Na een onstuimige en onzekere periode kwam er plotseling nieuws over Nova Launcher. De gouden standaard van Android-launchers kreeg een nieuw leven onder een ander bedrijf. Goed nieuws voor Android-gebruikers die meer controle over hun homescherm willen, toch? Niet volgens veel tweakers, die de mogelijke introductie van advertenties in de gratis versie en de toevoeging van meerdere trackers als het begin van het einde van Nova Launcher zien. Maar is het einde voor de alternatieve Android-launcher ook al begonnen? Dat valt gelukkig wel mee.
Wat is een Android-launcher?
Een Android-launcher is een app voor Android waarmee de gebruiker het homescherm naar eigen smaak kan inrichten. Een gemiddelde launcher geeft daarmee meer controle over de lay-out en functionaliteit van het besturingssysteem dan standaard aanwezig is.
Met een app als Nova Launcher kunnen gebruikers de UI bijvoorbeeld veranderen door het scherm met alle geïnstalleerde apps in de zogenoemde appdrawer aan te passen, notificatie-icoontjes te personaliseren en aangepaste gebarenbesturing in te stellen.
Ieder Android-besturingssysteem heeft een standaardlauncher. In principe levert iedere smartphonefabrikant zijn eigen launcher, bijvoorbeeld Samsung One UI Home, OnePlus Launcher, Nothing Launcher en Google Pixel Launcher.
De geschiedenis van Android-launchers, vanuit het perspectief van de originele Nova Launcher-bedenker en -ontwikkelaar
De neergang van Nova Launcher als praktijkvoorbeeld
Om het nut van alternatieve Android-launchers te begrijpen is het belangrijk om te snappen waar critici nu met Nova over struikelen. Ooit was Nova namelijk de meest vooruitstrevende, complete launcher, echt de gouden standaard voor deze appsoort. Dat had mede met de visie van bedenker en ontwikkelaar Kevin Barry te maken.
Barry werkte sinds de release in 2011 aan de app en maakte de daaropvolgende hoogtijdagen van Android-customization mee. Na ruim een decennium aan spreekwoordelijke wind mee, keerde het tij: de launcher werd in 2022 overgenomen door Branch. Dat zal voor techliefhebbers een onbekend bedrijf zijn. Logisch, want dit is een analyticsbedrijf dat weinig met Android-ontwikkeling te maken heeft. Enkele jaren later ontsloeg Branch vrijwel het hele team achter de launcher.
De laatste stuiptrekking van de originele ontwikkelaars vond in september 2025 plaats. Toen vertrok Barry als laatste ontwikkelaar. Hij probeerde naar eigen zeggen nog het opensource maken van de software af te dwingen, maar dat is nooit gelukt.
Overname introduceert twijfels
Inmiddels is Nova in handen van een nieuw bedrijf, Instabridge, dat naar eigen zeggen manieren faciliteert voor mensen om online te gaan. Wederom: dit heeft vrij weinig met Android-software te maken. Het bedrijf zegt een houdbaar verdienmodel te willen introduceren voor Nova Launcher en overweegt daarom advertenties in de gratis versie. Voor de duidelijkheid, aan de betaalde versie genaamd Prime verandert er niets wat advertenties en functionaliteiten betreft.
Daarnaast ontdekte een derde ontwikkelaar dat de nieuwste versie van de app nieuwe ingebouwde trackers bevat en meer toestemmingen vereist. Dat wijst op gepersonaliseerde advertenties en profielen van gebruikers, in ieder geval meer dan voorheen.
Waarom hebben makers van Android-launchers het zo moeilijk?
Redacteur smartphones
Arnoud: "Launchers kwamen op in een tijd dat de interface die fabrikanten maakten voor Android-telefoons niet al te best waren. Een andere launcher installeren maakte de gebruikservaring vaak sneller en overzichtelijker en bood veel meer opties voor personalisatie. Anno 2026 is dat wel echt anders. Veel fabrikanten maken een interface die veel gebruikers, ook tweakers, best wel oké vinden, met genoeg mogelijkheden om de look-and-feel naar je eigen hand te zetten.
Daar komt bij dat het lastig geld verdienen is met launchers. Het publiek is klein, want weinig gebruikers weten dat je met gemak een andere launcher kan installeren. Van de groep die het wél weet, zal maar een deel willen betalen. Advertenties in je launcher stoppen is ook geen goed idee, want dat vinden veel gebruikers óók heel hinderlijk.
Wat overblijft, is een verzameling van niches. Er zijn launchers die een bepaalde look mogelijk maken, zodat je moderne Android-telefoon kan lijken op een Windows XP-pc bijvoorbeeld. Of het gaat om het minimaliseren van afleiding door bijvoorbeeld kleurrijke appiconen te vervangen voor simpele tekst. Dat zijn waardevolle launchers voor wie precies dat zoekt, maar het zorgt ervoor dat het een kleine markt blijft. Dat blijkt uiteindelijk de reden dat er geen enkele launcher bestaat die zichzelf als een raket lanceert naar een mainstream succes."
