Datacenter Microsoft verbruikt 1 procent van alle Nederlandse stroom - update

Een datacenter van Microsoft in Middenmeer verbruikte in 2025 ongeveer 1 procent van alle stroom in Nederland, zo blijkt uit cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De gebouwen verbruikten 1,17TWh, terwijl het totale energiegebruik van Nederland 116TWh bedroeg.

Een ander datacenter van Microsoft verbruikt ongeveer 177,89GWh, zo blijkt uit de cijfers die de RVO publiceerde en waar NRC nu over schrijft. Bijna alle gebruikte energie, ongeveer 99,9 procent, komt uit hernieuwbare bronnen.

NRC schrijft dat Microsoft de eerste grote Amerikaanse partij is die openheid geeft over het stroomverbruik van zijn Nederlandse datacenters. Een woordvoerder laat aan de krant weten dat het bedrijf transparantie nastreeft: "De norm was: we houden alles geheim. Dat hebben wij nu doorbroken."

Volgens de Europese Energierichtlijn moeten bedrijven registreren hoeveel energie hun datacenters gebruiken. In Nederland moeten ze dat doen bij de RVO. Onder meer Google geeft geen duidelijkheid over het verbruik van zijn datacenters, omdat dat bedrijfsvertrouwelijke informatie zou zijn. In zo'n geval moeten bedrijven het gebruik wel melden, maar is dat niet te herleiden tot een specifiek bedrijf.

Naar verwachting groeit het verbruik van datacenters de komende jaren fors. De provincie Noord-Holland verwacht dat er in 2035 92 datacenters zijn, 37 procent meer dan nu. Ook Microsoft maakte eerder bekend in Hollands Kroon te willen uitbreiden.

Google opende op zijn beurt in november een nieuw datacenter in Winschoten. Volgens NRC heeft de zoekgigant ook uitbreidingsplannen voor locaties in Eemshaven en Middenmeer. TenneT verwacht dat datacenters in 2030 10 tot 15 procent van de Nederlandse stroom verbruiken, zo zei de netbeheerder eerder tegen de NOS.

Update, 15.20 uur – In het artikel stond aanvankelijk dat het kleinere Nederlandse datacenter van Microsoft 177,89MWh gebruikt. Dat moet 177,89GWh zijn. Dit is aangepast.

Het datacenter van Microsoft in Middenmeer

Reacties (521)

[beerse]

Los van waar deze energie vandaan komt: Waar gaat deze energie naar toe?

De energie wordt niet in de productie van een fysiek product gestoken, de energie wordt niet omgezet in een bepaalde massa (volgens Einsteins E=MC^2).

Mijn vermoedden is dat deze energie vooral is weg-gekoeld: Dat wil zeggen dat de energie dus de natuur in is gepompt: De lucht rond de gebouwen is opgewarmd. Het grondwater is opgewarmd, het oppervlaktewater is opgewarmd. Of een andere natuurkundige truuk: er is veel water verdampt dus de luchtvochtigheid is toegenomen.

Of is deze overbodige warmte op 1 of andere manier verkocht aan andere industrie of aan de omliggende gemeentes?

[Reactie gewijzigd door beerse op 14 juli 2026 09:18]

[Tripledad65]

Simpel. Je hebt helemaal gelijk. Dit wordt allemaal omgezet in warmte. Dat geldt voor het overigens voor het overgrote deel van de energie die we als mensen gebruiken. Tegelijkertijd is de warmte die we als mensheid, door het gebruik van energie, in de omgeving brengen, maar 0,01% van de warmte die de zon inbrengt. Dat op zich is dus niet het probleem.

Technisch gezien kan de restwarmte van een datacenter prima gebruikt worden voor verwarming van gebouwen. Dat is ook vaak zinvol, en je ziet steeds meer projecten van gemeenten om te kijken of restwarmte van industrie hergebruikt kan worden.

Of dat in dit geval al gebeurt, weet ik niet of het zinvol is hangt van de specifieke situatie, en benodigde investering af.

