Noord-Holland eist strengere regels voor nieuwe datacenters - update

De Provinciale Staten van Noord-Holland hebben maandag unaniem een motie aangenomen voor strengere regels voor nieuwe datacenters in de provincie. Het is nu aan de Gedeputeerde Staten om dit beleid uit te voeren.

Plan voor datacenters Westelijk Havengebied
in Amsterdam

Statenleden maken zich onder meer zorgen over het hoge water- en stroomverbruik van datacenters. Aanleiding is het nieuwe Equinix-datacenter dat 1,1 miljard liter drinkwater per jaar gaat verbruiken. Er zijn wel regels voor de bouw van datacenters in de regio, maar volgens de provincie omzeilen datacenterbouwers die. Dit doen ze bijvoorbeeld door een groot datacenter op te splitsen in meerdere kleine eenheden.

De provincie wil nu strengere regels voor datacenters, bijvoorbeeld eisen voor het verbruik van koelwater, energie-efficiëntie en de bruikbaarheid van vrijkomende restwarmte. Daarnaast moet het moeilijker worden om de huidige eisen te omzeilen. De politiek wil ook meer kijken naar manieren om ander water dan drinkwater te gebruiken voor de koeling van de datacenters.

Gedeputeerde Esther Rommel gaat naar aanleiding daarvan meer communiceren over nieuwe datacenters en welke regels voor welke datacenters gelden. Dit is een aanvulling op de verscherpte regels die al sinds 2025 gelden. Het is onduidelijk wanneer de Gedeputeerde Staten van de provincie met verdere voorstellen komen.

Nergens in Nederland zijn zo veel datacenters als in Noord-Holland. Naar verwachting staan er tegen 2035 ruim 90 datacenters in de regio. Omdat zorgen over de energie- en waterinfrastructuur in de provincie oplopen, startten de Provinciale Staten in juli een onderzoek. Dat leidde uiteindelijk tot een motie van de provinciale politiek.

Update, 11.35 uur – Een alinea met extra informatie over de inhoudelijke eisen is aan het artikel toegevoegd.

Reacties (218)

[Dijego]

Het lijkt me goed om deze regels breder te trekken dan alleen datacenters. Dat past naar mijn idee ook beter bij het idee van wetten om te streven naar gelijke behandeling van een ieder en ook bedrijven. Maar misschien is dat ook wel de bedoeling.

Ik wil ook dat de overheid nog eens kijkt naar de belasting op drinkwater (https://www.rijksoverheid.nl/themas/klimaat-milieu-en-natuur/drinkwater/belasting-op-drinkwater) en dat verder omhoog doet voor grootgebruikers. Hebben ze dan echt zo'n grote drinkwaterbehoefte, dan wordt het wellicht aantrekkelijk voor ze om het zelf schoon te maken.

Het afschrikken van gebruik van drinkwater voor iets anders dan drinken moedig ik aan. Drinkwater door onze WC wegspoelen heb ik ook al vraagtekens bij. Drinkwater is essentieel en moet niet licht over gedacht worden.

Persoonlijk vind ik het zeer schokkend dat een datacenter van plan is om een hoeveelheid (drink!)water gelijk aan ongeveer 1% van wat alle inwoners van Amsterdam gebruiken te gaan verbruiken en dat de eigenaar dan zegt dat drinkwater geen issue was een paar jaar geleden...

[bonus]

Voor WC doorspoelen zijn in het verleden wel alternatieven onderzocht met o.a. minder schoon water dan drinkwater (b.v. ook regenwater). Op den duur ging het dan toch vaak fout met besmettingen, geurtjes of andere bacterieen. En om daar dan weer een aparte zuiveringsstap overheen te gooien werd het weer te duur / omslachtig dus daar zijn ze weer vanaf gestapt...

Maar met regenwater schijnt nog steeds een alternatief te zijn maar dat vraag om een investering...

[Reactie gewijzigd door bonus op 9 september 2026 12:56]

[GerhardBurger]

Heb je daar een bron voor? Want in Belgie:

Bij nieuwbouw, verbouwing of uitbreiding aan bestaande gebouwen bent u verplicht om een regenwaterput(opent in nieuw venster) te plaatsen.

Het opgevangen regenwater moet u maximaal gebruiken voor toepassingen waar geen drinkwaterkwaliteit voor nodig is, waaronder toiletspoeling, kuiswater, wasmachine en buitengebruik.

(bron: https://www.vlaanderen.be/bouwen-wonen-en-energie/water/regenwater/verplichte-installatie-van-een-regenwaterput-en-infiltratiesysteem-bij-nieuwbouw-en-herbouw)
Heb mijn zwager, die zo'n systeem heeft, nog nooit gehoord over problemen...

Sowieso lijkt Belgie (ihb Vlaanderen) iets verstandiger met drinkwater om te gaan omdat ze daar ook al een progressief tariefsysteem hebben voor verbruik.

[Reactie gewijzigd door GerhardBurger op 9 september 2026 17:03]

[unreal0]

Had het laatst in een huisje enig probleem is dat als het een tijdje niet regent en je de kelder in moet om de aansluiting om te zetten. Verder wel een mooi systeem. Ik vraag mij wel af wat wat toilet water doet op de grote schaal.

[JT]

Dat hoeft met recente systemen ook niet meer. Die vullen bij gebrek aan regen automatisch uit de kraan.

[bonus]

Regenwater was niet zozeer het probleem, dat was goed bruikbaar als alternatief. Ik had het over een (ouder) nieuwbouw plan dat ze toen groots hadden opgezet met een zuiverings systeem dat apart hiervoor was aangelegd. Dat ging in het begin wel goed maar naderhand kwamen daar toch problemen dat men uit eindelijk toch weer terug is gegaan naar drinkwater (kan helaas het artikel / woonproject even niet vinden). Ik herinner mij dat omdat ik toen ook aan het kijken was naar alternatieven, dat is alweer hele tijd geleden.

Ik vond dit nog wel een intressante tijdens mijn speurtocht naar het artikel:
https://toilettapes.com/b...oorspoelen-met-grondwater

[Reactie gewijzigd door bonus op 10 september 2026 07:36]

[BeosBeing]

Heb je daar een bron voor? Want in Belgie:
Bij nieuwbouw, verbouwing of uitbreiding aan bestaande gebouwen bent u verplicht om een regenwaterput(opent in nieuw venster) te plaatsen.

Onze (Nederlandse) gemeente verplicht dat nu ook als het verharde oppervlak meer dan een bepaalde waarde vergroot.

[Maurits van Baerle]

Als ik me goed herinner is er ook een probleem dat je voor ontzettend veel watergebruik eigenlijk nog steeds gewoon drinkwater nodig hebt. Je kunt niet douchen of een bad vullen met water dat niet geschikt is voor menselijke consumptie. Zelfs met een tuin sproeien vraag ik me af of er geen probleem is als dat water een beetje vervuild is. Als je weet dat fonteinen legionella kunnen verspreiden...

In de praktijk komt het er dan op neer dat je gescheiden waterinfrastructuur aanlegt voor iets wat misschien een paar procent van al het huishoudelijk watergebruik is. Dan is het waarschijnlijk goedkoper om dat geld in meer waterzuivering te steken en te accepteren dat je drinkwater gebruikt voor het doorspoelen van de WC.

[JT]

De vraag is niet alleen hoeveel zuiveren we. De vraag is ook hoeveel er simpelweg nog voor handen is. Tevens gaat het niet om een paar procent maar om ongeveer een kwart van het huishoudelijk waterverbruik.

[Grrrrrene]

Ik kan me voorstellen dat je voor de tuin beregenen verplicht regenwater moet gebruiken. Als je alles wat op je dak valt in een grote tank zou opvangen, zit je qua hoeveelheid regenwater redelijk in de buurt van de helft van wat een gemiddeld gezin per jaar gebruikt*.

*gerekend met ~50m3 dakoppervlak dat allemaal via de regengoten naar een tank gaat en een gezin van 3 personen dat volgens Google gemiddeld 110 kuub water per jaar verbruikt.

Zo'n datacenter hoeft al helemaal geen drinkwater te gebruiken om te koelen. Ik kan me voorstellen dat zij prima kunnen koelen met (gefilterd) water uit rivieren en laat ze dan zelf maar zorgen dat dat water geschikt is. Ik vind het echt bizar dat ze 1,1 miljard liter water verwachten te gebruiken. Dat is letterlijk het equivalent van 10.000 gezinnen!

[bzzzt]

Ik kan me voorstellen dat je voor de tuin beregenen verplicht regenwater moet gebruiken.

*gerekend met ~50m3 dakoppervlak dat allemaal via de regengoten naar een tank gaat en een gezin van 3 personen dat volgens Google gemiddeld 110 kuub water per jaar verbruikt.

Ik neem aan dat je 50m2 oppervlak bedoelt, maar waar moet ik 50 kuub water laten in mijn huis? Dat is een gigantische tank. De grootste 'normale' regentonnen zijn een halve kuub. En die regen valt grotendeels in de lente of herfst dus je zal genoeg voorraad voor de hele zomer moeten hebben. Als je het lang wil bewaren zit je mogelijk ook nog met algen en bacterie groei.

Zo'n datacenter hoeft al helemaal geen drinkwater te gebruiken om te koelen. Ik kan me voorstellen dat zij prima kunnen koelen met (gefilterd) water uit rivieren en laat ze dan zelf maar zorgen dat dat water geschikt is. Ik vind het echt bizar dat ze 1,1 miljard liter water verwachten te gebruiken. Dat is letterlijk het equivalent van 10.000 gezinnen!

In de praktijk wordt er al massaal gewerkt aan drinkwater-arme oplossingen (rivierwater, regenwater, geen water etc). Als je dergelijke hoeveelheden wil afnemen krijg je echt niet zomaar advies en toestemming om massaal schoon water weg te spoelen. Ik vraag me wel af waarom die hoeveelheid niet dieper onderzocht wordt, het zal waarschijnlijk een 'worst case' toewijzing zijn, geen standaard jaarlijks verbruik.

