Russische hackers namen chataccounts van Nederlandse ambtenaren over

Russische hackers hebben vorig jaar chataccounts van meerdere Nederlandse ambtenaren overgenomen. Dat zeggen Nederlandse inlichtingendiensten. Daarbij spraken de hackers met contactpersonen van de ambtenaren, die zich niet realiseerden dat ze met Russische hackers spraken.

Chatapps zijn voor Russische cyberactoren een gewild doelwit, schrijven de AIVD en MIVD, die zien dat er de laatste tijd meer digitale aanvallen plaatsvinden tegen smartphones met chatapps. "Afgelopen jaren hebben de diensten vastgesteld dat een Russische cyberactor toegang heeft verkregen tot de chataccounts van meerdere Nederlandse overheidsmedewerkers. Hierbij is niet alleen toegang verkregen tot de gecompromitteerde accounts, maar zijn deze accounts zelfs overgenomen, zodat contactpersonen in de veronderstelling waren dat ze contact hadden met het slachtoffer."

De inlichtingendiensten geven verder geen details over deze hacks. Het is dan ook niet duidelijk bij welke overheidsorganen ze plaatsvonden en wat hier de gevolgen van waren. De diensten zeggen wel dat Russische hackers 'ook door middel van het sturen van malafide e-mails of chatberichten nog steeds talloze slachtoffers maken'.

Russische hackers 'pakken wat ze pakken kunnen'

De diensten zeggen verder dat Russische hackers ook op andere vlakken meer bereid zijn om over te gaan tot cybersabotage, bijvoorbeeld om gevoelige informatie te bemachtigen. Die informatie gebruiken ze weer voor 'activiteiten in het fysieke domein', zoals bij oorlogshandelingen in Oekraïne. "Wat vooral opvalt is dat de hackersgroeperingen zeer opportunistisch te werk gaan en 'pakken wat ze pakken kunnen'. Hierbij compromitteren ze verschillende, veelal slecht beveiligde controle- en besturingssystemen. Deze brede doelwitselectie maakt het lastig om te anticiperen op dergelijke aanvallen."

Overigens waarschuwen de diensten ook om vermeende sabotage-incidenten niet zomaar toe te schrijven aan Rusland. Bij gebroken internetzeekabels hoeft er bijvoorbeeld niet direct sprake te zijn van sabotage en hoeft dit ook niet direct door de Russische overheid te zijn gepland.

Drones en zeekabels

"Zo is het normaal dat een deel van de schepen in de Oostzee onder Russische vlag vaart en Russische havens aandoet; dit past simpelweg bij het profiel van de scheepvaart daar. Bovendien vinden wereldwijd regelmatig kabelstoringen plaats. Voor de meeste van dit soort 'reguliere' incidenten gelden een combinatie van factoren: veel maritieme activiteit in het gebied, relatief ondiep water en een hoge dichtheid aan onderwaterinfrastructuur."

De inlichtingendiensten benadrukken wel dat het niet ondenkbaar is dat Rusland dit soort activiteiten ontplooit. Maar het automatisch toeschrijven aan Rusland kan juist in zijn voordeel uitvallen. "Berichtgeving waarin vermeende Russische sabotageactiviteiten als feiten worden gepresenteerd, kan leiden tot een vertekend beeld van de schaal van de Russische sabotageactiviteiten in Europa. Hierdoor wordt onbedoeld een bijdrage geleverd aan de Russische doelstellingen. Zo kan immers de indruk ontstaan dat Rusland waar en wanneer het maar wil kan toeslaan in Europa."

Dit geldt ook voor de dronewaarnemingen bij bijvoorbeeld luchthavens. Het is niet altijd vast te stellen of er daadwerkelijk drones gezien zijn en als dat al het geval was, kon niet worden vastgesteld wie de bestuurder van de drone was. Ook hier is het niet onvoorstelbaar dat Rusland drones zou inzetten om het Westen te ontregelen, maar de inlichtingendiensten zeggen niet dat hier nu al bewijs voor is.

Bron: Ayhan Altun/Moment/Getty Images

Reacties (47)

[Lord Anubis]

Politiek word eens wakker. Geef geld uit aan opvoeding aan Ambtenaren, bedrijven en het publiek.

