Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Nederlands kabinet: er dreigt geen elektriciteitstekort voor datacenters

De Nederlandse minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zegt in een brief aan de Tweede Kamer dat er in Nederland geen sprake is van een dreigend tekort aan elektriciteit. Wel kan er voorlopig geen nieuw datacenter in de regio Schiphol komen.

In de brief vraagt het GroenLinks-Kamerlid Van der Lee of er sprake is van een dreigend tekort aan stroom op favoriete vestigingslocaties voor datacenters, waarbij onder andere Schiphol, het Amsterdamse Science Park en de regio Amsterdam-Zuidoost worden genoemd. Er bestaan in de datacentersector zorgen over zo'n tekort, na de stroomstoring bij Amsterdam van eind april. De minister zegt dat de landelijke netbeheerder TenneT op basis van de recentste uitkomsten van een periodiek onderzoek naar de leveringszekerheid meldt dat er geen tekort is en dat dat ook niet dreigt.

Tegelijk erkent de minister dat het aantal datacenters en de omvang van de energie-intensiteit in de omgeving van Amsterdam sterk zijn toegenomen in de afgelopen vier jaar. Mede omdat TenneT en de regionale netbeheerder Liander nog bezig zijn met het vinden van een geschikte locatie voor een nieuw onderstation in de gemeente Haarlemmermeer, kunnen er volgens de minister op dit moment geen nieuwe datacenters in de Schipholregio worden aangesloten. Het gaat hierbij waarschijnlijk om plannen voor de komst van een nieuw transformatorstation in Rijsenhout, waar tv-programma Een Vandaag een item aan heeft gewijd. Inwoners proberen de komst van dit station te voorkomen vanuit de gedachte dat het leidt tot straling, bromgeluid en dalende woningprijzen.

Het is nog onduidelijk wat de stroomstoring van 29 april heeft veroorzaakt. Schiphol doet hier onderzoek naar; Liander en TenneT zeggen dat zich in geen van de stations die Schiphol van stroom voorzien, een onderbreking van de stroomvoorziening heeft voorgedaan. Volgens deze partijen was er wellicht sprake van een spanningsdip die binnen de toegestane grenzen bleef. Onder andere Telegram had door de stroomstoring problemen met zijn dienstverlening en in januari overkwam TransIP hetzelfde.

Begin mei heeft de Nederlandse datacentersector een brandbrief naar minister Wiebes gestuurd vanwege acute capaciteitsproblemen in de stroominfrastructuur. Deze problemen zouden de groei van de economie belemmeren. De goede positie van Nederland als vestigingsplaats voor datacenters kan volgens de sector in gevaar komen, wat volgens de partijen gevolgen kan hebben voor de groei van de hele digitale economie. De sector wil dat de minister een noodplan opstelt voor noodzakelijke uitbreidingen van de stroomvoorziening.

De minister becijfert dat de piekbelasting van een gemiddeld datacenter tussen de veertig en tachtig megavoltampère bedraagt en dat de hele stad Amsterdam in pieksituaties duizend megavoltampère kan vragen.

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

30-05-2018 • 16:12

73 Linkedin Google+

Reacties (73)

Wijzig sortering
Waarom is Schiphol zo'n populaire locatie?
Ik zie een hoop onzin over onderzeese kabels en dergelijke. Dat is allemaal niet waar. Schiphol is eigenlijk per ongeluk ontstaan als cloud knooppunt. Amsterdam als knooppunt van het internationale internet is ontstaan in de jaren 80 en 90.

Heel kort (opa heeft dit ook weer van horen zeggen): In de jaren 80 werd networking steeds belangrijker voor fysici, astronomen en andere wetenschappers. In de Watergraafsmeer zaten Sara, CWI en NIKHEF en die wilden dus verbinding met CERN in Geneve en de Verenigde Staten. Het toeval wilde dat er allerlei concurrerende netwerkstandaarden waren in Europa en de VS. Deze werden gepromoot door nationale telecomboeren en hun telecomfabrikanten. Pest was, alles was niet interoperabel en niemand wilde samenwerken.