[hoosterb]

Boerderijen hadden (deels nog hebben) vaak een grote watertank voor opvang van regen. Je kunt ze nog vinden als je kijkt naar een betonnen vierkantig bakje van ongeveer een halve meter hoog met een rond deksel, meestal voorkant van de zijgevel bij de achterdeur. Men deed daarin vaak een Zeelt ("Mudhûn" in het Fries) omdat dat een erg schone vis is die dan de muggenlarven op at. Ook bij grotere behuizingen nog wel te vinden. Op zandgrond (Twente en zo) hadden de (vaak kleine) boerderijen een zandstenen waterput met de karakteristieke emmer aan een ketting of een aan een hefboom. Dat is dus altijd grondwater.

Bij moderne bouw waar regenwater opvang gebruikt wordt is een flinke bak nodig, overigens is die mogelijk te combineren met warmte opslag, misschien is ook een pijp een flink eind de grond in al een enorme verbetering t.o.v. afvoeren via het riool. Als warmte opslag wordt dit al wel gedaan, of het gebeurt in combinatie met wateropslag weet ik niet.
Water gebruik zullen we echt moeten veranderen want het klimaat verandert.

[Joe28965]

maar waar moet ik 50 kuub water laten in mijn huis

Niet, je verbruikt geen 50 kuub in 1 dag, dus je hebt veel minder nodig. In de link van GerhardBurger hierboven staat ook een rekentool hoe groot de put moet zijn. Volgens die tool zou ik in mijn situatie met een put van 4000L (4m3) 25900L besparen op jaarbasis.

En die regen valt grotendeels in de lente of herfst

En hoewel het ingaat op wat logisch voelt, volgens de KNMI is het redelijk gemiddeld over het jaar: https://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/zomer-bijna-net-zo-nat-als-winter

[bzzzt]

Boeiend artikel, maar volgens mij hebben we net een flinke droogte van een paar maanden achter de rug...

[TMT]

klopt. Ik heb een regenwaterput van 10.000 liter (10 kuub) aangesloten op wc en voor de tuin/auto wassen. Ik heb op 18 jaar 1x mijn put met drinkwater moeten bijvullen maar toen had ik er een zwembadje van 3 meter diameter mee gevuld tijdens een droge zomer.

Wassen zou ik er ook mee kunnen doen als ik een filtersysteem zou installeren

[Grrrrrene]

Ik bedoelde uiteraard 50m2. En zoals al gezegd: je hoeft die 50 kuub niet allemaal tegelijk op te slaan, je moet de droge periodes doorkomen. Waarschijnlijk kom je met 10-20 kuub al een heel eind. We moeten hier rekening mee houden bij nieuwbouw, dan zet je nog vrij goedkoop een betonnen bak in de grond, onder het maaiveld. Maar dat vereist vooruitzien en dat zit er in Den Haag niet in, vrees ik.

Ik merk dat je vooral in de modus "kan niet, gaat niet, vergeet het maar" zit, daarmee gaan we het niet redden in de toekomst. Ik geef enkel aan dat drinkwater schaars is en dat er prima alternatieven zijn, zolang je het niet drinkt. En laten we wel wezen: die 2 liter water per gezinslid dat we dagelijks drinken, valt in het niet bij ons overige watergebruik.

[Mextreme]

Als schepen, op zee, zeewater kunnen gebruiken om hun motoren te koelen, dan zal dat met een datacenter op land toch ook wel kunnen. Niet per sé met zeewater natuurlijk, maar er zijn waarschijnlijk wel alternatieven.

[hoosterb]

Vriend van me in Culemborg heeft aan de voor- en achtergevel een kraan met bordje: "geen drinkwater". Ik weet zo niet wat er bij hun door het toilet gaat, maar ik kan me niet voorstellen dat regenwater daarvoor echt problemen zou geven.
Koelwater kan natuurlijk prima met oppervlakte water geregeld worden, bezinkbak/filter er voor en de meeste problemen zijn al getackeld. Wil je het helemaal sjiek doen? Pomp grondwater op vanonder de Noordzee, temperatuur is lekker laag en kwaliteit erg constant, zout hoeft geen probleem te zijn hoor, beetje duurdere warmtewisselaars en dat is ook weer klaar. Dat water wordt in Duitse kuuroorden al héél lang gebruikt.

[Mextreme]

En dat is in België inmiddels volop in beweging.

[Pasteis]

Liever nu ingrijpen dan dat we wederom weer lopen aan te sukkelen met als resultaat dat de inwoner weer hard de dupe gaat zijn. Want het makkelijkste zal zijn om het drinkwatergebruik van een inwoner te verhogen en niet die van een bedrijf.

[Memori]

Als ze het interessant maken om zelf grotere hoeveelheden regenwater vast te houden d.m.v. verlagingen van rioolbelasting, dan is het ook makkelijker om mensen over te halen om dit te doen. WC, douche, (af)wasmachine, buitenkraan... het kan allemaal op regenwater.

[protoss warrior]

En toen was het een maand lang droog(of staat het water te lang stil ivm een vakantie en bacteriën en andere zaken veroorzaken problemen).... We hadden als wereld al 40-50 jaar geleden veel meer moeten inzetten op onderzoek naar manieren om zeewater snel en goedkoop om te zetten naar drinkwater, het gaat de enige manier zijn om vrijwel alle water gerelateerde problemen op te lossen die we nu al hebben en de komende jaren gaan krijgen..

[Memori]

Een maand lang stil water in wateropslag is op zich geen probleem. In leidingen is dat probleem veel groter, maar daar zit geen verschil met drinkwater. Je haalt het water overigens ook niet rechtstreeks uit de opslag in zo'n situatie; er zit een lichte behandeling tussen (filters & UV). Als je geen regenwater meer hebt is het een goed moment om de buffer schoon te maken / het slib eruit te halen. Wasmachine / douche / toilet kan gewoon blijven werken met drinkwater als secundair.

_{* Ik ben geen expert op dit gebied dus ik kan het fout hebben. Ooit gewoon ingelezen hierover.}

[Reactie gewijzigd door Memori op 9 september 2026 13:56]

[SuHwak]

Ik meen me te herinneren dat het desalineren zelf niet zo'n probleem is. Maar waar laat je het rest product? Het is niet puur zout, en je kan het zeker niet zomaar weer terug de zee in laten stromen.

[protoss warrior]

Van wat ik begrepen heb kan je met het zout wat je hiervan krijgt wel een soort van energieopslag maken en doen ze dat al in Spanje maar zelfs als dat niet zou werken valt er altijd wel iets mee te bedenken. (in het uiterste geval doe je hetzelfde als wat we al heel lang met restafval hebben gedaan, maak er een berg van en gooi er een dikke laag grond overheen)

[Waah]

Ja goed idee. De bodem verzilt vast niet als je een grote hoeveelheid in water oplosbaar zout onder de grond stopt.

[hoosterb]

Ik kan me niet voorstellen dat het een onoplosbaar probleem is. Pomp op flinke diepte water op vanonder de zeebodem, ontzilt dat en gebruik het water. Komt uiteindelijk in de atmosfeer, via regen (kringloop) weer in zee. Het zout kun je op afstand van de continenten wel lozen, niet vlak voor de kust, wel ergens op de oceaan. Dat we wat moeten doen aan de algemene watervervuiling is waar, maar staat daar los van. Helaas is dit wel iets dat behoorlijk wat energie kost, maar als over een halve eeuw de gletsjers geen water meer leveren zul je wel een alternatief moeten hebben!

[Grrrrrene]

Als je op vakantie gaat staat het water ook langdurig stil in leidingen die op de drinkwaterleiding zijn aangesloten. Daarom moet je die leidingen ook altijd even doorspoelen voor je er water uit gaat drinken. Daar verandert met regenwater niks aan.

En als het een maand lang droog is, wat maakt het uit? Als het een dag lang niet waait of het is bewolkt, hebben we toch ook geen gebrek aan stroom, omdat we backups hebben?

[bzzzt]

En als het een maand lang droog is, wat maakt het uit?

Gemiddeld is er meer dan de helft van het jaar al een neerslagtekort, met 1 maand buffer red je het simpelweg niet. Je zal echt voor 6+ maanden voorraad moeten hebben.

De reden dat je nog stroom hebt in het donker bij windstilte is dat we meer bronnen hebben: kerncentrales, gasturbines en steenkool. Als je een backup voor water wil hebben moet je praktisch een hele provincie vol laten lopen...

[hoosterb]

Regenwater hoeven we niet te lozen op een rioolpijp maar kan ook via een "grindkoffer" bij jouw tuin de grond in. Geen betegelde tuintjes helpt al. Een strook grind om je huis en de regenpijp afsluiten... het help wel een poosje! Deden ze vroeger. Vroeger hadden huizen een strook van een centimeter of dertig bekleed met cement, grijs, soms zwart, geschilderd. Tegen spatwater... Kon het water dat van het dak af liep de muur niet nat maken.
Maar ouderwets een stukkie grind in plaats van weer wat betegelen... is best leuk hoor en met anti-worteldoek ook minder onderhoud dan we denken. Veel romantischer !

We zullen anders moeten gaan bouwen, regenwater echt de diepte in moeten laten trekken, bergingsvijvers zijn mooi én nuttig, maar kosten ruimte. Wijken worden er wel fraaier van! Met grote rietvelden water zuiveren (helofyten filters) en dan pas in het oppervlakte water laten komen zouden we vaker toe kunnen passen, andere nat-tuur, wel zinnig om eens over na te denken. Volgend jaar wordt de Europese waternorm van kracht, gaan we hier in Nederland echt van schrikken. Gaat de volgende miljardenpost op de begroting worden.

Beetje warme zomer en je mag al op héél veel plekken niet meer zwemmen. Hier in Balk, we hadden vroeger een rijtje badhokjes aan het Slotermeer. Daar staat nu een restaurant (Badmeester Keimpe), er is een zwemstrand... maar altijd weer dat bord: Blauwalg...
In dit waterrijke land is ons oppervlaktewater totaal verkloot. Door PFAS en door landbouwgif en overbemesting en nog veel meer troep. In een héél groot meer kunnen we niet meer zwemmen want dan wordt je ziek...

