Gnome 50 voor Linux ondersteunt standaard vrr en verwijdert displaydriver X11

Versie 50 van de Linux-desktopomgeving Gnome is uit. Deze voegt onder meer standaard ondersteuning voor variabele verversingssnelheden toe. Ook is dit de eerste versie die niet meer met de displaydriver X11 wordt geleverd.

De Gnome 50-desktopomgeving wordt binnenkort gebruikt in Linux-distributies als Ubuntu 26.04 en Fedora 44. Een van de veranderingen is dat vrr nu standaard wordt ondersteund. De ondersteuning was tot dusver alleen beschikbaar als experimentele functie, waardoor deze met de hand aangezet moest worden. In onder meer Ubuntu was de functie al wel standaard ingeschakeld. Datzelfde geldt voor fractional scaling, een andere functie die in Gnome 50 voor het eerst standaard aan staat.

Verder is de X11-backend volledig uit Gnome verwijderd, waardoor de desktopomgeving alleen nog ondersteuning biedt voor Wayland. Die laatste was al enige tijd de standaard displaydriver. X11-applicaties worden nog wel ondersteund.

Gnome 50 maakt nu ook gebruik van gpu-acceleratie op remote desktops, wat voor minder lag zou moeten zorgen. Verder verschijnt er nu een icoontje in beeld als de energiebesparende modus is ingeschakeld, zijn er meer functies toegevoegd aan de ingebouwde pdf-lezer en meer ouderlijktoezichtopties.

Ouderlijktoezichtopties in Gnome 50.

Reacties (32)

[Ultraman]

Heel blij mee. Benieuwd naar de ondersteuning waar het vooral telt: in games.
GNOME is een heerlijk werkende desktop die ik al enkele jaren vrijwel compleet stock gebruik. Zit je niet in de we. g en je kunt je vensters ook prima met keyboard heen en weer gooien. Vroeger zat ik nog wel eens te tweaken op mijn grafisch omgeving maar sinds een jaar of drie spendeer ik er nul tijd meer aan. GNOME werkt gewoon

[arithcoder]

Het zit mij juist heel veel in de weg. Moet constant mee vechten! KDE Plasma ftw!

[Clu3M0r3]

Nog eventjes geduld (wachten tot 14-04-2026) en dan kan ik heerlijk aan de slag met Fedora 44. Ben benieuwd hoe Gnome 50 gaat bevallen. (binnenkort F44-beta even testen in een VM)

[jbhc]

Ik heb Gnome een tijdje geprobeerd maar kon er maar niet aan wennen. Ik gebruik nu al jaren naar volle tevredenheid Cinnamon maar dat maakt Linux ook zo leuk. Als iets je niet bevalt neem je gewoon iets anders.

[HollowGamer]

Gnome blijft voor mij in alles te beperkt, zelfs na deze update. Ik heb niets tegen Gnome, maar aangezien ik toch meer houd van de good old Windows look (start menu, taskbar, systemtray), is dat met extensies toch allemaal omslachtiger.

Het enige wat ik vervelend vind, is de manier waarop ze met apps omgaan. Gnome boeit andere echt niets, dus een moderne GTK-app, werkt maar half op KDE. Voor mij hadden ze best een soort flag mogen hebben met klassiek of moderne modes. Dus dan wel gewoon een klassieke window border.

VRR/HDR blijft een gevecht op Linux. Zelfs nu dus de grote twee het ondersteunen (KDE al langer), moeten apps en games hier ook mee om kunnen gaan. Dus meeste moeten nu echt forceren dat apps Wayland gebruiken, willen ze profiteren van HDR/scaling en ook van de Wayland-only sessie.

TLTR: nog een hele lange weg te gaan. Maar elke stap is merkbaar.

[Clemens123]

Extensies installeren en instellen duurt geen 10 minuten, en komt toch dicht in de buurt bij Windows desktio gebruiksmechanismen met bv. ArcMenu en dash2panel, en omslachtig zou ik dat nu niet noemen, installeren is zeer gemakkelijk met de browser plugin.

Draai zelf vooral Debian en gebruik liefst de default Gnome omgeving (heb ik minste problemen mee gehad doorheen de jaren), en dankzij extensies mis ik nauwelijks iets.

[HollowGamer]

Extensies zijn vaak instabieler. Ik heb heel lang met Gnome gewerkt, en de meeste waren goed geschreven, maar het systeem is erg buggy (vind ik).

[thegve]

Wil je iets Windows-achtigs -> gebruik KDE

Wil je iets Mac-achtigs -> gebruik Gnome.

[HollowGamer]

Gnome heeft naar mijn weten geen 'glass' mogelijkheden?

