Demissionair minister 'kan niets doen' tegen Microsoft-datacenter in Amsterdam

Demissionair minister van Ruimtelijke Ordening Mona Keijzer 'kan niets doen' tegen de komst van een nieuw, groot datacenter in Amsterdam. Het plan valt binnen de huidige regels en is aangevraagd voordat die regels werden aangenomen, zegt Keijzer.

"Deze vergunning is vijf jaar geleden al verleend", zegt Keijzer volgens de NOS. "Dus daar kan ik niets meer aan doen." De demissionaire minister 'denkt' dat er 'best kritisch' naar de huidige regels mag worden gekeken, 'maar dat is echt aan een nieuw kabinet'.

Dat nieuwe kabinet wordt mogelijk eind volgende maand beëdigd. CDA-Kamerlid Jantine Zwinkels is een van de Kamerleden die kritiek uitte op het datacenterplan van Microsoft. "De stroomcapaciteit is heel beperkt, wij vinden niet dat dat ten koste mag gaan van Nederlandse en lokale partijen." Het CDA zit niet in het huidige demissionaire kabinet, maar doet wel mee aan de formatie voor een nieuw kabinet.

Torens in plaats van plat gebouw

Eerder deze week werd bekend dat Microsoft in Amsterdam drie datacenters mag bouwen, ook al zijn er jaren geleden regels aangenomen die dergelijke hyperscalers moeten stoppen. De huidige regels geven aan dat een datacenter juridisch gezien pas een hyperscaler is als het meer dan 70MW verbruikt en groter is dan 10 hectare. Microsofts nieuwe datacenters verbruiken samen 78MW, maar komen op een terrein van 2,3 hectare.

Het gaat namelijk om relatief hoge torens, terwijl hyperscalers vaak lage gebouwen zijn. Daardoor zijn de datacenters juridisch gezien geen hyperscaler en kan Keijzer niet ingrijpen. Overigens noemde de verantwoordelijke Amsterdamse wethouder de komst van de datacenters 'een goede balans', omdat er eerst over veel meer datacenters werd gesproken.

Plan voor datacenters Westelijk Havengebied Amsterdam

Reacties (207)

[Raindeer]

Ik zou het netjes vinden wanneer @Hayte en Tweakers het in de context plaatsen van eerdere berichten op Tweakers over het datacenter beleid in Nederland. Want er is best veel over te vinden. Daarbij zou het ook helpen om de tekst van de regelingen erbij te pakken en te interpreteren.

Het hyperscale beleid van 2023 zegt:

Hyperscale datacentrum het exploiteren van een rekencentrum of datacentrum, als bedoeld in artikel 3.235 van het Besluit activiteiten leefomgeving, voor zover het gaat om een bebouwd vloeroppervlakte van meer dan 10 ha en een elektrisch aansluitvermogen van 70 MW of meer.Een hyperscale datacentrum omvat ook andere activiteiten die worden verricht op dezelfde locatie en die het hyperscale datacentrum functioneel ondersteunen.

Het meest problematische deel hier is het woordje "en". Door het steeds grotere stroomverbruik per rack, is er steeds minder ruimte nodig om over de 70MW heen te gaan. Waar we voor 2000 datacenters bouwden met 2kW per rack en na 2000 met 10kW per rack en weer wat later tot 25kW per rack, gaan de huidige AI racks tot 300kW per rack, met gemiddelde belastingen van 100kW per rack. Doordat het een "en" bepaling is, kom je steeds minder snel in de problemen met de oppervlakte bepalingen. Daarbij zou het oppervlakte gekoppeld moeten worden aan oppervlak voor servers, dan is de hoogte niet meer relevant in de beoordeling. Je kunt je zelfs afvragen of vloeroppervlak überhaupt een rol zou moeten spelen in de beoordeling, maar door een "of" in plaats van "en" krijgt de overheid meer vrijheid.

Dan nog een opmerking over dat de overheid het niet kan tegenhouden, omdat het plan van voor het hyperscale beleid was. Het hyperscale beleid is van december 2023. Het was een gevolg van de ophef rond Meta in Zeewolde. In de tekst staat heel duidelijk:

2. Het eerste lid is niet van toepassing op een activiteit die op grond van het recht zoals dat gold voorinwerkingtreding van dit artikel rechtmatig wordt verricht of is toegestaan op grond van een omgevingsvergunning die is aangevraagd op of voor 16 februari 2022.

Dit plan is al sinds 2016 in ontwikkeling. Het werd wel Caransa genoemd of Westpoort. Het had de vergunningen en stroom al geregeld toen de gemeente Amsterdam haar vestigingsbeleid in 2020 presenteerde. Tweakers schreef er toen al over, het legt bijvoorbeeld uit waarom dit project 78MW is:

De eis is verder dat datacenters met een vermogen van meer dan 80MVA een eigen inkoopstation voor elektriciteit aanleggen. Dit moet voorkomen dat het elektriciteitsnetwerk te veel wordt belast. Verder zijn er voorwaarden verbonden wat betreft duurzaamheid. Datacenters moeten hun elektriciteit duurzaam afnemen en restwarmte gratis beschikbaar stellen. nieuws: Amsterdam laat weer nieuwe datacenters toe

Het project werd toen al genoemd als reden waarom er in het havengebied geen ruimte meer was voor datacenters.

Het Amsterdamse college van B en W heeft nieuw beleid opgesteld voor de vestiging van datacenters op Amsterdams grondgebied tot 2030. Dat beleid staat toe dat er een beperkt aantal datacenters bij kunnen komen, mits deze gebouwd worden op locaties waar al datacenters zijn.In de praktijk gaat het dan om de locaties Amstel III, Science Park, Schinkelkwartier en Haven/Haven-Stad. De gemeente en de Rijksoverheid onderzoeken de haalbaarheid van een nieuw datacentercluster in de Metropoolregio Amsterdam.

Sterker nog, er werd vanuit gegaan dat er nog veel meer datacenters zouden worden gebouwd, gemiddeld 67MVA per jaar, oftewel 670MVA tot 2030:

Samen met Liander, Waternet en de datacentersector houdt de gemeente daarnaast de jaarlijkse impact van nieuwe datacenters op het elektriciteitsnetwerk bij. Die groei mag tot 2030 gemiddeld maximaal 67 megavoltampère bedragen. Het vermogen van een middelgrote co-locationdatacenter ligt al snel op 25MVA, terwijl het bij grotere datacenters om 40 tot 80MVA kan gaan.

Dus de pers die nu doet alsof het allemaal nieuw is, die heeft niet opgelet. Het project viel buiten alle beleidskaders, omdat het er was voor het hyperscale beleid.

De reden dat we het nu pas zien is, omdat het een dom project was dat geen kans van slagen had. Het stond op de verkeerde plek voor colocatie, want te ver vanaf andere colocatie datacenters in Amsterdam. De verkeerde mensen waren er mee bezig. Het had geen kans van slagen, totdat het steeds moeilijker werd om nieuwe datacenters te bouwen. Nieuwe projecten krijgen veel tegenstand en er was netcongestie. Opeens was een vergunning met een stroomaansluiting, zelfs zonder fysiek datacenter, veel geld waard. Het was zoveel geld waard, dat de uitbreiding van onderstation Haarlemmermeer al vol zat bij oplevering, terwijl de belasting daalde! De Hoge Raad had daar een mooi grafiekje van https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:PHR:2021:134

Het is nu nog meer geld waard voor AI bedrijven die een vermogen aan ongebruikte AI chips op de plank hebben. Die zijn nu op zoek naar plekken waar er lege datacenters met stroom of bouwvergunningen met stroom zijn, zodat ze niet 3-5 jaar moeten procederen tegen alle bezwaren. Westpoort is zo'n locatie, maar ook in de Haarlemmermeer zijn er dat soort locaties en er was het CyrusOne datacenter bij Haarlem dat 72MVA aan stroom had, maar leeg stond (en nu blijkbaar in gebruik is genomen).

