Waarom Facebook en Instagram mogelijk een miljardenboete krijgen in de EU

Meta en kinderen

Google is koploper in Europese miljardenboetes. Of het nu gaat om misbruik van macht met Android, het voortrekken van de eigen prijsvergelijker en diensten, of de markt voor onlineadvertenties, het bedrijf bleek niet alleen overtredingen te begaan, maar was ook hardleers in het aanpassen van zijn gedrag.

Want Europese boetes krijg je niet zomaar. De Europese Commissie kondigt aan je te onderzoeken, vaak naar aanleiding van een klacht. Dat duurt dan een paar jaar en dan komt er een voorlopige uitkomst. Dan mag je daarop reageren en eventueel je gedrag aanpassen. Als je als bedrijf alleen bezwaar aantekent en niets of niet voldoende verandert, dán volgt een boete. Zelfs die kun je aanvechten, waardoor je die de jaren erna nog niet hoeft te betalen.

Deze keer hangt Meta een hoge boete boven het hoofd. De eigenaar van Facebook en Instagram zou onvoldoende hebben gedaan om te zorgen dat kinderen niet op de platforms kwamen en áls dat lukte, konden ze daar voor kinderen schadelijke content bekijken. Daarbij gaat het om kinderen tot 13 jaar. Wat gaat er nu gebeuren?

Kinderen met smartphones. Bron: Maskot / Getty Images

Meta weert en beschermt kinderen niet

De zaak draait dus om kinderen op Facebook en Instagram. Je zou denken dat die daar niet eens op willen, maar dat is niet helemaal waar. Volgens de Europese Commissie heeft 10-12 procent van de kinderen tot 13 jaar toegang tot Facebook en/of Instagram.

Dat is gek, want de Algemene Voorwaarden van Instagram en Facebook verbieden dat. Artikel 4.1 schrijft voor dat iedere gebruiker minstens 13 jaar of ouder is. Hoe kom je daaromheen? Door een valse geboortedatum op te geven. Als 9-jarige kun je simpelweg een andere geboortedatum invullen.

Nu was ik niet onder de 13 jaar toen ik me aanmeldde voor Instagram, maar ik heb wel gemerkt dat het inderdaad kan. Omdat Instagram mijn geboortedatum niet hoeft te weten, vulde ik in dat ik geboren was in 1931. Nu kan dat geen kwaad, behalve voor het bedrijf dat adverteerde met rollators en mij iets te vroeg in mijn leven zo'n product wilde verkopen.

Kinderen passen deze truc op grote schaal toe en Meta verifieert de leeftijd van gebruikers niet. Alleen als je eerst zei onder de 18 te zijn en daarna probeert de leeftijd aan te passen naar boven de 18 is verificatie verplicht. Dat gebeurt door het opsturen van een ID-bewijs of videoselfie, waarna software de leeftijd probeert in te schatten.

Meta onderneemt actie

In een reactie zegt Meta dat het actie zal ondernemen om kinderen effectiever te weren van de eigen platforms. "We blijven investeren in technologie om minderjarige gebruikers te vinden en te verwijderen en zullen volgende week meer informatie delen over aanvullende maatregelen die binnenkort worden ingevoerd."

Het bedrijf is het oneens met de stelling dat het tot nu toe te weinig heeft gedaan. "We maken duidelijk dat Instagram en Facebook bedoeld zijn voor mensen van 13 jaar en ouder en we hebben maatregelen getroffen om accounts van personen jonger dan die leeftijd op te sporen en te verwijderen." Hoe die actie eruitziet, is op het moment van schrijven nog niet bekend.

Leeftijdcontroles komen eraan

Het is duidelijk dat veel meer onlineplatforms zich aan het klaarmaken zijn om veel vaker de leeftijd van gebruikers te verifiëren. Dat gaat niet zonder slag of stoot, want Discord stelt het voorlopig uit. De grootste aanjagers van de huidige leeftijdsverificatiemaatregelen zijn Australië en het Verenigd Koninkrijk, elk op een andere manier.

Zo kwam het VK in 2023 met de Online Safety Act. Het land eist onder deze wet dat digitale platforms geen gegevens van kinderen onder de 13 jaar verzamelen. Daarnaast moeten gebruikers jonger dan 18 jaar beschermd worden tegen volwassen content, zoals op pornosites.