We kunnen niet langer wachten op een volgende aanval om te leren. We hebben nu meteen een cultuuromslag nodig. Een eenvoudig stappenplan om van "slappe was" naar een "scherp schild" te gaan:

Maak paraatheid een dagelijkse gewoonte. Beginnen met dagelijkse micro-lessen.Creëer één centrale, levende ‘Paraatheidsplein’

Genoeg met 100 verschillende websites van verschillende ministeries en instanties waar niemand wijs uit wordt. We hebben één centrale, nationale paraatheidswebsite en -app nodig: paraatheidspleinnederland.nl.

Hier moet staan:

Een Dreigingskaart: Een eenvoudige kaart van Nederland met actuele dreigingsniveaus. Is er een DDoS-aanval gaande op banken? Net zoals storingen.nl

Praktijkgerichte Oefeningen: Simpele, interactieve scenario's. "Test of jij een nep-mail van een echte kunt onderscheiden."

Specifieke Sectie voor Ambtenaren: Een beveiligd portaal met draaiboeken voor als het gemeentehuis wordt platgelegd. Hoe communiceer je met je inwoners als je server uitvalt? Het antwoord moet daar staan.

Eelke dag na het weerbericht of voorafgaand aan het journaal, een korte update van 1 minut. Geen paniekzaaierij, maar heldere, bruikbare informatie:

Vandaag over Phishing: "Krijg je een mail van je 'bank' met een link? Doe dit niet, maar check via de officiële app."

Deze week over AI-nep: "Let op: stemmen van familie kunnen nu worden nagemaakt. Spreek een codewoord af." ( grappig, ik heb mijn eigen dochtertje niet in de maling kunnen nemen maar mijn vrouw wel)

Focus op bedrijven: "Bedrijven: let op verdachte USB-sticks op de parkeerplaats. Je vindt er een en je bent nieuwsgierig.

De dreiging van een afgesloten of gehakte ( of gehackt ) kabel of een grootschalige cyberaanval is geen ver van mijn bed show meer. Het is de nieuwe huidige realiteit. Zorg voor hogere straffen voor zowel de daders ( bij verstek ) als de nalatigen als er derde party schade is, net zoals bij Odido e.t.c.

[Reactie gewijzigd door Lord Anubis op 20 februari 2026 23:47]

[kabelmannetje]

Geld uitgeven aan mensen die geen enkel benul hebben van techniek en ook nog eens geen enkel benul hebben van cyber warfare-realiteit, is een bedenkelijke oplossing. Beter is het centraal beheren van dit soort accounts door deskundigen. Bijvoorbeeld afdeling digitale communicatie.

[Lord Anubis]

Informatie gaat het om. Het is het hele pakket. Actie, gewaarwording en mogelijkheden bieden om actie te kunnen nemen, voor iedere burger. De eerste defense is gewaarwording, kennis en op te zoeken informatie.

[kabelmannetje]

En blijkbaar is dat voor een flink aantal mensen niet te begrijpen. Dus, dan moet je aan oplossingen denken.

[matthijs1929]

Misschien dat ik het niet goed begrijp, maar is het centraliseren van accountbeheer niet juist kwetsbaar omdat het hacken van het betrokken systeem dan toegang geeft tot alle accounts die hierin worden beheerd?

[kabelmannetje]

Nee. De accounts staan onder beheer van iemand met kennis.

[matthijs1929]

Wat een non argument

[kabelmannetje]

Ok, ik wist niet dat centraal behouden van diverse accounts een slecht plan was. Waarom is dat precies?

[HSG]

Mee eens. Hoeveel mensen er nog rondlopen met "ach daar heb ik allemaal geen verstand van"-mentaliteit is nog steeds enorm en die mensen zet je achter een computer?

[CivLord]

Een dagelijks bulletin in het nieuws over cybersecurity is juist geen goed idee.

Dan denkt iedereen dat er iets aan gedaan wordt, terwijl de meeste mensen het gewoon out-tunen. Net als de veiligheidsinstructies in het vliegtuig.