En toen kwam daar IP. Deze netwerktechniek maakte het mogelijk om allerlei zooi aan elkaar te koppelen. En het zat in Unix, dus dat werkte mooi met wat de academici gebruikten. En heel toevallig zaten in NL en vooral Amsterdam allerlei mannen als Piet Beertema https://godfatherof.nl/ en Rob Blokzijl. En heel toevallig waren dit ongelooflijk aardige lui die goed waren in het bijelkaar brengen van mensen en het verbinden van netwerken. Dit had tot gevolg dat het hen lukte om allerlei netwerkjes aan elkaar vast te knopen in Amsterdam. Ik hoorde bv ooit van een Fransman dat ze jarenlang een illegale IP verbinding naar Amsterdam hadden. Deze was eigenlijk om wetenschappelijk onderzoek te doen om IP te vergelijken met een Frans/europese standaard en om aan te tonen hoe crap IP was. Dat kan alleen als je een werkende verbinding hebt natuurlijk. (daar liep stiekum alle Franse academische interconnectie over) Anyway, door de loop der jaren werd Amsterdam een hub, met RIPE en andere ontwikkelingen er om heen. Alle academische netwerken in de wereld kwamen bijelkaar in Amsterdam

En toen ontplofte het Internet in 1994 en deze groei werd actief tegengewerkt in Duitsland en Frankrijk. Dus iedereen die iets wilde met Internet en met zoveel mogelijk netwerken wilde verbinden kwam dus maar naar Amsterdam. En omdat iedereen er zat, moest iedereen er naar toe. Het was zelfs zo gek dat Deutsche Telekom niet in Duitsland wilde interconnecteren met Duitse ISPs. Maar ze hadden ook een link naar Amsterdam om daar met de Amerikanen te interconnecteren. Duitse ISPs werden dus gedwongen om in amsterdam bij Amerikanen transit te kopen om Deutsche Telekom te bereiken.

En zo doende zitten er nu 819 AS-en op de AMS-IX. En omdat iedereen er zit, gaat iedereen er naar toe. 80% van je verkeer wissel je direct uit met die AS-en waar je het meeste verkeer mee doet en de rest wissel je via de AMS-IX uit met die tientallen of honderden partijen die daar ook op zitten.
En zo doende zitten er nu 819 AS-en op de AMS-IX. En omdat iedereen er zit, gaat iedereen er naar toe. 80% van je verkeer wissel je direct uit met die AS-en waar je het meeste verkeer mee doet en de rest wissel je via de AMS-IX uit met die tientallen of honderden partijen die daar ook op zitten.
Goed geschreven post, Hulde!

Maar ook zeer belangrijk is dat AMS-IX altijd zeer vooruitstrevend was, (meestal) goede leiding, geweldige mensen. Afspraak was afspraak. Vaak vergeten we dat IT mensenwerk is en dat er geen router staat zonder dat een netwerkpersoon daar iets voor gedaan heeft. Iedereen in een groot bedrijf weet dat de kwaliteit van de mensen op een IT afdeling het verschil maakt tussen een hindernis or een plus voor een bedrijf, veel meer dan het budget en of ze de nieuwste hardware hebben.
Zo te horen heeft Nederland mooi geld verdiend in die jaren ^^
Wat zou er theoretisch gebeuren met internet in Europa als die 12 locaties worden opgeblazen door een vijand? Zijn die locaties goed beschermt tegen zulke aanvallen?

[Reactie gewijzigd door Kain_niaK op 31 mei 2018 11:50]

In theorie hoeft het geen groot probleem te zijn. Veel data en systemen zijn nu gedistribueerd. Maar de praktijk leert dat het nooit zo mooi is, dan dat je hoopt. Dus laten we zeggen dat het twee dagen duurt om het meeste weer te fixen. Dit ook vooral omdat je een ongelooflijk grote aanval neer zet. 12 locaties is ongelooflijk groot. Er zal altijd een partij zijn die al zijn dat in 3 van de 12 locaties had staan. Maar gemiddeld genomen zal het voor grote partijen meevallen.
De 10/100GB Ethernet-standaard. Ik heb er toevallig net onderzoek naar gedaan. Er heeft zich een heel cloud cluster rond schiphol ontwikkeld. Al die partijen willen verbindingen naar elkaar. BV salesforce naar Microsoft etc. Met standaard-interfaces haal je maximaal 10km binnen de Ethernet standaard. (er is zelfs een versie voor datacenters met 2km range) Grotere afstanden kan wel, maar dan zijn het een standaard interfaces op standaard servers meer. Heel stom gevolg is dat je campusvorming krijgt. Dus Watergraafsmeer voor ISPs en telco (AMS-IX) en Schiphol voor Cloud.