Australië hanteert een compleet verbod voor gebruikers jonger dan 15 jaar op de socialemediaplatforms YouTube, X, Threads, Snapchat, Twitch, Kick, Instagram, Facebook, TikTok en Reddit. Deze bedrijven moeten dat verbod zelf handhaven. Andere landen overwegen nu een vergelijkbaar socialemediaverbod, waaronder Denemarken, Frankrijk, Portugal en Spanje.

Onlineverificatie van leeftijd. Bron: Getty Images/Tero Vesalainen

Bovendien komt er een Europees systeem aan dat diensten kunnen gebruiken om de leeftijd van gebruikers te verifiëren. De technische basis is klaar en nu mogen lidstaten zelf de apps maken om er gebruik van te maken. Vervolgens kunnen hun burgers zich eenmalig verifiëren via een ID-bewijs, waarna onlinediensten kunnen controleren of een gebruiker boven een bepaalde leeftijd is. Meta zou ook op dit systeem kunnen inhaken.

De impact van de DSA

Meta is niet de eerste die de aandacht heeft van de Europese Commissie door de Digital Services Act. Die wet uit 2023 heeft al geleid tot veel meer onderzoeken naar en veranderingen bij techbedrijven. Een van de onderzoeken die de meeste impact kan hebben is het onderzoek naar TikTok. Daarbij gaat het over oneindig kunnen scrollen en andere functies. TikTok zou niet genoeg onderzoek hebben gedaan naar hoe verslavend bepaalde functies zijn en wat voor schade dit kan opleveren voor zijn gebruikers, waaronder jongeren en kwetsbare volwassenen. Onder de DSA moet dat wél.

TikTok

X kreeg een boete voor onder meer de misleidende vinkjes op zijn platform. Ook is X niet voldoende transparant over de adverteerders op het platform. De DSA vereist dat onlineplatforms een toegankelijk en doorzoekbaar overzicht van hun adverteerders samenstellen. Het overzicht van X bevat echter 'toegangsbarrières' en mist 'cruciale informatie', bijvoorbeeld over het onderwerp en de inhoud van een advertentie. Er loopt een onderzoek naar Grok, die zonder tegensputteren beelden van kindermisbruik genereerde.

Ook Chinese webwinkelplatforms hebben te maken met de DSA, onder meer Shein. Pornoplatforms moeten de leeftijd van gebruikers beter gaan verifiëren. Ook dat gaat ongetwijfeld impact hebben op de gebruikservaring. De kans is aanwezig dat marktleider Pornhub daardoor op zwart gaat om niet te hoeven voldoen aan de nieuwe regels.

En nu?

Het onderzoek naar Facebook en Instagram nam twee jaar in beslag. Nu mag Meta gaan betogen waarom het wél voldoet aan de DSA en welke maatregelen het neemt om de zorgen van de Europese Commissie weg te nemen.

Als dat niet lukt, volgt een boete van maximaal 6 procent van de wereldwijde jaaromzet. Dat zou uitkomen op zo'n twaalf miljard euro. Nu is die boete maximaal en dat maximum heeft de Europese Commissie niet eerder toegepast. Aan de andere kant: dit gaat om bescherming van kinderen en dat is politiek een gevoelig onderwerp met brede steun.

Zelfs als de Europese Commissie de boete oplegt, kan Meta nog in beroep. De uitslag daarvan kan nog jaren op zich laten wachten. De kinderen die op Instagram en Facebook kwamen als twaalfjarigen, zijn vermoedelijk al meerderjarig als deze zaak via de rechtbank tot een besluit komt.

Europa / Europese Unie. Bron: Buena Vista Images/The Image Bank Unreleased/Getty Images

_{Redactie: Arnoud Wokke • Eindredactie: Marger Verschuur}

Reacties (23)

[Jasikevicius3]

''Als dat niet lukt, volgt een boete van maximaal 6 procent van de wereldwijde jaaromzet. Dat zou uitkomen op zo'n twaalf miljard euro. Nu is die boete maximaal en dat maximum heeft de Europese Commissie niet eerder toegepast.''