Hoeveel kan jij je van het weerbericht herinneren, vlak nadat je het hebt gezien? Wanneer je geen bijzondere aandacht er voor hebt, omdat je de volgende dag iets buiten gaat doen, gaat het waarschijnlijk compleet aan je voorbij, terwijl je er wel naar gekeken hebt.

[Lord Anubis]

nee het gaat er juist om dat er self awareness is en dat ze zelf actie moeten ondernemen.

Er moet meer aandacht en achterdocht komen.

Afgelopen week kreeg mijn vrouw een berichtje over geld doneren vanwege dat haar nichtje ( in het buitenland) kanker heeft. Het hele verhaal klopte, van ziektebeeld tot en met het ziekenhuis en namen met een oproep voor een donatie van uit de moeder. Alleen de moeder en familieleden wisten nergens van het doneren. Was de enige die zag dat de afbeelding waar de moeder opstond niet klopte en al ergens eerder gebruikt was.

Of kijk naar het gedoe rond Odido. Hoeveel hebben gestort?

[CivLord]

Maar die self awareness komt er niet wanneer je een continu een boodschap blijft herhalen op momenten dat het niet van toepassing is. (En met van toepassing zijn bedoel ik niet dat het in algemene zin van toepassing is, maar dat de boodschap komt op het moment dat er een phishing-bericht binnen komt.)

Daar kan je van vinden wat je wilt, maar het is puur hoe mensen psychologisch in elkaar zitten, pure biologie. Waarschuw te vaak op momenten dat het niet direct nodig is en de hele waarschuwing wordt background-noise en volledig genegeerd, ook op momenten dat het wel van toepassing is.

[Lord Anubis]

Het herhalen is nodig; vandaag voor mij, morgen voor jou, overmorgen…

[eurob]

Bij mijn vorige werkgever hield de wekelijkse herhaling ons juist scherp; we zijn nooit gehackt. Cybersecurity moet net zo'n gewoonte worden als tandenpoetsen. Zodra iedereen die routine volgt, wordt veilig gedrag de standaard in plaats van een bewuste inspanning.

[xenn99]

Als ze willen dat bedrijven en instanties zich beter gaan bewapenen tegen cyberaanvallen, dan is het belangrijk om veel meer in detail te laten zien hoe die plaats vinden.
Voor mij ontbreekt er gewoon te veel informatie om hier echt iets mee te kunnen, terwijl dat wel echt nodig is.

Ik denk dat de meeste mensen zich best bewust zijn dat er een groot gevaar is maar zonder inzicht in wat dat gevaar is, lijd dat verder niet tot een betere weerbaarheid.
In de publicatie worden wel wat voorbeelden genoemd, maar die zijn verder allemaal al bekend en niet erg gedetailleerd.

[Clu3M0r3]

Als ze willen dat bedrijven en instanties zich beter gaan bewapenen tegen cyberaanvallen, dan is het belangrijk om veel meer in detail te laten zien hoe die plaats vinden.
Voor mij ontbreekt er gewoon te veel informatie om hier echt iets mee te kunnen, terwijl dat wel echt nodig is.

Hier gaat het om gerichte aanvallen op het overheidsapparaat, of in ieder geval een deel daarvan. Juist daarom zijn inlichtingendiensten i.h.a. zeer terughoudend met het verstrekken van gedetailleerde informatie. Je wilt uiteraard de vijand (want daar gaat het hier wel om) niet wijzer maken dan ze al zijn.

[Reactie gewijzigd door Clu3M0r3 op 20 februari 2026 21:50]

[JustRob]

Er is echt meer dan genoeg informatie beschikbaar over hoe deze APTs werken. Beschrijvingen van aanvallen, volledig gemapt op het MITRE ATT&CK framework inclusief TTPs en IOCs. Sure, niet van iedere aanval, maar genoeg om je als organisatie tegen 99% van de aanvallen te beschermen. Dat de meeste organisaties er geen tijd, geld en resources in willen steken omdat ook te doen, tja.

[arjankoole]

Ze kunnen die dingen niet bekend maken, dat speelt de vijand in de kaart.