[beeldbuijs]

Dat hergebruik blijkt lastiger dan gedacht, juist omdat het temperatuurverschil minder groot is als in het verleden, toen de industrie nauwelijks moeite deed zuinig te zijn met energie omdat het toch betrekkelijk goedkoop was.

Follow The Money heeft al eens eerder specifiek over restwarmte van datacenters in Nederland van onder andere Microsoft een onderzoek gedaan.

[japie06]

Restwarmte van een datacenter is maar 35 graden C. Dat is te laag om rendabel gebruikt te worden als warmtebron. En deze datacenters staan (gelukkig) ook niet om de hoek bij woonwijken.

[0rbit]

35 graden is meer dan warm genoeg als bron voor een warmtepomp (de mijne werkt tot -28 graden). Een warmtepomp kan met 1kW elektrische energie vrij moeiteloos 4kW aan warmte uit zo'n bron trekken; en dan heb je het over een graad of 60, meer dan warm genoeg om er mee te douchen. Daarnaast is 35 graden ook meer dan warm genoeg voor direct gebruik in vloerverwarming. Daar is de standaard ook al jaren 20-25 graden.

Je hebt tegenwoordig zelfs warmtepompen die meerdere niveaus hebben. Die zijn technisch iets moeilijker, maar je kunt met 35 graden beginnen en veel hoger uitkomen om bijvoorbeeld oplossingen in te dikken (denk aan voedselverwerkende industrie). Daarnaast kun je deze warmte dan in zichzelf ook weer hergebruiken, zolang ze maar ietwat geconcentreerd tot je beschikking staat.

[japie06]

Klopt wat je zegt. Maar je moet die warmte ook nog naar de huizen krijgen. Die huizen moeten dan ook al voorbereidt zijn op lage temperatuur verwarming. Einde van streep is het waarschijnlijk goedkoper om dan te isoleren en een warmtepomp te plaatsen. Dan bespaar je de kosten van een warmtenet.

[siggy]

Voor de industrie is het zinloos, maar voor gebouwen is dat best een prima temperatuur. Het probleem is dat die warmte misschien 6 maanden van het jaar benut kan worden. De potentiele grootverbruikers (industrie) hebben niks aan 35 graden en 6 maanden van het jaar kun je er niks mee.

Laten we het gewoon noemen wat het dan in feite is: afval dat gedumpt mag worden.

[Kliko]

In Middenmeer gaat warmte van datacenters richting de kassen die eromheen staan. Ik ben ooit op bezoek geweest bij Combivliet en daar werd dit verteld.

Hoeveel energie dit scheelt bij de kassen en hoe efficient deze overdracht is weet ik niet. Maar ze staan met een reden zo dicht bij elkaar.

Hier staat een datacenter:
https://maps.app.goo.gl/XgVTb6SQNVX8Zp1a9

En ten zuiden daarvan nog een iets grotere (zo lijkt het vanaf maps). En daarnaast staat een hele bult kassen.

[R1]

ooit een rondleiding daar gehad jaaaaren geleden en het ligt naast gigantische kassen; helaas was toen het verhaal dat het wel de bedoeling was de warmte in te zetten voor de kassen maar dat het niet haalbaar/rendabel bleek.

[siggy]

En dat is een beetje het probleem in Nederland. Grote bedrijven krijgen vergunning voor het lozen van bedrijfsafval. PFAS, mest, staalslakken, etc.. Restwarmte is ook een bedrijfsafval. Grote kans dat ze koelwater van grondwater gebruiken en dan als restafval in de natuur dumpen. Het is best eneregie-intensief als ze dat met een closed loop systeem zouden doen.

Het probleem is onze vergunningen. Ik snap dat bedrijven aantrekken en behouden belangrijk is voor de economie, maar de kosten wegen niet meer op tegen de voordelen. Investeerd microsoft in energiebronnen in Nederland? Hoeveel subsidie is bijvoorbeeld in wind en zonne-energie gestopt waar Microsoft alle groene stroom heeft opgekocht?