Leuke vraag, krijgen we in de toekomst meer van dit soort clusters? BV een AI cluster rond Google zijn TPU processoren in de Eemshaven?
Bied 10/100 Gbit ethernet nog bepaalde voordelen over glasvezel? Meeste verbindingen zijn vaak glas en dat heeft niet zo'n afstandsbeperking. Minder latency?
De kosten van transceivers lijkt me niet zo'n probleem voor een isp.
Ik zou graag deze 10 en 100 Gbps magische Ethernet interfaces zonder afstandsbeperking over glasvezel van u kopen. Hebt u een spec sheet? Wat kosten ze per 1000? Welke IEEE standaard werken ze mee?

Licht wordt verstrooid en gedempt door glasvezel. Het is rot, maar waar. Hoeveel vermogen je er in stopt bepaald de afstand die je kunt gaan Detectie is ook nog een dingetje
100GBase-LR4 gaat tot 10km lees ik hier:
https://www.curvature.com/Guide_to_40GbE_and_100GbE_Optics

Maar de transatlantische kabels zijn volgens mij ook glasvezels. Dus het kan wel. Afstandsbeperking heb je altijd. Maar volgens mij kan je een aardig eind van Schiphol komen zonder al teveel tussenstations.
Repeators, repeators en repeators..
Overigens is voor een 10Gbit de afstand van 10, 40 en 80KM een standaard voor LongRange SFP's. Een server zit nooit direct aangesloten op zo'n buiten lijn, dat gaat vrijwel altijd via switches nasr routers, waar dan die LR SFP's inzitten, het enige wat je dan na 80KM nodig hebt is een POP (koppelstation in het veld) en je kunt gewoon weer 80KM vooruit.. Doe dat 3 a 4 keer en je bent NL door. Bij 100Gbit is dit 40KM en moet je dus net wat vaker versterken, maar je kunt ook bundels maken van meerdere 10Gbits.
joh, ga eens op deze site lezen https://subtelforum.com/products/subtel-forum-magazine/

ik weet niet de laatste resultaten, maar ik meen dat we nu ongeveer 500km zonder repeaters kunnen doen. Maar dat vergt wel een hele hoop hardware. Langere afstanden vergen erbium doped fibers (een interview met de uitvinder staat er ook in) En het vergt heel veel, heel veel hardware en stroom.

Natuurkunde is nogal rottig en geeft je niets als je er niets in stopt, wil je meer, dan moet je meestal er veel meer in stoppen.
Extra glas verbinding wordt geregeld
https://www.rtvnoord.nl/n...-back-up-voor-datacenters

https://cms.rtvnoord.nl/content/pdf/Glasvezelverbinding.jpg

De Tyco glas verbinding komt hier in de Eemshaven ook aan land, waar dat aangesloten zit durf ik zo niet te zeggen

[Reactie gewijzigd door habbekrats op 30 mei 2018 18:07]

voor zover ik weet komt de Atlantische kabel die over de bodem van de oceaan gaat in amsterdam binnen en is hier dus een enorme verbinding mogelijk, hier is voor zover ik dat laatst gelezen had de beste locatie om een data center op te zetten.
https://www.submarinecablemap.com/#/
Zoals op deze map te zien komen er wel een aantal binnen in Nederland, maar niet per se exact in Amsterdam.
Het zal er wel mee te maken hebben dat, door deze internationale internetconnecties, een hoop van het europees centrale dataverkeer al via Nederland gaat. Dat maakt het dus logisch om hier in de buurt te blijven zitten met nieuwe datacentra, voor bijvoorbeeld efficient rerouten / verkeer opvangen met lage latencies (verschillen) voor andere diensten.
Om precies te zijn in onder meer Castricum, IJmuiden, Katwijk en Oostende. Dat zijn nog net geen buitenwijken van Amsterdam.
Kabels lopen al hele lang via Zandvoort en Ijmuiden naar Science Park, dan kom je praktisch langs Schiphol waar nog ruimte is/was.
Geen idee welk Science park je bedoelt maar op de lijn Zandvoort en Ijmuiden naar Schiphol zit er geen. Die kabels hebben er werkelijk waar heel weinig mee te maken. Het is gewoon historisch gegroeid zoals Raindeer zo prima uitlegde!
Het verhaal van Raindeer hangt met onzin aan elkaar.
Amsterdam Science Park ligt aan de A10 bij Diemen, daar zijn NIKHEF en SARA ooit begonnen met internet in Nederland en daar was Telecity 1.
Vanuit daar loopt een slinger aan datacenters naar de kust, via zuidoost (Verizon, Equinix AM1, Telecity 2, Level 3), de zuidas (KPN DC2, oude XS4All) en Schiphol (Global Switch, Interxion).