De fout zit niet bij de huidige politiek die het niet tegenhoudt. Dat kunnen ze niet. Het probleem zit bij de oude politiek die het lucratief maakte om domme projecten met grote stroomreserveringen gaande te houden, omdat door de datacenter bouwstop grond en stroom schaars zijn geworden. Een beleid van ja, mits er aan veel eisen wordt voldaan, had er mogelijk voor gezorgd, dat de eerdere eigenaren van Westpoort het hadden opgegeven.

Maar, eigenlijk moeten we terug naar de tekentafel met het stroombeleid. Alle bestaande reserveringen opnieuw beoordelen op nut en noodzaak en mate waarin ze worden gebruikt. Of in ieder geval een "gebruiken of kwijtraken" bepaling. Het valt niet uit te leggen dat een onderstation als Haarlemmermeer zelfs na uitbreiding vol zit door reserveringen, terwijl het gebruik daalde. (ik zou wel eens een nieuwe grafiek willen vinden van de bestaande situatie )

[MonkeyJohn]

Zou bij 'vloeroppervlakte' niet elke verdieping meetellen daarin?

Ik vroeg het mij al af na het vorige bericht of het grondoppervlakte of vloeroppervlakte zou zijn, want in geval van grondoppervlakte zou het inderdaad een makkelijke loophole zijn zoals ze dat nu met 3 losse gebouwen doen.

[Raindeer]

Helaas, ik heb het nog dubbel gecontroleerd https://ikbenbint.nl/woordenboek/bebouwde-oppervlakte

[t14wo]

Er staat toch bebouwd oppervlak? Dus hoeveel van een perceel bebouw je.

Microsoft is gewoon slim geweest en de overheid oerdom door dit soort harde specs in een regeling op te nemen. Hier kan elke jurist gehakt van maken. Maximum aan bebouwd oppervlak? Nou, bouw de hoogte in en je bent er. Want er is geen limiet op BVO (geen bier voor onderweg, maar bruto vloeroppervlak).

[Ethirty]

Als ze het over bruikbaar vloeroppervlak in het algemeen hadden gehad, dan was hoogbouw waarschijnlijk juridisch ook afgedekt.

En zoals je zelf al aangaf, er had nooit een "en" in die voorwaarde moeten staan.

[Raymond Deen]

Het had volgens mij ook beter een of kunnen zijn zodat ze op beide limieten kunnen begrenzen.

Microsoft mag de jurist die de vergunningsaanvraag heeft gedaan wel een dikke bonus geven voor zo’n slimmigheidje

[Raindeer]

Het punt is dat het was al goedgekeurd voordat de hyperscale regels er waren. Maar, zelfs nu er hyperscale regels zijn, had het moeten worden goedgekeurd, want er staat "en".

[Arjoes]

"Hyperscale datacentrum het exploiteren van een rekencentrum of datacentrum, als bedoeld in artikel 3.235 van het Besluit activiteiten leefomgeving, voor zover het gaat om een bebouwd vloeroppervlakte van meer dan 10 ha en een elektrisch aansluitvermogen van 70 MW of meer.Een hyperscale datacentrum omvat ook andere activiteiten die worden verricht op dezelfde locatie en die het hyperscale datacentrum functioneel ondersteunen."

In dit Tweakers artikel wordt terrein vermeld, mogelijk wordt daar wat door elkaar gehaald. Is het niet aannemelijk dat de vloeroppervlakte van de gebouwen samen op het terrein (in 1 vergunning?) wel degelijk aan die 10ha komen? Dan valt dit onder het huidig beleid ook als hyperscale datacentrum.

[Reactie gewijzigd door Arjoes op 28 januari 2026 13:36]

[t14wo]

Er staat toch bebouwd oppervlak? Dus hoeveel van een perceel bebouw je. ;)

Microsoft is gewoon slim geweest en de overheid oerdom door dit soort harde specs in een regeling op te nemen. Hier kan elke jurist gehakt van maken. Maximum aan bebouwd oppervlak? Nou, bouw de hoogte in en je bent er. Want er is geen limiet op BVO (geen bier voor onderweg, maar bruto vloeroppervlak).

[Wouterie]

Hele goede aanvulling, dank je. Inmiddels is er een 'Nee, tenzij' beleid, maar dat is voor dit project niet meer van toepassing. Laten we hopen dat we van de fouten hebben geleerd! Ik ben echter niet heel zeker van dat feit.

[bed76]

De overheid kan toch prima een nieuwe (nood)wet aannemen die dit soort initiatieven zeer onaantrekkelijk maakt. Of een extra belasting kunnen heffen op stroomgebruik van datacenters, alleen Amerikaanse bedrijven extra heffingen geven, doet Trump ook bij ons. Het proces van de bouw traineren, door inspraak van burgrs etc. Volgens mij kan de overheid misschien juridisch gezien wel niet de vergunning intrekken, maar het wel dusdanig ongunstig maken, dat de interesse verdwijnt.

Of je kunt er een milieugroep op af sturen of er niet ergen ene hol van een goudhamster, vleermuis of ander beschermde diersoort zit.

[bazs2000]

Toch wel fijn dat er voor ons overvolle stroomnet er altijd ruimte is voor nog een datacenter terwijl andere ondernemers op een wachtlijst terecht komen of dat woningbouwprojecten vertragingen kennen door diezelfde wachtlijst.

Ik blijf het raar vinden dat datacenters (grootverbruikers) hiervan weinig hinder ondervinden.

edit:
Artikel uit 2022

https://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/duurzaamheid/amsterdams-stroomnet-jaren-op-slot

[Reactie gewijzigd door bazs2000 op 28 januari 2026 10:06]

[demonite]

Ik snap het ook niet... Ok, de bouw kan niet tegengehouden worden omdat ze voldoen aan de regels.

Maar je zou toch denken dat de 3 aanvragen voor aansluiting op het stroomnet, gezamenlijk 78 MW, toch ook op dezelfde wachtlijst zou moeten komen als al die andere bedrijven en woningen. En gezien de huidige stand van zaken zou je denken dat dat genoeg reden voor Microsoft zou moeten zijn om een andere locatie te zoeken.

[WoutervOorschot]

De vergunning is 5 jaar geleden verleent. Ze hebben dus gewoon in dezelfde wachtrij gestaan. Waarom zou Liander voorrang geven?

En het lijkt me ook best waarschijnlijk dat ze geen impact hebben op het verdelingsprobleem, met 78MW zal je zelf wel je trafo's meenemen. Best kans dat het dan daadwerkelijk niet veel impact heeft op de capaciteit voor bijvoorbeeld woningbouw of kleinere bedrijven.

[Aeternum]

Ik vraag me serieus of dat niet kan. Een gemeentelijke verordening is een redelijk bizar antidemocratisch stukje wetgeving waar heel veel mee kan. (Met als meest bizarre detail dat de verordening pas achteraf getoetst wordt.) Dus waarom: als het werkelijk problemen geeft, gooit de gemeente het niet over die boeg?

[djiwie]

Wat is er antidemocratisch aan een gemeentelijke verordening? Dat wordt toch gewoon besloten door de democratisch gekozen gemeenteraad, of mis ik iets?

[morphje]

In het kort omdat het nationale wetgeving kan negeren. Je kan extra regels toepassen/negeren die nationaal zijn bepaald (hyperscalers, milieuzones, etc). Het feit dat je ze pas achteraf kan beoordelen leidt vaak tot gedogen omdat "het al een voldongen feit is".

De reikwijdte van een gemeente met gemeentelijke verordeningen is breder dan wat je eigenlijk zou mogen verwachten. Maar omgekeerd is het net zo goed van toepassing hoor. Neem bijvoorbeeld de gaswinning is groningen en hoe daar over de lokale belangen heen werd gewalst. Eigenlijk komt het eropneer wie de grootste politieke voet heeft en wilkracht om het daadwerkelijk uit te voeren.

Keijzer heeft geen daadkracht of motivatie en dus gebeurd er ook niks.