In feite subsidieren we Microsoft indirect op vele manieren.......En we krijgen alleen de problemen er voor terug.

[Fido]

Dus kan je zeggen dat 99,9% hernieuwbare energie is, maar die warmte moet ergens naartoe. Ook dat draagt bij aan klimaatverandering, samen met broeikasgassen die die warmte vasthouden. Gegenereerde warmte wordt m.i. te weinig meegenomen in de oorzaken van klimaatverandering.

[jeroen3]

Alleen energie gegenereerd van fossiele brandstoffen voegt energie toe.

Hernieuwbare energie voegt niets toe, dat was al energie afkomstig van de zon, en komt dus altijd terecht in de omgeving, of dat nu door een datacenter geconcentreerd werd of niet.

[beerse]

Niet helemaal. Daar waar de donkere zonnepanelen energie oppakken, zou de lichtere, groene kleur van gras veel energie direct terug kaatsten. Daar zorgen de zonnepanelen wel degelijk voor extra opwarming.

[Jacco011]

Dat zonnepanelen donkerder zijn dan gras en minder zonlicht reflecteren, klopt. Maar daaruit volgt niet automatisch dat ze netto voor extra opwarming zorgen. Gras koelt namelijk sterk af door verdamping, terwijl zonnepanelen een deel van de opgenomen zonne-energie omzetten in elektriciteit in plaats van warmte. Het effect op de lokale temperatuur hangt daardoor af van meerdere factoren.

[Reactie gewijzigd door Jacco011 op 14 juli 2026 10:50]

[beerse]

Toegegeven, het is een voorzichtige aanname. Maar de meeste electrische energie wordt uiteindelijk omgezet in warmte, al is dat niet bij het paneel zelf maar bij het 'verbruik' van de elektriciteit.

[arjankoole]

Niet helemaal. Daar waar de donkere zonnepanelen energie oppakken, zou de lichtere, groene kleur van gras veel energie direct terug kaatsten. Daar zorgen de zonnepanelen wel degelijk voor extra opwarming.

Daarom zouden witte daken ook helemaal geen slecht idee zijn.

[Honytawk]

Je bedoeld de energie van de zon die daar toch al was?
Dus vraag mij nog steeds waar die "extra" vandaan komt.
Als er geen zonnepanelen waren, was op die plaats evenveel energie.

[beerse]

Het is afhankelijk van de kleur en de helderheid hoeveel energie uit het zonlicht wordt opgevangen en vooral hoeveel energie er wordt teruggekaatst. Bij vaste stoffen zal de extra energie vooral worden omgezet in lokale warmte. Bij vloeistoffen vloeit dat al een beetje weg. Bij thermische zonnecellen wordt de warmte weggepompt om te gebruiken. Bij foto-voltaische zonnepanelen wordt de energie niet omgezet in warmte van het paneel maar in elektriciteit.

Het meest duidelijke voorbeeld is sneeuw en ijs: Dat die wit zijn zorgt er voor dat veel energie uit het zonlicht wordt teruggekaatst.

[Ynze_162]

Dat, plus wind wordt van kinetische energie deels omgezet in warmte door windmolens.

[Soulshaker]

wat is het verschil dan nog als ze op een dak met zwarte dakpannen of roofing staan ?

[simnet]

Dit is alleen waar als die energie (uit hernieuwbare bron) anders verloren was gegaan.

In dit geval had de energie van het datacenter ook voor andere doeleinden gebruikt kunnen worden, waardoor er op andere vlakken (mogelijk) minder fosiele energie gebruikt zou worden.

Het voegt dus wel degelijk dingen toe in de directe omgeving van het datacenter.

[jeroen3]

Ook als deze energie voor andere doelen was gebruikt, eindigt het nog steeds in de omgeving. Alleen dan niet geconcentreerd rondom dat datacenter.