[Reactie gewijzigd door xmenno op 30 mei 2018 20:44]

Oh joh? Vertel! Ik hoor graag wat er precies onzin is ... :)
"10/100GB Ethernet-standaard" <- ethernet is een laag 2 protocol en heeft niets met snelheid van laag 1 van doen. CWDM4 en 100GBASE-LR4 zijn fysieke laag dingen dus laag 1.
Maar bijna niemand gebruikt 100G, de meeste bedrijven zitten op 1G of 10G en wie 100G op glas kan betalen doet dat gewoon richting Eemshaven of elders met hun eigen CWDM apparatuur van bijvoorbeeld ADVA. 100G zie je nu het meest binnen het datacenter als breakout naar 4x25G over DAC kabels.
LR4 komt vaak geen 10km ver want om uit het datacenter te komen heb je ook nog patches nodig die weer verlies opleveren.
Oh gut... de vraag was waarom al die lui in datacenters rond Schiphol zitten. Waarom gaan ze niet ergens anders zitten. Waarom zitten ze niet allemaal in de Eemshaven, Noorwegen, Zeewolde of Middelburg? En vooral, waarom willen ze allemaal steeds maar weer bijbouwen in de Haarlemmermeer?

En de reden daarvoor is dat als je grote hoeveelheden interconnects doet naar anderen en tussen je eigen servers dat als die servers (van jezelf en van de andere cloud partijen) allemaal een beetje bijelkaar in de buurt moeten staan, want iedereen gebruitkt simpele 10Gbps SFPs en in toenemende mate ook 100Gbps in het datacenter. Maar het gaat hier dus allemaal om in of rond het datacenter. En dan heb je het over duizenden verbindingen tussen servers.

Als je dan een nieuw datacentrum gaat plannen en je probeert een klant te bewegen om ook ruimte te kopen in je nieuwe DC, dan helpt het als je kunt zeggen dat ze het nieuwe DC kunnen bereiken zonder speciale apperatuur. Dat het cluster in het oude DC en het nieuwe DC met dezelfde SFPs en dezelfde patchkabels verbonden kunnen worden, zonder enge CWDM/Adva. Dat bepaalt dus ook waar je zo'n DC neer kunt zetten. Het liefst zit je naast je oude DC (zie InterXion) maar binnen een bepaalde afstand mag ook. Maar je weet iig dat je nooit verder dan 10km (veel minder in de praktijk) mag zitten.
Tenzij ze kabels hebben gelegd in een dronke stupor is het enige lijntje dat ik kan trekken van Amsterdam Science Park (SARA) naar een data kabel en die langs Schiphol komt die van TAT-14, die is pas in 2001 aangelegd en dit verhaal speelde al veel eerder.

Het hele verhaal rond Schiphol is natuurlijk veel complexer dan internet lijntjes. Het heeft te maken met kosten van grond en aanleg, het science park ligt nu midden in de stad, maar vroeger was dat op het randje van bewoond Amsterdam. Nog geen IJburg, IJburg was een gat die als enige noemenswaardigheid had dat er bus 37 overheen reed en het hele Oosterlijk havengebied waren allemaal loodsen. Dat is in de afgelopen paar decennia flink veranderd, maar dergelijke plannen waren er al veel langer (en uitgebreider) en gericht op woningen en geen datacenters. Als je nu kijkt naar bv. de dekking van glasvezel in Amsterdam en als ik bedenk hoeveel een glaslijntje aanleggen koste in een stukje Noord, dan is zo dichtbij Amsterdam niet handig voor data centra.

Schiphol had als voordeel dat het vrij centraal in de randstad lag, maar nog steeds in 'the middle of nowhere', via OV en snelweg redelijk goed bereikbaar (toendertijd). Omdat het naast Schiphol ligt en daar al redelijk wat hotels waren hoefden klanten, vertegenwoordigers niet eerst naar Amsterdam voor hun Hotel, als je daar alles neer zou zetten zou je een hoop geld kunnen besparen aan personeel dat binnen vliegt. Niet zo heel interessant voor ITertjes die daar werken, maar zeker voor vertegenwoordigers, management, consultants, etc. En aangezien toen der tijd men ook al niet te dicht bij Schiphol wilde wonen, was het meeste wat niet direct met Schiphol te maken had direct beschikbaar als bouwgrond voor bedrijven, een stuk goedkoper dan rond de locatie van SARA toen der tijd.

Met der tijd heb je daar dus een cluster die niet alleen voorziet in de primaire services (datacenters), maar ook allerlei ondersteunende diensten. Ipv. heel ergens anders gaan zitten, gaat met dan liever dicht bij die cluster zitten. Zo krijg je steden en industrie gebieden...

Telecity II stamt trouwens ook uit 2001...
Ik denk dat de grond daar relatief goedkoop is (door het geluidsoverlast van vliegverkeer) en toch in de randstad.
De grond rond Schiphol is niet echt goedkoop te noemen. Als de grondprijs een beslispunt is, dan kan beter een een andere locatie kiezen. In Europa zijn genoeg locaties te vinden met grondprijzen die nog niet de helft van die rond Schiphol zijn, maar wel een goede aansluiting hebben op de internationale datakabels.

De keuze voor Schiphol zal veel te maken hebben met de bedrijven die er al zitten en de infrastructuur. Politiek gezien is Nederland heel stabiel en de opleidingsgraad is hier hoog.
Ik denk dat de grond daar relatief goedkoop is (door het geluidsoverlast van vliegverkeer) en toch in de randstad.
Ahum, behalve in de steden is dat de duurste grond in Nederland! Zodra je Schiphol kan horen betaal je drie keer zoveel. Datacentra gebruiken ook niet bijzonder veel ruimte trouwens, ze zijn voor de investeringen enorm compact dus de grond prijs is niet erg belangrijk.
Dat zijn de prijzen nu, maar een aantal decennia geleden, toen dit hele verhaal begon was dat iets anders. En het alternatief was Amsterdam ipv. ergens een grote lap grond vinden in Nederland. En omdat daar steeds meer kwam te zitten werd de stijgende grond prijs steeds minder relevant.
Omdat er ontiegelijk veel bedrijven in de buurt zitten. Je datacenter in de buurt hebben is een voordeel, je kunt dan snel aanwezig zijn in geval van een storing.

Verder idd een hoop grond of zelfs kant-en-klare (leegstaande) panden beschikbaar waar je bij wijze van spreken zo je racks in kunt duwen, en zijn er veel aansluitmogelijkheden op zowel data- als elektriciteitsnetwerken met relatief weinig graafwerk (hoewel dat laatste nu dus kritisch begint te worden).

De aanwezigheid van AMS-IX heeft er niet persé mee te maken, dat is eerder andersom (die zitten daar omdát er zoveel vraag is). Ook vanuit noord-amsterdam (of eigenlijk de hele randstad) kun je prima een lijntje naar AMS-IX krijgen. Latency-verschillen zijn echt verwaarloosbaar als je het over >100km hebt.
Omdat er ontiegelijk veel bedrijven in de buurt zitten. Je datacenter in de buurt hebben is een voordeel, je kunt dan snel aanwezig zijn in geval van een storing.
AMS-IX gebruikt zijn eigen personeel bij storingen en onderhoud. Ik denk niet dat het feit dat er andere bedrijven in de buurt zitten veel uitmaakt. Kijk bijvoorbeeld naar de plekken waar andere datacentra staan, komt geen hond.

Als je een nieuwe wilt bouwen dan zoek je naar een plek waar je voldoende stroom hebt en mogelijk ook koeling of een manier om te verdienen aan je afvalwarmte. Bijvoorbeeld bij de Eemshaven. Niet echt het high tech centrum van Nederland niet waar?
Waarschijnlijk omdat de AMS-IX er een locatie heeft (AMS-5) en er relatief veel onbebouwde ruimte is.
AMS-5 stamt uit 2009, toen was Schiphol al een redelijk datacenter hub...
Toegang voor internationale bedrijven.
Business epicentrum.
Centraal voor Nederland gelegen.
Volgens mij ligt daar ook de kern van de stroom infrastructuur.
Volgens mij ligt daar ook de kern van de stroom infrastructuur.
Die ligt in de Eemshaven.
Ah ok, thanks voor de correctie!
Met "Schiphol" wordt hier waarschijnlijk ook Schiphol Oost en Schiphol-Rijk bedoeld (en wie weet nog meer gebieden eromheen). Dat is echt enorm veel (goed bereikbare) ruimte waar je nog kan bouwen.
In amsterdam staat een grote internet hub met een directe lijn naar oa amerika amerika door de oceaan. (Amsterdam Internet Exchange) Schiphol ligt daar niet al te ver vandaan en naast een vliegveld is praktisch voor het invliegen van personeel etc.
Verder is Nederland belastingtechnisch aantrekkelijk voor grote bedrijven en is het makkelijk om geschoold personeel te vinden.
  • De 'directe' lijn met de US komt op hele andere plekken Nederland binnen, dan waren andere plekken veel makkelijker.
  • AMX vliegt geen mensen in, kunnen ze allemaal best met hun eigen staf. De afstand tot een vliegveld is werkelijk geen reden.
  • Aangezien het een gewoon Nederlands bedrijf is lijkt me de belastingvoordelen ook geen echte factor.
  • En gezien het tekort aan hoog geschoold IT personeel denk ik ook niet dat je de makkelijke beschikbaarheid
Lees de post van Raindeer en je snapt het.
En gezien het tekort aan hoog geschoold IT personeel denk ik ook niet dat je de makkelijke beschikbaarheid
Nu wellicht, maar dat is in het verleden ook anders geweest. Maar omdat Schiphol redelijk centraal ligt in de randstad kan men veel makkelijker goed personeel vinden dan bv. in Groningen of in het zuiden van het land. Niet omdat daar alleen maar prutsers wonen, maar omdat er in dat kleine stukje (randstad) de helft van Nederland woont...
.. om vervolgens over een tijdje te erkennen dat er problemen zijn met de elektriciteitslevering.

Nee, ik wantrouw de overheid, als die stellen dat er geen problemen zijn terwijl er uit de samenleving een ander geluid komt dan weet ik al genoeg dat er in ieder geval iets is.
Precies, als een datacenterpartij onderzoek doet om een nieuwe locatie neer te zetten en erachter komt dat dit door het net niet kan, dan geloof ik dat eerder dan een commissie die dit even bekijkt.
Als een datacenterpartij een nieuwe locatie bij mij in de achtertuin wil beginnen kan dat ook niet doorgaan omdat er niet genoeg energie geleverd kan worden. Daarom zijn er nog niet direct grote landelijke energieproblemen en daar gaat waarschijnlijk ook geen speciale commissie voor aangesteld worden. Dat is ook wat het rapport van de overheid zegt: er is landelijk gezien geen probleem, maar op deze specifieke locatie (schiphol-rijk) kan momenteel niet uitgebreid worden omdat er eerst een locatie voor een nieuw onderstation gevonden moet worden.
Megavoltampère? Is dit niet gewoon megawatt? Of schuilt hier een andere betekenis achter?

edit:
Voltampère gaat kennelijk over het schijnbare vermogen.
Hoewel VA volt × ampère betekent, komt het ruwweg overeen met het aantal watt. Immers, volgens de wet van Ohm is spanning × stroom het vermogen. VA wordt in plaats van watt gebruikt om onzekerheden die bij wisselspanningen gelden uit te drukken. Het werkelijk afgenomen vermogen is namelijk afhankelijk van het type apparaat dat op het circuit wordt aangesloten. Een gloeilamp bijvoorbeeld, leidt tot andere waarden dan een motortje van een scheerapparaat. Dit verschil wordt tot uitdrukking gebracht in de arbeidsfactor: de verhouding tussen het werkelijk afgenomen vermogen (watt) en het schijnbare vermogen (uitgedrukt in voltampère). Bij elektriciteitscentrales en grootgebruikers van stroom is het uitdrukken in voltampère in plaats van watt vanwege het verschil zeer belangrijk.

De voltampère wordt zodoende gebruikt voor het complexe (S) of schijnbare elektrisch vermogen (Ps).
https://nl.wikipedia.org/wiki/Voltamp%C3%A8re

[Reactie gewijzigd door Maarten21 op 30 mei 2018 16:26]

Voltampère gebruik je bij het rekenen met generatoren en transformatoren en is daarom relevant in dit artikel. Het is bijna gelijk aan wattuur, maar niet helemaal omdat er rekening wordt gehouden met de arbeidsfactor (verliezen) bij wisselspanningsnetwerken.
Watt, niet wattuur.
Ik ging ook al even zoeken:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Voltamp%C3%A8re

TL;DR: wisselstroomdingetje.
Schaamteloze copy-paste:

VA wordt in plaats van watt gebruikt om onzekerheden die bij wisselspanningen gelden uit te drukken. Het werkelijk afgenomen vermogen is namelijk afhankelijk van het type apparaat dat op het circuit wordt aangesloten. Een gloeilamp bijvoorbeeld, leidt tot andere waarden dan een motortje van een scheerapparaat. Dit verschil wordt tot uitdrukking gebracht in de arbeidsfactor: de verhouding tussen het werkelijk afgenomen vermogen (watt) en het schijnbare vermogen (uitgedrukt in voltampère). Bij elektriciteitscentrales en grootgebruikers van stroom is het uitdrukken in voltampère in plaats van watt vanwege het verschil zeer belangrijk.
wikipedia
Megavoltampère (MVA) is niet hetzelfde als megawatt (MW). MVA is alle stroom, inclusief blindstroom.
VA is de complexe stroom, de M voegt puur factor 10^6 toe.

Dat is wat er toe doet als je kabels of transformatoren gaat plaatsen, want die zijn niet beperkt op vermogen, maar op stroom.
Niet helemaal, al kan de naamgeving verwarrend zijn.

Bij gelijkspanning zou het inderdaad gelijk zijn aan megawatt. Bij wisselspanning, dus een sinusvormige golfbeweging van spanning en stroom, wordt voltampère gebruikt als eenheid voor wat in de elektrotechniek het schijnbaar vermogen heet. Dit is de RMS-waarde van de spanning (als je niet bekend bent met RMS, lees dit dan als: de effectieve waarde), vermenigvuldigd met de RMS-waarde van de stroom.

In de praktijk zit er een faseverschil tussen spanning en stroom. Dit zorgt ervoor dat de vermogensoverdracht (in Watt) lager is dan wat je zou krijgen als er geen faseverschil is. Als er geen faseverschil is dan is de vermogensoverdracht exact het schijnbaar vermogen. Door het faseverschil is het werkelijk vermogen (in Watt) dat kan worden opgenomen door het datacentrum lager dan het schijnbaar vermogen (in Voltampère).

Blijkbaar is het bij elektriciteitscentrales gebruikelijk om het geleverde vermogen uit te drukken in schijnbaar vermogen. Waarom weet ik niet. Wellicht komt het doordat het faseverschil tussen spanning en stroom variabel is (doordat het datacentrum op verschillende momenten het net verschillend belast), en de centrale het schijnbare vermogen gebruikt als het theoretische maximumverbruik (i.e. geen faseverschil).

Wat linkjes:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Voltamp%C3%A8re
https://en.wikipedia.org/wiki/Volt-ampere
https://nl.wikipedia.org/wiki/Arbeidsfactor

Oh, en inderaad, beide zijn dezelfde eenheid, in de zin dat het Volt * Ampere is. Maar er is gekozen voor een andere naam, waarschijnlijk zodat er niet telkens bij vermeld hoeft te worden over welke grootheid het gaat.

[Reactie gewijzigd door ChillinR op 30 mei 2018 17:04]

Het waarom zit hem erin dat het schijnbaar vermogen de stroom over de verbinding bepaald. Ondanks dat men niets met imaginair vermogen kan, creëert dit wel een stroom. Afnemers hebben hier in principe 2 keuzes.
1e is het afvangen door condensatorbanken of compensatiespoelen te plaatsen. Het een of het ander afhankelijk van of de imaginaire stroom een inductief of capacitief karakter heeft.
2e is een grotere aansluiting aanvragen bij de netbeheerder zodat de extra stroom getransporteerd kan worden.
Er is altijd nog ruimte voor datacenters die hun eigen stroom (groen) lokaal opwekken. Op zich ook prima.
En hoe zouden ze dat dan moeten doen volgens jou? Dak volleggen met zonnepanelen? Meerdere 100m+ windmolens bouwen? Biomassacentrale op het dak? Honderdmiljoenmiljard hamsters in wieltjes laten rennen?
Ben geen expert, maar blijkbaar kan het: https://duurzaam-actueel....-100-duurzaam-datacenter/

Ik denk dat de hamsters niet zouden werken, maar de andere zijn misschien ideeën in de goede richting.

Maar zonder dollen, ik twijfel er niet aan dat als jij met je datacenter nodig op de AMS-IX wil zitten en je de concurrerende datacenters die er nog moeten komen te snel af wil zijn dan kun je nu gewoon vet investeren in allerlei windmolens en zonnepanelen naast de deur en dan zul je dit hele probleem waarschijnlijk wel zodanig kunnen verminderen dat je kunt gaan bouwen. Een datacenter gebruikt sowieso veel stroom, en vrij voorspelbaar veel, dus je weet wat je ROI is. Als het voor een huishouden de moeite waarde is dan zal het voor een datacenter ook wel zo zijn, ik gok dat zo'n ding er toch wel minstens een paar decennia staat en voor alle stroom die je zelf opwekt hoef je niet te betalen. Alleen de grond waar je voorzieningen op staan.

[Reactie gewijzigd door Jeroen op 30 mei 2018 17:09]

Je rekt de definitie van "lokaal" zo wel heel erg op. Nergens wordt gerept over de locatie van de energieproductie, dikke kans dat dit simpelweg groene stroom certificaten zijn.
Best een eigenwijze kabinetsconclusie, ik heb afgelopen weken veel werk gedaan voor een hoog datacenter toren in het Science Park, de gemiddelde energie rekening en verwachting doet mij echt wel twijfelen of dit te stellen is.

[Reactie gewijzigd door Deido op 30 mei 2018 19:16]

Dat wat te stellen is? De piekbelasting van 40-80 MVA voor een datacenter of dat er geen verwachte problemen zijn in algemene zin?
Volgens mij belanden tot nu toe al die brandbrieven die wij voorbij hebben zien komen, ironisch genoeg, zo de openhaard in de afgelopen vijf jaar.

[Reactie gewijzigd door Foxhound83 op 30 mei 2018 16:58]

Zijn die brandbrieven niet een beetje huilie-huilie in de hoop dat de regering ergens geld in steekt zodat ze het zelf niet hoeven doen?
De Nederlandse minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zegt in een brief aan de Tweede Kamer dat er in Nederland geen sprake is van een dreigend tekort aan elektriciteit. Wel kan er voorlopig geen nieuw datacenter in de regio Schiphol komen.
De verdeling is waarschijnlijk gewoon slecht. Maar tja, uit handen gegeven aan de markt omdat dat beter zou werken. Dat is dus te merken. Maar heel vreemd.

Groenteboer: Er is geen te kort aan appels, maar je mag ze voorlopig even niet kopen.
Groenteboer: Er is geen te kort aan appels, maar je mag ze voorlopig even niet kopen.
Nee eerder:
Groenteboer: Er is geen te kort aan appels, maar ik kan niet ook nog aan een ander dorp gaan leveren.
In de Eemshaven is volgens mij nog ruimte zat, en daar is ook energie zat.
De vraag naar elektriciteit zal met het steeds verder uitfaseren van fossiele brandstof alleen maar groeien. Het lijkt me zaak om dan op tijd te beginnen met het verbeteren van de infrastructuur. Renewables worden steeds goedkoper, grid storage begint langzaam mee te doen (accu's, maar in noorwegen bijvoorbeeld ook met het oppompen van water); laten we dan vooral naar de langere termijn kijken en hierin investeren.

Infrastructuur is de basis waarop je een maatschappij bouwt, toch?
Mogen we dat ook even horen van de minister van infrastructuur en een paar mensen van de daadwerkelijke netbeheerders? Iemand van economische zaken die een rooskleurig bericht over de economische kansen de wereld in slingert hebben we helemaal niets aan. Zeker niet wanneer de daadwerkelijke gebruikers een probleem hebben wat kennelijk niet bestaat...

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone XS Red Dead Redemption 2 LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6T (6GB ram) FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank en Intermediair de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2018 Hosting door True