Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Ook de vorige generaties videokaarten en cpu's raken op en stijgen in prijs

Zelfs hardware van de vorige generatie is aan het opraken en stijgt daarom in prijs, zo blijkt uit een inventarisatie van Tweakers. Dat de gloednieuwe GeForce RTX 3000-videokaarten van Nvidia en Ryzen 5000-processors van AMD amper leverbaar zijn is geen nieuws, maar ook componenten van de vorige generaties zijn steeds slechter verkrijgbaar.

Eén van de meest sprekende voorbeelden is de populairste processor uit AMD's vorige generatie, de Ryzen 5 3600. Tussen februari en september van dit jaar tikte je die voor minder dan 170 euro op de kop, maar inmiddels vragen de goedkoopste shops met eigen voorraad al 265 euro. Dat is een prijsstijging van ruim 55 procent. Verwante processors als de 3600X en 3600XT laten eveneens een stijgende prijstrend zien, zij het minder extreem. Zelfs de prijs van de Ryzen 5 2600 van twee generaties terug loopt langzaam op, van 125 euro eerder dit jaar tot 150 euro nu.

Prijsontwikkeling van de AMD Ryzen 5 3600

Videokaarten lijken met eenzelfde probleem te kampen. Wie bij een willekeurige hardwareshop op zoek gaat naar een videokaart die uit voorraad leverbaar is, krijgt vooral oudere low-end videokaarten voorgeschoteld. Azerty en Megekko kunnen beide maar één RTX 2080 Super leveren, namelijk een nichekaart met een waterblok, terwijl de RTX 2070 Super en RTX 2060 Super volledig zijn uitverkocht. Alternate kan zelfs geen enkele RTX 20-videokaart leveren en heeft het merendeel van de betreffende categoriepagina's al van zijn website verwijderd. De Radeon RX 5000-serie ondergaat in rap tempo hetzelfde lot. Hoewel de middenklasse RX 5600 XT nog redelijk goed voorradig is, valt het aantal leverbare RX 5700 XT's inmiddels op één hand te tellen.

Webwinkels bevestigen aan Tweakers dat ook de aanvoer van oudere hardware stokt. Fabrikanten focussen zich nu volledig op het leveren van zo veel mogelijk cpu's en gpu's van de nieuwste generatie, maar ook op dat vlak lijkt 'vrije voorraad' - een situatie waarin er meer wordt geleverd dan er is verkocht - nog ver weg. Het resultaat is dat het op dit moment zelfs lastig begint te worden om überhaupt een pc samen te stellen, zelfs wanneer je de nieuwe generaties even laat voor wat ze zijn.

Intels 10-serie processors is de afgelopen maanden wel gestaag in prijs blijven dalen, dan wel stabiel gebleven, en deze processors zijn bij tientallen shops te krijgen.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Door Tomas Hochstenbach

Redacteur componenten

07-12-2020 • 17:22

159 Linkedin

Reacties (159)

Wijzig sortering
Als je vraag verwacht, waarom kunnen dergelijke partijen, maar ook Sony en consorten, niet leveren, terwijl Apple dat over 't algemeen wel lukt? Ik snap het principe van kunstmatige schaarste, maar een verschil tussen "i.p.v. morgen, krijg je 'm volgende week" en "i.p.v. volgende week, hoop ik volgende maand voorraad binnen te krijgen" vind ik nogal flink, aldus de reacties van verschillende retailers.

Je hebt geen seizoensproduct, maar iets wat je voor minimaal een jaar, waarschijnlijk langer gaat leveren.. Dan bouw je toch een goede productieketen en voorraad op? Of ben ik nou gewoon naïef?

[Reactie gewijzigd door Sjeefr op 7 december 2020 17:51]

Alle Bitcoinkoersen en thuiswerk theorieën op een stokje, dat heeft z'n invloed. Maar de capaciteit op het water is ook niet helemaal hoe het was. Simpelweg schaarste. Misschien een toevoeging aan het artikel waard.

https://theloadstar.com/c...-are-all-the-empty-boxes/
Heeft er uiteraard wat mee te maken maar de echte redenen zijn "substrate" problemen.
Hier spreken ze er ook over -> https://videocardz.com/ne...d-component-supply-issues

En mijn bronnen binnen AMD zeggen allemaal hetzelfde: "substrate issues".

Ik las onlangs ergens dat er wachttijden zijn van 30+ maanden voor bepaalde onderdelen.
Kan niet gekker :)

Ziet er eveneens naar uit dat dit nog zeker tot mid 2021 gaat duren (als het niet tot eind 2021 duurt)
Toch denk ik dat dit soort produkten qua gewicht (transportkosten) / afmeting / prijs een vliegtochtje niet onrendabel zullen maken. In een kaartje van een halve kilo heb je toch weer 1000 euro omzet. Met de CPU's ligt die verhouding nog hoger (zeker zonder retailverpakking). Gooi ff een ouwe boeing 747 vol en je kan heel europa voorzien. Dus ik denk dat het aan het containertransport ook niet echt zal liggen.

[Reactie gewijzigd door GekkePrutser op 7 december 2020 20:55]

Als het zo simpel was als een 747 volgooien hadden we volop voorraad, denk je ook niet? Er zijn meer spullen die deze kant op moeten.

https://www.flightglobal....runch-iata/141488.article

https://www.iata.org/en/pressroom/pr/2020-12-07-01/
Volgens mij het probleem meer dat er gewoon niet genoeg productiecapaciteit is?

Zoals ik zei: Er zijn maar weinig dingen die zoveel waard zijn per volume/kilogram :) Cargovluchten tekort betekent hogere prijzen maar juist met dit soort goederen is dat niet zo'n probleem.

Ik snap ook niet dat de maatschappijen niet gewoon wat geconverteerde passagiersvliegtuigen inzetten die nu toch aan de grond staan. Is niet voor alle soorten cargo geschikt maar de stoelen kunnen er vaak uit en dan kan dit soort spul er makkelijk in.