Ruim een halve eeuw geleden trok Gait Berk met een film door het land over de waterverontreiniging, strokarton en aardappelmeel fabrieken loosden hun afval op vaarten en kanalen. Dood water. Teveel organisch afval, een enorm gebrek aan zuurstof, schuimend water, geen vis. Konden we als milieubeweging nog meten met een melkfles en wat eenvoudige chemische middelen. De zuurstofbehoefte.... Pure nostalgie.
Dat is veranderd in minder zichtbare vervuiling die véél erger is, die we nooit en te nimmer meer op kunnen ruimen, PFAS en al die landbouw "gewasbeschermingsmiddelen". Hier in Gaasterland is er de Sminkevaart, een van de meest vervuilde wateren van Nederland stroomt langs een natuurgebied. Tientallen jaren vervuild doordat aan het begin van de vaart een paar hectare grond door een bepaald bedrijf gebruikt is voor worteltjes, lelies en zo. Ik durf zijn naam niet te noemen, maar iedereen hier weet wie ik bedoel. Is ook te Googelen. Maar is bewezen een schrikbarend voorbeeld van wat landbouw kan doen met de omgeving.

De vervuiling bij de luchtmachtbasis Leeuwarden door blusmiddelen (PFAS) is echt schrikbarend, maar erger is dat je die troep dus nooit meer weg krijgt. Ook niet uit de WesterSchelde, Moerdijk en elders. En we nog steeds geen regering hebben die het lef heeft te zeggen: Helaas, pindakaas, maar het is verboden dat nog te produceren - laat staan te lozen! Geweldig spul, maar het kan niet, te mooi om waar te zijn.

Een heel groot probleem is dat om al die vervuiling en problemen weer wat op te lossen er enorm veel water nodig is, verdunnen en dan afvoeren naar zee... Maar we zullen er ooit wel mee moeten beginnen hoor. Lelietelers vertellen dat ze geen gif meer mogen spuiten, Chemoers vertellen dat het afgelopen moet zijn, zoeken naar brandblussers die niet een halve eeuw na gebruik nog gevaarlijk zijn. En onze waterdichte jassen, aanbakvrije pannen, de enorme terrassen in de tuinen... Ook wij moeten het anders gaan doen.
Besef wel dat elk kind dat nu geboren wordt al PFAS in z'n bloed heeft...

En dat we dus ons helemaal geen datacenters kunnen veroorloven die enorme hoeveelheden drinkwater gebruiken. Drinkwater... het woord zegt het al.

[whiner]

Ach laatst was er ook een geval dat op papier alles voorelkaar had. achteraf konden ze per ongeluk (express) toch niet helemaal voldoen aan de eisen.

https://dutilhhuis.nl/2026/08/17/nieuw-amerikaans-datacenter-in-amsterdam-verbruikt-veel-meer-drinkwater-dan-de-bedoeling-is-overmacht-zegt-de-bouwer-anders-past-het-niet/

Leuk alle regeltjes, nu nog handhaven.
Bij mkb kunnen ze dat wel heeel erg goed. Maar op 1 of andere manier lukt dit maar niet bij multinationals.

[Pasteis]

Ik ben bekend met die casus en snap gewoon niet dat daar een harde lijn in getrokken wordt…. Je hebt de vergunnning gekregen op andere inschattingen, dan moet je die ook blijven hanteren.

[hoosterb]

Ik vermoed dat je bedoelt dat het makkelijker is de prijs van de inwoners te verhogen. :-)

Een datacentrum is een duur gebouw waar een flinke fundering onder zal moeten zitten. Maak die flink groter met een water reservoir, kan gebruikt worden om het regenwater van de grote daken op te vangen, voor koeling te gebruiken en in droge perioden om landbouwgrond te beregenen. Of voor stadswarmte.

[Tozz]

Door drinkwater zo duur te maken dat het loont om zelf oppervlaktewater of regenwater schoon te maken schiet toch helemaal niemand mee op? Dan krijg je naast elk datacenter ook een drinkwaterfabriek. Uiteindelijk maakt dat 't voor iedereen duurder dan wanneer je dat op grote schaal op 1 plek doet.

Het lost ook niets op wanneer al die kleine waterfabriekjes uit dezelfde 'pool' water moeten halen

[hoosterb]

Nee, naast elk datacentrum komt een installatie die water geschikt maakt om te koelen. Kun je alsnog kijken wat er mee kan. Misschien gebruiken om landbouwvelden mee te besproeien? Of gewoon grondwater van onder zee oppompen en later daar weer lozen?
Of zwembad water??? Maar geen DRINKwater.

[Petje72]

Precies dat: DRINKwater. Voor bedrijven die water gebruiken wat niets met consumptie, voedsel of lichamelijke hygiene te maken heeft moet dit niet willen, wellicht verbieden, om daarvoor drinkwater te gebruiken. Ze halen dat water maar ergens anders vandaan.

Grootverbruikers van drinkwater extra belasten daar red je het niet mee, waterschappen/maatschappijen hebben de laatste jaren al grote problemen om het water zuiver te krijgen, die kosten blijven stijgen. Grootste zorg is dat bewoners van dit land zuiver drinkwater hebben en de bedrijven en instellingen die gezuiverd water nodig hebben (b.v. ziekenhuizen).

Als b.v. een datacenter water nodig heeft om te koelen dan moeten ze een installatie laten bouwen/kopen dat b.v. water uit de zee pompt, hun installatie koelt en dat water weer milieuvriendelijk hergebruikt of terug pompt naar de zee. De kosten moeten ze maar meenemen in hun exploitatieplan. Dit zou ook moeten gelden voor andere bedrijven die water gebruiken voor niet-drinkwater-toepassingen.

[NoTechSupport]

Ik begrijp eerlijk gezegd niet zo goed dat ze zoveel drinkwater verbruiken. Ik zou verwachten dat het in een closed loop zit of als een soort warmtepomp werkt. Idealiter is de warmte een resource die datacenters kunnen verkopen aan burgers.

Zelfs als ze de warmte verspillen door het water in een leiding langs een warmtewisselaar te laten lopen, dan nog is dat water niet per se vervuild, laat het water na de warmtewisselaar opnieuw controleren en het kan weer (lichtjes verwarmd) door om gebruikt te worden voor zijn doel.

Blijft dat datacenters enorm veel energie verbruiken etc. Maar het water begrijp ik niet zo goed.

[RocketKoen]

Het is op het moment goedkoper om je opgewarmde water te lozen en vers koud drinkwater uit de kraan te halen, dan het warme water afkoelen en hergebruiken.

In het tweede geval heb je pompen nodig om het rond te pompen. Filters om het schoon te houden. En grote koeltorens om het weer af te koelen.

[NoTechSupport]

Misschien is hier een opportuniteit om bestaande en nieuwe datacenters wetgeving met betrekking tot zuinigheid water op te leggen. Of drinkwater gewoon duurder maken voor dit soort bedrijven, zodat ze dit zelf doen.

Het lijkt me dat politieke partijen hier veel oplossingen in handen hebben als ze dit prioritair maken.

[Reactie gewijzigd door NoTechSupport op 9 september 2026 13:53]

[hoosterb]

Ik kan me herinneren dat aan de Molenstraat in Enschede ooit een enorme houten koeltoren stond van de textielfabriek, dat enorm vonden we destijds... Was een ding van drie-vier verdiepingen of zo...

Maar een koeltoren zoals bij energie centrales, het water gebruiken als transport middel maar niet in de mate als nu geaccepteerd. Ik denk dat ook dat al een oplossing is. Daarvoor is geen drinkwater nodig. Gewoon schoon water elke keer hergebruiken.
Probleem bij de wortel aanpakken is wellicht zinvoller, data gebruik een beetje normaliseren zal uiteindelijk de oplossing zijn, we kunnen niet doorgaan met steeds méér en nog meer... Water en energie kunnen we wel zinvoller gebruiken!

[s0ulmaster]

Omdat deze systemen geen closed loop zijn. Ze maken gebruik van verdamping. Dit doen ze omdat er in water koken veeel meer energie gestopt kan worden dan water naar bijv 80C verwarmen.

Dan is verdampen en vest nieuw water voor een datacwnter natuurlijk het meest efficient, water is immers goedkoop

[jurgen1976]

De reden is vrij eenvoudig namelijk kosten. Drinkwater is goedkoop, schoon, en relatief koel.

DC's worden veelal gekoeld door water re vernevelen in een verdamper/radiator, blaas er lucht doorheen en je hebt gekoelde lucht. Het opgewarmde en vernevelde water spuit je vervolgens de lucht in en klaar.

Dit zou ook prima kunnen met grond/rivier water, echter is dit zeker in de zomer warmer dan drinkwater maar vooral niet schoon en moet dus eerst gereinigd worden anders krijg je algen in je systemen, drinkwater is al schoon en goedkoper dan ter plaatse reinigen en daarnaast in de zomer te warm dus dan heb je een alternatief nodig.

closed loop, ja waarom niet dat kan prima. Wederom duurder, opgewarmd water moet weer gekoeld woreen in gigantische koeltorens en ook daar geldt weer in de zomer zal dit lastig worden. Water koelen met buitenlucht gaat slecht als het buiten 30 graden is.

Maar goed DC's kunnen zeker heel zuinig zijn met water en heel veel zeker nieuwe zijn dat ook. Het equinix voorbeeld in Amsterdam is overigens een voorbeeld van hoe het niet moet zij hebben inderdaad gekozen voor max water verbruik omdat ze daarmee de ruimte maximaal kunnen benutten.

Dus daar mogen we best wat strenger op worden, maar afgezien daarvan vind ik de hele anti DC heksenjacht in de media veelal niet gehinderd door enige kennis van het gemiddelde nieuwsmedium niet veel meer dan klik koppen die lekker scoren bij het volk.

Als je naar het totale aandeel waterverbruik van DC's in Nederland kijkt dan ligt dat nu rond 0.1% van totaal. Redelijke non discussie dus.

[Jeffoz]

Ja alleen wat je wel hebt is dat het piek verbruik in de zomer ligt en ook veel DC's bij elkaar dus er zit wel druk op bepaalde lokale waterschappen waar dat is andere regio's weer minder is. Dat is ook zo bij de glastuinbouw. Die vangen regenwater op, maar in de zomer is dat er minder tot niet, dus schakelen ze over op drinkwater. Het is net als bij stroom. Op z'n totaal valt het vaak mee, maar op de piek momenten staat er meer druk op.

Verder overal mee eens. Als je eens zou opzoeken welke sectoren het meeste drinkwater verbruiken komen datacenters in z'n totaliteit pas op plek 10.

[Tozz]

Het water dat ze gebruiken komt niet terug. Het gaat hier om adiabatische koeling. Ze vernevelen water over de koelradiatoren. Dat water verdampt, daardoor daalt de temperatuur en heb je dus een grotere delta T. Je 'free cooling' werkt daardoor veel beter. Maar dat water verdwijnt dus in de atmossfeer. Van een closed-loop is dus geen sprake.