[djiwie]

Ja ok, maar dat is dus een kwestie 'waar liggen de bevoegdheden' (zelfde als EU vs NL, of zoals in de VS tussen staten en de federatie). Mooi voorbeeld overigens met Groningen. :)

[morphje]

Leuk dat je de VS noemt, want daar zijn de grensen tussen staat en federaal recht wel degelijk in veel gevallen beter bepaald, duidelijker, gehandhaaft en gecontroleerd. (dat kan ik van de EU in veel gevallen niet zeggen).

Twee voorbeelden daarvan was in 2020 toen de "CHAZ" gevormd werd en Trump moest toekijken hoe de gouveneur en burgemeester zijn hulp weigerde. Maar ook idem nu met ICE in minnesota, waarbij de federale bevoegdheid van ICE om illegale immigranten op te pakken en uit te zetten niet aangetast kan worden door de gouveneur. In beide gevallen is de legimiteit van het handelen bevestigd door het hof.

[Raymond Deen]

Plaatselijke wetgeving mag niet in strijd zijn met onze Nederlandse wetgeving, maar wel aanvullend zijn.

De vergelijking met de us gaat overigens niet op; onze provincies zijn allang geen losse landjes meer binnen een grotere federatie of koninkrijk.

[DjoeC]

Gemeentelijke verordeningen zijn net zo democratisch als landelijke wetten en zelfs wat meer dan AMvB's. Ze mogen hogere wetten niet ongedaan maken of oprekken maar binnen gestelde regels lokale beperkingen opleggen. En vanuit de burgers die ze vertegenwoordigen is dat helemaal niet zo gek.

[Mathijs Kok]

Er is op die plek geen wachtlijst...

[StarZ]

Ja die aanvragen zijn dus jaren geleden al gedaan. Ze krijgen geen privileges over anderen.

[Wouterie]

Tja, de vergunning is 5 jaar geleden verstrekt aan Microsoft. Het artikel wat je linkt komt uit 2022. Als de overheid een vergunning 'opeens' in zou trekken omdat het toch niet past, dan zijn ze ook onbetrouwbaar. Wat ik zie is wat we al veel langer zien; namelijk dat de overheden totaal geen overzicht hebben en niet doen aan lange termijn planning.

Een ander probleem is dat bedrijven beter weten hoe de wetgeving in elkaar steekt dan de overheden.

[TheVivaldi]

Ik zie niet in waarom dat niet zou kunnen. In Zeewolde hebben ze de vergunning voor Meta toch ook ingetrokken? Blijkbaar is er dus ruimte in de regelgeving.

[Wouterie]

Nee, daar was nooit een volledige bouwvergunning voor gegeven. Het bestemmingsplan werd vernietigd, niet de vergunning. Die was er nog niet eens.

[TheVivaldi]

Oké, maar punt blijft dat er toen nagenoeg hetzelfde argument speelde: Meta deed alles volgens de regels, net als Microsoft nu, en tóch is het plan gewijzigd. Er is dus speling.

[Wouterie]

Er zijn overeenkomsten, maar in geval van Amsterdam is het gehele voortraject al een gepasseerd station. Zodra de vergunning daar ligt kun je die niet zomaar verscheuren. Meta deed het inderdaad volgens de regels, maar het liep stuk op een keiharde voorwaarde: het bestemmingsplan.

Vergeet niet dat een bouwvergunning of omgevingsvergunning rechtsgeldig is. Het kan zijn dat de vergunning in strijd is met nieuwe regels, zoals omgevingsplannen, welstandsbeleid of technische voorschriften en dan kan een vergunning worden ingetrokken via de bestuursrechter... maar dat moet dan wel duidelijk zijn gecommuniceerd als risico en kan een jarenlange juridische strijd worden. Blijkbaar ziet de minister daar geen mogelijkheden. Mocht er nou sprake zijn van misleiding (zoals nu 3 torens i.p.v. de gebruikelijke constructie) dan zijn er zeker mogelijkheden, maar ook daar lijkt onvoldoende ruimte te zijn.

Het is helaas een gepasseerd station waarbij Microsoft slimmer is geweest en juridisch veel sterker staat.

[L-VIS]

Volgens mij lag dat iets anders. Het bestemmingsplan moest worden aangepast, dat heeft de hoge raad tegen gehouden waarna Meta de stekker er zelf uit trok.

[ArcticWolf]

Daar was nog geen vergunning verleent en de grond was niet van de Gemeente maar van de Staat, daardoor konden ze makkelijker een streep door het project zetten.
Als de grond al verkocht is en de bouwvergunning is verleent is het lastiger, maar ik ben van mening dat de Staat zich er wel erg makkelijk bij neerlegt. Laat de netbeheerder maar zeggen dat ze ergens in 2040 een stroomaansluiting kunnen krijgen ofzo...

[whiner]

ze kunnen altijd de stroomprijs hetzelfde maken als voor de consument, dan zijn ze ook zo weg

[Wouterie]

Haha, zou leuk zijn, maar helaas is de energiemarkt geprivatiseerd dus zijn ze dan vrij om een andere leverancier te kiezen en teveel overheidsbemoeienis om een bedrijf (of sector) te bevoordelen of juist te benadelen, is verboden.

Het goede nieuws is dat er EINDELIJK een fatsoenlijke afnemer is gevonden voor al die overtollige zonnestroom die er telkens is. Jammer dat er geen lekker dik kabeltje naartoe gaat. Wat een prutsers zijn we toch eigenlijk ook hier in Nederland.

[aaradorn]

De dualiteit van Nederland, er is geen plek meer op het stroomnetwerk maar een datacenter kan er nog wel bij.

Burger is de pineut, Microsoft geniet lekker.

Dat dit niet gestopt kan worden is onzin, lobbyen helpt ook wel met die beslissing.

[Reactie gewijzigd door aaradorn op 28 januari 2026 11:08]

[Martinez-]

En ondertussen mogen wij deze bedrijven extra subsidiëren omdat ze gebruik maken van al onze faciliteiten en infrastructuur (tegen sterk gereduceerde tarieven t.o.v. de normale burger) die wij mogen lappen en en er amper werkgelegenheid voor terugkomt.

[ruud82]

Niet alleen dat, maar dat alles wat ze bouwen om Nederland van energie te voorzien direct opgaat aan de hongerige bedrijven en wij 80% belasting betalen op stroom en gas en deze bedrijven een stuk minder.

Ik heb er ook nog niet eens zoveel problemen mee dat sommige bedrijven minder betalen. Maar maak wel een onderverdeling in primair stroomverbruik voor echte industrie en voor databedrijven het normale tarief wat wij ook betalen als huishoudens.

[Exhonor]

Helaas ligt het probleem hiermee bij de politiek en zijn er bepaalde partijen die absoluut weigeren om bedrijven hun eerlijke deel te laten betalen omdat ze worden gelobbyd grote zorgen hebben over het ondernemingsklimaat...

[GrooV]

Er is geen stroom tekort, er is een tekort aan transportcapaciteit. Als dit datacenter zo wordt gebouwd dat het binnen de mogelijkheden past dan kan het gewoon. Maar als je in een dicht bevolkte woonwijk iets wil doen dan gaat dat natuurlijk een stuk lastiger.


Ik heb niet goed naar de situatie gekeken maar het lijkt me een stuk makkelijk om een DC van stroom te voorzien met een eigen station dan een woonwijk waar de netbeheerder moet puzzelen om een station ergens te krijgen, alle straten open te breken en rekening houden met bewoningen waar masten mogen komen

Kortom, het is niet zo zwart wit

[bazs2000]

Het is inderdaad niet zwart / wit, het is zelfs redelijk complex.

Gevoelsmatig schuurt het bij mij en dat is uiteraard persoonlijk. Maar als burger vind ik het moeilijk te verkroppen dat DC's gebouwd worden terwijl andere projecten vertraging oplopen. Als burger heb ik meer aan woonruimte dan aan een DC.