[Reactie gewijzigd door GekkePrutser op 7 december 2020 21:31]

Nooooouuuu dat is wel een beetje kort door de bocht. Zo’n vliegtuig is in orincipe BTO. Dus iedere stoelpositie is vooraf bepaald en dusdanig ingebouwd dat het allemaal netjes uitkomt. Dit in verband met gewichtsverhouding die goed moet zijn en natuurlijk dondersveel elektronica.
Er komen jaarlijks maar een aantal toestellen van de band rollen en de capaciteit om “even” een vliegtuig om te kunnen bouwen is wereldwijd niet heel hoog.

Voor commerciele vliegtuigen van die grootte heb je immers twee spelers. Boeing en Airbus.

Als jij dus aankomt met “hallo kunnen jullie van deze airliner even een cargo maken” zeggen ze waarschijnlijk, “koop maar een nieuwe”. Dikke kans dat dat voordeliger is ook. Zeker als je naderhand weer terug wilt wisselen.
Nee hoor, die stoelen zitten op rails en kunnen er makkelijk af. Kijk maar eens naar de vloer :) Zeker bij de goedkopere airlines waar geen electronica in de stoelen zit. Met groot onderhoud gaat ook alles er uit.

Het is wel wat werk en dus geld maar een toestel dat aan de grond staat kost ook een hoop geld.

Je hebt niet echt een volledig vrachttoestel op die manier want er zit nog steeds een dubbele vloer in, en geen grote vrachtdeur. Je hebt ook 'echte' conversies die permanent zijn en die doen dat dan ook allemaal. Maar voor kleinere pallets moet het wel kunnen lijkt me want die stoelen kunnen er echt vrij makkelijk uit, en het toestel kan dan meteen weer terug in de passagiersroulatie als het nodig is.

Voorbeeldje van een geval waar dit gebeurt

[Reactie gewijzigd door GekkePrutser op 7 december 2020 22:01]

Daar begint het probleem inderdaad. Vervolgens is een bult geproduceerd en komt je product in de volgende file. Hoge waarde helpt inderdaad om 'voor te dringen' maar neemt de extra vertraging niet geheel weg. Nogmaals, nieuw product, thuiswerken etc. heeft vast z'n invloed. Maar het is opvallend dat goederenstromen weinig belicht worden in dit soort stukken.
Wat uiteraard de hamvraag gaat zijn op de prijzen over een half jaar. Gaan we een correctie zien waar de kaarten juist weer tijdelijk extra goedkoop zijn, of wordt er een inhaalslag gemaakt ter compensatie van de covid verliezen?
Een half jaar in de toekomst kijken is lastig qua verkoopprijzen. Wat doet covid, hoeveel mensen besluiten toch structureel meer thuis te blijven werken en gaan daardoor pc's kopen, hoeveel mensen verwachten gevoelsmatig begin H2 al bijna een nieuwe generatie chips en stellen daardoor juist een aankoop uit, hoe staat de wereldeconomie er in z'n algemeenheid voor. Allemaal zaken waardoor fabrikanten kunnen besluiten de prijzen aan te passen. Een scenario is dat de toekomstige chips 3-6 maanden opschuiven en dat daardoor de prijzen pas laat zullen dalen.

[Reactie gewijzigd door geelers op 7 december 2020 23:17]

Weinig legale dingen, that is. ;)
Waarom zijn toetsenborden etc dan niet schaars? Er zal vast wel een probleem zijn hoor. Maar het grootste probleem is toch echt de productie. Die is er gewoon niet.
Ik ken de voorraadhoogtes en voorraadwaarde van een toetsenbord niet. Die dingen verouderen niet zo snel, worden niet ieder kwartaal opnieuw tegen het licht gehouden intern of extern. Kan mij voorstellen dat de voorraad daar op is aangepast.
Misschien omdat die mensen al een pc hadden, maar een oudje.. En dus nou willen upgraden naar wat nieuws.. Aangezien het verwachten de pc langer nodig te hebben.. Dus ook al een toetsenbord in bezit hebben.
ik heb het over een nieuw model toetsenboard. Waar er ongeveer 30 van in het schap lagen. per filiaal wat neer komt op 90 voor Almere alleen. Ik denk dat BCC extreem blij zou zijn als ze 30 ps5's per filiaal hadden. Want nu hebben ze er 240 in totaal. gekregen. Wat natuurlijjk een laggertje is. het bovenstaande zal hooguit voor zorgen dat er iets later voorraad is.
Wat misschien ook niet helpt is dat Nvidia een groot deel van zijn producten rechtstreeks aan crypto miners verkocht heeft:
https://www.youtube.com/watch?v=MiZ4yY2N3x8
(Ja, het is een video op Youtube, maar bij Linus is het korreltje zout wat je moet nemen over het algemeen wat kleiner)
De lucht is belangrijker bij dit soort kleine producten. En daar is juist opgeschaald door passagiertoestellen om te bouwen tot vrachttoestellen.
Als "een goede voorraad opbouwen" neerkomt op nog even snel een fabriekje erbij bouwen om chips te bakken, dan zit je helaas snel door je opties heen. Dat schaal je niet even op (voor een paar miljard :+) om er dan straks weer niks aan te hebben. Natuurlijk hadden ze de hele release van alles ook gewoon uit kunnen stellen tot er voorraad was en dan een hele tijd helemaal niets verkopen, maar dat is gekkenwerk -- die opslag is ook niet gratis en tot die tijd heb je dan dus helemaal geen inkomsten.

Voor ons lijkt het nu alsof corona al een halve eeuw woedt en de fabrikanten dus ruim de tijd hadden om daar even op in te spelen, maar zo is het net even niet voor het soort productie waar we het hier over hebben.
Is het dan de vraag die zo hard gestegen is of is het de productie die achterloopt? Of gewoon een combinatie?
Combinatie. De halve wereld zit coronamoe thuis, een nieuwe generatie hardware is opgestaan met voor het eerst in lange tijd een betere prijs/kwaliteitverhouding, nieuwe consoles... nu lijkt het moment daar voor een aanschaf of upgrade van de entertainmentsystemen thuis. Komt al niet vaak voor dat nieuwe GPU's en nieuwe CPU's en nieuwe consoles die de moeite waard zijn allemaal tegelijk aankloppen, en aan de productie- en transportkant zit je dan weer met de negatieve gevolgen van verstoorde processen dankzij reisbeperkingen en uitval van medewerkers. Het is een "perfect storm". Kan me niet eerder een periode heugen waarin we zulke tekorten hadden -- slechte leverbaarheid van het een of ander komt natuurlijk regelmatig voor (zeker bij nieuwe hardware), maar zo breed en zo lang dat het zelfs doorwerkt tot de huidige generaties, nee.