[Scriptkid]

Nee hoor, als wij security audits doen bij bedrijven scoorde met vaak belabberd met de simple reden:

1 dat brengt kosten met zich mee

2 de eind gebruiker wil dat niet

3 we hebben inhuur met eigen hardware

Oftewel helft snapt het gewoon echt niet en geeft er niks om of leeft nog 10 jaar geleden.


Als je bij ons kijkt zijn we nu de volgende stap aan het nemen. Het thuis netwerk moet zakelijke labtop op apart vlan geen tplink meer, Faraday bags tijdens travel, leen devices tijden travel. Gemiddeld 10-12 uur training per maand.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 21 februari 2026 10:05]

[theobril]

leidt

[kodak]

Dan vraag ik me af of je denkt dat risico's maar minder belangrijk zijn zolang je zelf gaat afwachten tot een ander meer voor je gaat doen.

Je stelt dat meer doen belangrijk is maar toont niet aan dat daar zelf moeite voor te doen. Je stelt zelfs dat als anderen willen dat bedrijven (en dus personen) meer doen de ander zelf eerst nog maar meer moet doen. Dat is geen gedrag dat werkelijk bewust is van meer gevaar. Eerder het niet meer serieus te nemen omdat het meer moeite kost.

Ik stel niet dat er dus maar geen extra moeite is gedaan. Ook niet dat er geen grens zit aan extra moeite doen. Maar zowel een extra moeite als bewustzijn dat anderen niet zomaar meer voor je kunnen of mogen doen mag dan wel blijken. Anders laat het zich raden wat er gebeurt als risico's uit komen: dan gaat men weet wijzen dat een ander maar moet meer moet helpen. Door te compenseren in geleden schade. Zoals we dat ook bij de laatst grote epidemie zagen toen reëel risico uit kwam dat leveranciers niet konden leveren, dat medewerkers niet beschikbaar waren en klanten weg bleven. De houding lijkt nog steeds dat een ander maar (bedrijfs)risico's komt voorkomen en verhelpen.

[xenn99]

Ik denk dat er voor de overheid een taak is weg gelegd om de burgers beter te informeren en weerbaarder te maken tegen dit soort aanvallen.
Dat gebeurt niet door te zeggen "iedereen moet maar beter zijn best doen", maar door betere bewustwording, begrijpelijke informatie voor verschillende lagen van technische kennis.
Je kunt gewoon niet verwachten dat iedere ambtenaar daar zelf mee aan de slag gaat, dat is niet realistisch.
Zelfs ik, met redelijk veel technisch inzicht kan er moeilijk hoogte van krijgen, omdat vanuit de overheid geen details worden gegeven enkel korte situatie schetsen.
Het IT personeel zal vast wel op de hoogte zijn hoor, maar dat zijn meestal niet degene die gehackt worden.

[kodak]

Je reactie was over jezelf en bedrijven. Nu je kritiek krijgt verschuif je de discussie naar de overheid. Dat is weer een vorm van inhoudelijk afschuiven om geen eigen extra inzet te tonen.

Afschuiven is geen verantwoordelijkheid nemen. Menen dat een ander maar meer moet doen om daarna zelf pas eens meer te doen staat haaks op verstandig handelen bij een reëel risico waar je als bedrijf of persoon zelf mee te maken hebt.

Met volharden in een mening dat een ander maar meer voor je moet doen neem je de risico's zelf niet serieus. Omdat het een houding is om net te doen alsof het risico maar minder belangrijk is zolang een ander niet eerst wat voor je doet.

Een mening hebben als argument om zelf niet duidelijk iets extra te ondernemen is geen verdediging tegen dit soort risico's. Het is je eigen bedrijf of omgeving zwakker maken. Omdat de criminelen die het risico vormen echt maling aan jou mening hebben dat een ander eerst maar meer moet doen. Als die merken dat je er als bedrijf of persoon niet zelf meer tegen doet grijpen die juist hun kans. En als je niet zelf moeite doet jezelf wijzer te maken, zoals door te leren hoe je wel aan de nodige informatie komt die geen geheim is, dan kun je er op rekenen dat er op een gegevenmoment nog meer verplichting komt dat je de extra moeite vooraf moet gaan aantonen en anderen daar ook mee opzadelt.