Nou en?
Gewoon doen, want dit soort bedrijven zijn hardleers.
Bovendien kan Brussel zo hun financiële (onverzadigbare) honger wellicht een beetje stillen zonder het steeds opnieuw van ons af te halen:
https://www.telegraaf.nl/binnenland/europarlement-eist-nog-meer-geld-2200-miljard-euro-voor-eu/149994597.html

[sebati]

Het proces van reguleren werkt niet, deze boetes zullen niet effectief zijn omdat ze te laag zijn tov de schade. Daarnaast gaan deze bedrijven jaren lang tegen de boete in beroep wat ook weer ontzetten veel geld kost. Ondertussen richten deze bedrijven nog meer schade aan. Ten derde accepteerd de Amerikaanse overheid boetes aan US (big-)tech niet en dus zal vermoedelijk deze boete er helemaal niet komen om de verhoudingen met de US maar een beetje goed te houden.

[CAPSLOCK2000]

Ik ben geen fan van Meta maar het bedrijf is hier in een onmogelijke positie gebracht. Er zijn op dit moment gewoon geen goede manieren om leeftijd te controleren.

Het enige wat een beetje werkt is een kopie van je paspoort opsturen of voor de webcam laten zien, maar dat vind ik een groter probleem dan het oplost, voor zover het uberhaupt is toegestaan.

We moeten er geen gewoonte van maken om overal kopietjes van onze identiteitspapieren achter te laten. Al is het alleen maar omdat datalekken nu eenmaal aan de orde van de dag zijn, ook bij de grote bedrijven. Die geven vaak de schuld aan een of andere ingehuurde derde partij, maar die hebben ze uiteindelijk zelf gekozen. Als gebruiker ben je helemaal afhankelijk van hun keuze.

In Nederland hebben we wel Yivi (aka IRMA) dat een mooie oplossing biedt maar de rest van Europa heeft dat (nog) niet.

Om nu te zeggen dat Meta dan maar de hele tent had moeten sluiten omdat ze niet aan de wet kunnen voldoen gaat zelfs mij wat te ver.

[L-VIS]

Ik durf hem wel andersom te stellen. De data analyse die meta toepast op hun gebruikers is dermate fijnmazig dat ze tot op 1-2 jaar wel kunnen schatten hoe oud iemand is.

Daarnaast kunnen alle LHBTQI accounts zonder pardon worden geschorst (ze weten dus precies wat daar speelt), noemen het een foutje en gaan door.

Verder wel eens met je dat er een goede leeftijdsverificatie dient te komen, die bijvoorbeeld een 18+ of 18- terug geeft aan een bepaalde dienst zonder je ID achter te laten.

Over het sluiten van de tent, dat moet elke ondernemer als ze niet aan de wet voldoen toch?

[CAPSLOCK2000]

Ik durf hem wel andersom te stellen. De data analyse die meta toepast op hun gebruikers is dermate fijnmazig dat ze tot op 1-2 jaar wel kunnen schatten hoe oud iemand is.

Dat kan pas nadat ze informatie over je verzameld hebben. Op het moment van aanmelden hebben ze die informatie als het goed is nog niet. Nu is er nog wel wat mogelijk op grond van gezichtsherkenning maar heel eerlijk is die techniek niet. Al is het alleen maar omdat huidskleur, culturele uitingen (petje, hoofddoek, bril, religieus symbool) en achtergrond (kerktoren of minaret, appelboom of kokospalm) vaak ongewild worden meegewogen door neurale netwerken die alleen naar simpele verbanden kijken en geen besef hebben van niet-toegestane discrimantie.

Over het sluiten van de tent, dat moet elke ondernemer als ze niet aan de wet voldoen toch?

Uiteraard, maar in dit specifieke geval vind ik dat de wet een onredelijke eis stelt. Het berdrijf daarom sluiten vind ik dus ook onredelijk.

[player-x]

Ik ben geen fan van Meta maar het bedrijf is hier in een onmogelijke positie gebracht. Er zijn op dit moment gewoon geen goede manieren om leeftijd te controleren.

Kinderen passen deze truc op grote schaal toe en Meta verifieert de leeftijd van gebruikers niet.

Technisch correct, in de praktijk weten de tech bedrijven angstwekkend goed hoe oud iemand is, vaak tot op de dag, aan de hand van de gemijnde data!

