De toegang tot lokale inferentie is enigszins afhankelijk van de beschikbaarheid van geschikte hardware. We doen ons best om het gebruik van opensourcemodellen op standaard hardware te vereenvoudigen, maar deze modellen met minder parameters kunnen voor veel taken nog niet concurreren met de modellen met meer parameters." Er komen snaps met optimalisaties voor bepaalde cpu's, gpu's en npu's. De modellen draaien bovendien afgesloten en krijgen geen toegang tot privégegevens. Ubuntu 26.04 LTS kwam onlangs uit.

Ubuntu Desktop Edition
Ubuntu Desktop Edition

Door Arnoud Wokke

Redacteur Tweakers

28-04-2026 • 15:05

44

Submitter: TheVivaldi

Reacties (44)

Sorteer op:

Weergave:

Tijd dus om Ubuntu gedag te zeggen en op zoek te gaan naar een distributie die zich wel met zinnige zaken bezighoudt.
Je moet lekker doen waar je zin in hebt maar het is ronduit bezopen om een distro niet meer te gebruiken vanwege een voornemen om lokaal draaiende AI aan te bieden.

Dit is geen zero sum game, het toevoegen van een feature hoeft niet ten koste te gaan van iets anders, je hoeft het niet te gebruiken en andere distro's worden niet magisch beter als ze dit zelf niet doen.
het toevoegen van een feature hoeft niet ten koste te gaan van iets anders,
Dus het toevoegen van een feature kost geen tijd van een developer die anders zijn tijd aan nuttige dingen had kunnen besteden?
Wie ben jij om te bepalen wat nuttig is? Wil je het niet, prima dan gebruik je het niet.

En als een dev bezig is met het implementeren van bepaalde functionaliteit dan betekent dat niet dat het totaal slechter wordt. Op zijn best wordt het gedaan door een extra dev,. Op zijn ergst verschuift een of andere feature waar je zelf nooit aan gedacht had naar achteren op een roadmap die je zelf niet kent en er dus nooit verwachtingen bij had.
Ben ik met je eens. Ente maak ook gebruik van A.I., lokaal en ook gewoon voor plekken waar dat relevant is. Het maakt de app echt stukken handiger in gebruik.

Ik denk dat veel mensen bang zijn voor een soort Ubuntu CoPilot met allemaal onzinnige integraties en privacy onvriendelijke LLM's die ergens in een mega data center draaien.

[Reactie gewijzigd door Bedge85 op 28 april 2026 15:54]

Dat klopt, zeker in de Linux wereld is er veel keuze en wordt er doorgaans weinig tot niets opgedrongen, uitzonderingen daargelaten (zoals Snap, en in iets mindere mate Systemd).
Tja,.. en laat het nou precies Canonical zijn dat Snap zo hard pushed tegen de wens van misschien wel het gros van de gebruikers in.
Dan is Linux Mint een goede kandidaat als je van Ubuntu komt. Dat gebruikt Ubuntu als basis maar haalt alle 'slechte' keuzes (vrijheid beperkend, minder/niet open, etc.) eruit en laat alle keuze bij de gebruiker. Zo hebben ze het hele Snap-systeem dat Ubuntu al een paar jaar standaard gebruikt eruit gehaald. Je kan het alsnog gebruiken, maar het is niet de standaard.
Bor Coördinator Frontpage Admins / FP Powermod @Bux66628 april 2026 15:45
Totdat daar ook Ai functies worden geïntegreerd; waar ga je dan naar toe en hoe lang blijf je overstappen? Vergeet ook niet dat niet iedereen een afkeer van Ai functies heeft en veel bedrijven en initiatieven nog steeds "Ai = geld" lijken te denken.
Het maakt niks uit dat "niet iedereen een afkeer van AI-functies" heeft. Waar het om gaat is dat er mensen zijn die dat wel hebben. En dat betekent dat er ook altijd een AI-vrije Linux zal zijn. De vraag "hoe lang blijf je overstappen?" impliceert dat er een punt komt waarop je wel zal moeten, maar de openheid van Linux garandeert juist dat er altijd wat te kiezen valt.
Maar je zal wel naar steeds obscuurdere distro's moeten zeer waarschijnlijk. Dat of stoppen met updaten. Als je kijkt naar hoe populair LLMs zijn zie ik het compleet er buiten willen houden als iets wat een steeds kleinere niche groep zal aanspreken.
Klopt, maar daarom in Mint interessant, omdat er geen groot commercieel bedrijf achter zit zoals bij Ubuntu zelf wel het geval is.

Afhankelijk van hoe A.I. in Ubuntu geïmplementeerd wordt, weet ik echter niet of Mint dat wel eruit kan halen. Mocht dat niet zo zijn dan pakt dat wellicht ook nog positief uit, als het de push is voor Mint om volledig om de Debian versie (LMDE) te focussen.
Het is nog steeds een afgeleide van Ubuntu. Het hele Debian ecosysteem is van binnen uit afgebroken in de laatste paar jaren vind ik. Linux kernel zelf ook is begonnen met het weghalen van 486 ondersteuning en recent ook ISDN en radio die tot vandaag nog worden gebruikt en verkocht (486-klonen zijn populair in embedded) omdat er niet genoeg devs meer zijn.