Mijn gevoel wordt vooral gevoed door voorbeelden als deze:

https://nos.nl/artikel/2350450-opening-grootste-windpark-van-nederland-meeste-stroom-naar-datacenter-microsoft

[quote]Een van de dingen die ze stoort, is dat veel groene stroom naar een datacentrum van Microsoft gaat. De molens kunnen stroom opwekken voor 370.000 huishoudens, maar het grootste deel van de elektriciteit gaat naar dat datacentrum, in het nabijgelegen Middenmeer.

In het windpark staan 82 windmolens verspreid over een gebied van 15 bij 20 kilometer, waar het vaak hard waait. Ze zijn het resultaat van het beleid in Noord-Holland om losse windmolens weg te halen, en die te vervangen door grotere exemplaren in strakke lijnopstellingen.[/quote]

Zo'n DC wordt gebouwd en blijft daar voor vele jaren staan en dat geldt ook voor zo'n windmolenpark. 15x20 kilometer aan groene stroom en dat wordt opgeslokt door Microsoft. Ook dit is niet zwart / wit maar dat dit soort dingen gebeuren en zijn gebeurd blijven bij mij als burger plakken.

Daarom voelt het niet goed dat mijn elektriciteitsrekening altijd maar omhoog gaat en dat ik dan artikelen lees als vandaag hier op T.net. Wij de lasten, Microsoft de lusten. De reden waarom ik Middenmeer aanhaal is omdat er zoveel ophef over was. Deze ophef is inmiddels allang vergeten en er is niet zoveel veranderd op dat vlak.

[Lt.Kraken]

Ik vind het eerlijk gezegd nogal bijzonder dat we datacenters blijven bouwen terwijl alles voor de gemiddelde Nederlander al jaren zwaar onder druk staat.

Aan de ene kant horen burgers en bedrijven dat “het stroomnet vol zit”, dat warmtepompen, laadpalen of bedrijfsuitbreiding niet kunnen, en dat we tijdens warme zomers zuinig moeten doen met drinkwater omdat de voorraden onder druk staan...

Aan de andere kant lijkt er voor dit soort "hyperscale" (of toch niet?) datacenters tóch altijd weer ruimte te zijn, ik snap het niet.

Wat mij vooral stoort:

• Datacenters vragen enorm continue vermogens, in dit voorbeeld lees ik zelfs 78 MWh.
• Ze worden niet structureel afgerekend op die netdruk die ze veroorzaken.
• En ondertussen lees ik op Tweakers dat veel datacenters constant weigeren om transparant te zijn over hun werkelijke stroom- en waterverbruik.

Er wordt vaak gezegd “ze gebruiken nauwelijks water”, maar in de praktijk schakelen veel datacenters bij hitte alsnog over op waterkoeling. De ene keer is dit drankwater, en de andere keer een andere waterbron maar publiceren ze deze exacte cijfers ook niet.

Waarom zou de gemiddelde nederlander moeten bezuinigen op water verbruik terwijl dit soort logge datacenters oneindig water kan blijven gebruiken die de bevolking (en boeren) zo hard nodig hebben. Het Ijsselmeer het een limiet met hoe snel het aangevuld kan worden, waarom zouden we dat onderdruk gaan zetten? (Wilde aanname dat we water uit het Ijsselmeer gebruiken).

Waarschijnlijk compleet onrealistisch en veel te gemakkelijk bedacht, maar ik zou het niet raar vinden als:

• datacenters verplicht een substantieel deel (bijv. 10–30%) van hun jaarverbruik zelf opwekken via zon & wind,
• ze aantoonbaar inzetten op efficiëntere koeling en hardware,
• en bovenal: volledige openheid geven over energie- en waterverbruik, zeker als ze gebruikmaken van publieke infrastructuur en schaarse middelen.

En als bepaalde oplossingen nog niet “bestaan”: prima, laat ze die dan "maar ffe" ontwikkelen. Dit zijn geen zielige startups, maar bedrijven met miljardenbudgetten. Dit soort bedrijven gaan zelden inzetten op zuinigheid als daar niet een incentive voor is. Als dat minder datacenters in Nederland betekent, dan heb ik daar totaal geen moeite mee (of ben ik dan ook hier weer te kort door de bocht, en heeft dit significante economische impact).

Het probleem is niet dat we digitale infrastructuur nodig hebben, maar dat de lasten nu wel heel makkelijk bij de samenleving terechtkomen, terwijl de voordelen vooral bij de multinationals liggen (goh, schokkend).

[dutchnltweaker]

We hebben een woningcrisis en te weinig ruimte, stroom en bouwcapaciteit, maar megadatacenters mogen wél gewoon gebouwd worden. En dan ook nog voor een Amerikaans bedrijf als Microsoft. In de huidige geopolitieke relatie met de VS is het niet eens vanzelfsprekend dat dit in ons belang is. Wat levert Nederland dit op? Nauwelijks banen, wel extra druk op het stroomnet en minder ruimte voor woningen. Als we het al over datacenters hebben, misschien wordt het tijd om Europese bedrijven voorrang te geven en kritischer te zijn op Amerikaanse tech reuzen?

[Reactie gewijzigd door dutchnltweaker op 28 januari 2026 09:23]

[NotWise]

Het blijft niet alleen bij de het datacenter zelf, er draaien ook nog eens windturbines om die dingen te voeden. Er worden dus extra windturbines gebouwd worden om aan al deze energiebehoefte te voldoen. Mensen die wel eens buiten de stad komen of daar wonen, je ziet op sommige plekken alleen maar gigantisch windturbines. De dichter Hendrik Marsman zou in zijn graf omdraaien. Herinnering aan Holland

Het grootste windpark van Nederland geeft stroom aan datacenter Microsoft

[ApexAlpha]

Holland wordt al minimaal 500 jaar drooggepompt door windmolens. Als er iets inmiddels 'native' is in Holland is het windturbines om energie op te wekken.

[NotWise]

Er stonden ooit negenduizend windmolens in Nederland. De meesten daarvan vervulden zeer belangrijke functies was om te kunnen overleven in ons specifieke landje. Maar je kan niet zomaar een vergelijking maken met het verleden en nu! Het Nederland van toen was lang niet zo vol als het huidige Nederland. Bijvoorbeeld, in het jaar 1900 telde Nederland maar 5 miljoen inwoners en relatief weinig bebouwing, dat is nu wel anders. Het is appels met peren vergelijken.

Dit topic gaat over Datacenters. Ik maak het argument dat deze datacenters voor extra windturbines zorgen in een land met weinig ruimte. Het beetje open ruimte die we nog hebben staat nu vol met enorme windturbines.

[ApexAlpha]

Aangezien de die turbines vooral op de Noordzee plaatsen zie ik het probleem niet zo.

Daarnaast is 13% van Nederland nu bebouwd. Er is dus nog 87% van Nederland 'leeg', vooral grasland met koeien voor de bioindustrie.

[Knijper1962]

<<Aangezien de die turbines vooral op de Noordzee plaatsen zie ik het probleem niet zo.>>

De gewone burger moet er anders wel fors voor bijdragen.

Er zitten heffingen, belastingen en toeslagen op het verbruik van "onze" elektriciteit, om nieuwe windmolenparken te subsidieëren.

[Bender]

De vergunningen zijn jaren geleden al afgegeven.

[sfranken]

Ja, en? Je reactie komt nu een beetje (op mij) over als "oh daar kunnen we dus niks aan doen, jammer, boehoe.." maar het word in mijn ogen eens tijd dat de politiek een ruggegraat krijgt en de huidige situatie tegen het licht houd en evalueert volgens de huidige regels.

[Wouterie]

Een vergunning is rechtsgeldig. Heeft niets met ruggengraat te maken maar met het feit dat we geen bananenrepubliek zijn waarbij rechtsgeldigheid duurt zolang het politiek wenselijk is.