Er hoeven maar dingen als ''Ik ben geslaagd, ik ga naar de HAVO volgend jaar'' geplaatst te worden, en ze weten +/- binnen een jaar hoe je bent, of oma stuurt een berichtje met ''Jantje gefeliciteerd met je 11de verjaardag'', en dat wordt meteen in je profiel verwerkt.

Heb eens TED talks gezien, van een oud FB werknemer, waar het ging over wat er verzameld werd en hoe ongelofelijk nauwkeurig dat was, vooral die van kinderen, het is niet voor niks dat ik FireFox gebruik samen met Ghostery/Privacy Badger/uBlock Origin/Canvas Defender!

En ik zit er zelfs aan te denken, omdat mijn bank niet werkt op een root Android, om via WireGuard een VPN op te zetten met mijn homeserver, en pas via mijn servers OPNsense firewall en AdGuard het net op te gaan, met mijn mobiel, en een nog grotere middelvinger op te steken naar Google, Meta, MS en het andere tech tuig.

Dus doen alsof ze het niet weten is gewoon de grootste BS die er bestaat, en zelfs als de bovenstaande dingen niet weten, dan nog aan de hand van schaduw profielen komen ze het alsnog te weten.

• Google's AI Overview

Meta’s user profiles are exceptionally detailed, often creating a highly accurate behavioral picture, though with an estimated 30% inaccuracy rate in inferred interests. While they excel at predicting behaviors like purchase intent, these profiles are less accurate regarding static demographic information and often rely on "shadow profiles" gathered from non-users. [1, 2, 3, 4, 5]

How Accurate Are Meta Profiles in 2026?

• Behavioral & Interest Accuracy: High for predicting actions (clicks, purchases) but inconsistent for static interests. Studies suggest roughly one-third (33%) of inferred interests are incorrect or irrelevant.
• Demographic Data: These are generally accurate, as they are based on user-provided information (age, location, gender).
• Shadow Profiles: Highly effective at tracking non-users. Meta creates profiles using contact uploads from other users, browser history, and device data, making their "shadow" data surprisingly accurate even for those without accounts.
• Performance Tracking: In 2026, attribution accuracy has decreased due to privacy changes (iOS 14+), with 40-60% of conversion visibility potentially lost if businesses do not use Conversions API (CAPI). [1, 2, 3, 4, 5]

Factors Impacting Accuracy

1. AI & Behavioral Modeling: Meta’s AI is increasingly efficient at identifying users likely to convert, often making manual interest targeting less effective than broad targeting by 2026.
2. "Shadow" Data Sources: Meta collects data from non-users via contact list uploads, app tracking tools (pixel), and browsing history.
3. Privacy Changes: Apple's App Tracking Transparency (ATT) caused a major decrease in tracking accuracy for iOS users (around 90% opted out).
4. "Fake" Profiles & Bot Pollution: A major issue for marketers is that the algorithm can mistake bot engagement for human interest, causing advertising to be shown to inauthentic accounts. [1, 2, 3, 4, 5]

How to See and Fix Your Data
Users can review and edit their "ad preferences" within Facebook/Instagram to remove inaccurate, inferred interests.

Meta AI Profile Accuracy (Bot Profiles)

• Fabricated Backstories: Meta's AI-generated "bot" profiles (like "Liv" or "Grandpa Brian") have faced backlash for using fabricated backstories and being hard to distinguish from real people.
• Ethical Concerns: These AI profiles were designed to boost engagement but were criticized for lack of transparency regarding their synthetic nature, leading to their removal in certain areas. [1, 2, 3]

Conclusion
Meta’s profiling is most accurate at identifying patterns—what you are likely to buy or click—rather than facts about your personal life. For marketing purposes, it is considered highly effective (roughly an 8/10), but requires robust first-party data (like CRM lists) to be truly precise in 2026. [1, 2]

[Ulysses]

Nvm

[Reactie gewijzigd door Ulysses op 1 mei 2026 10:00]

[chrome moral]

Ik vind kinderen een hele slappe reden; als voorbeeld, kijk naar Nederlandse pornosites (als die bestaan) of Europese; wat hebben die gedaan om mensen onder de 18 van het platform te weren? Ook helemaal niets.