Het grootste probleem is dat de meeste onafhankelijke kernel en Linux ontwikkelaars het in de laatste paar jaar afgetrapt zijn en er zijn gewoon niet genoeg ontwikkelaars geïnteresseerd in “oude C code”, jonge programmeurs willen alles met AI en Rust behandelen, en maken daarbij een groot aantal CVEs (zie oa coreutils-rs) die de aandacht wegdragen terwijl generaties aan code verrot.

Ik denk dat eenmaal Linus het opgeeft, dat de kernel zoals wij die vandaag kennen ook stopt. Alle ontwikkeling gaat binnen commerciële pakketten met verplichte cloud integraties liggen zoals RHEL en Ubuntu en Microsoft en Amazon.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 28 april 2026 15:48]

Ik denk dat je hier de Debian ontwikkelingen en de Linux kernel ontwikkelingen door elkaar haalt of onnodig vermengt. Ik ben door de keuzes van Ubuntu (met name t.a.v. Snap) een jaar of twee geleden weer terug gegaan naar Debian en herken totaal niet wat je hier schrijft.

Overigens bestaat er ook een Linux Mint variant die rechtstreeks gebaseerd is op Debian.

[Reactie gewijzigd door zordaz op 28 april 2026 15:50]

systemd zit in Debian. Persoonlijk vind ik dat (en de mentaliteit er achter) erger dan snap.
Systemd is de standaard in alle grote Linux distributies. Ik ben er geen fan van, maar er zijn gelukkig alternatieven.
Het is hetzelfde probleem met Debian als de Linux kernel: sterk ingezet op systemd en Rust en Wayland terwijl tientallen projecten door 1 of geen mensen onderhouden werd. Het probleem is dat de nieuwe zooi niet werkt (Ansible werkt niet met sudo-rs, coreutils-rs heeft meer gaten dan kaas, geen enkele distro of applicatie heeft een target omdat Wayland een protocol is)

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 28 april 2026 16:03]

Linux kernel zelf ook is begonnen met het weghalen van 486 ondersteuning en recent ook ISDN en radio die tot vandaag nog worden gebruikt en verkocht (486-klonen zijn populair in embedded) omdat er niet genoeg devs meer zijn.
Als je er van afhankelijk bent, wat let je om de oude codebase te blijven gebruiken en bugs te backporten. Of dat een goede strategie is, is een tweede. Voor embedded zijn er inmiddels ook veel arm-based oplossingen die wél ondersteund worden. Nou weet ik wel, een embedded systeem kan zo 30 jaar meegaan, maar toch ook in die tak van sport moet je door.

We ondersteunen ook geen stoomrtreinen meer commercieel en zelfs hobbymatig is dat een probleem aan het worden.
Hebben ze wel Flatpaks?
Ik snap het gevoel, maar overdreven reactie.

sudo apt remove canonicAI
Voor het eerst in mijn leven kan ik eindelijk Ubuntu draaien en gewoon gebruiken omdat AI mij helpt troubleshooten. Ik heb het meermaals gebruikt maar was voor mij als niet al te technisch persoon gewoon te lastig. Ik juich dit van harte toe.
Heb je het artikel waar tweakers naar linkt gelezen?

https://discourse.ubuntu.com/t/the-future-of-ai-in-ubuntu/81130

Hoewel ik zelf geen Ubuntu gebruik, vind ik het beter overwogen dan de meeste bedrijven dat doen.
CachyOS. Na ongeveer 12 jaar Ubuntu en omennabij 10 jaar Manjaro nu CachyOS sinds een klein half jaar. Wat een verademing, een distro die de kernel, nee, het hele systeem tuned voor moderne hardware. Geen bloat, geen ingebakken AI.
Tijd voor Manjaro? Arch based.
Ubuntu is hier nooit vies van geweest. Dat deden ze al met hun Amazon deal destijds.
Zolang het geen "Windows Probleemoplosser" gaat worden, zou het misschien een goed idee zijn.
windows probleem oplosser is waarschijnlijk het enige windows component wat beter zou worden van ai, slechter kan bijna niet
Snap de negativiteit voor AI niet helemaal. Denk dat dit zeker een goeie keuze is om dit te implementeren zolang het een optin blijft en er alleen gebruik wordt gemaakt van lokale modellen die volledig op eigen hardware uit te voeren zijn.
Als het echt een opt-in zou zijn wordt mij dat vast tijdens een installatie wel gevraagd of ik hier wel behoefte aan heb. Maar kan aan het artikel niet direct zien of dit het geval is.
Bor Coördinator Frontpage Admins / FP Powermod 28 april 2026 15:43
Dit verbaast niemand toch neem ik aan? Er gaan nog wel meerdere partijen volgen. Er is veel kritiek op Windows en Ai bijvoorbeeld de integratie van copilot waarbij is vaak hoor / lees dat "Linux de oplossing is" maar dat blijkt toch wel wat genuanceerder te zijn.