[sfranken]

Dat snap ik, maar rechtsgeldigheid tot het einde der tijden is ook niet goed. Ook dat moet tegen het licht gehouden kunnen worden vind ik. Anders krijg je mogelijk vreemde of gevaarlijke situaties.

[Wouterie]

Dat is zeker waar. Normaal gesproken zijn er voldoende mogelijke redenen om een vergunning in te trekken (via de bestuursrechter) Ik vind de oplossing van Microsoft ook ruiken naar misleiding... Maar blijkbaar ziet de minister onvoldoende mogelijkheden om de juridische strijd aan te gaan. Ik ben bang dat Microsoft gewoon sterker staat.

[Bender]

Hoe zo "ja en"?
Je snapt toch ook dat een vergunning gewoon rechtsgeldig is, zou wat zijn dat als je een bouwvergunning aanvraagt en je mag daarna toch ineens niet meer bouwen.

Dat de politiek zwak is kan zo zijn, maar wil niet zeggen dat je ineens afspraken kan terugdraaien.

[sfranken]

Ja ik snap dat een vergunning rechtsgeldig is, maar is dat zonder einddatum? Anders krijg je van die situaties die kartelvorming makkelijk(er) maken, of situaties waarbij men de wenkbrauwen optrekt over bijvoorbeeld 30, 40, 50 jaar maar waar dan "ja maar de vergunning is afgegeven in 2026 en toen was dat heel normaal" antwoorden op komen.

[Bender]

Vergunningen hebben vaak wel een einddatum waarbinnen je iets moet doen, volgens mij is dat vaak 10 jaar.
(maar kan zijn dat het per gemeente anders is)

[whiner]

Dat is leuk. maar er zijn ook andere manieren om het onaantrekkelijk te maken om hier een datacentre te bouwen.

- belasting afdragen.
- normaal energie tarief vragen.
- normaal water tarief vragen.

Dan gaan ze vanzelf weg. en wij missen hierdoor niks want door de constructies die ze misbruiken ontvangen we toch bijna geen belasting van ze.

[mdcoo]

Het is Europa/Nederland zelf die heeft zitten slapen; dan kan je niet de Amerikanen de schuld geven. Dit is dus desinformatie. Oorzaak en gevolg graag onderzoeken. Maar Nederland die steeds meer afhankelijk van China is hoor je bijna niemand over.... (EV's, communicatie apparatuur) Beetje raar.

In mijn ogen is de oorzaak van bovengenoemde gemakzucht en commercieel. Nederland is sowieso al lang zijn nuchterheid kwijtgeraakt en ook een hoop technische mensen. Beide belangrijke ingrediënten voor een tegenargument op Microsoft/Google/Apple.

[platte_plank]

Wat verschrikkelijk lelijk. 3 wolkenkrabbers waar niemand in woont.

[Robbierut4]

beter dan 3 grote blokkendozen die mega veel ruimte innemen.

[Ruben26]

dat argument geldt voor elke bebouwing want ik neem aan dat je het eens bent dat het doel van het gebouw verder niets bijdraagt of afdoet aan hoe het er uit ziet?....

Dus komen we terug naar wat we liever hebben: Hoogbouw of laagbouw wat dan automatisch ten koste gaat van grond wat natuur was of teruggegeven had kunnen worden aan de natuur.

Ik ben een voorstander van hoogbouw. Tevens ben ik voorstander van dat Nederland en EUropa uitgaan van eigen kracht en zichzelf zoveel mogelijk (lees maximaal) gaan bedruipen.

PS: Mijn reactie was bedoeld op platte_plank, niet Robbierut4.

[Reactie gewijzigd door Ruben26 op 28 januari 2026 10:05]

[Bor]

Hoogbouw of laagbouw wat dan automatisch ten koste gaat van grond wat natuur was of teruggegeven had kunnen worden aan de natuur.

Ook hoogbouw gaat ten koste van de natuur (hoewel ik mij afvraag in hoeverre je daar van kan spreken op de beoogde plek). Je hebt op een kleiner oppervlak dezelfde vervuiling, hetzelfde stroomverbruik, hetzelfde koelwater etc nodig als bij laagbouw. Nadeel is dat hoogbouw uitdagingen kent wat betreft bv lekkage, het blussen van branden, het goed scheiden van de omgeving, eventueel gevaren bij aardbevingen etc.

Tevens ben ik voorstander van dat Nederland en EUropa uitgaan van eigen kracht en zichzelf zoveel mogelijk (lees maximaal) gaan bedruipen.

En hoe gaan we dat doen wanneer deze gebouwen 100% worden benut door Microsoft, een Amerikaans commercieel bedrijf?

[Ruben26]

[...]


Ook hoogbouw gaat ten koste van de natuur (hoewel ik mij afvraag in hoeverre je daar van kan spreken op de beoogde plek). Je hebt op een kleiner oppervlak dezelfde vervuiling, hetzelfde stroomverbruik, hetzelfde koelwater etc nodig als bij laagbouw. Nadeel is dat hoogbouw uitdagingen kent wat betreft bv lekkage, het blussen van branden, het goed scheiden van de omgeving, eventueel gevaren bij aardbevingen etc.


[...]


En hoe gaan we dat doen wanneer deze gebouwen 100% worden benut door Microsoft, een Amerikaans commercieel bedrijf?

Hoogbouw is volgens mij het beste alternatief t.o.v. laagbouw. Willen we ook geen hoogbouw dan moeten we iets gaan doen aan de hoeveelheid mensen op deze aardbol. Daar ben ik ook vóór maar dan verschuift/verbreedt de discussie naar andere onderwerpen: Ik vind bijvoorbeeld dat gebieden met boven gemiddelde dichtheid aan mensen niet nog meer mensen moet gaan opnemen maar dat die gebieden het voorbeeld moeten gaan geven hoe je dat inperkt en weer naar behapbare proporties krijgt. Als je daarop doordenkt dan ga je automatisch kijken naar immigratie etc. Maar dan wordt het onderwerp wellicht gevoelig. Ik wil niet afdwalen en het er nu ophouden dat ik de voorkeur geef aan hoogbouw t.o.v. laagbouw.

Qua beleid kan de overheid blijkbaar niet direct iets doen tegen feit dat het wordt ingenomen door een Amerikaans bedrijf en "is het wachten op het volgende kabinet", maar als burger/consument kunnen we indirect daar wel wat aan doen: namelijk zoveel mogelijk niet-Amerikaans (liefst Europees) kopen. Tweakers heeft daar speciaal topic voor ingericht:

Alternatieven voor Amerikaanse producten & diensten - Actualiteit, wetenschap en maatschappij - GoT

[familyman]

Jammer dat deze units van een amerikaans bedrijf zijn, dus.

[erwinb]

Weet je dat zeker?

Microsoft maar ook veel gebruik van datacenters van bijvoorbeeld NTT (Japans) en Rigital Realty (Amerikaans), waar ze langdurige contracten mee hebben.

Deze/Dit datacenter word gebouwd door "Pure Data Centres" (UK)

[Reactie gewijzigd door erwinb op 28 januari 2026 11:15]

[Exhonor]

3 grote blokkendozen verbruiken niet evenveel stroom als de stad Arnhem.

[Robbaman]

Tuurlijk wel. Hij doelt er juist op dat dezelfde inhoud ook over een groter oppervlak gespreid had kunnen worden en dat dit zonde geweest zou zijn van de beperkte ruimte die we hebben.

De hoeveelheid verbruikte stroom blijft hetzelfde, die wordt bepaald door de inhoud.

[Exhonor]

Als ik de term 'grote blokkendoos' hoor, dan denk ik aan distributiecentra.

In dit geval ging ik ervan uit dat de vergelijking werd gemaakt dat zulke datacenters beter zijn dan distributiecentra. Een verkeerde aanname van mijn kant.

[Robbaman]

Overigens had je niet helemaal ongelijk. Volgens het artikel had het datacenter er niet mogen komen als het 'een grote blokkendoos' zou zijn geworden.