[Reactie gewijzigd door MneoreJ op 7 december 2020 21:25]

Aan de transport kant is vooral het probleem dat bedrijven niet iets meer willen betalen om cargo only vliegtuigen te gebruiken.
Voor 10 euro de kilo meer staat UPS binnen 3 dagen in USA bij de klant aan de deur. Mijn concurrent gaat ondertussen de uitkering in vanwege de vertragingen en blijft stug met de reguliere vluchten meesturen :+
Pakketten versturen met b.v. DHL is niet echt goedkoop. Nu er geen of zeer weinig reguliere vluchten worden uitgevoerd naar verre bestemmingen kun je briefpost wel op je buik schrijven. Dit is lastig voor verlopen bankkaarten. Na zes maanden zonder en verzending van 2 kaarten die nooit aankwamen, heeft de Rabo mij geholpen met verzending als pakket. Was er na twee weken. (goede service van Rabo medewerkers :) ).
Idd, ik heb het gevoel dat we amper een GTX 3000 kunnen kopen.

Terwijl andere mensen laten uitschijnen dat we nog nooit zoveel gpu’s hebben gekocht als ooit tevoren.

Met andere woorden: Zijn het gouden tijden voor producenten of kunnen ze door productieproblemen amper verkopen ondanks de vraag groter is.
lees bij de buren of bij hardwarejunkies dat het GDDR6 geheugen schaars is. :)
Apple is de grootste klant van TSMC en 'koopt' een voorrangspositie. Zo hebben ze wederzijds commitment vooraf exclusieve afname op van het nieuwe 5nm procede van TSMC.

Zie bijvoorbeeld dit artikel: https://www.extremetech.c...5nm-production-capability

"AMD, for example, will still be building its new APUs and CPUs on 7nm, even as TSMC moves down to 5nm this year. This, however, works out well for all involved. By the time Apple is ready for TSMC’s second-generation 5nm in a year, there’ll be more 5nm capacity online for everyone else."

Verder zijn er tekorten bij toeleveranciers van een bepaalde coating - ben de term en fabrikant even kwijt. Apple schijnt hier ook contracten mee afgesloten te hebben.
+2Anoniem: 310408
@Sjeefr7 december 2020 18:52
Als je vraag verwacht, waarom kunnen dergelijke partijen, maar ook Sony en consorten, niet leveren, terwijl Apple dat over 't algemeen wel lukt? Ik snap het principe van kunstmatige schaarste, maar een verschil tussen "i.p.v. morgen, krijg je 'm volgende week" en "i.p.v. volgende week, hoop ik volgende maand voorraad binnen te krijgen" vind ik nogal flink, aldus de reacties van verschillende retailers.
Kunstmatige schaarte is wellicht het misverstand dat me het meeste tegen het plafond laat gaan hier op Tweakers. Een van mijn firma's verkoopt hardware waar ik tien klanten voor elke doos heb. In de hele keten schreeuwt iedereen om meer productie maar je krijgt het gewoon niet gemaakt. Ik (en iedereen in de keten) kan per maand hun omzet en winst vervijfvoudigen als we gewoon maar meer doosjes hadden. Er is gewoon geen enkele logica als je klanten hebt die graag de top prijs willen betalen en je besluit gewoon niet te verkopen. Zeker niet als je een concurent hebt. Als AMD morgen een half miljoen van hun nieuwste graphic cards kan uitleveren maken ze 25 miljoen winst maar wat nog beter is, ze beletten Nvidia die markt te pakken.

En Apple kan op dit moment ook niet genoeg van hun M1 machines leveren. Ik heb er 50 in bestelling staan en krijg vrijwel elke dag een mail waar de aflever datum verschuift. Elke keer met een iets lagere prijs, lol. Maar dat Apple dit beter kan is omdat Apple nooit voor de laagste prijs gaat maar voor stabiliteit. Als je aan Apple kan leveren weet je dat je een goede prijs krijgt maar dat ze je nooit meer aankijken als je niet op tijd bent. Als je aan Oppo levert weet je dat je totaal inwisselbaar bent voor een dozijn andere fabrieken.
Voornamelijk omdat Apple een zeer loyale, trouwe, betrouwbare klant is met ieder jaar dikke orders, waarbij ze daarnaast ook niet lullig doen over het meebetalen aan innovaties. Vergelijk dat met Microsoft en Sony die eens in de zoveel jaar eens met een echt dikke order komen.

Daarnaast is het nu ook gewoon een unieke situatie waarbij we een nieuwe Xbox/Playstation/Ryzen/Nvidia/AMD Radeon/Apple spul hebben die allemaal op hetzelfde procedé worden gemaakt dus is er daadwerkelijk een enorme schaarste bij de chips.
Nvidia is op samsungs 8nm procede voor consumer products

data center is wel op TSMC 7nm

[Reactie gewijzigd door atthias op 7 december 2020 21:28]

Ik snap het principe van kunstmatige schaarste
Dit is absoluut geen kunstmatige schaarste, zelfde geld voor de releases van AMD/Nvidia. Wellicht zijn een aantal mensen het vergeten, maar we zitten in een crisis. En hoewel mensen/bedrijven nu er een stuk beter mee overweg kunnen, was er eerder dit jaar grote schade gedaan aan productie processen, die schade is absoluut niet ingehaald, eigenlijk alleen erger geworden. Waardoor je nu op de blaren zit.

Productie van nieuwe producten zal gewoon netjes doorlopen, maar van oude producten natuurlijk niet. Ik verwacht dat het nog maanden gaat duren voordat het aanbod, de vraag overtreft.