[themadone]

En waarom halen we niet gewoon de vezels door die naar Rusland lopen? Misschien precies het zetje wat de bevolking nodig heeft om in opstand te komen tegen vlad.

[William_H]

Ja, want die hackerts moeten per se in Rusland zitten om ons hier te hacken.
Zelfde zotte idee dat je niet beschermd bent als je alle Russische IP adressen blockt. Zij kennen ook VPN etc. Ze zijn daar echt niet achterlijk of wat.

[themadone]

Eh ja, want als ze in Nederland zitten zouden ze opgepakt worden voor dergelijke acties. VPN is lastig als je daar niet meer bij kan vanuit je land of niet?


Het is bizar dat we blijven toestaan dat bedrijven gesloopt worden, prive data gelekt, IP gestolen etc en 0 actie ondernemen om dit aan te pakken. Dus dan de kabels maar slopen en gewoon alle in Rusland gebruikte ip blokken uit het internet mag ook natuurlijk.


Kan prima, blijkbaar is de schade nog niet groot genoeg.

[William_H]

Sorry, maar zo werkt het echt niet.
Lees de verhalen van oa de politie maar waarin er C&C servers gewoon in NL stonden waarvandaan acties werden ondernomen.
Hetzelfde met China, die staatshackers zitten ook niet alleen maar meer in China.
En wat dacht je van Noord-Korea?

[themadone]

Hoe ga je die c&c besturen als je op je kantoor en in je huis geen internet meer hebt? In beschaafde landen kan je die lui simpel opsporen en opsluiten, groot deel zit in de landen zelf. En natuurlijk gebruiken ze hun originele ip niet. Maar als je Rusland van internet flikkert kunnen ze vanuit daar in ieder geval nergens meer bij.


Zelfde geldt wat mij betreft voor Noord Korea en China. We mogen echt wel eens wat harder worden in dit soort dingen. Er is een complete digitale oorlog aan de gang al jaren, en we staan erbij en kijken ernaar terwijl we de sleutel hebben om het allemaal onklaar te maken.

[William_H]

Zo werkt het gewoon simpel weg niet. Het internet is opgezet dat het betrouwbare fallback heeft. Hoe denk je dit te gaan doen. Een kabel doorknippen aan de EU kant gaat misschien nog. Maar hoe ga je dat aan de Chineze en Noord-Koreaanse grens doen dan?

Nogmaals, maar je lijkt het niet te willen accepteren, deze criminelen zitten echt niet (alleen) in Rusland.
Eén van de grootste van die figuren zit/zat in Dubai. Ga je daar dan ook kabeltjes doorknippen?

Het is niet alsof die systemen schreeuwen, "Hey, ik zit hier". Recent was er zo'n server met afpersmateriaal, die krijgen ze gewoon niet down.
En ook al zou je dat op jou manier wel lukken en doen. Het is niet alsof de politie hier voor eigen rechter mag spelen. Als daardoor legitieme services down gaan, ga jij dan de juridische kosten betalen voor de politie? Uiteindelijk wil je die gasten pakken en achter de tralies hebben, anders blijven ze bezig. En dat lukt niet als je je als een bulldozer gedraagt. Want in een beschaafd werelddeel als de onze heb je gewoon rechtspraak met bewijslast en rechten.

[CivLord]

Dan verhuizen ze zo'n clubje hackers naar een land in Afrika of Azië.

[Phosoup]

Wat maakt dat de mensen daar dan in opstand zouden komen? Naast dat je dan gewoon via een andere internet route nog steeds Europa binnenkomt. Zo ist internet nou eenmaal opgezet.

Ze focussen trouwens meer en meer op Azië. Met China als opkomende wereldleider op economisch gebied en India als grote groeier een tactisch prima keuze denk ik. In China bouwen ze een kerncentrale in de tijd die wij nodig hebben om er alleen al over te bakkeleien waar die moet komen, bijvoorbeeld. En industrie schaalt hier af vanwege hoge energieprijzen en hoge milieu-eisen, terwijl die in Azië flink omhoog schaalt. Dus het heeft voor hen voordeel om sowieso meer die kant op te kijken.