Het alternatief is - zoals we vroeger deden - gewoon koelcompressoren aanslingeren. Maar ja, dat vreet weer stroom.

[bzzzt]

Dat water komt toch terug als neerslag?

[Tozz]

Ja, maar toch niet direct boven je datacenter. Dus er is geen sprake van een closed-loop waardoor je het water niet kunt 'recyclen'

[bauke1984]

Klopt, de schaal maakt hier inderdaad het verschil. Bij individuele woningen is de terugverdientijd van zo'n regenwatersysteem (pomp, filters, dubbel leidingwerk) gaat over decennia, zeker met de huidige drinkwaterprijzen.

Bij hoogbouw of VvE's met een groot dakoppervlak ligt de businesscase een stuk gunstiger. Wel loop je bij bestaande bouw vaak tegen de complexiteit aan van de dubbele leidingloop (grijs- vs. drinkwater), maar bij ingrijpende renovaties of nieuwbouw is dat dé uitgelezen kans.

Als de overheid (of de drinkwaterbedrijven) de belasting op drinkwater verder verhoogt of regenwateropvang verplicht zoals in België, wordt de terugverdientijd voor zowel VvE's als particulieren vanzelf een stuk aantrekkelijker.

Misschien moet de belasting op drinkwater worden belast in schalen waarbij meer dan modaal zwaarder wordt belast of op een manier dat het interessant wordt voor bedrijven om regenwater op te vangen.

[bzzzt]

Als de overheid (of de drinkwaterbedrijven) de belasting op drinkwater verder verhoogt of regenwateropvang verplicht zoals in België, wordt de terugverdientijd voor zowel VvE's als particulieren vanzelf een stuk aantrekkelijker.

Leuk van die terugverdientijd, maar je zadelt iedereen daarmee met zwaardere lasten op. Niet iedereen heeft het geld om dit soort dingen te realiseren (en nog minder als de waterrekening fors omhoog gaat), andere huizen zullen domweg nooit geschikt gemaakt kunnen worden terwijl mensen het wel zouden willen. En zelfs als je wil en kan moet je nog maar afwachten of ergens een installateur zit die trek heeft in de klus.

Ondertussen mag je je dus blauw betalen voor een glas water terwijl datacenters en de industrie zich suf zuipen. Als je het draagvlak voor besparing om zeep wil helpen is dat precies het beleid wat ik zou aanraden...

[bauke1984]

Ik begrijp je punt over de financiële druk op huishoudens helemaal; het is absoluut niet de bedoeling dat de gewone consument of iemand in een ongeschikte woning op hoge kosten wordt gejaagd. Het doel is voldoende drinkwater behouden voor de leefbaarheid in Nederland.

Mijn punt ging vooral om het creëren van de juiste prikkels waar het wél kan. Een paar ideeën hoe dit juist eerlijk ingericht zou kunnen worden:

Progressief tarief (schalen): Een goedkoop basistarief per persoon voor normaal huishoudelijk gebruik, maar een flink hoger tarief voor overmatig verbruik, nou zal zo’n datacenter wellicht 1000 aansluitingen kunnen nemen om dit te tackelen…

Grootverbruikers & Industrie prikkelen: Maak drinkwater voor industriële toepassingen en datacenters fors duurder of verplicht ze tot eigen opvang/zuivering. Dan wordt innovatie voor hen vanzelf rendabel.

Focus op nieuwbouw & VvE's: Verplicht of stimuleer het alleen bij nieuwbouw en grote renovaties (waar de meerkosten minimaal zijn) en bij VvE's met schaalvoordeel.

[hoosterb]

Bauke, ik snap niet dat bij een VVE of hoogbouw het beter gaat, ik woonde in Arnhem in een VVE met fraai en hoog dak, twee hoog, daar zou ik het kunnen snappen. maar als er drie, vijf of meer verdiepingen moeten profiteren van dat dak, hoe moet dat volgens jou?

[bauke1984]

Ik heb het net even nagerekend via AI met wat ik eerst voor mijzelf had berekend, maar nu voor een gemiddelde Arnhemse flat (500 m² dak, 20 appartementen) op basis van de KNMI-neerslag (~850 mm/jaar): 360.000 liter per jaar, 18.000 idealiter beschikbaar per dag, 50 liter beschikbaar per dag per appartement. Kost best wat geld en een tank die een a twee parkeerplaatsen inneemt of onder het gebouw het opgeslagen wordt. En de som is dan dat het pas na 25-30 jaar terugverdiend is… terwijl bij een rijtjeshuis je al naar de 40-50 jaar gaat.

Wat levert het op? Minder energie bij drinkwaterbedrijven, minder overtollig water lozen in zee, wat minder stikstofuitstoot.. in Nederland is geld het beste argument.

Maar zoals ik al eerder zei over onze zuiderburen daarbij is het al jaren verplicht bij nieuwbouw en ingrijpende renovaties.

[Reactie gewijzigd door bauke1984 op 10 september 2026 07:29]

[Xander2]

Het lijkt me goed om deze regels breder te trekken dan alleen datacenters. Dat past naar mijn idee ook beter bij het idee van wetten om te streven naar gelijke behandeling van een ieder en ook bedrijven. Maar misschien is dat ook wel de bedoeling.

Het lijkt me goed te realiseren dat we een klein land zijn met te veel datacenters.

Gebruiken die datacenters ongezuiverd water moeten ze zelf meer chemicaliën toevoegen wat weer in het grondwater komt. Ga je korten op waterverbruik zullen de (zeer efficiénte) koelingskosten voor energie de pan uitrijzen.

Ergo, het zit vast, in een delta land nota bene.

Bij overbevissing, landbouw etc. is er geen probleem radicale maatregelen te nemen maar hier weigert de overheid duidelijke grenzen te stellen ten behoeve van het collectief.

In plaats daarvan wordt betutteling ingezet als waarom drinkwater door het toilet? Nou simpel, dat is efficiënt, goed en simpel te zuiveren tenzij je bakken motorolie erdoorheen jaagt.

Sproeien in de tuin? Komt gewoon in het grondwater. Douchen? Tenzij je in een nucleaire reactor woont fris water in het riool wat je kunt drinken.

Het watersysteem wordt enorm overvraagd en dat ligt aan de grootverbruikers zoals datacentra. Het probleem met waterzuivering is een symptoom, niet de oorzaak. Zowel drinkwater als alle andere water komt vanuit de grond.

[beerse]

Misschien is het een idee om een duidelijk onderscheid te maken tussen water gebruik en water verbruik.

Bij water gebruik voor koeling zou ik zeggen dat er 1 keer een hoeveelheid water in gaat en daarmee wordt de komende tijd (reken: jaren) gekoeld. Er kan af en toe wat worden aangevuld maar dat is geen groot verbruik van water. Het is de closed-loop wat ik elders lees. Het is zoals het verwarmingssysteem in huis dat de kachel koelt door de warmte in het huis te verdelen.

Bij water verbruik voor koeling is het in de regel zo dat het water wordt verdampt. Dat is op zich wel te verdedigen. Maar daarmee wordt dat water wel een uitstoot in de vorm van zwaar bevochtigde lucht.

Misschien moet voor dergelijke organisaties ook gekeken worden naar wat voor uitstoot ze hebben. Bevochtigde lucht, opgewarmde lucht en opgewarmd water kan zeker wel gezien worden als vervuiling.

Laat deze organisaties maar een energie-plan inleveren: De hoeveelheid energie die er in gaat moet er ergens ook weer uit komen. Dat kan in een product. Dat kan eventueel in een productie proces maar het kan ook heel goed worden verhandeld. Zeker daar waar meerdere rekencentra bij elkaar staan kan heel goed die warmte worden opgevangen, getransporteerd en worden verkocht.

[WillySis]

De berichtgeving is wel wat suggestief.

Een watergebruik van 1% van hele Amsterdamse bevolking (excl. industrie) is op het totaal niet echt buitensporig veel voor een grootverbruiker. Ik kan me daarom voorstellen dat dit industrieel gebruik een paar jaar geleden geen probleem vormde. Natuurlijk heb je gelijk dat het veel (drink)water is en dat we daar zuinig op moeten zijn en dat grootverbruikers best wat meer voor hun water en de belasting mogen betalen.

Dit is wel water wat weer schoon (maar wat warmer) naar buiten gaat. Niet schoon genoeg om direct weer als drinkwater te gebruiken, maar het zou terug kunnen naar het waterbedrijf om met een beperkte filtratie weer opnieuw als drinkwater te dienen.

[Ethirty]

Hier spelen ondertussen nationale belangen als water- en energievoorzieningen die het hele land op slot zetten voor een marginale (lokale) inbreng in de Nederlandse economie. Alle vergunningen van nog niet in aanbouw zijnde datacenters intrekken en tegen veel strenger beleid herzien.

En dan wel regels maken met input van commerciële consultants die proberen de geitenpaadjes gelijk te ontdekken, want kennelijk maken ambtenaren de regels zo wazig dat de grote jongens daar lachend gebruik van maken.

[Fox3214]

Wellicht een idee om datacenters met woning te combineren. Daarbij zou je bijvoorbeeld gedeelde water situaties en zonnepaneel situaties kunneWellicht is het ook een idee om datacenters veel meer te combineren met woningbouw en andere functies, in plaats van ze als volledig losstaande gebouwen te behandelen.

Een datacenter produceert bijvoorbeeld continu warmte. Die restwarmte zou via een lokaal warmtenet of WKO gebruikt kunnen worden voor het verwarmen van woningen, scholen, kantoren of zwembaden in de directe omgeving. In de zomer kan zo'n systeem juist weer helpen bij het uitwisselen van koude en warmte.

Hetzelfde kun je doen met water. Denk aan gezamenlijke opvang van regenwater, waterbuffers en het gebruik van grijs- of industriewater voor koeling, zodat hiervoor zo min mogelijk kostbaar drinkwater nodig is.

Ook qua energie kun je functies combineren. Daken en gevels van datacenters kunnen worden voorzien van zonnepanelen en energie-infrastructuur kan waar mogelijk gezamenlijk worden ontworpen met omliggende woonwijken.