Waarom lukt het Apple wel? Lukt Apple het wel of is de vraag naar smartphones dit jaar gewoon significant lager? Als ik niet naar kantoor hoef en de oude iPhone netjes de hele dag in de oplader kan hangen, dan heb ik geen nieuwe iPhone nodig... Daarnaast heeft Foxcon al jaren geleden aangekondigd te robotiseren, ik ben benieuwd hoever ze zijn gekomen.

Meer produceren gaat niet omdat er niet meer productiecapaciteit is. Meer productiecapaciteit maken kost jaren en heel veel miljarden en zit straks niets te doen, omdat de markt met een jaar is verzadigd, dat kost nog veel meer geld. Dus nu op een houtje bijten totdat iedereen is voorzien. Wellicht dat tegen die tijd een 3080Ti beschikbaar is...
Apple lukt het wel ?

Tja, Apple verkoopt ook gewoon al verouderde meuk vergeleken met bijvoorbeeld Samsung, Oppo, Huawai en andere grote fabricanten ...

Tenminste, ik heb nog nooit een Apple product iets voorbij zien gaan kwa performance, resolutie etc...

Het is gewoon een luxe product waar je 1 derde van de prijs betaald voor de naam/faam.
Je absoluut zelf NIETS aan kunt en mag repareren en waar je bij Apple voor reparatie alleen het advies krijgt een nieuw product te kopen. En hoe je het ook bekijkt, Apple gooit het in 99,99% op waterschade en dus nooit vergoed, ook al is er een productie fout geweest, want je mag nooit en te nimmer meekijken.

Als Tweaker zijnde blijf ik dan ook ver bij Apple rommel vandaan. Ik heb er totaal niets mee.
En lukt Apple het wel? Ik probeer een iPhone 12 Pro te kopen, maar die is ook bijzonder slecht leverbaar.
Even voor de beeldvorming. De instapper heb je 2 januari in huis als je hem nu besteld. Met de kerst in het vooruitzicht is dat ook voor Apple geen goed teken. Normaal hebben die rond die tijd namelijk een mega voorraad om aan de vraag te kunnen voldoen. Q4 is een belangrijk kwartaal voor ze aangezien ze dan thanksgiving én kerst én nieuw jaar (13e maand) in VS en EU mét een vers toestel.

December & januari zijn ontzettend belangrijke maanden voor ze.

https://macdailynews.com/...s-new-years-holiday-week/
Scheelt bij Apple heel erg welk product je wilt, de mini en pro max zijn vanuit voorraad leverbaar. Zelf een 12 pro voor mijn vrouw gekocht, ondanks de aangegeven 2 tot 3 weken levertijd werd hij na 7 dagen bezorgd.
Apple en leveringsproblemen bestaat al een poos.
Toen destijds de iPad2 uitkwam was die ook nauwelijks leverbaar.
In ieder geval niet direct vanuit voorraad.
Vond ik jammer maar ach... ik had nog nooit een tablet gehad en kon er wel mee leven om even geduld te hebben.
Had me wel voorgenomen om geen bestelling te plaatsen waarbij je OF weken moet wachten op levering OF überhaupt geen leverdatum weet. Ben sowieso meer van het type 'boter bij de vis'
Afijn, op een mooie dag voer ik de haven van Huizen in met de zeilboot en ging even naar dat XL winkelcentrum naast de A-1.
Loop langs BCC en zie waarempel een display staan met....... iPads type 2.
Je raadt het al: de koop was in 5 minuten geregeld, inclusief lederen cover en schermprotector.
Het online activeren was nog even een dingetje want in de haven toen nog geen WiFi. Even een rondje lopen door de naastgelegen woonwijk en ik had een onbeveiligde hotspot te pakken..
Hoppa.... Gelijk een waternavigatie app neergeladen, die nog steeds werkt en zelfs updates ontvangt.
Het ding functioneert nog steeds, hoewel de accu nu wel wat sneller leegraakt en meer en meer apps laten zich niet meer updaten wegens verouderd iOS.
Nagenoeg iedereen heeft zijn / haar vakantie over moeten slaan door Corona dus genoeg mensen die nu denken oeh nieuwe CPU of GPU want het vakantiegeld hebben we nog "over" dus het kan ff. Ofwel gruwelijk grote vraag. Daarnaast heeft e.e.a. aan productie vertraging ondervonden vanwege de maartregelen omtrent Corona. Daarbij komt dat chipbakkers als TSMC en Samsung niet zomaar kunnen opschalen in de productie. Die machines heb je niet vandaag besteld en morgen in huis om het maar even zo te zeggen. Daar gaan maanden overheen en voor je die nieuwe machine(s) echt in gang hebt.... guess what.... weer een aardige tijd verder. Het zal dus echt nog wel ff duren voor er wat veranderd in leverbaarheid van diverse hardware.
Ja, maar er zijn zeker zoveel die nu moelijker rondkomen. Velen zitten al lang door hun spaargeld. Vanochtend nog een vriend van mij, ja niet in stock (totaal ander product). Hij zei al blijkbaar 2 weken niet. In Januari vorig jaar had ik al gezegd als covid buiten China geraakt en serieus verspreid raakt, gaan er serieuze supply chain problemen zijn. Zeker in de landen waar alles gemaakt word, dat moet dan nog hier geraken (meestal per boot), die boot moet dan nog een haven in geraken etc. Vluchten zijn er wel, maar een container of een vliegtuig, kiezen de meesten toch voor een container, wegens goedkoper. Voor de producent zijn ze al verkocht, dus voor hun maakt het niet veel uit. Ik heb deze zomer nog een 3700x gekocht en nieuwe pc (2060 super evga duurste model, had ik in maart voor 350 op de kop kunnen tikken). Goed wetend dat er een nieuwe generatie ging aankomen, maar ik kon en wou ook niet meer wachten. Zeker geen slechte deal gedaan, en er is bijna niks van de nieuwe generatie leverbaar of je moet wat geluk hebben. In elk geval de supply chain heeft problemen, en het is niet alleen zo met hardware. Voedsel is voorlopig nog geen probleem (wat ik wel verwacht had), maar als dit nog een jaartje of 2 ofzo blijft duren dan voorzie ik daar toch ook problemen.
En nog een bijkomstig ding is, vele producenten draaien extra capaciteit, webcams, laptops, computers, microfoons waren tot en met juni zeer slecht leverbaar. Daar is nu betering in gekomen, maar die hebben ook allemaal chips nodig. En de productielijnen in het begin van het jaar lagen er bijna allemaal uit, en dat moet nog altijd terug ingehaald worden. En dat doen je niet zomaar op een paar weken tijd