[leuk_he]

Hernieuwbare energie is niet gratis. Om die te maken zijn ook bronnen nodig. Windmolens moeten gemaakt worden, zonnepanelen gebruiken ook grondstoffen (en liggen vreemd genoeg op voormalige akkers) , voor waterenergie moeten rivieren worden afgedamd. etc etc. En de warmte die gegeneerd wordt is weer een eigen probleem, je kunt warme rivieren niet nog warmer maken.

[Hagdos]

Deze warmte is redelijk verwaarloosbaar. Een flinke zomerzon is 1000W/m2. Nederland heeft een oppervlak van 40.000km2. Dat is dus 40TWu per uur. Daar zal 1.17TWu per jaar bij in het niet vallen.

[StefanJanssen]

Is dat ook het geval wanneer je puur naar de oppervlakte van het datacentrum kijkt? Als lokaal de sloten beginnen te koken (flink overdreven natuurlijk), denk ik niet dat dat goed is voor de natuur. Qua gemiddelde kan het nog steeds goed uitkomen omdat in andere delen van het land het water niet kookt.

[Hagdos]

Het ging over klimaatverandering, dat gaat verder dan het oppervlak van het datacentrum.

[StefanJanssen]

Als lokale ecosystemen veranderen, veranderd dat ook vrij snel het lokale klimaat.

[beerse]

Reken dat nu eens om voor het grond oppervlak van het datacentrum? Dan is de hoeveelheid energie beslist niet te verwaarlozen.

Mocht je iets groter denken: ook voor het hele industrie-gebied of misschien zelfs de polder waar ze in ligt zijn de getallen duidelijk anders.

[Hagdos]

Waarom zou je klimaatverandering beperken tot de polder van het datacentrum?

[sympa]

Als de energie uit een windturbine komt was die energie al in de atmosfeer aanwezig. Maar bij zonnepanelen zijn de panelen donkerder dan de gemiddelde natuur, en absorberen dus meer energie van de zon.

Maar je kan dan makkelijk daken wit gaan schilderen als je dat wil compenseren.

[arjankoole]

Maar je kan dan makkelijk daken wit gaan schilderen als je dat wil compenseren.

Je kan zelfs al witte dakpannen kopen. En witte dakbedekking. Het is iets wat ik serieus overweeg voor als het dak onder handen genomen gaat worden. Neem daarmee dat slimme glas waar TNO mee bezig is, dan dalen de koellasten voor de bovenste verdieping aanzienlijk, in theorie.

[Tripledad65]

De gegenereerde warmte is 0,01% van de warmte die energie toevoegt aan de aarde. Dat is niet het probleem. Het probleem zijn de broeikasgassen.

[Wouterie]

Er is wetgeving op hoeveel warmte je mag 'lozen' in de omgeving. Daarnaast is er redelijk aandacht voor, maar de gevolgen zijn vrij lokaal. Vaak is het ook niet meer dan het verplaatsen van energie. Mocht het nou uit hernieuwbare bronnen komen, dan is er niet zoveel aan de hand, maar komt het uit fossiel of kern, dan draagt het inderdaad lokaal bij aan opwarming en uiteindelijk gaat het globaal ook meetellen.

[Kliko]

In Middenmeer gaat warmte van datacenters richting de kassen die eromheen staan. Zie mijn uitgebreidere reactie hierboven.

[Slice396]

Jij zoekt "Datathermie".

Hoewel niet alle datacenters dit al doen, zijn er wel degelijk bij die hun warmte doorgeven aan nieuwbouw, sporthallen, scholen etc. Lastige is dat de meeste datacenters een temperatuur van 30 graden afgeven, dus een oudere woning kan je er niet mee verwarmen, maar in de nieuwbouw is dit goud waard.

[Riku_kauppa]

Weer een flink potje green washing, er zijn hier (woon in dit gebied) heel veel terreur turbines geplaatst, dit zou voor de boeren, en bewoners zijn van dit gebied, wat gebeurd er in de praktijk, er worden EFT's gekocht, om het er groen eruit te laten zien, maar zoals er ooit in een reclame werd gezegd, groene stroom kan je niet ruiken, en de stroom die er voor de bewoners zou komen, ja dat wordt dan ruim weggekaapt door bedrijven zoals Microsoft die een marketing technisch groen plaatje willen verkopen.