[Lord Anubis]

Ook al verschillende keren aan gedacht.
Echter is het een riskante maatregel met weinig voordelen. De burgers aldaar helemaal afgesloten van andere waarheden. De Russische regering zou het eigenlijk wel prima vinden omdat ze nu al bij machte is om het zelf te doen; geen buitenlands nieuws of inbreng. Zullen het dan tegen ons gebruiken en het een digitale oorlogsvoering noemen; persoonlijk zou ik het alsnog doen, maar zie toch ook wat nadelen.

Misschien betere filtering, beter onderwijs t.o.v aanvallen en meer plichtsbesef om scherper te zijn op berichten en WA, FB e.t.c te vermijden in bedrijven en politiek.

[Clu3M0r3]

De diensten zeggen wel dat Russische hackers 'ook door middel van het sturen van malafide e-mails of chatberichten nog steeds talloze slachtoffers maken'.

Oftewel, de mens is een groot beveiligingsrisico en moet dus goed geïnstrueerd worden m.b.t. deze risico's en niet eenmalig maar op z'n minst 1 keer per jaar.

[demianmonteverd]

Veel grotere organisaties hebben extrerne partners die testen. Die kunnen van alles doen om te helpen, zoals het sturen van (nep) phising mails, die als je daar op ingaat, er voor zorgen dat je een verplichte training moet volgen. Begreep dat bij sommige bedrijven je zelfs automatisch van het netwerk word gehaald als je er op klikt en pas weer terug kan komen na voltooien van een verplichte online training.

[pegagus]

Over wat voor chat accounts gaat dit dan? En wie zijn dan de vermeende slachtoffers?

[mutley69]

Overheden moeten vooral niet communiceren via sociale media. Dat maakt allemaal veel te kwetsbaar. Ik ben trouwens voor vernietiging van alles sociale media. Dan wordt het verkeer een pak veiliger. Als ik zie hoeveel voetgangers en fietsers aandachtiger zijn voor het wrijfplankje dan voor het verkeer - dan wrijf ik telkenmale in de ogen! Ook al laat de wetgever dit niet toe - het blijft maar duren.

[Lord Anubis]

groot gelijk.

[rds79]

Waarom hacken we als gezamenlijk Europe niet gewoon volle bak de Russen? Zeg ik dan iets heel raars?

[Clu3M0r3]

Waarom hacken we als gezamenlijk Europe niet gewoon volle bak de Russen? Zeg ik dan iets heel raars?

Ja, want dat gebeurt immers al, maar dat wordt uiteraard niet aan de grote klok gehangen. Al is het hacken van "de Russen", omdat het een nogal gesloten samenleving is, lastiger dan andersom. Dat verschijnsel is al bekend sinds het begin van de Koude Oorlog.

[Reactie gewijzigd door Clu3M0r3 op 20 februari 2026 20:26]

[think12]

Rusland is (nog) geen gesloten samenleving.

[arjankoole]

Nee hoor, dat valt enorm mee.

De Oekraïners doen het regelmatig.

[tedades]

En voor iedereen die denkt dat de Russische vlag op de Nederlandse vlag lijkt: dat klopt. Nederland heeft ooit de vlag met de welbekende 3 strepen geïntroduceerd. Dat patroon hebben veel landen overgenomen in andere kleuren, maar Rusland heeft ook de kleuren overgenomen.

[hulseman]

Dat heedt allemaal met Peter de Grote te maken. Die was zo onder de indruk van onze scheepsbouw, dat er jaren lang Nederlandse scheepsbouwers hebbem gewerkt in Rusland. Daarom zijn bijna alle maritieme termen in het Russisch afgeleid van het Nederlands...

[vinkjb]

Misschien is het je nog niet opgevallen, het is wel andere volgorde net als andere landen..pffff

[multilayer]

Eindelijk weten we wat ambtenaren doen tussen 7:30 en 16:00 u

[Blaze85]

De Russen waren waarschijnlijk vooral onder de indruk hoeveel dutjes al die ambtenaren per dag kunnen doen.