[Reactie gewijzigd door cricque op 7 december 2020 21:46]

Vraag die ruim boven verwachting ligt voor de nieuwe video kaarten Corona zal wel invloed op productie hebben gehad en mensen zijn meer thuis waardoor vraag stijgt. En dan zit er weinig anders op als consument dan aansluiten in de rij of oude modellen kopen. Dit is voor het eerst dat ik meemaak dat mensen een nacht van te voren al weer de winkel kamperen om maar een videokaart te kunnen bemachtigen.
Kunstmatige schaarste is geen "ding" in de commodity hardware markt. Er is gewoon schaarste omdat de productie capaciteit er niet is. Apple had al voor de crisis flink veel capaciteit ingekocht bij foundries. Tevens kan je niet al ver vooraf een voorraad gaan opbouwen omdat het zeer snel kan verouderen. Stel voor Nvidia bracht zijn GPU's uit en heeft een half jaar aan componenten zitten sparen maar opeens komt AMD met een product wat veeeeeel sneller is. Dan raken zij hun voorraad niet kwijt.
Combi tussen hogere vraag en dat er naast nieuwe gpus en cpu nu ook nog twee nieuwe consoles zijn en dat min of meer tegelijkertijd.

En de consoles zullen voorrang hebben omdat er in het contract zal staan dat ze bepaalde hoeveelheden moeten leveren.

En vanwege corona is er ook nog een tekort aan onderdelen.
op youtube zag ik een video hierover (weet helaas de bron niet meer) waarin onder andere het volgende wordt gezegd:

- veel van de populaire nieuwe hardware is pas heel laat geproduceerd (AMD, Nvidia geloof ik) en is nog onderweg op schepen, die 6 weken onderweg zijn
- luchtvervoer is drastisch gereduceerd door corona, weinig capaciteit voor vracht op passagiersvluchten
- de overgebleven capaciteit wordt door Apple opgekocht, die de genoeg marge maakt op de producten om dit zich te veroorloven
Sinds de corona crisis is de vraag naar rekenkracht in datacenters gigantisch gestegen. Ik vermoed dat de meeste chips dan ook eerst naar de grote afnemers zijn vertrokken en dat de kleine consumenten daar de dupe van zijn.
Waarom kan het ongeveer rijkste bedrijf ter wereld wel voldoende leveren en anderen niet? Hoe zou dat komen?
Apple is veruit de grootste klant voor afnemers. Die gaan eerst, dan de rest.
Ik denk dat het grootste probleem is dat de glazen bollen van bijna alle klanten van TSMC niet goed hebben gewerkt. Ze moeten lang van te voren capaciteit inkopen.Het zou best kunnen dat dit al hebben moeten aangeven alvorens COVID-19 langs kwam. Apple weet redelijk goed in te schatten hoeveel ze nodig hebben, omdat hun doelgroep geen concurrentie ziet in non apple producten. Apple heeft ook hoge marges, waardoor het niet een heel groot probleem gaat zijn als ze een te grote capaciteit hebben ingekocht. Voor de CPU's gaat AMD ook uit van verwachte inkoop van onder andere de OEM inkoop en voor de GPU(die) de inkoop van AIB's, waar ik niet verwacht dat deze allemaal in zagen dat het allemaal zo snel zou lopen. Zeker bij de GPU's verwacht ik dat AIB's vooral NVIDIA GPU's zouden verkopen en dus maar om een laag aantal AMD GPU(die)'s hebben gevraagd.
Elk nieuw product heeft ook last van een lagere yield bij de start dan wanneer ze wat langer gemaakt worden. Daarnaast hebben zowel AMD (t.o.v. NVIDIA voor GPU en t.o.v. Intel voor CPU) als Microsoft (t.o.v. Sony) als Sony (t.o.v. Microsoft) pas heel laat een definitief ontwerp van hun product hebben omdat ze graag nog aanpassingen maken als hun concurrent nog met verassingen komt. Ik denk dat Apple al een hele tijd bezig is met de m1 en dus mogelijk ook al een hele tijd in productie is.
Daarnaast zit het AMD dat al hun ontwerpen op 7nm TSMC ontworpen zijn, omdat ze nu qua capaciteit concurreren met de hun eigen ontwerp waar Microsoft en Sony ook proberen capaciteit op in te kopen. Ik verwacht namelijk dat Microsoft en Sony zelf capaciteit inkopen bij TSMC, omdat ze hun "eigen" ontwerp hebben van de ontwerpen die AMD heeft aangeleverd. Hier heeft Apple nog een voordeel, omdat ze 5nm capaciteit inkopen waar (bijna) niemand anders capaciteit nodig hebben (nadeel is wel een (mogelijke) lagere yield van een "nieuwe" node). Het is niet zo dat er even snel overgegaan wordt van 5nm naar 7nm en visa versa.
Een grote voorraad opbouwen lijkt niet iets van deze tijd te zijn, alles moet just in time, om te zorgen dat er niet te veel kosten zijn voor opslag en dat je voorraad mogelijk dat ze goedkoper verkocht moeten worden.

[Reactie gewijzigd door MetalfanBlackness op 7 december 2020 22:59]

"Daarnaast zit het AMD dat al hun ontwerpen op 7nm TSMC ontworpen zijn, omdat ze nu qua capaciteit concurreren met de hun eigen ontwerp waar Microsoft en Sony ook proberen capaciteit op in te kopen. Ik verwacht namelijk dat Microsoft en Sony zelf capaciteit inkopen bij TSMC, omdat ze hun "eigen" ontwerp hebben van de ontwerpen die AMD heeft aangeleverd."