Doen alsof het je om het milieu gaat, nou denk dat aandeelhouders in allerlei opzichten een grotere vinger in de pap hebben.

[rvt1]

ik heb eens begrepen dat warmte niet wordt gegeven of afgestaan aan de kassen in die omgeven. De installatie is 'te duur'. Of dit nog steeds zo is durf ik niet te zeggen.
maar deze gegevens zijn welligt diep weggestopt in de papieren waar niemand bijkan.


welligt ergens in een klusje in a vakantiehuis in Spanje??

[GrooV]

Het klopt inderdaad dat die systemen complex zijn.

Geldt overigens ook voor andere datacenters, ik weet van bedrijven die inpandige datacenters in hun kantoor hadden welke de warmte werdt gebruikt voor het pad te verwarmen. Toen servers efficiënter werden moest er alweer snel bij gestookt worden. Nu gaan ze naar de cloud en nu draait er weer een hele verwarmingsinstallatie

[mbbs1024]

Bij mij op het werk (telecom-internet provider) was dat inderdaad zo.
Het gebouw waar ik zat had een dubbele funktie, datacenter + kantoren, en in het stookseizoen, werd het volledige gebouw verwarmd met de overbodige warmte van het datacenter.

De verschuiving van lokale telefooncentrales naar centrale datacenters was trouwens een mega besparing op de energiefaktuur, servers worden aan en uitgeschakeld, dynamisch, naargelang er meer of minder telecom capaciteit gevraagd wordt, en er wordt ook geschoven tussen verschillende diensten, als er op bepaalde momenten meer SMS of mail capaciteit nodig is en het een kalme telefonie periode is, worden op die zelfde servers, bvb meer SMS VMs gestart, en minder telefonie VMs.

[GrooV]

Er zijn banken en verzekeraars die het zelfde idee hadden en dat waren maar kleine datacenter kelders

[mbbs1024]

Ik ben geen landbouwexpert, maar ik heb al ergens gelezen dat eigenaars van serres, hun eigen energie opwekken met fossiele brandstof, en dat de CO2 en warmte die daarbij dan vrijkomt in hun serres, bijdraagt aan een betere groei van de gewassen.
Op die manier zouden ze hun op die manier zelf opgewekte stroom veel efficiënter gebruiken dan de meeste mensen of bedrijven.

[beerse]

Zelf ben ik ook geen landbouwkundige. Maar het verhaal gaat dat veel kassenbedrijven een gas-gestookte installatie hebben om de CO2 die er uit komt aan de planten te voeren.

Dat zijn soms verwarmingscentrales (gewoon de goedkoopste installatie), soms ook gas-gestookte generatoren waarbij de electriciteit als groen zou kunnen worden verkocht.

Om kort te gaan: De meeste kassenbedrijven hebben de extra warmte helemaal niet nodig.

[Kliko]

Dit gebeurd inmiddels wel!

[Wierdo_NL]

Mmh. Mijn Kia e-niro uit 2020 rijdt gemiddeld op vakantie 16kw per 100km. 100 tot 120 km per uur.

Met die 1.17TWh zou ik 7.3 miljard kilometernper jaar kunnen rijden...

Of zo'n 487.500 auto's 15.000 km per jaar. Ik vind het heftige cijfers..

[ymmv]

We zijn hier in Nederland GEK dat we zoveel datacenters laten neerplompen die ook nog het gros van onze groene energie opsouperen.

TenneT verwacht dat datacenters in 2030 10 tot 15 procent van de Nederlandse stroom verbruiken

Dit is dus ridicuul veel vergeleken. In 2022 was dat percentage ongeveer 5%, toen twee keer zo hoog als het EU-gemiddelde en ook twee keer zo hoog als dat van grote landen als Duitsland, Frankrijk, Italie en Spanje waar ze veel meer ruimte hebben om ze te bouwen. Dat percentage van 2022 kan dus verdubbelen of zelfs verdriedubbelen.