Alternatieven genoeg
Gelukkig is het niet alleen maar narigheid voor Android-powerusers. Nova is immers niet de enige launcher. Veel alternatieven zijn echter alleen te noemen met bepaalde kanttekeningen. Volgens deze Wikipedia-pagina zijn de twee populairste launchers van derden GO en Hola. GO werd halverwege 2025 voor he laatst bijgewerkt en Hola lijkt helemaal niet meer in actieve ontwikkeling te zijn. Je kunt die apps gewoon gebruiken, maar zoals altijd geldt: naarmate een app langer niet bijgewerkt wordt kan dat natuurlijk voor beveiligings- en compatibiliteitsproblemen zorgen.
Veel tweakers raden op het forum wellicht wat minder bekende launchers aan. Het populaire alternatief Lawnchair is sinds 2018 in ontwikkeling en verkeert sinds 2024 in de bètafase. Dat zou sommige gebruikers kunnen afschrikken. Neo Launcher is nog een goed voorbeeld. Die app kreeg eind 2023 voor het laatst een substantiële software-update.
Verder wordt Kvaesitso vaak genoemd. Deze launcher is in actieve ontwikkeling, maar heeft geen Play Store-versie. Om de app te installeren moet er dus gesideload worden, bijvoorbeeld door eerst de alternatieve appstore F-Droid te installeren of het bestand via GitHub te downloaden en zelf te installeren. Hetzelfde geldt voor Trebuchet en Apex Launcher.
Suggesties
Ook met al die kanttekeningen worden er op fora, door media en in onze community genoeg alternatieve launchers voorgesteld, ieder met eigen voor- en nadelen. Hieronder vind je een inventarisatie van regelmatig genoemde Android-launchers. Deze lijst moet zeker niet als compleet geïnterpreteerd worden en is ook niet bedoeld als lijst met aanraders. Laat overigens vooral in de comments aan je medetweakers weten welke de moeite wel of niet waard zijn.
| Android-launcher | In Google Play Store | Opensource (variërende licenties) | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| Nova Launcher | ✓ | X | Onlangs overgenomen door een nieuw bedrijf |
| Hyperion Launcher (Supreme) | ✓ | MIT | Wordt niet meer regelmatig geüpdatet |
| Lawnchair | ✓ | GPL | Gebaseerd op Pixel-launcher. Lange alfa/bèta, geen stabiele release sinds 2018 |
| Action Launcher | ✓ | X | Gebaseerd op Pixel-launcher |
| Smart Launcher 6 | ✓ | X | Sorteert automatisch apps, werkt ook op foldables |
| Launcher95 (Pro) | ✓ | X | Retrostijl lijkt op Windows XP-desktop |
| Ratio | ✓ | X | Gericht op productiviteit, grotendeels zwart-wit |
| Kvaesitso | X | GPL | Gebouwd rondom zoekfuncties |
| HiOS Launcher | ✓ | GPL | Oorspronkelijk voor smartphonemaker Tecno gemaakt |
| XOS Launcher | ✓ | X | Van dezelfde maker als HiOS, gelieerd aan Tecno |
| Trebuchet | X | X | Van de makers van LineageOS, een Android-fork |
| Olauncher (Pro Launcher) | ✓ | GPL | Gericht op minimalisme |
| Square Home | ✓ | X | Design op basis van vierkanten |
| Lynx Launcher | ✓ | X | Is gebaseerd op het ontwerp van Linux-distro Gnome |
| Apex Launcher | X | X | Werd meermaals afgeschreven, maar maakte telkens een comeback |
| Octopi Launcher | ✓ | X | Werkt ook op foldables |
| Niagara Launcher | ✓ | X | Gericht op minimalisme, werkt ook op foldables |
Redactie: Yannick Spinner • Eindredactie: Monique van den Boomen
:strip_exif()/i/2006870528.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2004698798.jpeg?f=fpa)
:strip_exif()/i/2004907398.jpeg?f=fpa)
/i/2003007272.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/2001727229.jpeg?f=fpa)
:strip_icc():strip_exif()/u/141475/767.jpg?f=community){kind=small}
/u/404004/crop604b32c145590_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/71367/banshee.jpg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/109434/crop5d2db3af07d37_cropped.gif?f=community){kind=small}
/u/1069651/crop5bbf9925335a6_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/1620490/crop61fe9f1db1033_cropped.jpg?f=community){kind=small}
/u/720496/crop61fff5a721b3b_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/745575/crop5de1181b59fc4_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/333229/Logo%2520RFixIT%2520Tweakers.jpg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/364924/crop651c5ddadde89_cropped.jpg?f=community){kind=small}
:strip_exif()/u/27882/Snowfoxlow.gif?f=community){kind=small}
/u/840449/crop6304ec165645d_cropped.png?f=community){kind=small}