Dan zou ik bij nieuwe datacenters niet alleen eisen stellen aan hoeveel stroom, water en ruimte ze gebruiken, maar ook aan wat ze teruggeven aan hun omgeving. Bijvoorbeeld:

• verplichte benutting van restwarmte wanneer er woningen of andere afnemers in de buurt zijn;
• zo min mogelijk drinkwater gebruiken voor koeling;
• regenwater en ander niet-drinkbaar water hergebruiken;
• zonnepanelen op geschikte daken en gevels;
• datacenter, woningen en voorzieningen als één energie- en warmteconcept ontwerpen.

We hebben in Nederland weinig ruimte. Dan lijkt het mij logischer om dit soort grote infrastructuur onderdeel te maken van gebiedsontwikkeling, in plaats van alleen maar een groot gebouw neer te zetten dat stroom en water verbruikt.n hanteren. Denk daarbij voorbeeld aan warmte of koeling

[RonJ]

Dat verwarmen met restwarmte werkt in de praktijk alleen als de huizen heel dichtbij zitten en de temperatuur voordat het een warmtenet ingaat eerst verhoogt wordt met een warmtepomp. Anders wordt het al snel onhaalbaar onrendabel. In de zomer heb je daar helemaal niks aan, want dan wil je zowel de woningen als het DC koelen. Het kan wel, maar het aantal succesvolle projecten tov de mislukkingen is niet heel hoog.

Regenwater opvangen is kansloos gezien de verhouding gebouw footprint vs (piek)waterverbruik. Maar verder ben ik wel helemaal voor verplichting gebruik grijs- of zelfgezuiverd water. Of gewoon helemaal geen waterkoeling meer toestaan, maar dan heb je als nadeel dat hoogbouw onmogelijk wordt en gaat het ruimtebeslag weer enorm toenemen.

Idem voor zonnepanelen, vrije m2's op het dak van een DC zijn sowieso al schaars en bij hoogbouw niet bestaand. Al gebruik je het hele dak van een klassieke datadoos, gevel, etc. dan heb je misschien een leuke PR-campagne, maar het slaat qua opwek geen deuk in een pakje boter natuurlijk.

Niks mis met je ideeën, maar enig gevoel voor getalsmatige verhoudingen en haalbaarheid zou de discussie wel ten goede komen.

[Fox3214]

Ik heb het ff opgezocht, maar dit soort oplossingen bestaan dus al. Bijvoorbeeld in Eindhoven en Heerlen worden datacenters gekoppeld aan warmte-/koudenetten en WKO. Het datacenter kan warmte leveren én koude afnemen, terwijl warmte en koude worden opgeslagen of tussen gebouwen worden uitgewisseld.

Dus inderdaad niet simpelweg "restwarmte → woning", maar juist datacenter + woningen/bedrijven + WKO + warmtepompen als één energiesysteem ontwerpen. Dat was eigenlijk meer wat ik bedoelde.

[Thystan]

Hoogbouw kan ook, via de ramen: https://tw.nl/chinese-doorbraak-maakt-zonne-energie-via-ramen-echt-mogelijk-doorzichtige-coating-wekt-actief-stroom-op/

[LootersV]

Waarom bouwen ze die dingen zo graag hier? Ik kan me moeilijk voorstellen dat het alleen corruptie is. Maak gewoon een wet dat ze waterzuiveringsinstallaties moeten bouwen en daarna, mogen ze hun datacenter bouwen. Probleem opgelost

[Wouterie]

Dat klopt wel ongeveer. Ze kunnen natuurlijk best in de Spaanse binnenlanden gaan zitten... Maar blijkbaar is drinkwater hier zo goedkoop dat je prima je datacenter daarmee kan koelen.

[DropjesLover]

In de Spaanse binnenlanden heb je fors meer vermogen nodig om het weg te koelen omdat de omgevingstemperatuur al hoger is, en ook je zonnepanelen brengen een groot deel van het jaar minder op vanwege de hitte.

Maar, een systeem van een zonnecollector van spiegels -> gesmolten zout -> stoomturbine -> stroom kan zeker wel. Evenals er een (meertraps) warmtepomp tussen zetten die het koelwater terugwint en met de warmte van je processoren toevoegt aan je stoom-water-stroom. Maar dat kost natuurlijk gewoon geld en onderhoud.
Nederlands kraanwater is €2 / m3, waarmee je 230MJ warmte af kan voeren (uitgaande van dT van 70 - 15°C), en gewoon een kraan open zetten.

[Wouterie]

Ja, het is dus veel te goedkoop hier. De netbeheerder, de drinkwaterbedrijven... ze moeten allemaal maar leveren. Dat hebben we mooi bedacht!

[DropjesLover]

Aan de andere kant, het probleem is dat drinkwater en stroom redelijk universeel zijn.
Als we dat voor datacenters 10x zo duur maken, dan wordt het voor burgers ook 10x zo duur.

[Wouterie]

Nee hoor, je kunt gewoon rekenen met commerciële en particuliere tarieven. Daarbij is er groen, grijs en blauw water. Als boer moet je daar scherp op letten en hier gebruiken ze drinkwater. Toe maar. En dat mag gewoon.

[GS3315]

Nee hoor, je kunt gewoon rekenen met commerciële en particuliere tarieven.

Het bedrijfsleven heeft één mooie troef in handen, het kan en mag n.l. gewoon de prijs doorrekenen naar de consument. Daarnaast hanteren afnemers die een verhoging krijgen vaak ook nog eens een extra percentage (marge). A rekent 100% verhoging, B rekent 110% etc. etc. (voorbeeld).

Aan het eind van de rit betalen jij en ik het dus echt wel.

[jongetje]

Dat is toch prima, dan is het wel transparant.

Nu betalen alle burgers voor het goedkope water voor die datacenters, die echt niet alleen Nederlandse klanten hebben. Dan heb ik liever dat die buitenlandse gebruikers ook betalen voor het gebruik van "ons" schone water dat het datacenter gebruikt.

[kujinshi]

Internet belandt richting de wereld. Daar de datacenters hier zelfs Afrika bedienen. Dan wordt de rekening goed verspreid.

[Wouterie]

En dat is helemaal prima, want dat is marktwerking. Ze gaan dan vanzelf in een goedkoper land zitten of prijzen zichzelf uit de markt.

Daarbij zijn er bar weinig datacenters die zaken doen met consumenten.

[indigo79]

Je zou natuurlijk kunnen zorgen dat het voor een normaal gezinsverbruik gecompenseerd wordt door aanpassing van de belastingschalen en/of vervangingsinkomens. In België hebben we een basistarief voor wat als een normaal gezinsverbruik beschouwd wordt en een luxetarief voor het volume dat erboven gaat. Er zijn genoeg oplossingen te bedenken om gezinnen te ontzien.

De rest van de industrie die ook water verbruikt niet te veel mee op kosten jagen, is een ander verhaal...

[DropjesLover]

Dat klinkt als bedrijven zwaarder belasten en subsidies voor de burger. Beide gaat de VVD echt niet doen.

[Caelorum]

Dat hoeft helemaal niet. De heffingsplafond voor grootverbruikers vervalt bijv in 2027, waardoor ze straks al veel meer belasting moeten gaan gebruiken -> https://ondernemersplein....g-over-al-het-drinkwater/ Nu was eigenlijk alles boven de 50.000m3 vrijgesteld van belasting.
De basisprijs verhoogd waarschijnlijk ook de komende jaren met 5% per jaar om alle gestegen kosten van gefaald klimaat- en milieubeleid bij te benen. Blijkt dat al het PFAS, medicijnen, landbouwgif en andere troep eruit halen nu we steeds meer oppervlaktewater ook moeten gebruiken een enorm kostenpost is die maar blijft stijgen.

[kujinshi]

Ze bouwen ze hier omdat in Nederland goede knooppunten met de backbones van het internet zitten. In de uithoeken van Europa zijn slechtere kabels voor echt veel data.

Ik dacht dat de aansluiting New York - Londen - Amsterdam een erg grote is.

[Thystan]

Ook heeft ons land vakkundig en opgeleid personeel en een gunstig belastingklimaat.

[unf0rg0tt3n]

Waarom dan niet gewoon afvalwater gebruiken? Daar hoeft toch geen drinkwater voor gebruikt te worden. We spoelen liters water door de put en dat water wordt zo de zee in gedumpt nadat het is gereinigd. Waarom na de reiniging niet laten gebruiken door datacentra

[heerhaan]

Zouden ze dan niet veel beter in echt koude landen kunnen bouwen zoals in Scandinavië of in het noorden van Canada? Nederland is natuurlijk zeker koeler dan Spanje maar een echt koud land is het natuurlijk niet.

[DropjesLover]

In Noorwegen direct aan een hydro-power dam, absoluut.
Ook meer dan voldoende schoon genoeg water beschikbaar om te koelen.
Maar ook flinke afstand, en afstand = ping, ook op fiber.

[Dooxed]

Goede internet en energieinfrastructuur, en bewerkbare politici

[Wouterie]

En natuurlijk spotgoedkoop drinkwater.

[Trexpaxs]

je wilt je datacenter goed dicht op het internet knooppunt van Amsterdam hebben om zo je europese klanten een goeie ping te geven, ook iets met financiele snelheid en de beurs maar daar weet ik niet het fijne van

[Llopigat]

Om dicht bij de klanten te zitten en ook voor de grotere klanten een verkoopargument te hebben "Jullie data wordt in eigen land opgeslagen!". Dat de VS overheid zichzelf de toegang geeft tot alle data via de CLOUD act wordt dan weer even verzwegen.

[ErikT738]

Goede digitale infrastructuur, geologisch stabiel, en ver weg van alle oorlogen en vergelijkbare ellende.

[teek2]

Oud maar nog steeds relevant: YouTube: Nederland als harde schijf | Zondag met Lubach (S12), hier (t=96sec)) zegt hij specifiek waarom Nederland aantrekkelijk is. Sommige dingen, zoals beloftes om CO2 neutraal te zijn na 10 jaar... Zijn minder goed aan het lukken.

[Reactie gewijzigd door teek2 op 9 september 2026 12:41]

[R_Zwart]

Veel gebruikers in de regio. Technisch heeft het niet zoveel zin om ze ver van gebruikers neer te zetten. En als ze dat doen wordt er vervolgens op deze site geklaagd dat de latency zo hoog is.