De EU heeft een prachtig plan om straks met je paspoort accounts te moeten verifiëren, en dat is helemaal prima. Echter hebben ze dat zelf ook nooit gedaan of afgedwongen bij Europese websites. Het voelt dus nu erg als: “welke Amerikaanse bedrijven maken veel winst en hoe kunnen we die het beste pakken?” En dat is een smet op de EU vind ik. Laat hen zich bezighouden met paspoort verificatie en digitale censuur maar laat die boetes gewoon even achterwege want dat is onprofessioneel.

[willieverhoef]

Mischien had dat de standaard van Facebook moeten zijn, een vinkje ik ben 18 jaar. Maar ze kunnen niet zeggen dat ze hun best hebben gedaan, want dat is gewoon niet waar. Integendeel zelfs ze hebben hun advertenties erop aangepast. En dat laatste vind ik wel fout.

Als ze gewoon hun best deden maar ook deze leeftijdsgroep negeerde. Dan is het denk ik een ander verhaal. En verder ja 18+ sites vallen denk ik niet onder de DSA. Waarschijnlijk omdat er geen bezoekers gegevens zijn 🫣.

[chrome moral]

Je zou het prima vinden als Amerika Europese bedrijven gaat aanklagen omdat zij niet genoeg hebben gedaan om minderjarigen van hun Europese websites te weren, terwijl Amerika dat zelf ook nooit gedaan heeft? Dat zouden veel mensen hypocriet vinden maar omdat het nu de EU betreft ligt het dan wat gevoeliger

[sebati]

Als ze dat in Amerika een probleem vinden dan moeten ze deze bedrijven daarop vooral aanspreken. Dit sooft zaken zijn allemaal vastgelegd in onze handelsverdragen dus geen enkel probleem.

[sebati]

Boetes krijg je omdat je je niet aan de regels houd. Wanneer bedrijven zicht op onze markt begeven moeten ze zich aan onze regels houden. Wij (Nederland, EU) hebben voor reguleren van de markt gekozen in plaats van het stimuleren van Nederlandse en Europese alternatieven. Gevolg is dat er met name grote Amerikaanse partijen actief zijn op onze markt. De consequentie daarvan is we moeten handhaven. De vraag is maar of dat effectief is; deze bedrijven zijn inmiddels zo groot dat ze niet meer opereren als een normaal bedrijf maar meer als een land. Daarbij komt nog dat ze op dit moment beschermd worden door de Amerikaanse overheid die aangeeft dat ze boetes richting "big-tech" niet accepteren. Ik denk dat deze boete er niet gaat komen om de verhoudingen "goed te houden" en wanneer deze er wel komt niet inbaar zal zijn. Ons plan om de markt te reguleren kun je eenvoudig beschouwen als mislukt: tot nu toe heeft het nog niets concreets opgeleverd dat echt iets heeft veranderd. Proces van reguleren is het doen van onderzoek en alleen al dat duurt jaren, daarna boetes die altijd te laag tov de schade zijn. Vervolgens gaan deze bedijven (die dus meer als een land opereren dan als een normaal bedrijf) jaren in beroep en ondertussen wordt meer schade aangericht.

Oplossing is "eenvoudig" door je minder afhankelijk te maken van deze partijen en landen. Gezonde concurrentie zorg voor meer evenwicht in de markt en een betere zelfregulering (betere producten en voorwaarden).

[chrome moral]

De regels die de EU nu oplegt bestonden toen nog niet dus ze zijn achteraf met regeltjes gekomen om de bedrijven te bestraffen, zie ook die DMA

[sebati]

De EU is niet "opeens" met "regeltjes" gekomen om buitenlands bedrijven te straffen als onderdeel van bijvoorbeeld een verdenmodel voor de EU. Regelgeving loopt toch per definitie altijd achter de feiten aan? Dat je maar 100/130 in NL mag rijden op de snelweg, langzamer in de bebouwde kom, een gordel om moet in een auto, een helm op moet op een brommer of motor is en talloze andere regels of verdragen die we op deze planeet hebben zijn toch regelgeving die we gemaakt hebben om spefieke problemen aan te pakken?

DMA is ondedeel van ons proces om de markt te regulren.

Wat is jouw voorstel dan?