Geen datacenter verbruikt natuurlijk wel veel minder stroom :)

[iew]

Stroom ? energie ? Moeten we het dan ook niet over het enorme waterverbruik hebben vanwege het koelen ?

[maniac2003]

Dat hangt er helemaal vanaf. Er zijn ook mogelijkheden om tegen de buitenlucht aan te koelen waardoor je veel minder koelcapaciteit nodig hebt. Al was dat wel in een veel kleiner datacenter (ITB - Apeldoorn bijv.) t.o.v. een Equinix AM3 o.i.d. Dus wellicht is dat op die schaal totaal niet haalbaar. Misschien dat iemand anders daar meer over weet.

[Moortn]

Ach, geef het 20 jaar en ze worden omgebouwd tot studentenhuisvesting of ruimtes voor startups en alternatieve artiesten.

Maar zonder gekheid: voor op een industrieterrein vind ik het niet eens zo lelijk. Een gemiddeld kantoor of fabrieksgebouw ziet er niet beter uit. De hoogte in bouwen vind ik ook wel een pluspunt. Een enorme "dataschuur" in een weiland vind ik wat dat betreft veel meer horizonvervuiling.

Het stroomverbruik is een ander verhaal...

[familyman]

Ik zou het misschien niet eens zo gek vinden deze te combineren met 'gewone' hoogbouw, zodat er (nog) efficiënter met de warmte omgegaan kan worden.

Gewoon, dezelfde torens, maar dan met glas, om en om.

[Mar9]

Over 10 jaar is het geen industrie terrein meer want er wordt al gebouwd en er komt een hele nieuwe wijk.

[Davey400]

Wat ontzettend mooi, 3 gebouwen die niet onnodig schaarse grond innemen in een land waar grond toch al spaarzaam is en die gewoon tussen al het andere industriële bouwsel in een industriegebied passen.

[kujinshi]

Ja, in het Westelijk Havengebied kan dit uiterlijk geen kwaad. En natuur is ook al nul in een havengebied.

Ik vind dit een betere oplossing dan een datacenter in de Wieringermeer. Ook dichter op waar de data echt gebruikt wordt. In de Wieringermeer woont bijna niemand, in Amsterdam West zit een potentieel van 2.5 miljoen datagebruikers.

[Mar9]

Er komt een heel nieuwe wijk in het havengebied hoor….

Ze zijn daar al mee bezig

[Bender]

Mooi is het niet, maar vind ze niet eens echt lelijk.

Maar het is wel het gevolg welke we als samenleving gebruiken..

[kujinshi]

Het zijn ook alleen maar flats en geen echte hoogbouw. In de jaren 80 vonden we 12 verdiepingen hoogbouw. Maar anno 2025 is dat wel opgerekt naar 20 verdiepingen.

[Bender]

De bevolking is echter ook met 25% gegroeid, daarnaast zijn er meer gescheiden ouders die ook weer hun ieder hun eigen woning willen (met kinderslaapkamers).

[Jan VP]

Het moet over het stroomverbruik gaan (verzadiging netwerk, waardoor andere gebouwen geen aansluiting krijgen).

[SkiFan]

Och, dit is best slim. Als de AI bubbel knapt en ze leeg komen te staan maken we er flats van.

[drakiesoft]

Mensen die in AI bubbel geloven, leven onder een steen.

[SkiFan]

Dat werd in 2000 ook gezegd over internet en in 2007 over de waardering van banken. Laten we dit topic over 5 jaar nog eens bekijken en dan inschatten hoeveel geld er de plee in gespoeld is.


Ik geloof best dat het functie heeft, maar zoveel als er nu geïnvesteerd wordt, dat verdienen ze never nooit meer terug.

[drakiesoft]

Wanneer kom je onder die steen vandaan?

[SkiFan]

Op het moment dat jij van je wolk af stapt en weer in de realiteit landt.

[SkiFan]

Laat ik even verduidelijken, iedere keer hoor je 'maar dit keer is het anders'. En toch volgt er na de overspannen verwachtingen toch iedere keer een domper omdat de werkelijkheid toch wat weerbarstiger bleek. Zij het internet, zij het zelfrijdende auto's, zij het de bankenwaarderingen, zij het de japanse vastgoedmarkt.

Telkens waren er redenen volgens de guru's voor de veel te hoge waarderingen, maar iedere keer compenseerde de markt met veel pijn die veel te hoge verwachtingen.

Begrijp me niet verkeerd, ik heb aan de crash na de internet hype rond 2000 goed verdiend. Dat was met putjes makkelijk geld verdienen.

[drakiesoft]

Alleen dit is geen hype

[SkiFan]

Nee, maar de investeringen zijn wel een bubble. De verwachtingen zijn dusdanig hoog dat ze hoe dan ook niet waargemaakt worden.

[drakiesoft]

Iets met leven onder een steen

[SkiFan]

Als je niks meer te zeggen hebt... Kun je beter stil zijn.

[olafske]

Even losgelaten dat we nu nog meer datacenters krijgen...

Opzich, datacenters in torens neemt wel minder ruimte in, als de restwarmte dan ook aan het warmtenet gevoerd kan worden dan lijkt het me tussen 'al het kwade', dit de minst negatieve optie?

[Olaf van der Spek]

als de restwarmte dan ook aan het warmtenet gevoerd kan worden

ALS
Dit argument komt altijd langs maar volgens mij werkt het in de praktijk niet of nauwelijks, al heb ik niet paraat waarom.

[Bor]

Vaak is de temperatuur te laag en zijn de kosten alsnog te hoog. Van het terugleveren van warmte naar nuttige doelen voor de gemeenschap komt helaas te vaak niets tot weinig van terecht.

[EricJFKleijssen]

Is het niet mogelijk om die warmte aan de bron (terug) om te zetten naar electriciteit middels thermo-elektrische generatoren (TEG) ... of peltier modules?

Die electriciteit kan de initiële opname reduceren, bovendien is electriciteit makkelijker te transporteren dan 'warmte'.

[Splitinfinitive]

gewoon een warmtepomp langs het data center zetten dan kun je uit de restwarmte wel 5x zoveel energie halen is allemaal gratis :+

[Bor]

Die restwarmte komt als het goed is niet direct in de omgeving van het gebouw uit. En hoe wil je de warmte dan transporteren? De consument als afnemer woont niet in de directe omgeving.

[balk]

Met een warmtepomp kan je de temperatuur van de restwarmte verhogen naar iets met meer waarde. Je kunt er bijvoorbeeld stoom mee maken. Maar dan heb je wel een afnemer van stoom nodig.

Een warmtepomp van 70MWth eet overigens nog steeds 15-20MWe en kost vele miljoenen.

Helemaal gratis is dus wat optimistisch....

[DigitalExorcist]

Het klinkt logisch maar daar zal vast wel érgens een denkfout in verstopt zitten....

[diebobo]

Zit ook een denk fout in.. Dat een WP een COP kan hebben van 4 of 5 wil niet zeggen dat je meer energie overhoud dan er in stopt .. 100 eenheden van gratis restwarmte resulteert niet in 400 eenheden van practische bruikbare energie in een woning..

[Skyaero]

Omdat de aanleg van een warmtenet - ook al is de restwarmte gratis - alsnog veel geld kost. Daarbij wil men ook zekerheid hebben over de afname. Gezien de niet al te beste reputatie van warmtenetten bij particulieren vanwege de hoge kosten, is het tegenwoordig niet makkelijk om mensen te overtuigen. Daar zijn al meerdere projecten plat op gegaan. Bijvoorbeeld de Vanderpek buurt in Amsterdam.

Het probleem zit in dit geval zelden bij het datacenter zelf. De meeste nieuwbouw datacenters hebben dan ook al netjes de mogelijkheid om de restwarmte uit te koppelen.

[Tc99m]

De mogelijkheid - waarmee dus niet gezegd is of dat ook daadwerkelijk gebeurt?

Ik ben daar wel benieuwd naar omdat de restwarmte-naar-warmtenet koppeling vaak bejubeld wordt bij dit soort projecten. Maar komt er dan daadwerkelijk ook iets van terecht?