[Reactie gewijzigd door R_Zwart op 9 september 2026 12:44]

[HollowGamer]

Wij zijn hier in een vlak gebied, waarbij alles over het algemeen goed geregeld is. Er is een reden waarom wij zo favoriet waren in de geschiedenis, dat komt mede door onze manier van werken en netheid.

Als je een datacenter ergens neerzet zonder echt groot gevaar op aardbevingen, politieke onrust (dat hebben wij wel, maar echt stukken minder dan andere landen) en ook nog bouw/techkennis (niet dat je die aanneemt, maar het staat goed), dan snap ik wel dat je het hier wilt bouwen.

[Thystan]

Ze bouwen ze graag hier in verband met meerdere aspecten die heel belangrijk zijn als je kijkt naar het risico van een investering.

Per hoofd van de bevolking vind je de meeste internet gebruikers bij Scandinavische landen (Nederland, Denemarken, Noorwegen). Daarbij zijn er Europese landen met heel veel inwoners vlakbij: UK, Frankrijk, Duitsland. Financieel dienstverlenende landen zoals Luxemburg en Ierland willen uiteraard snelheid en de laagste latency met de transacties. Dat maakt Nederland vrij centraal.

Nederland investeert al heel lang in de netwerkinfrastructuur die daardoor het opzetten betrouwbaar en snel kunnen doen. Ook is de infrastructuur ontzettend snel en betrouwbaar. Ook het afluisterklimaat worden de veiligheidsdiensten van omringende landen blij van, waardoor die niet zelf hun wet hoeven aan te passen, maar gewoon afluisteren via onze wetgeving.

Daarbij staan we nog steeds bekend als een land met een goedkoop belastingklimaat, die voor de grote reuzen die hier toch al zitten een no-brainer is omdat ze het al hebben ingericht.

Ook het aantrekken van vakkundig personeel is vaak een bespreekbaar onderdeel wanneer je iets technisch wilt opzetten.

[R_Zwart]

Ik neem aan dat je daar bewijzen voor hebt. Wil je die met ons delen?

[kujinshi]

Het is meer dat de macht van MS vooral bijvoorbeeld de gemeente Hollands Kroon overdonderd heeft. Een kleine gemeente met dorpen die de regels goed heeft tegen een gigant van wereldformaat. Nee, daar geef je aan toe. Het leger aan juristen en specialisten dat MS heeft is indrukwekkend. De lokale ambtenaar en wethouder kan daar niet tegenop.

Edit: En zelfs een provincie Noord-Holland heeft de kennis en kunde niet in huis om dit in goede banen te leiden.

[Reactie gewijzigd door kujinshi op 9 september 2026 12:58]

[samida]

Weer mooi voorbeeld waarin Nederlands beleid ervoor zorgt dat je als nieuw bedrijf geen kans meer hebt. Amerikaanse miljardairs die bakken met geld neergooien hebben de ruimte gekregen.

[Llopigat]

Als dat geld nou ook nog eens aan de maatschappij ten goede zou komen dan krijgen we er nog iets voor terug, maar dat lijkt ook niet het geval te zijn.

[Wouterie]

Valt wel mee toch? Als ze netjes betalen voor de energie, het water en overige zaken, dan is er niets aan de hand. Zij kunnen er natuurlijk ook niets aan doen dat drinkwater zo verschrikkelijk goedkoop is dat je het prima kan gebruiken als koeling.

Als er dan meer afname is, dan vloeit (haha) er vanzelf meer geld naar de drinkwaterbedrijven en het waterschap om weer te investeren in toekomstbestendigheid.

[Llopigat]

Ik bedoel die miljarden waar over gesproken wordt.

En nee, ik zie het niet als iets wat gewenst is. We hebben al veel te weinig leefruimte in nederland. Alles zit op slot, mensen kunnen geen woning meer krijgen, stroom en water zijn beperkt enz.

Dit soort blokkendozen voegen niks toe aan de kenniseconomie want er is alleen wat security on site en wat remote hands, de rest wordt goedkoop aangestuurd vanuit India. Alle winst gaat regelrecht naar Amerika. Het is zonde van onze kostbare ruimte en beperkte bronnen.

Zij kunnen er natuurlijk ook niets aan doen dat drinkwater zo verschrikkelijk goedkoop is dat je het prima kan gebruiken als koeling.

Ja ethisch ondernemen is er niet bij met Amerikanen.

[Wouterie]

Draai het eens om: Wij bieden ruimte, (drink)water en een dikke stroomaansluiting aan. Maar zodra bedrijven daar gebruik van willen maken zijn zij de boosdoeners. Is dat niet een beetje raar?

Wij hebben onze zaakjes niet op orde, maar 'vergeten' dat even te vertellen wanneer de vergunningaanvraag op tafel komt.

[Llopigat]

We bieden het aan maar willen er ook wat voor terug. Een datacenter levert niks op voor ons. Die Amerikanen willen alleen maar nemen nemen nemen. Het wordt alleen maar tegen ons gebruikt door reclame en spionage/tracking van burgers.

En ja zij zijn de boosdoeners, ze willen de EU zelfs militair aanvallen. We moeten zelf ook meer kijken naar: Wat levert dit ons eigenlijk op?

[Wouterie]

Waarom zou je wat aanbieden aan een partij die niets zou opleveren? In je aanbieding zal al een maatschappelijk of economisch belang meegenomen moeten zijn. Alleen een dwaas zou een lege schuur zonder enige voorwaarde op de markt zetten.

[Jeffoz]

Jij werkt duidelijk niet in de sector en doet alleen maar aannames dat het allemaal niks oplevert en al het geld naar de VS gaat. Dat is echt totale onzin. Dus als je er weinig vanaf weet zou ik ook niet zo stellig zijn in je aannames.

[Llopigat]

Ik werk wel in de IT en ik heb heel veel in datacentra rondgelopen. Momenteel niet zoveel meer omdat we vooral nog cloud doen. Ben ik ook wel blij mee want een datacenter is niet bepaald een fijne omgeving om in rond te lopen. Steriel, enorme verschillen tussen warm en koud enz. Ik vind alles naar de cloud wel een slechte ontwikkeling trouwens. Daar niet van. Helaas hebben we nogal visieloze bedrijfstop. Maar ik ben wel blij dat ik er zelf niet meer rond hoef te lopen

Maar met name de datacentra van de grote cloud partijen leveren echt weinig op qua werkgelegenheid. De datacentra die ook open zijn voor derde partijen wat meer omdat bijvoorbeeld hosters daar een cage kunnen huren, maar de meesten die nu worden aangevraagd zijn voor de grote partijen. Komt ook doordat de hosting markt geen explosie ondergaat maar de AI markt wel.

Die zijn ook degenen die de echt megagrote aanvragen (vandaar ook de term hyperscaler). En ook diegenen waarbij de winst richting de VS gaat. Een datacenter levert ons land per vierkante meter gewoon een stuk minder op dan vele andere bedrijvigheid, en zeker voor de werkgelegenheid.

Juist ook omdat we nu steeds minder richting VS cloud gaan doen omdat dat geopolitiek niet meer kan, is het belangrijk hier niet teveel weg te geven.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 9 september 2026 15:46]

[Jeffoz]

Die nuance had je dan wel even moeten benoemen, want een Hyperscaler is echt iets heel anders dan al die Colocatie datacenters die we ook hebben. Met betrekking tot Hyperscalers ben ik het dan wel met je eens.

[Dijego]

Op een gegeven moment wordt 'gebruik' misbruik en daar horen wetten ons tegen te beschermen, maar het blijft een kat en muis verhaal helaas.

Pas als mensen ineens bedenken om drinkwater op een krankzinnige manier toe te passen kom je er ineens achter dat er mensen zijn die niet intrinsiek begrijpen dat die goederen zoals drinkwater en stroom schaars zijn of bereid zijn alles in hun eigen belang uit te leggen en hun maatschappelijke verantwoordelijk afschuiven op "het mag van de wet".

En met name drinkwater is nogal cruciaal, hoe leuk het ook klinkt misschien voor sommigen, ik wil niet leven in de tijd waarin bier wordt gedronken in plaats van water omdat het water te vervuild is of dat er simpelweg een tekort is.

[Wouterie]

Helemaal mee eens. Maar laten het nou net de provincies zijn die regelmatig diezelfde drinkwatervoorzieningen onder druk zetten. Bijvoorbeeld PFAS: https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2592793-ernstige-zorgen-over-pfas-lozingen-limburgs-afvalbedrijf-maar-toch-vergunning

Ik kan me regelmatig niet aan de indruk onttrekken dat die mensen onder een steen leven. Als je alleen al kijkt naar de zorgen rondom droogte dan wordt daar al sinds 2022 aandacht voor gevraagd. Ik ben niet zo onder de indruk van de provincies.

[Tri Force]

Beter laat dan nooit maar waarom niet met terugwerkende kracht ? Equinix heeft wel volgens de regels van toen een vergunning aangevraagd maar ook misbruik van de situatie gemaakt en informatie achter gehouden dus is er geen sprake van gebrek ?

De instanties hadden om het water verbruik moeten vragen inderdaad en dat is dus niet gebeurd maar goed ik neem aan dat NL het uiteindelijk bepaald als het er om gaat en dat buitenlandse bedrijven graag een goede samenwerking willen en dus ook in goed vertrouwen mee werken.

[Klaas6544]

Iets genaamd het rechtszekerheidsbeginsel (en wellicht vertrouwensbeginsel maar ben geen expert), zulke wetten met terugwerkende kracht uitvoeren, zou betekenen dat er significant gesloopt moet worden (als bijv. de bouw al is gestart na de 6 weken waar men bezwaar kan maken). Hoe kunnen andere die een vergunning krijgen, dan erop vertrouwen dat de overheid na x jaar niet zegt "oh toch niet, sloop maar alles waar je energie en tijd in hebt gestoken."? Dan bouwt uiteindelijk niemand iets meer omdat ze bang zijn dat de overheid toch van gedachtes veranderd.

[Reactie gewijzigd door Klaas6544 op 9 september 2026 13:05]

[Tri Force]

Het is nog in het begin van de vergunning fase nieuws: Equinix gaat datacenter bouwen dat 1,1 miljard liter drinkwater gaat ... Equinix is ook de belofte van water efficiency niet nagekomen dus ja ik had als instantie gezegd dat de vergunning op pauze wordt gezet.