[Magic Power]

Daarom ook: Achtigs. thegve vat het mooi en simpel samen.

[Kobboi]

Het enige wat ik vervelend vind, is de manier waarop ze met apps omgaan. Gnome boeit andere echt niets, dus een moderne GTK-app, werkt maar half op KDE

Ik weet dat je deels op het uiterlijk doelt, maar een KDE app op GNOME voelt dan weer echt zwaar. Een KDE app verwacht vaak een hele hoop processen van de KDE infrastructuur, terwijl dat andersom toch vaak minder is.

[Pendora]

Nice maar is er ondertussen al ondersteuning voor unattended remote control? Ik snap dat veel via ssh kan maar soms is een GUI net fijner.

[!nFerNo]

Je kan in GNOME via RDP ofwel de sessie overnemen ("desktop sharing") ofwel een nieuwe sessie starten ("remote login").

[GertMenkel]

Ja, dat kan al een tijdje. Via Waypipe als je één applicatie wilt draaien of via RDP om het hele scherm op afstand over te nemetmoet je even aanzetten in de Gnome-instellingen).

[rbr320]

Is Waypipe al een beetje stabiel te noemen? Het is lang geleden dat ik er naar gekeken heb, simpelweg omdat ik weinig behoefte heb aan desktop (applicaties) delen over het netwerk.

En dat Gnome RDP, werkt dat via Wayland? Ik ben alleen bekend met xrdp, dus RDP met een X11 desktop.

[technorabilia]

Welke screenshot‑tool werkt goed onder Wayland? Iets als Flameshot, maar dan wel goed werkend onder Wayland (want Flameshot werkt bij mij alleen onder X11).

edit:
Ik bedoelde eigenlijk screenshot- en annotatie-tool wat Flameshot is.

[Reactie gewijzigd door technorabilia op 18 maart 2026 21:44]

[IEF]

Spectacle,wat de default screenshot tool is in KDE werkt perfect.

[Clu3M0r3]

Gnome heeft een goed werkende screenshot tool ingebouwd.

Wikipedia: GNOME Screenshot

Werkt naar mijn smaak prima.

[technorabilia]

Die gebruik ik ook wel, maar ik bedoelde eigenlijk eveneens een annotatie-tool. My bad. Zie mijn edit.

[asing]

Fedora heeft een standaard app. Hit prtscr en je hebt hem.

[patrom]

Is wayland in de xubuntu ook Standaard

[Clu3M0r3]

Nope.

https://askubuntu.com/questions/1538644/how-do-i-enable-wayland-in-xubuntu-24-04

[HollowGamer]

XFCE is echt mega traag in ontwikkeling. Gok dat het pas over 2 jaar mogelijk is, dacht wel dat ze bezig zijn met Wayland ondersteuning?

[Knallmeister]

Kan er niet rouwig om zijn dat X11 (waar ik overigens jaren en jaren mee heb gewerkt) eindelijk volledig aan de kant wordt gezet. Wayland is een stuk efficienter en veiliger. Gnome heeft wel wat tweakjes (extenties) nodig om te werken zoals ik gewend ben, dat wordt een uitdaginkje.

[HollowGamer]

Ik deel die mening, maar het heeft weinig zin als je eigen apps nog werken op basis van XWayland. Het is wat veiliger, maar niet super veel.

[synoniem]

Tja, ik gebruik toch wel programma's die de X11 backend gebruiken, dus voorlopig blijf ik nog weg van Gnome. Daarbij komt dat ik sowieso de Gnome houding van 'my way or the highway' niet heel erg prettig vind.

[Clu3M0r3]

Je zou XWayland kunnen proberen.

https://www.reddit.com/r/linux/comments/1ru6wbg/gnome_50_removes_the_x11_backend_are_we_finally/

Legacy apps can still run through XWayland, but architecturally this feels like a pretty big milestone for Linux desktops.

[alex3305]

Toevallig redelijk recent een keer Gnome geprobeerd omdat ik een beetje overweldigd werd door alle opties in KDE. Voor mij was echter het ontbreken van een full screen desktop zoom echt een showstopper. Echt jammer, want het is een functie die al sinds jaar en dag in macOS, Windows en dus ook KDE zit.

Ik weet dat er een shell extensie is om dit op te lossen, maar die is al tijden niet meer bijgewerkt en 'incompatibel'. Dus ook niet ideaal.

[HollowGamer]

Gnome is dus niet van dit soort dingen (helaas).

Het is bedoelt als minimaal en de rest met extensies.

[Maupertus]

Ik moet bekennen dat ik niet helemaal weet wat je zoekt, maar standaard wordt Orca meegeleverd. Is dat iets in de buurt?