[DrVic]

Hier in de buurt hebben ze 10 jaar geleden een Apple data center gebouwd. Over een half jaar wordt het aan het bestaande warmtenet gekoppeld (hier in DK hebben veel gebieden warmtenetten - dus dat scheelt natuurlijk). Heeft een tijdje geduurd voor eea voor elkaar kwam, maar had meer met de tariefstructuur te maken.

[arjankoole]

en toch is een warmtenet een goede optie. De kosten worden namelijk in de gaten gehouden ( en op ingegrepen omdat het een monopolie onder toezicht is ). En het gaat bij dit warmtenet om nieuwbouw woningen. Die zijn zo goed geïsoleerd dat de stookkosten minimaal gaan zijn.

En in een nieuwe wijk een warmtenet aanleggen is vele malen goedkoper dan in een bestaande. (wat ze ook nog wel overwegen, omdat warmtenetjes alsnog efficiënter kunnen zijn voor verduurzaming, als je het hebt over slecht geïsoleerde woningen).

[geert_s]

Over het algemeen omdat het aanleggen en onderhouden van een warmtenet veel duurder is dan de alternatieven, ook al is de warmte 'gratis' beschikbaar vanuit een datacenter. Er zijn meerdere warmtenet-projecten gestopt omdat de investeringen te hoog werden. in Utrecht stilgelegd, in Amsterdam niet verder meer uitgebreid / aangesloten.. Genoeg voorbeelden hiervan.

[William_H]

Dat komt omdat dat commerciële wamtenetten waren in die steden. Er zijn inmiddels ook genoeg voorbeelden van warmtenetten in Amsterdam die, mede vanuit bewoners is ingezet, wel succesvol zijn en de helft kost(te) ten opzichte van de kosten die een Vattenval beweerde te gaan maken.

[demianmonteverd]

Meestal is de temperatuur te laag.

[Bender]

Ik weet niet over wat voor temperaturen het gaat, maar is niet iedere restwarmte een besparing op niet meer warmte te hoeven maken?

[MSalters]

Theoretisch ja. Maar ga je een miljard uitgeven om een miljoen per jaar te besparen?

Overigens moet je in de praktijk ook nog energie investeren om die warmte te pompen naar de afnemers, en dan heb je gauw het probleem dat een warmtepomp efficiënter is.

[Nathilion]

Het warmtenet bij ons levert water aan van 65-70°C. Het is een wijk uit 1980 dus ver voor het bestaan van lagetemperatuursverwarming en dus kan je niet een temperatuurtje van 45°C aanleveren want alle huizen zijn voorzijn van hogetemperatuurradiatoren.

Daarnaast moet de stadsverwarming ook het sanitair warm water kunnen maken. Dat is water dat regelmatig (1x per week) eens een keer tot minimaal 63°C opgewarmd moet worden om legionella en andere bacteriën te doden.

Dus leveren ze standaard water aan van ~70°C. Maar als het 70° moet zijn als het de woning in komt dan moet het bijna 100°C op het punt waar de warmte het net in gaat. Er gaat namelijk kneiterveel energie verloren in een warmtenet. Tijdens de afgelopen periode van sneeuw en ijs kon je duidelijk zien waar de pijpen lagen, daar lag namelijk geen ijs. Ook de wijkdistributiehuisjes waren redelijk ijsvrij.

Een datacentrum zal dus niet zomaar zijn warme koelwater het net in kunnen stoppen. Dat is domweg te koud voor gebruik. Dus zal het dan met warmtepompen de warmte moeten concentreren. Maar in het geval van het centrum uit dit bericht zou je dus voor 78MW aan warmte moeten kunnen afvoeren en dus een pomp van zo'n 20MW nodig hebben (met een COP van 4). Dat is een heel dure pomp voor een product dat al heel erg duur is. Waarom dus dure stadsverwarming afnemen als je met een eigen warmtepomp voor een fractie van de kosten klaar bent?

[Flowmo]

Hoe ga je die warmte bij de huizen krijgen als er nog geen bestaand warmtenet ligt? De aanleg daarvan moet wel opwegen tegenover de besparing in verwarmen met ketel of warmtepomp wil het rendabel zijn. Vaak is het dat niet juist vanwege het verlies van de al beperkte warmte tijdens transport en de hoge kosten van de aanleg.

[Fly-guy]

Die warmte moet ook getransporteerd worden (geïsoleerd), wat qua aanleg en gebruik ook geld kost. En misschien is die energie die je dan ergens anders voor gebruikt goedkoper op te wekken op die plek zelf.

[MeltedForest]

De besparing moet wel opwegen tegen de investering van het aanleggen van een warmtenet. Dat is met een lage temperatuur moeilijk haalbaar.

[DefaultError]

Als er gekeken wordt naar het advies van Berenschot en in de wet vastgelegd gaat worden dat een datacentrum of hyper-scale warmte teruggeeft, aquathermie, aan warmtenet.

Voorheen was lozen van warmte aan het oppervlakte water de normaalste zaak van de wereld.

[wiseger]

Het enige punt is wel, waterkoeling wordt gebruikt als de buitentemperatuur boven de 25 graden is. De vraag is dan of er dan vraag is naar testwarmte?

[DefaultError]

Restwarmte kun je de terug in de aarde bewaren als buffer gedurende warme voor- en na-jaar en zomer periodes. In de winter haal je deze warmte terug.

[Miglow]

Dat is wel een mooie extra inkomstenbron. Net als afval verbranden. Je krijgt betaald om het afval in te zamelen, je krijgt betaald om het naar de verbranding te brengen en tot slot nog voor stadsverwarming en elektriciteit.

[DealExtreme2]

De incompetentie van de beleidmakers of de willekeur van het beleid, of mis ik iets?

[decramy]

Het is moeilijk de teksten zo te schrijven dat ze houdbaar zijn op de lange termijn en de randjes doen wat ze moeten doen. Gecombineerd met de lobby-activiteiten van de markt...

Wat had jouw definitie van een hyperscaler geweest? Ik zie inderdaad zo'n kippenschuur voor me. Aan de andere kant heb je Equinix AM4 en DigitalRealty AMS17 die de hoogte al op hebben gezocht...

[Jorah_Newstone]

Op basis van vloer oppervlakte, want nu gaan datacenters gewoon slim doen en verticaal bouwen.

[RoninOrO]

Maar het lijkt alsof men, wanneer men dit soort regels bedenkt, de eigen regels niet toetst om te zien of men deze kan omzeilen. Het lijkt wel alsof de beleidsbepalers in dit land niet zo intelligent zijn. Doet me denken aan een poort zonder omheining. Men dacht de poort is wel voldoende.......

[n4m3l355]

Blijft toch wel bijzonder. Ik ben geen advocaat maar toevallig was ik bezig met wat service kosten zijn voor de verhuur. Daar is duidelijk over nagedacht, pagina's aan een stuk enkel over service kosten. Maar in een beleidsdocument, een welstandsnota staat geen enkele ambtenaar van de stedenbouw stil dat dit kon gebeuren? En zelfs dan nog, zijn er geen wegen te bewandelen om alsnog mee te zeggen? Waar ik de overheid zie strijden voor jaren aan een stuk voor het stuk maken van families vanwege uitkeringen, maakt men zich hier toch wel makkelijk vanaf.

[Wouterie]

Op zich heeft Amsterdam hier ervaring mee. Vroeger waren er regels rondom de woonhuizen (hoe breder, hoe hoger de belasting) en dat zorgde voor die typische Amsterdamse architectuur. Om dus de randjes van de regels op te zoeken en het maximale eruit te halen. Maar leren van het verleden en kijken naar de toekomst is onmogelijk blijkbaar.

[Jelle E]

Het heeft ook te maken met de betrouwbaarheid van bestuur. Als een vergunning volgens alle geldende regels is verleend wil je daar niet op terug moeten komen.