Het bedrijf is niet eerlijk en open geweest over verbruik en zeggen dan dat de vergunning goed gekeurd moet worden omdat volgens hun er geen andere optie is ? op die manier wordt NL één groot industrieel pretperk voor de bedrijven en kunnen de burgers met een hazmat pak buiten rondlopen.

[Klaas6544]

Ik moet bekennen dat ik de hoogte van deze specifieke vergunningaanvragen niet precies weet, maar ook voor vergunningenaanvragen geldt dat ze de regels toetsen op het moment van aanvragen. Dus als jij de vergunningaanvraag start in 2020, en in 2026 komt de overheid met duizend extra regels, dan toets de gemeente de aanvraag op de regels geldende op de tijd van de vergunningsaanvraag. Ik denk dat er een goede kans is dat dit ook hier aan de hand is. Ook dit is gebaseerd op het rechtszekerheidsbeginsel en vertrouwensbeginsel.

[Tri Force]

Geen idee maar het zou vreemd zijn dat buitenlandse bedrijven voorrang op beschikbaar water krijgen en dat NL burgers en NL bedrijven niet voldoende water kunnen krijgen en in de zomer was dat wel degelijk aan de hand dat er niet voldoende water was en dan moet dit monster van 1.1 miljard liter water per jaar nog aangesloten worden..

[multikoe]

Waarom dat onderscheid tussen "buitenlandse bedrijven" en "de NL burgers"?

Die datacenters bedienen ook de nederlandse burger, er werken ook nederlandse werknemers, ze betalen nederlandse belasting en ze proberen daar (zoals werkelijk iedereen) onderuit te komen. Ze zijn dus niet verschillend van grote internationale bedrijven die ook hier hun vestiging hebben.

En als je dan toch heel graag dat onderscheid wil maken (waarbij NL burgers altijd aan het kortste eind lijken te trekken): wat doe je met "nederlandse" bedrijven die overgenomen worden door buitenlandse investeerders?

[Tri Force]

NL burgers als eerste want een land bestaat meer uit burgers dan uit werknemers en dan NL bedrijven voor onafhankelijkheid en competitie en het overschot is voor Buitenlandse bedrijven vooral als het om iets kostbaars gaat zoals bouwgrond, water, stroom, vergunningen enz.

Geen idee hoeveel werk een buitenlands bedrijf oplevert en wat voor percentage NL werknemers zijn maar elke keer als een bedrijf zegt dat hun fabriek duizenden banen creëren dan houdt het vaak met honderden banen op en dan is mischien de helft een NL werknemer dus dan zou het beter zijn dat er een NL fabriek komt.

Misschien is het jou ontgaan maar de EU loopt al achter als het om technologie gaat en bepaalde bronnen zoals bouwgrond en water en stroom is beperkt en wordt duurder hoe hoger de vraag is dus waarom niet NL eigen belangen eerst ? om nog een kans te maken om niet afhankelijk van buitenlandse bedrijven te blijven.

Als een EU land iets in NL wilt doen geen probleem mee maar landen zoals Amerika, China, Rusland enz. die mogen het overschot hebben want hun gaan ook voor eigen belang eerst wat voor nadelig effect het op de EU heeft dat interesseert hun niets dus zoveel mogelijk NL en EU bedrijven eerst en dat bedrijven ook in europese handen zijn en geen buitenlandse invloeden.

[multikoe]

NL burgers als eerste want een land bestaat meer uit burgers dan uit werknemers en dan NL bedrijven voor onafhankelijkheid en competitie en het overschot is voor Buitenlandse bedrijven vooral als het om iets kostbaars gaat zoals bouwgrond, water, stroom, vergunningen enz.

Je hebt me niet begrepen. Maar laat ik de vraag anders stellen: Welke criteria gebruik jij om te bepalen of een bedrijf buitenlands is of nederlands?

Geen idee hoeveel werk een buitenlands bedrijf oplevert en wat voor percentage NL werknemers zijn maar elke keer als een bedrijf zegt dat hun fabriek duizenden banen creëren dan houdt het vaak met honderden banen op en dan is mischien de helft een NL werknemer dus dan zou het beter zijn dat er een NL fabriek komt.

En nederlandse bedrijven (wat dat dan ook mag zijn) houden de overheid niet voor de gek met valse beloftes? Schiphol bijvoorbeeld? Of elke willekeurige nederlandse loodgieter?

Is Schiphol ook niet buitenlands? Daar werken ongelooflijk veel allochtonen. Idem bij zo'n beetje alle akkerbouwers.

Misschien is het jou ontgaan maar de EU loopt al achter als het om technologie gaat en bepaalde bronnen zoals bouwgrond en water en stroom is beperkt en wordt duurder hoe hoger de vraag is dus waarom niet NL eigen belangen eerst ? om nog een kans te maken om niet afhankelijk van buitenlandse bedrijven te blijven.

Het is heel simpel: alle economen (dat zijn mensen die veel weten van de economie) zeggen dat de beste manier om sterk te worden, om de welvaart te verhogen, is om samen te werken, grenzen open te stellen zodat goederen en verkeer onbelemmerd verplaatst kunnen worden. En jij wil alles op slot zetten. Slim!

Als een EU land iets in NL wilt doen geen probleem mee maar landen zoals Amerika, China, Rusland enz. die mogen het overschot hebben want hun gaan ook voor eigen belang eerst wat voor nadelig effect het op de EU heeft dat interesseert hun niets dus zoveel mogelijk NL en EU bedrijven eerst en dat bedrijven ook in europese handen zijn en geen buitenlandse invloeden.

China gaat ons binnen afzienbare tijd economisch op alle fronten onder de voet lopen. Waarom? Omdat Chine erg weinig op heeft met burgers die vinden dat ze overal recht op hebben. Nederland en Europa worden lamgeslagen door burgers die overal een stem in willen hebben en vooral niet zelf iets willen doen voor de grote gemeenschap.

"Eigen volk eerst" heeft nog geen enkel land vooruit geholpen, met the VS als mooi voorbeeld. Gaat fantastisch daar. Not. China doet het fantastisch, maar zeg eens eerlijk: zou jij daar willen wonen?

[Tri Force]

Wij gaan nu van commercieel naar meer een Politiek verhaal en het woord Allochtoon vindt ik persoonlijk een vreselijk woord.. mensen van buitenlandse afkomst hebben ook recht op werk om hun omstandigheden beter te maken maar dan nog zouden NL burgers eerst moeten komen want zo hard is de realiteit.

Een NL bedrijf zal in NL gevestigd moeten zijn waar de ruime meerderheid van het bestuur NL burger is en ook in NL woont en werkt en mee werkt met NL regels en wetten en ja ook een NL bedrijf hoort zich ook aan afspraken te houden en zo niet dan kan het gevolgen hebben voor een vergunning en subsidies en mogelijk boetes.

Nee ik wil niet alles op slot en grendel zetten ik zeg dat landen zoals Amerika, China, Rusland enz. geen partnerschap zoeken en geen goede intenties heeft behalve hun eigen belang dus daar zal NL en de EU iets aan moeten doen om hun eigen burgers en eigen bedrijven te beschermen en te promoten om ten eerste minder afhankelijk van buitenlandse bedrijven te zijn en dan de concurrentie aan gaan.

China is indrukwekkend als het om groei en efficiëntie gaat maar om te zeggen dan NL en de EU geen kans maakt tegen China is propaganda net als Amerika er is geen één land oppermachtig want iedereen is gebonden aan de wereld economie en zijn afhankelijk van andere landen voor economie, grondstoffen, politiek etc. ook al zou China aan de macht komen de historie heeft al bewezen dat imperiums vanuit binnen in elkaar storten.

Misschien eens een idee om Europese technologie en economie te promoten ? er is een hele groei in EU technologie en militaire industrie en onze politiek kiest telkens meer voor de EU eerst en ik kies ook voor partnerschap maar dan wel met EU landen en met uitzonderingen zoals Canada, Mercosur, Japan, Taiwan, Zuid Korea, Vietnam, Zuid Afrika, Noord Afrika, Australië enz.

Hun zijn welkom maar dan wel als een partner maar geen buitenlandse invloeden die NL en de EU vol bouwen en plunderen voor hun eigen belang en politiek of zelfs cultuur opdringen want ik ben wel klaar met die opdringerigheid met name clowns uit de VS maar andere clowns kunnen ook opdonderen als hun denken dat NL en de EU iets accepteren moeten omdat er geen keuze is ? AUB zeg er is altijd keuze en dat is voor de EU en door de EU.

[multikoe]

Wij gaan nu van commercieel naar meer een Politiek verhaal

Omdat alles wat jij zegt door de politiek moet worden gerealiseerd.

en het woord Allochtoon vindt ik persoonlijk een vreselijk woord..

Waarom? Dat is exact wat

mensen van buitenlandse afkomst

betekent :)

hebben ook recht op werk om hun omstandigheden beter te maken maar dan nog zouden NL burgers eerst moeten komen want zo hard is de realiteit.

Ze hebben dus minder recht. Ondanks het feit dat ze hier wonen en een nederlands paspoort hebben, werken en belasting betalen?

Een NL bedrijf zal in NL gevestigd moeten zijn waar de ruime meerderheid van het bestuur NL burger is en ook in NL woont en werkt en mee werkt met NL regels en wetten en ja ook een NL bedrijf hoort zich ook aan afspraken te houden en zo niet dan kan het gevolgen hebben voor een vergunning en subsidies en mogelijk boetes.

Shell is niet meer in Nederland gevestigd. En veel nederlandse bedrijven hebben grote vestigingen in het buitenland. Shell krijgt dus geen voorrang meer als het gaat om stroom en drinkwater. Heineken realiseert het grootste deel van zijn productie in het buitenland. Maar hopen dat ze daar dan ook niet de locale bedrijven voorrang gaan verlenen.

Nee ik wil niet alles op slot en grendel zetten ik zeg dat landen zoals Amerika, China, Rusland enz. geen partnerschap zoeken en geen goede intenties heeft behalve hun eigen belang dus daar zal NL en de EU iets aan moeten doen om hun eigen burgers en eigen bedrijven te beschermen en te promoten om ten eerste minder afhankelijk van buitenlandse bedrijven te zijn en dan de concurrentie aan gaan.

Maar nog steeds is wat hij wil gelijk aan wat Trump voor Amerika wil: eigen volk eerst. Het is ook wat Hitler wilde voordat hij de tweede wereldoorlog begon. Dat laatste voorbeeld is misschien omstreden, maar de beweging toen is dezelfde als de beweging in Amerika nu.