Microsoft draait bij en Linux distributies blijken ook niet gevrijwaard te zijn.

Natuurlijk kan je over stappen op een andere distributie maar hoe veel mensen doen dat en hoe vaak ben je bereid dat te doen wanneer de volgende distributie volgt?
Canonical is net als Red Hat een commerciële linux distromaker dus als zij denken dat dat geld oplevert integreren ze het gewoon. Overigens vind ik dit maar slecht te vergelijken met een Microsoft die zelfs in kladblok nog een AI inbouwt.
Voor de rest maakt het mij niet heel veel uit ik ben al een tijdje geleden van Ubuntu afgestapt omdat zij steeds meer leunen op Snap ook voor dagelijks te gebruiken programma's.
Nog een reden om met een boog om Canonical/Ubuntu desktop heen te lopen bovenop de reeds bestaande (hier in een elegante samenvatting). Maar goed, voldoende alternatieven voorhanden en voor ieder wat wils.
AI moet onder meer helpen met toegankelijkheid door betere speech-to-text en text-to-speech, naast een betere schermlezer.
Als groot tegenstander van de AI 'race to the bottom' in de huidige tech-industrie vind ik dit toch wel een redelijk goede use-case om iets als AI in te zetten.

Het wordt niet gebruikt om een persoon te vervangen of banen weg te bezuinigen, maar juist om technologie toegankelijker te maken voor mensen met een beperking.

De hele tech-wereld zou er beter van worden als we juist dit soort functionaliteiten m.b.v. AI kunnen verbeteren i.p.v. het focussen op het vergroten van AI's capaciteit op slop te maken er verspreiden.
Dit is juist waarom iedereen wegloopt van Windows, al de AI troep. Nu gaan we dus op een AI vrij OS toch weer AI zooi krijgen.
Ja, dit is waarom iedereen loopt te klagen over Windows. Of ze ook daadwerkelijk weglopen weet ik niet, maar dat is een andere discussie.

Maar wat betreft AI vind ik het wel te kort door de bocht om te zeggen dat het per definitie AI troep is. Het ligt er volledig aan wat je ermee doet volgens mij. Bij Windows was het compleet doorgeslagen en daarnaast ook enorm opgedrongen. Dat is AI integreren omdat je AI wil integreren en niet omdat het echt nut heeft. Je kunt best wel AI toepassen op plekken waar het nuttig is.
Dat ook, plus bij Windows heb je ook weinig keuze. Bij Linux kun je tenminste nog een andere distro kiezen.
of heb je waarschijnlijk een makkelijkere manier om de boel te verwijderen. Bij Windows moet ik allerlei vage scripts gaan uitrollen. Hopelijk word the iets van apt remove ai-sloep
Inmiddels zijn we al zo murw geslagen dat we hopen op een opt-out, in plaats van een opt-in te verwachten.. Jemig de pemig.
Ubuntu is niet het enige alternatief voor Windows, er zijn tal van andere Linux distros. Linux Mint is bijvoorbeeld om het zo maar te noemen "bloateware vrij" en components die anderen bloatware vinden kun je gewoon toevoegen als je wilt.
Ik hoop niet dat dit ook naar Linux Mint komt :(

Ik ben er zo 1 die naar alle tevredenheid Windows heeft ingeruild voor Linux Mint en al die ruis die ontbreekt bevalt prima. Dat CoPilot gedram was één van de reden.

Dit soort dingen zouden opties moeten zijn die je zelf kan installeren als je dat wilt.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 28 april 2026 15:56]

Ik verwacht van niet, of dat 't op z'n minst opt-in wordt zoals Snap dat ook is. En anders kan je altijd nog migreren naar LMDE.
Ik kan het mis hebben, maar Canonical kennende gaat ze dit in een Snap-bloat laag proppen. Die kan je prima deinstalleren. Ook apk packages en systemctl services kan je los deinstalleren of stoppen/disablen. Het is niet zo omdat Microsoft stanaard AI functies vastlijmt aan ieder core component dat andere Operating System dat anti-pattern ook meteen gaan overnemen. De meeste bedrijven zullen nu wel hebben begrepen dat klanten niet gedwongen willen worden maar gewoon zelf de keuze voor AI willen kunnnen maken.
Als ze STT en TTS implementeren via de NPU is dit wat mij betreft absoluut welkom.

En het is OPT-IN, keuze bij installatie, en het wordt geïmplementeerd via Snaps, dus de kill-switch is vervolgens het verwijderen van die Snaps packages, als

snap remove ubuntu-ai-*

https://discourse.ubuntu.com/t/the-future-of-ai-in-ubuntu/81130/41
Dit doet RedHat ook al in RHEL10. Dat was natuurlijk midner groot nieuws, want subscriber/customer only. De command line assistant gebaseerd op lightspeed is er ook in offline vorm dmv een container.

De hotemetoot bij het RedHat indoctrinatie evenement zei destijds. "Het is steeds moelijker om geschoold personeel te krijgen dat weet hoe een OS en linux werkt. Dus dat gaan we oplossen met deze tools"- /parafraserend

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn