Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Astronomen ronden eerste fase onderzoek van radiohemel met Lofar-telescoop af

Een groep van tweehonderd astronomen heeft de resultaten gepubliceerd van de eerste fase van onderzoek van de Lofar-radiotelescoop. Die telescoop, die beheerd wordt door Astron in het Drentse Exloo, heeft een kwart van de noordelijke hemel gemeten.

Van de data die de metingen aan de radiohemel hebben opgeleverd, is nu tien procent onderzocht. Op basis van die analyses heeft het internationale team van zo'n tweehonderd astronomen zesentwintig wetenschappelijke artikelen geproduceerd. Die zijn nu gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Astronomy & Astrophysics.

De blik die Lofar biedt op de radiohemel, heeft het bestaan van honderdduizenden voorheen nog onbekende sterrenstelsels onthuld en nieuwe informatie opgeleverd over bijvoorbeeld de evolutie van sterrenstelsels en zwarte gaten. Verder onderzoek kan onder andere helpen antwoord te krijgen op vragen over de oorsprong van zwarte gaten en kosmische magnetische velden.

Lofar staat voor Low Frequency Array en het is een netwerk van meer dan honderdduizend antennes, verspreid over Europa, die als een enkele radiotelescoop fungeren. De antennes vangen radiogolven tussen 110 en 250MHz en tussen 10 en 90MHz op. De telescoop is gevoelig genoeg om bijvoorbeeld radiogolven op te vangen die ontstaan als twee sterrenstelsels samenkomen.

"Met Lofar zien we nu dat in sommige gevallen clusters van sterrenstelsels die niet samenkomen, ook deze golven uitsturen, maar op een veel lager niveau dan we eerder konden detecteren. Dat vertelt ons dat er ook andere fenomenen voor versnelling van deeltjes op grote schaal zorgen", meldt Annalisa Bonafede, van de Italiaanse Universiteit van Bologna.

Door Olaf van Miltenburg

Nieuwscoördinator

19-02-2019 • 09:00

30 Linkedin Google+

Reacties (30)

Wijzig sortering
Voor wie wil weten hoe radio bronnen bekeken door LOFAR er typisch uit zien heb ik een interactieve website gemaakt waarin je al rond-klikkend kunt bekijken welke verschillende vormen te zien zijn in de data release:
astron.nl/lofar-som
Je kunt hiermee ook overschakelen naar een optisch plaatje, waardoor je het verschil tussen radio en optisch kunt bekijken. Over het algemeen zie je met radio vooral synchrotron straling van supernova's en AGN's en met optisch licht vooral sterren.

Omdat op de hoofdpagina de meest voorkomende vormen in kaart zijn gebracht kunnen we ook de bijzondere, minst voorkomende objecten er uit vissen:
astron.nl/lofar-som/outliers.php

[Reactie gewijzigd door Wut op 19 februari 2019 11:55]

Ik denk dat alles bijdraagt aan een beter begrip over het ontstaan van het universum, alleen is er voor het begrip daarvan niet genoeg om alleen kennis te hebben van een paar specifieke vakken, volgens mij is alleen de geest van iemand welke de diepte van het bestaan op allerlei vlakken onderzoekt in staat om de geheimen te ontsluieren.
Maar natuurlijk altijd leuk om wat bij te leren en daarom heb ik me ingeschreven voor een reisje naar Cern.
https://newscientist.nl/cern/

P.S. Tip: Boek van Ivo van Vulpen "De melodie van de natuur"

[Reactie gewijzigd door Cosmic-Ray op 19 februari 2019 10:02]

Heel eerlijk denk ik dat het ontstaan van het heelal alleen bij theorieën zal blijven. Ja, mogelijk was er een big bang maar wat was er daarvoor?
Je gaat uit van een lineair tijdsbesef. De vraag wat er 2 seconden voor de Big Bang gebeurde is irrelevant. :) Zo versta ik het toch uit de (simpele) vakliteratuur. (Ik ben zeker geen expert.)

De vraag wat er voor de Big Bang was is dezelfde als wat er op een grafiek die vanaf 0 begint vragen wat er op -1 gebeurt. Het antwoord is "niets", maar dat is een concept dat niemand écht kan begrijpen. Wij zoeken naar patronen en logica, maar hier laat onze eigen logica ons in de steek.
Waarom zou er daarvoor iets moeten zijn?

:?
Iets wat uit het niets komt is lastig te accepteren.
Zeg dat tegen de miljarden gelovigen.
lol.
Dat is niet mijn gedachte trouwens hoor.
Ik heb een hoop (populair wetenschappelijke) boeken gelezen, en begrijp er nog steeds niets van.
Maar ik begrijp ondertussen wel dat veel zaken zijn die het voorstellingsvermogen van de meeste normaal functionerende mensen te boven gaan, en waar je alleen iets meer begrip voor krijgt als je héél diep in de materie duikt.
Er zijn simpele zaken, zoals: waarom en hoe werkt zwaartekracht, maar ook de lastigere: wat is er buiten de buitenste rand van het heelal. En dus ook: wat was er vóór de oerknal, en moet er wel persé iets zijn.
Zelfs wetenschap wordt in sommige gevallen bijna een religie: je hangt een theorie aan omdat ie plausibel kan zijn, niet persé omdat deze onomstotelijk bewezen en vooral: gereproduceerd kan worden.
Simpele zaken als: waarom en hoe werkt zwaartekracht? Dat zijn juist twee vragen waar de grootste natuurkundigen geen antwoord op hebben weten te vinden. Het enige wat we zeker weten is dat het werkt en wat de gevolgen zijn.

De vergelijking met religie wordt vaak gemaakt, maar die is naar mijn mening onjuist. Bij religie is de keuze om iets te geloven een groepsproces. Iemand gelooft iets, omdat hij toevallig in een groep mensen zit die dat doen. Bij wetenschap is het niet zo willekeurig en proberen wetenschappers een zo realistisch mogelijke voorspelling te doen. Maar ook alle deuren open te houden. Die laatste twee staan nogal haaks op een religie.
Een voorbeeld uit QI: bijzonder leuk fragment. :)

https://www.youtube.com/watch?v=sGgmmX-dzgU
Ik ben op werk dus kan niet kijken, dat de aflevering waarbij Allen al die punten krijgt? :P
Nee is een montage van steeds dezelfde vraag "How many moons does the earth have?" met telkens een verschillend antwoord. (En uiteraard tuint Alen er keer op keer in.)
Ah ja, blijft ook leuk. Is ook geen juist antwoord voor :P
Wetenschap is wat dat betreft sowieso weinig anders dan religie. Veruit de meeste van ons zijn geen wetenschappers en "geloven het woord van anderen".
Dat is niet helemaal waar. Het verschil is dat je de uitkomst van wetenschappelijk onderzoek altijd kunt traceren naar de bron. In theorie kun je het onderzoek helemaal overdoen en zou je tot dezelfde conclusie moeten komen. Sterker nog: resultaten van wetenschappelijk onderzoek worden pas geaccepteerd als de waarnemingen en berekeningen gecontroleerd zijn door anderen en reproduceerbaar zijn.
Dat is precies het mechanisme waarmee veel psychoanalytische onderzoeken van de afgelopen decennia ontrafelt worden: ze zijn vaak niet reproduceerbaar.

Religie is in de meest letterlijke zin een "geloof". Met andere woorden: er is geen bewijs, geen reproduceerbaar onderzoek.
Hm Er is een groot verschil....

Religie: Alle onzekerheden hebben een oorzaak en als we die niet snappen was er een "hoger wezen" die iets gedaan heeft.... zo is alles verklaard en alle onzekerheid opgelost. Dus alles wat niet past is dus onderdeel van de eerdere besluiten.

Wetenschap: zoek een goede verklaring voor een verschijnsel, een die anderen kunnen reproduceren etc. en zoek vervolgens verder zolang de verklaring niet alles dekt.
Elk voorstel moet wel rekening houden met alles wat er al is... In die zin zijn er inderdaad theorieën en is er een framework waar deze theorieën in passen. Maar het zijn geen feiten omdat er elke keer dat er beter gekeken werd iets meer gezien is dan verwacht..., dat verijst een aanpassing, aanvulling, scherpstelling van de theorie. Het is dus een zoektocht naar onzekerheden.
Wat ligt er ten noorden van de Noordpool?
Natuurlijk zijn het allemaal theorieën, maar ondertussen hebben we al heel wat oude theorieën direct of indirect bewezen. We kunnen steeds meer.

Het heelal word steeds groter volgens wetenschappers. Dan zijn er grenzen, en wat is voorbij die grenzen? Zijn er meerdere heelallen? En wat gebeurd er als deze elkaar tegenkomen? Dat is pas een uitdaging om achter te komen
En als we nooit sneller als c zouden kunnen reizen zullen we dat nooit uitvinden (misschien bij meerdere heelallen die botsen ja maar anders niet)

[Reactie gewijzigd door twizzle op 20 februari 2019 11:05]

Sneller als c (lichtsnelheid) bedoel je?
Sneller zullen we nooit gaan, we zullen niet eens in de buurt komen. (Iets met massa dat oneindig groot worden daardoor samengedrukt worden)
Maar er zijn misschien andere mogelijkheden. Ruimte-tijd krommingen, wormholes..
Ik bedoel: we weten nog niet wat allemaal kan.

[Reactie gewijzigd door gjmi op 20 februari 2019 08:17]

Weet iemand waarom er niks in het frequentiebereik 90-110Mhz wordt ontvangen? Simpelweg een kwestie dat er twee receivers worden gebruikt die niet naadloos aansluiten? (en waarom dan, is dat gebied niet interessant, te veel interferentie, etc?)
FM interferentie is inderdaad de rede.
De LOFAR telescoop bestaat uit twee type antennes die samen een theoretisch bereik van 10-240Mhz hebben: High Band Antennas (HBA) en Low Band Antennas (LBA).

"At the lowest frequencies, LOFAR utilizes the LBAs, which are designed to operate from the ionospheric cutoff of the “radiowindow” near 10 MHz up to the onset of the commercial FM ra-dio band at about 90 MHz. Due to the presence of strong RFI [Radio Frequency Interference] at the lowest frequencies and the proximity of the FM band atthe upper end, this range is operationally limited to 30–80 MHz by default."
[...]
"The LOFAR HBA has been optimized to operate in the 110–250 MHz range. In practice, the frequency range above 240 MHz is heavily contaminated by RFI so operationally the band is limited to 110–240 MHz. "
Van Haarlem et al 2013

Voor deze survey zijn alleen de HB antennes gebruikt. Observeren met de LB antennes is lastiger omdat de invloed van de ionosfeer groter is bij lagere golflengtes. Zoals lucht thermiek invloed heeft op observaties bij zichtbaar licht (denk aan de vervorming van je zicht vlak boven heet asfalt), vervormen vrije elektronen in de ionosfeer radio-signalen die uit de ruimte komen.
Dat is ongeveer het FM bereik, misschien daarom?
Het FM bereik kan van 0 tot 30 MHz gaan. Ook wel verder. :)

Je bedoelt de 3 meter band/VHF-II, of de FM omroepband
Aardse radiozenders zitten op die frequentie band.
Erg interessant materie. De evolutie van ons universum, specifiek nu de van sterrenstelsels. Wat in de calculaties nog steeds niet wordt meegenomen is de invloed van de zwarte materie, in hoeverre heeft dit invloed op de sterrenstelsel, die duidelijk niet bewegen puur op basis van de Newtoniaanse zwaartekrachtwetten. Een verklaring over het waarom ze niet volgens de zwaartekrachtswetten bewegen is er nog niet, wellicht bieden de waarnemingen van Lofar wat meer handgreep voor inzicht in dat verschijnsel.
Erg interessant materie. De evolutie van ons universum, specifiek nu de van sterrenstelsels. Wat in de calculaties nog steeds niet wordt meegenomen is de invloed van de zwarte materie, in hoeverre heeft dit invloed op de sterrenstelsel, die duidelijk niet bewegen puur op basis van de Newtoniaanse zwaartekrachtwetten. Een verklaring over het waarom ze niet volgens de zwaartekrachtswetten bewegen is er nog niet, wellicht bieden de waarnemingen van Lofar wat meer handgreep voor inzicht in dat verschijnsel.
Is het niet zo dat ze op basis van de zwaartekracht wetten de hoeveelheid donkere materie hebben bepaald? ie. ze bewegen dus wel volgens de zwaartekrachtswetten, maar alleen als er een enorme massa onzichtbare/donkere materie wordt op geteld. De vraag is dan: bestaat die materie wel of missen we simpelweg iets in onze theorie op dergelijk grote schaal?
Verlinde bijvoorbeeld geeft een heel ander verhaal, met zijn emergent gravity, en dan zouden we dus iets missen in onze theorie, namelijk dat zwaartekracht variabel is in de tijd en is zwarte materie niet nodig voor een verklaring van de afwijkende bewegingen van sterrenstelsels.
Aan de andere kant zou de zwarte materie kunnen bestaan uit deeltjes die ruimtekromming veroorzaken (zwaartekracht) en nog onontdekt zijn.
Dat is niet zo raar. We weten niet eens wat zwarte materie is of dat het uberhaupt bestaat. Veel verder dan "er moet iets zijn" komen we niet. Sterker nog, we hebben nog geen idee hoe zwaartekracht nou precies werkt :p Zijn er deeltjes zoals gravitonen? Is het een vorm van straling? Niemand heeft iets dergelijks kunnen bewijzen.

Maar erg interessant is het zeker!

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone 11 Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 4 FIFA 20 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Smartphones

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True