Ik denk het zelf niet, de APU's zijn in samenwerking met Sony en MS ontworpen maar denk niet dat ze hun eigen ontwerp hebben van de ontwerpen die AMD heeft aangeleverd. Je gaat als ander bedrijf niet zomaar aan de haal met ontwerpen van cutting edge AMD of Intel chips. Het ontwerpen daarvan is een vrij bijzonder specialisme. En wie uiteindelijk de capaciteit inkoopt maakt minder uit, de timing en omvang word ruim van te voren gekozen.
Ik denk het zelf niet, de APU's zijn in samenwerking met Sony en MS ontworpen maar denk niet dat ze hun eigen ontwerp hebben van de ontwerpen die AMD heeft aangeleverd.
De "eigen" stond niet voor niets tussen aanhalingstekens, uiteraard zijn deze in samenwerking met AMD aangepast, maar ik verwacht wel dat de machines anders ingesteld moeten worden (of misschien zelfs andere machines gebruikt moeten worden) voor AMD zijn eigen producten t.o.v. die van Sony en t.o.v. de van Microsoft, elke console heeft zijn eigen unieke dingen die ze perse willen. Uiteraard zullen een (groot) gedeelte van de inkomsten wel naar AMD gaan, zeker omdat het kleine afwijkingen zijn t.o.v. het aangeleverde ontwerp van AMD.
En wie uiteindelijk de capaciteit inkoopt maakt minder uit, de timing en omvang word ruim van te voren gekozen.
Ik denk wel dat dit uit maakt als alles via AMD loopt dan zal daar mogelijk een andere beslissing komen dan wanneer er 3 partijen bij TSMC aankloppen.
ik denk dat het geweldig zou zijn als een venture of what kind dan ook een tegenpool en goeie competitie van TSMC zou bestaan.

Heel erg ver van mijn bed of eerder planeet voelt zo'n realiteit gelaas wel..
Goede analyse.

Mbt voorraden: als ik vandaag geen CPU kan kopen, is het niet just-in-time maar 'just/very too late'. Er wordt hier niet bewust aangestuurd op minimale voorraden, de vraag overstijgt simpelweg de productie-capaciteit en deze opschalen kost maanden tot jaren.
Bij AMD is dit veel minder verwonderlijk. Zen 2 wordt ook geproduceerd op het tsmc 7nm platform. De laatste 3 maand kwamen nieuwe gpu's, cpu's en de ps5 en xbox series s/x uit die hier ook allemaal op geproduceerd moeten worden. Ik kan me dan inbeelden dat AMD voorrang geeft aan de producten die meer winstgevender zijn of waarvoor ze verplichtingen hebben.
amd koopt capaciteit is, moet een forecast geven. ps5 en xbox is lange termijnplanning die capaciteiten hebben ze dus al lang ingekocht bij tsmc.
Ga er dus niet van uit dat ze dan voorrang gaan geven, tenminste dat ze die fout niet nog een keer maken zoals in het verleden grote klanten voorrang kregen, kleine maar moesten wachten. Gevolg die gingen weer terug naar intel waar ze gewoon netjes geleverd kregen.
de vraag is gewoon zeer groot. Logisch ook want de reden om nog een intel te kopen voor een desktop is schaars momenteel. Zelfs een 3000 is op vele vlakken nog steeds de betere keuze. Kijk in Amazon top 10 en je weet al waarom.

En dit heeft niks te maken met de verschillende soorten van productie, deze hoeveelheden worden allemaal op voorhand afgesproken. TSMC gebruikt alle capaciteit dat er beschikbaar is. Overschot gaat naar hoogste bieder of beste klant.
Tel daarbij op dat Intel nog altijd een maatje groter is dan AMD in termen van omzet en productiecapaciteit (iets dat recent nogal eens vergeten wordt met het succes van AMD, maar er is naast eerder afgesloten contracten en status quo nog een andere reden dat OEMs het nog zo vaak met Intel doen) -- zelfs al had Intel nu ook een bak killer chips (in plaats van iets dat alleen mee kan komen), dan zouden ze nog steeds meer kunnen leveren. Over hun 14 nm productieproces kun je ook veel zeggen, maar daarmee hebben ze wel het schaalvoordeel, aangezien bijna al hun fabs dit kunnen leveren.
Haha, wellicht het Cyberpunk effect? Veel mensen willen de game spelen en liefste op de hoogst mogelijke setting
Vooral Corona denk ik. De meeste mensen krijgen normaal betaald, maar gaan niet op wintersport of een andere vakantie door Corona. Dan hou je geld over als je toch veel thuis zit en ook niet zaterdag uit kan gaan, dan is het misschien eens tijd voor een leuke PC.
Dat, en meer thuis werkers. Ook zijn de scalpers helaas flink actief waardoor er tijdlijke en kunstmatige schaarste ontstaat. Mensen bestellen bij meerdere webshops 'in de hoop' iets te krijgen waardoor de échte vraag vanuit de consument scheef trekt. Sommigen 'helpen' door hun bestelde goederen met woekermarge door te verkopen.
Doe hier een hap leveringsproblematiek bij (zowel nationaal als internationaal) en de chaos is compleet.
'Dan maar een console', nope. Zelfde verhaal, alleen gaat men niet thuis werken met een console :Y).

[Reactie gewijzigd door Kuusje op 7 december 2020 19:01]

De markt voor scalpers is ook maar beperkt lijkt mij.
De gekken die ~€500 voor een 3060ti neerleggen hebben geen flauw idee wat ze aan prestatie kunnen kopen voor dat geld.
Ik weet het, het klinkt als het excuus van 2020, Corona maar dit gaat veel verder dan de consument die wat geld over heeft. Het gaat ook om massaal thuiswerken, bij de eerste lockdown kreeg je geen zakelijke laptop meer vast, alles was uitverkocht want plots moesten alle medewerkers laptops hebben. Beeldschermen, webcams, printers, ga maar door, Tweakers schreef er een artikel over "5 thuiswerkwebcams getest, plus tips en alternatieven voor de schaarste"

Maar ook op vlak van servers vloog de vraag omhoog, alles moest digitaal, zo snel mogelijk. Ook de cloud profiteerd met cijfers die omhoog schieten maar die cloud draait niet op bakstenen, ook daar moest versterking aangerukt worden.