De regel dat er een minimum oppervlak geldt voor een hyperscaler is natuurlijk onfortuinlijk, achteraf gezien. Als je dat incompetent wil noemen kan ik dat prima begrijpen.

[Croga]

Of het feit dat de vergunning verleend is toen dit gewoon nog volledig legaal was en er dus eigenlijk alleen een storm in een glas verontwaardiging is..... Media hype, nothing more, nothing less. Niets te zien hier....

[Pendora]

nou denk dat de gemiddelde burger die te horen krijgt dat die beter niet kan wassen rond 18:00 en een gemeente Amersfoort wat het nieuwe Stadhuis niet kan aansluiten op het stroomnet tot iig 2030 het niet met je eens is. Leuk dat er een vergunning is maar dat wil niet zeggen dat de verontwaardiging onterecht is.

[kujinshi]

Overheid zou dit qua regelgeving moeten kunnen terugdraaien, per wet. De stroomvoorziening "disrupt" het land hier. Het is heel vreemd dat een minister niet iets kan terugdraaien wat een simpele ambtenaar heeft goedgekeurd.

En de datacenter problematiek en goedkeuring hebben we al een decennia geleden geleerd van de gemeente Hollands Kroon die op de verkeerde manier omging met het datacenter in de Wieringermeer.

Dit incident in Amsterdam had zeker niet hoeven gebeuren.

[Croga]

Als iemand een besluit neemt wat wettelijk juist is dan is het maar heel erg goed dat de minister dat niet terug kan draaien. Dan had de minister zijn werk maar moeten doen en zorgen dat de wet juist was.

En nee, je kunt niet tegen en bedrijf zeggen "Yup, is goed, doe die miljarden investering maar" en dan een paar jaar later, als dat bedrijf al enkele miljarden uitgegeven heeft, zeggen dat ze pech gehad hebben maar het gaat niet door...... Zo werkt het natuurlijk niet.

[Ronny77]

Beetje jammer deze toon van je reactie!

1) waarom een ambtenaar simpel noemen?

Als er een vergunning aanvraag binnen komt toets je die aan de wet. Mag het, voldoet het aan alle voorwaarden? Zo ja dan MOET je de vergunning verlenen. Het zou toch wat wezen dat iedereen zelf kon beslissen ach hier heb ik geen zin in dus die wijs ik af.

De regelgeving heeft hier steken laten vallen en dat heeft (te) lang op zich laten wachten. Dat is mede het gevolg van dat het in nederland zorgvuldig probeert te doen waarbij iedereen de kans krijgt om er op te reageren.

Ondernemers en populisten roepen om het hardst dat er te veel regelgeving is en dat het gezond verstand is verloren, om vervolgens dingen te doen waarvan zelfs een kleuter snapt dat het niet de bedoeling is, met als argument het is niet verboden, als het echt zo erg is zou het wel verboden zijn.

[RoninOrO]

Nou eigenlijk betekend dat het precies. Wat je omschrijft is precies waarom de verontwaardiguing onterecht is. Als men zich niet voldoende informeert en daarna verontwaardigd is...... is het dus onterecht. Je hebt eerst de taak jezelf te informeren omtrent het onderwerp. Daarna krijg je een Oooow..... moment en is er dus niks aan de hand.

[Wouterie]

De gemiddelde burger zal dus boos moeten worden op de bestuurders, niet op Microsoft. Als men nu zou besluiten om die vergunning te verscheuren dan is de Nederlandse overheid een onbetrouwbare partij geworden. Die vergunning ligt er al 5 jaar. Nou, 5 jaar geleden wisten we echt wel hoe het ervoor stond met het stroomnet; 10 jaar geleden wisten we het al.

[Settler11]

Why_not_both?.gif

[Wouterie]

Eens. Geen lange termijn visie, geen nationaal plan, geen totaaloverzicht, geen idee eigenlijk wat ze allemaal aan het doen zijn. Ik verbaas me er eigenlijk al niet eens meer over.

[Pino Blauw]

"De huidige regels geven aan dat een datacenter juridisch gezien pas een hyperscaler is als het meer dan 70MW verbruikt en groter is dan 10 hectare. Microsofts nieuwe datacenters verbruiken samen 78MW, maar komen op een terrein van 2,3 hectare."

Die oppervlakten zijn in de wet toch omschreven als serveroppervlakte niet als vloer of grond oppervlakte mag ik hopen? Als dat niet het geval is moet hier wel sprake zijn van corruptie.

[m_snel]

Dat is nogal een mooie complottheorieë. Maar dat is natuurlijk helemaal niet nodig, iedereen weet wel dat overheden vaak slechte regelgeving maken.

[Piemol]

.... gestuurd door lobbygroepen

[mdcoo]

En er kan prima een woonwijk naast, want er is genoeg aan warmte voor alle woningen. Restproduct van een DC.

[Bender]

Ik heb me even ingelezen in hoe het werkt, ik ben geen expert maar wat basics.

De warmte uit een Datacenter is niet zo gek hoog, ongeveer 30 graden terwijl een huishouden 60 nodig heeft. En hoe verder het moet afleggen hoe minder warmte er overblijft.
Een woonwijk moet er praktisch tegenaan gebouwd gaan worden.

Wat niet wil zeggen dat het geen interessante aanvulling is, maar het is niet voldoende om niks meer nodig te hebben.

(plus dat huizen het enkel in de winter gebruiken)

[Wijnands]

Dit is toch belachelijk als je tegelijk als overheid dit soort campagnes draait?

Ons energiesysteem verandert. We wekken onze energie al steeds vaker duurzaam op. Dat is goed voor het klimaat, maar vraagt ook om bewuster met elektriciteit om te gaan. Zoals nadenken over wánneer we het gebruiken. Soms gebruiken we zoveel stroom tegelijk dat het te druk is. Ons stroomnet raakt dan overbelast. Kies daarom een ander moment uit om bijvoorbeeld je elektrische auto op te laden of je apparaten aan te zetten. Gebruik minder stroom tussen 16.00 en 21.00 uur. Zo gaan we slimmer om met stroom en voorkomen we storingen!

https://zetookdeknopom.nl

[Bor]

Het is niet alleen belachelijk; het is niet te verkopen in mijn ogen. Je haalt met dit soort actief (of het uitblijven van reacties) in 1x je "ga verantwoord om met energie" campagne onderuit. Wie neemt dat nog serieus? We dragen water naar de zee als consument wanneer dit soort (buitenlandse) bedrijven door mogen gaan met uitbreiden, vervuilen en het afnemen van zeer grote hoeveelheden energie. Bij het verbruik van een datacentrum val je als consument, en ook als grote groep consumenten, volledig in het niet.

[Reactie gewijzigd door Bor op 28 januari 2026 09:31]

[gesmurfed]

Dit besluit is 10 jaar geleden al genomen. Toen stonden we er nog anders in.

[Wijnands]

Niet persoonlijk en sorry maar... dit is net zo een soort antwoord als een ambtenaar die roept " ja maar het is volgens het bestemmingsplan"

Dat wil niet zeggen dat het nu het juiste is om te doen.

[Reptile209]

Verschil is wel dat een DC (naar ik aanneem) een redelijk constant stroomverbruik heeft. Dat kan je dus als base load op je netwerk en in je opwekking aanhouden. De piek, waar die campagne voor bedoeld is, is juist dat er overdag heel weinig stroom verbruikt wordt in huis, en iedereen tussen 16 en 21u de kookplaat, vaatwasser, warmtepomp, enz. aanzet (en de zonnepanelen al veel minder doen). Dat levert een piek op waar je wat aan wil doen en waar je makkelijk wat aan kán doen als consument. Dat datacenter pruttelt lekker constant door, dat is makkelijker plannen.
Wat uiteraard wel meespeelt, is dat het vermogen voor het DC er wel moet kunnen komen, ook als einde middag de grote verbruikspiek begint. Daar heb je voldoende capaciteit in je netwerk voor nodig die concurreert met andere aansluitingen.