[chrome moral]

Mijn voorstel is een eigen Europese tech industrie ontwikkelen

[Stukfruit]

Het voelt dus nu erg als: “welke Amerikaanse bedrijven maken veel winst en hoe kunnen we die het beste pakken?” En dat is een smet op de EU vind ik.

Daarom kun je beter niet afgaan op gevoel. Zoals het artikel omschrijft gaat het hier om het breken van regels (die er op hun beurt weer zijn om bv. verslaving, ongewenst gedrag, enz te voorkomen) om er winst uit te halen door niet goed te zijn voor eindgebruikers.

Deze bedrijven doen dit bewust, zoals genoeg is aangetoond. Vaak zelfs uit directe / eigen omgeving van het bedrijf. En dat doen ze niet alleen op dit vlak, dus logisch dat ze steeds steviger worden aangepakt.

[Reactie gewijzigd door Stukfruit op 1 mei 2026 08:42]

[Stukfruit]

Dat toeval kun je ook stellen voor mensen die iedere dag een boterham met pindakaas eten en Instagram gebruiken. Kinderen worden er groot van, dus pindakaas tijdens het Instagrammen moet dan wel goed voor ze zijn.

Met andere woorden: dat verband kun je niet leggen en een patroon is het al helemaal niet.

[De_Bastaard]

Heeft iemand hier ook maar enige illusie dat die boete er daadwerkelijk komt? Ik denk dat Trump al wat represailles klaar heeft staan mocht het zover komen.

[sebati]

Heeft iemand hier ook maar enige illusie dat die boete er daadwerkelijk komt? Ik denk dat Trump al wat represailles klaar heeft staan mocht het zover komen.

Die komt er niet en als die er wel komt is het een druppel op een gloeiende plaat...

[Hemingr]

"Waarom Facebook en Instagram mogelijk een miljardenboete krijgen in de EU en daarna jaren lang procederen en uiteindelijk er met een tik op de vingers vanaf komen".

Lijkt me een eerlijkere titel.

[Pasteis]

Leeftijdsverificaties zijn gewoon mosterd naar de maaltijd. Ik ben groot voorstander om minderjarigen te weigeren op social media, maar de manier waarop het gaat is discutabel, alhoewel ik per definitie geen tegenstander ben van verificatie.

Laten we beginnen waarom ik het mosterd naar de maaltijd vindt. Simpelweg omdat ouders, scholen, opvang en eigenlijk de rest van de maatschappij hun verantwoordelijkheid moet pakken en kinderen zoveel en zolang mogelijk bij social media en eigenlijk smartphones in zijn algeheel moet weghouden. Er zijn gewoon heel duidelijk onderzoeken die aangeven dat het niet goed is voor kinderen. Maar dat begint toch echt bij de voorbeelden... ouders!

Helaas heeft een deel ouders moeite met het opvoeden van hun kinderen (ze kunnen zichzelf al amper goed opvoeden). Het andere deel van de ouders wordt helaas hier de dupe van, door bijv. groepsdruk op school waardoor ze toch mee moeten om erbij te horen. Helaas moet de overheid dan strenger gaan optreden, want ook het bedrijfsleven pakt haar verantwoordelijkheid niet (wat logisch is, want inkomsten).

Dan rest de leeftijdsverificatie... bedrijven die al niet zoveel met privacy hebben krijgen de kans om nog meer te weten van je. Tenzij de EU, zoals ze ook doen, een leeftijdsapp uitbrengen die garandeert dat het alleen maar bij een yes/no zal blijven. Maarja, ook hier vallen een hoop tweakers weer over...

Dan rest mij vooral de vraag.. tweakers die tegenstander zijn van de leeftijdsverificatie app hoe zouden we onze kinderen dan moeten beschermen tegen de negatieve invloeden van social media? Op een manier die realistisch zal zijn?

[fl2001]

10-12% van kinderen onder de 13 heeft toegang tot facebook of insta staar er.

Dat is toch helemaal niet zoveel? Want een deel daarvan is sowieso met toestemming van de ouders, vele helpen zelfs hun kinderen om een account aan te maken...

Dus dan kan je wel hele effectieve age verificatie inzetten maar dan zou dat % alsnog niet veel naar beneden gaan?

[Reactie gewijzigd door fl2001 op 1 mei 2026 10:09]