Terwijl die vraag helemaal de pan uit rees lag wel heel het productieproces van A tot Z stil, de vraag steeg, het aanbod daalde. De gronstofprijzen voor chips is voor het eerst in lange tijd de lucht ingegaan, het is onvermijdelijk dat er prijsstijgingen gaan komen.
Nee Cyberpunk staat er compleet los van.
Rond Aug zagen we al signalen dat de voorraden bij toeleveranciers aan het slinken was. Gelukkig hebben wij (mijn werkgever) een flinke partij ingeslagen.
Mensen die thuis zitten en meer willen gamen + een sterk toename in de waarde van bitcoins en anderen waardoor er meer vraag is voor mening + productiebeperkingen bij AMD en Nvidia.

=

Meer vraag en minder aanbod, waardoor prijzen omhoog gaan.
Technologie als Stadia zal hier weleens in kunnen gaan fluoreren.
fluoreren
RTX on, voor een stralend wit gebit!
Want Google hoeft geen servers en GPU's aan te schaffen?
Goed, het is Google, die haalt het geld anders wel uit je data 8)7
Daar gaan al die GPU's heen, datacenters en miningcaves.
Typisch een probleem wat je krijgt als mensen de nieuwe kaart willen hebben, de fabrieken alleen nieuwe kaarten maken, en winkels geen voorraad meer willen van de oude kaart. Maar ik vraag me af waar alle kaarten heengaan die er worden gemaakt. Vast niet alleen naar consumenten.
Op Linus Technews (WAN show) werd verteld dat er iets van een kwart miljoen kaarten direct aan cryptominers is verkocht. Zou me geheel niets verbazen, want dat is direct kassa en het is niet alsof de klant naar de concurrentie kan, want men weet al dat die ook niet voldoende kunnen leveren. Het positieve uit dat bericht is dat er redelijk wat productie capaciteit is en wellicht we relatief vlot voldoende geleverd gaan krijgen om het op voorraad te hebben tegen normale prijzen.
Ja dat is relatief gezien best positief inderdaad want Linus heeft op een van de andere channels (Techquicky of LTT dacht ik) aangegeven dat de crypto miners goed waren voor 11% van de totale verkopen ofzo. Aanzienlijk maar niet super veel als in directe oorzaak van t te kort. Betekent idd dat er verdomd veel units de deur uit gaan.
Dat hele crypto minen interesseert mij persoonlijk niks, maar ik ben blij met de extra markt die het creëert. Meer oplage is meer producten om je innovatiekosten over te spreiden, de 'normale' consument profiteert daar uiteindelijk van mee.
Mits ze een exemplaar in handen kunnen krijgen. Laat dat nou net het probleem zijn.
Heb in juli nog maar mijn nieuwe pc gekocht. Het was hard twijfelen wat te doen om eerlijk te zijn.
Ofwel in juli kopen met de toen nog lage prijs van de €170 voor de CPU (en andere goedkopere onderdelen) ofwel minstens 6 maanden wachten (en dat blijkt enkel maar langer en langer te zijn) om de nieuwe 5600X te kopen zodra de storm voorbije is.

Denk dat ik de juiste keuze heb gemaakt. AMD heeft de prijzen van de nieuwe CPU's ook al stevig onder handen genomen (niet zo abnormaal want nog steeds goedkoper dan Intel als je gewoon kijkt naar performantie) waardoor de prijs die ik nu heb betaald van €400 voor de totale upgrade een serieus pak lager ligt.
Mijn PC is het langzaam aan het begeven, kreeg in juli nog de tip om te wachten, want "de nieuwe generatie zou zeker betekenen dat de prijzen van het oude spul gaan dalen."

Zoals Bassie ooit zei: Had ik nu maar ja gezegd, dan had ik niet verkeerd beslist.

[Reactie gewijzigd door Marrtijn op 7 december 2020 18:00]

Dat was in vorige jaren hartstikke waar geweest. Maar dit jaar is alles anders.
Langzaam aan het begeven? Wellicht toe aan een grote schoonmaakbeurt? Dat heeft bij mij na 6 jaar een heleboel gescheeld, zeker ook qua performance!
Wel... dat de prijzen zouden dalen dacht ik eigenlijk niet. Ik had al het gevoel dat met Covid (en golf 15 ofzo) roet zou gooien in de productie. Daarnaast was de vraag voor consoles en laptop al tamelijk hoog vanwege de verveling van de kinderen en het massale thuiswerk (de komst van de PS5 en XBOX die overigens AMD hardware aan boord hebben maken dat er ontzettend veel geproduceerd dient te worden).

Het was volgens mij ofwel in juli eentje kopen of zeker een half jaar wachten (waar ik nu vrees dat je precies nog gemakkelijk minstens 4 maand bij kan tellen voordat de voorraad wat beter zijn en je geen woekerprijzen meer zal betalen).
Daarnaast was ik iets minder geïnteresseerd in extreme high end (de 3600 is eigenlijk al "teveel" voor wat ik het gebruik en zat eigenlijk in juli nog met de gedachte om de 3300x te kopen die quasi nooit in stock was).
Dus eigenlijk dik tevreden om mijn (kuch) 11 jaar oude Core 2 quad in juli met pensioen te mogen sturen. Voor mij was prijs een veel belangrijkere factor dan "het aller nieuwste" te hebben (heb zelfs gewoon gekozen om een 2 de hands GTX 970 te kopen van een vriend omdat games mij nu niet zo hard boeien).

[Reactie gewijzigd door SMGGM op 7 december 2020 18:50]

Dat advies krijg je vaak, dat het met de volgende generatie ineens veel beter is. Maar daar koop je weinig voor als je PC ondertussen verkrompelt.