China is indrukwekkend als het om groei en efficiëntie gaat maar om te zeggen dan NL en de EU geen kans maakt tegen China is propaganda

Propaganda? Van wie dan? Er stond een hele mooie analyse in de Volkskrant, plus een uur lange podcast over hetzelfde onderwerp. Propaganda heeft een doel, wat is het doel hier?

net als Amerika er is geen één land oppermachtig want iedereen is gebonden aan de wereld economie

Welke wereld-economie? Je bedoelt afspraken die we hebben gemaakt om de wereldhandel eerlijk en soepel te laten verlopen zodat we er allemaal van profiteren? Welke landen onttrekken zich daar op dit moment aan?

en zijn afhankelijk van andere landen voor economie, grondstoffen, politiek etc. ook al zou China aan de macht komen de historie heeft al bewezen dat imperiums vanuit binnen in elkaar storten.

Klopt, maar imperiums beginnen altijd met een "eigen volk eerst" beweging en wat stelde jij ook al weer voor?

[ErikT738]

Als je het echt aan wilt pakken moet je gewoon de kosten voor grootverbruikers omhoog doen. Laat ze maar lappen of de boel efficiënter maken. Voor Nederland is het beiden een win.

[Scriptkid]

De politiek wil ook meer kijken naar manieren om ander water dan drinkwater te gebruiken voor de koeling van de datacenters.

Vind dit wel grappig, Datacenters klagen al decennia dat ze half fabrikaat water willen om te koelen maar dat kan niet , en nu komt de politiek met goh laten we ander water nemen das beter. LOL

[Wouterie]

De WC doorspoelen met regenwater is duurder dan met drinkwater. Dus ja, de klacht van de datacenters snap ik wel. Wij hebben onze boel niet op orde, niet zij.

[moimeme]

Nee hoor, de politie moet gewoon regenwater drinken.

[DdeM]

Dat kan niet omdat veel datacentra gebouwd worden op plekken waar er geen aanvoer is. Ze kunnen uiteraard ook gewoon ergens anders de vergunning aanvragen waar dat wel mogelijk is, zoals Microsoft nu ook gewoon in de nieuwe centra in Middenmeer regenwater opvangen voor koeling, in plaats van midden in Amsterdam.

Aan de andere kant, de hoeveelheid drinkwater die datacentra gebruiken valt in het niet met de hoeveelheid drinkwater die de aardolie en farmaceutische industrie gebruiken.

[Lt.Kraken]

Gevalletje "captain hindsight" ??

Het is ondertussen een casette recorder die op repeat staat. We worden ziek van alle data centers die gebouwd worden in Nederland, waar we volgens de overheid niets tegen kunnen doen omdat ze nog volgens de oude regels en oude vergunning de bouw mogen starten.

Ondertussen omzeilen ze allerlei regels met de bijkomste van onvolledige rapportages over wat nu precies hun stroom en water verbruik is voor hun centers.

Fijn dat je dit in de toekomst meer in de hand wilt houden, maar je bent toch zeker al te laat hiervoor. Alle Nederlanders moeten bezuinigen op drinkwater bij een hitte golf, terwijl de data centers juist vele malen meer water nodig hebben om die extra hitte de das om te kunnen doen.

Verklaar alle uitgegeven vergunning ongeldig en betaal een boete als dat benodigd is, vanuit maatschappelijk belang. Geen data centers meer tenzij er volledige transparantie is ipv blackbox over verbruik. Zorg ervoor dat ze zelf groen te werk gaan en innoveren in alternatieve koel installaties, zodat de benodigde behoefte niet volledig bij de bevolking terecht komt.

Ik snap dat we voor Europa een belangrijk knooppunt zijn, maar we gaan wel erg onzorgvuldig overweg met datacenters en hun ongedocumenteerde behoeften.

[Wouterie]

Hmm... dus omdat wij onze infra niet op orde hebben zijn de datacenters de boosdoeners? Is dat niet een beetje raar? Wij bieden spotgoedkoop drinkwater aan (de datacenters willen een alternatief, maar dat is er nauwelijks), wij bieden een dikke stroomaansluiting aan (dat we dat vervolgens niet kunnen leveren is wel een beetje vreemd) kortom: alles is op papier beschikbaar, maar zodra bedrijven daar gebruik van willen maken komen de bezwaren.

Wat mij betreft zetten ze die dingen ook op het Spaanse platteland... maar kom op: hoe moeilijk is het nou om een beetje voorspelbaar te zijn in wat je kan en wil aanbieden?

[Lt.Kraken]

Het feit dat wij de infra niet in orde hebben is een ander probleem. Aan het stroomnet kunnen we werken om deze uit te breiden, het versneld aanvullen van onze drinkwater voorraad is iets dat we niet in de hand hebben en ligt volledig bij de natuur.

Het feit dat we regels hebben en limieten stellen aan drinkwater verbruik, en de datacentra die regel actief omzijlen door ze op papier op te splitsen in meerdere kleinere eenheden om onder de vergunninsgrens te blijven, is zeker een situatie waarbij een datacenter de boosdoener is.

Als ze daarbij ook tegelijkertijd niet transparant zijn over het stroom- en waterverbruik, dan kun je het de overheid ook niet kwalijk nemen dat de voorspelbaarheid ontbreekt. Het is momenteel een blackbox die de directe omgeving belast waarbij de maatschappij voor de tekorten opdraait.

[Wouterie]

Als je in Nederland de bureaucratie zo weet te draaien dat je onder de regels uitkomt, dan verdien je een lintje.

Het is simpelweg dom van Nederland dat je weg kunt komen met een onzinverhaal over je inschatting van energie- en waterverbruik. Zet dat vast in de vergunning en alles wat daarboven komt wordt tegen een 'leuk' tarief geleverd. Als ik een vergunning aanvraag voor een aanbouw moet ik verdorie aangeven welke kleur blauw het wordt, maar voor een datacenter boeit het allemaal niet?

[dmantione]

Wij hebben onze infra juist zeer goed op orde: Weinig landen kunnen met Nederland wedijveren in kwaliteit en ook prijs van drinkwater. Dat betekent niet dat er oneindig veel drinkwater is en ook niet dat er oneindig veel van gemaakt kan worden. Even een miljard liter drinkwater bestellen dat gaat helaas niet.

Ga op het Spaanse platteland maar naar water zoeken... veel plezier gewenst.

[Wouterie]

Zo is dat; het drinkwater is onbeperkt beschikbaar, hoge kwaliteit en spotgoedkoop. We hebben de infra wat dat betreft niet op orde omdat we niet kunnen sturen op verbruik. Bij schaarste is er geen enkel middel om bij te sturen, behalve mensen smeken minder te gebruiken.

Wat betreft het stroomnet... hou op. Vroeger deden we misschien mee aan de top, maar net als bij de snelwegen kunnen we allang de Belgen niet meer uitlachen om de gaten in hun wegen en onze volmaakte wegen. Zonder onderhoud en zonder investeringen gaat zelfs het beste systeem naar z'n grootje.

We zijn lui geworden in Nederland. Het was allemaal zo piekfijn in orde dat we besloten niets meer te doen.

[dmantione]

Dat ze de bouw mogen starten betekent natuurlijk niet dat ze automatisch recht hebben op oneindig veel water. Ik zou ze een waterhoeveelheid gunnen die overeenkomstig de grondoppervlakte is. Als ze dan slim denken te zijn door de hoogte in te bouwen, zullen ze ook een oplossing moeten bedenken om niet alleen zuinig met grond te zijn, maar ook zuinig met water. Hun probleem hoeven we niet het onze te maken.

[Reactie gewijzigd door dmantione op 9 september 2026 16:46]

[epoman]

Wat drijft bedrijven om datacenters te blijven bouwen in een land/regio waar de stroom- en watervoorziening onder druk staat? Zo'n ding moet een vorm van rendement leveren, wat niet gaat zonder stroom of water. Worden er naast het afgeven van de vergunningen nog andere toezeggingen gedaan of zekerheden afgegeven door een provincie of gemeente oid?

[Pasteis]

Wat drijft bedrijven om datacenters te blijven bouwen in een land/regio waar de stroom- en watervoorziening onder druk staat? Zo'n ding moet een vorm van rendement leveren, wat niet gaat zonder stroom of water. Worden er naast het afgeven van de vergunningen nog andere toezeggingen gedaan of zekerheden afgegeven door een provincie of gemeente oid?

Het is goed voor de internetverbinding. Ik ben een beetje sceptisch over hoe doordacht provincies en gemeentes hierover nagedacht hebben in het belang van het langetermijn?

[ErikT738]

Ik begrijp niet helemaal waarom er aparte regels voor datacenters nodig zijn. Als er een fabriek die fietspompen maakt gebouwd moet worden die vergelijkbare hoeveelheden drinkwater en elektriciteit nodig heeft dan is het toch ook een probleem? Waarom wordt er niet sowieso rekening gehouden met capaciteit voordat goedkeuringen worden verleend?

[Llopigat]

Omdat zo'n fabriek ook voorziet in werkgelegenheid. Het voegt meer toe aan de economie.

Zo'n datacenter staat alleen maar te draaien, er zitten een paar laag opgeleide security mensen achter de camera's en wat mensen die hier en daar een servertje uit het rek trekken maar over het algemeen zijn de gangen een grote leegte die alleen maar geld oplevert voor buitenlandse belangen.

[Polderviking]

En er zit ook nog wel een verschil tussen een DC die business to business bezig is waar dus tig bedrijven hun infra huisvesten of gewoon een blokkendoos die alleen maar van Microsoft Google Amazon o.i.d. is.

[ErikT738]

En wie denk je dat die diensten afnemen bij Microsoft en Google?

Ik ben niet pro-datacenter of iets dergelijks, maar ik begrijp gewoon letterlijk niet waarom er aparte regels nodig zouden zijn. Als een bedrijf een X hoeveelheid van een grondstof nodig heeft om zijn ding te doen en we hebben die hoeveelheid niet of nauwelijks beschikbaar dan moet het gewoon ophouden, ongeacht of je in data, fietspompen of lavalampen handelt.

[ErikT738]

Dat is ook nogal een aanname, en werkgelegenheid doet absoluut niets om een stroom- of watertekort op te lossen. Ga er voor de grap even van uit dat de fietspompenfabriek volledig geautomatiseerd is.