Ik heb eind najaar 2019 een nieuwe pc gebouwd, ook toen was er de overweging om wat langer te wachten om meer waar voor m'n geld te krijgen. Maar het ouwe beest wou niet meer. Toch een 3700X en toebehoren gehaald, ondanks de kinderziektes geen spijt van. Als je wacht tot het meest optimale punt, kom je zelden aan kopen toe.
Mijn lief klein GTX 970je hou vol lieverd hou vol. Trek me door die koude wintermaanden heen. Je hebt me al zo trouw jarenlang zonder te mieren en te mopperen voldoende fps gegeven. En als je pensioen daar is zet ik je niet bij het vuil, maar geef ik je een 2e leven. O hoe wonderbaar prijk jij nog steeds jeugdig naast de 9900k. Koud zal je’t niet krijgen mijn lief, het is je vergund en verdient

[Reactie gewijzigd door 1Joshua5 op 7 december 2020 17:48]

Mijn hele pc is sinds dit weekend splinternieuw. heb zowaar een 5600X weten te bemachtigen, maar een videokaart bleek 1 brug te ver. Dus ook ik buffel nog even door op mijn geleende GTX970.

[Reactie gewijzigd door zyberteq op 7 december 2020 19:46]

same here... gtx970 in sli met een 3550k. Onlangs alle waterkoeling eraf gehaald (vond het veel te veel werk om weer schoon te maken, beetje klaar mee) en in een kleine kast ghetto build van gemaakt (te weinig ruimte voor de hhds en die Little Devil toch wat groot).
Enfin, moet een andere maar idd niet nu :D Ga wel zolang prison architect spelen :-D
Deze week een node 202 build gemaakt als htpc/gaming console. Toch maar gekozen om voorlopig men oude gtx970 erin te plaatsen tot de gpu prijzen normaliseren. Ben tot nu toe aangenaam verrast :p . Enkel het geheugen bottleneckt snel... They shall hold 😎.
En hoe is het met de temperaturen en het geluid van alles in die case?
Ik twijfel tussen de Node 202 en de ML08 (RVZ02).
Excuses voor de late reply...

Ondertussen al wat getweakt aan de fan curve enz.
3700X op eco gezet (men gtx970 is toch nog altijd de bottleneck) en de shuriken 2 fan durft onder load wel eens te blazen. Temp. rond de 80°C .
Kan lager maar probeer een evenwicht te vinden tussen geproduceerde decibels en temperatuur.
Aangezien ik met 5.1 surround speel en geen headset.
Al bij al tevreden maar je hoeft geen fantastische airflow te verwachten ;) .
De shuriken 2 is ondanks de 58mm hoogte (Fractal geeft aan dat 56mm de max is) perfect.
Sluit mooi aan en heeft dus geen fan duct mod nodig.

Zal in men verlof eens men build op pcpartpicker zetten.
De node voeld ook mooi stevig aan qua bouw kwaliteit.
In veel reviews lees ik dat dit minder het geval is bij concurrenten.
Zelf nog geen ervaring met itx cases buiten de node 202.

Al bij al kan ik films en series via plex kijken zonder storend geblaas van de fans.
Ook op de stillere momenten in de film/serie .
Eventjes bidden dat mijn acht jaar oude build het deze winter overleeft. Het zou nogal vervelend worden om met de huidige prijzen een CPU en moederbord aan te moeten schaffen. (Hoewel bij team blauw de chips leverbaar zijn lijken de moederborden schaarser te worden)
Ik hoop het van harte voor je. Mijn build uit 2011 zei in september 'De videokaart stopt er mee, hier heb je groene strepen door t beeld.' haha. Dacht ik zing nog wel 2-3 maanden uit. Want met die GPU prijzen en toch al de planning voor een nieuwe pc zou anders een beetje zonde van t geld zijn.
T ziet er naar uit dat ik met deze ontwikkelingen lente 2021 in ga met de nood laptop haha.
Ik heb binnenkort toch echt wel een nieuwe pc nodig. Maar de situatie is s you toch een beetje hopeloos aan het worden. Mijn RTX 3070 is besteld bij lancering, maar de wachtlijst gaat amper de goede richting uit. Aan dit tempo moet ik nog een jaar wachten. En dat is enkel de grafische kaart. Om van Ryzen laptops nog maar te zwijgen.

Ik overweeg nu zelfs om over te stappen naar Mac - al dan niet tijdelijk. De M1 ziet er veelbelovend uit. En in tegenstelling tot de rest van de industrie heeft Apple haar zaakjes wél voor elkaar. Daar kun je gewoon bestellen.
Veel plezier met je M1. Wilt u muziek tijdens het wachten :+

(ook/zelfs Apple is niet zonder meer op voorraad)
Net even gekeken. Macbook Air M1, 16 GB, 512 GB met een geschatte levertijd begin januari. Is inderdaad ook even wachten, maar niet van die orde als voor een laatste generatie grafische kaart of Ryzen-processor. Daarvan weet ik niet eens een leverdatum, laat staan dat ik ze aan de adviesprijs kan kopen.

Rampzalige tijd om nieuwe tech te kopen. Ik kan me niet herinneren dat het ooit zo problematisch was de afgelopen 35 jaar. :'(
Precies. Begin januari is zeker niet hetzelfde als 'voor de kerst'. Januari is (voor mijn gevoel) nog een jaar ver weg! (pun intended).

Ik bedoelde niet te zeggen dat Apple qua levertijd gelijk is aan de besproken PC onderdelen, maar je opmerking komt een beetje als een sneer over: Apple heeft haar zaakje wèl voor elkaar.... Nou, Apple heeft net zo goed gewoon (last van) hardware krapte. Als je dan toch (tijdelijk) voor een Apple wilt gaan, dan wel op de juiste merites...
Wow, dit begint indrukwekkende vormen aan te nemen.

Zijn er ergens cijfers beschikbaar wat dit doet op wereld schaal?
Als in, hoe groot denkt men dat de tekorten zijn ten opzichte van openstaande orders en verwachte vraag, tegenover de huidige aflever hoeveelheden?

Want dat zullen geen eenvoudige getallen zijn om te verzamelen, wellicht dat fabrikanten of de chip makers hun geleverde aantallen beschikbaar stellen, maar web winkels over order aantallen zullen die info waarschijnlijk niet delen.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone 12 Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5 Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True