We doen hier echts iets verschrikkelijk fout dat dit zo enorm uit de hand is gaan lopen.

[pietvelleman]

We zijn GEK dat we zoveel datacenters hebben.
GEK dat we Rotterdam laten misbruiken om heel Europa van goederen te voorzien. Waarom varen die boten niet naar Hamburg? Of Antwerpen?
Waarom hebben we Schiphol? Vliegen via Brussel kan toch ook?
GEK dat we nog staalindustrie hebben in IJmuiden... Chinezen en Indiers zijn daar veel beter in.

En waarom hebben we uberhaupt nog boeren hier in NL? Daar zijn we toch veel te klein voor! En eten kunnen we ook uit het buitenland importeren? Waarom geven we anders 700 miljard euro subsidie aan boeren in (vooral) oost-europese landen?

En wat moeten we met ASML? Die zorgt er alleen maar voor dat datacenters gevuld kunnen worden met die energieslurpende rotdingen! ASML is eigenlijk 100% medeplichtig aan dit hele debakel! Sterker.... eigenlijk is zo'n datacentrum niet het grootste probleem. Het zijn de achterliggende bedrijven, met bovenaan de voedselketen ASML! Ranzig!

We kunnen in NL best een welvarend land maken door memo's te schrijven en adviezen te geven hoe anderen moeten werken. En anders kunnen we altijd nog adviseren hoe anderen goede adviezen kunnen geven hoe anderen moeten werken.

[rboerdijk]

Er zijn wel een paar rare dingen...

Waarom betalen burgers in de orde van 15-30 ct / kWh voor stroom.
Waarom betalen grootverbruikers fracties van 1 cent voor hun stroom?
Waarom krijg je voor je zonnestroom (na einde saldering) +/- niets terug voor je stroom Overduidelijk is er wel een grote vraag - en groeiend als er zoveel datacenter bij komen... ?

Hoeveel betalen die grootverbruikers aan het opschalen van het electriciteitsnetwerk? Waarom betalen burgers netwerkbeheerkosten, als dit soort datacenters dusdanig buitenproportioneel stroom verbruiken? Hoeveel dragen zij bij aan dit soort "publieke voorzieningen"?
Hoeveel terugleverboete betalen eigenaars van voetbalvelden met zonnepanelen ( en waarom wordt de zwarte piet neergelegd bij de burger met z'n 12 zonnepanelen)?

Lijkt een beetje op selectief kapitalisme?

[Reactie gewijzigd door rboerdijk op 14 juli 2026 23:08]

[pietvelleman]

"Waarom betalen grootverbruikers fracties van 1 cent voor hun stroom?"

Waarom denk je dat er 700 miljard EU subsidies wordt gegeven? Dat is (vooral) om ervoor te zorgen dat er voldoende voedsel is in de EU en wij niet afhankelijk worden van andere landen. Die subsidies hebben dus voordelen mbt onze voedselzekerheid.

We kunnen tegen lagere kosten ons voedsel buiten Europa kopen. Dat scheelt heel veel geld. Maar het heeft natuurlijk veel voordelen om niet te afhankelijk te zijn van landen buiten de EU. Toch?

Om die simpele redenen wordt ook onderhandeld met grootverbruikers. Wij geven 'subsidies' mbt tot allerlei voorzieningen zoals electriciteit. Maar we krijgen er ook wat voor terug. Werkgelegenheid bijvoorbeeld.

Je kunt alles laten vertrekken naar andere landen, van microsoft tot shell en tatasteel - met heel veel goede redenen! Maar als jij denkt dat je dan een welvarend land overhoud... dan ben je erg naief....

We kunnen in NL GEEN welvarend land maken door memo's te schrijven en adviezen te geven hoe anderen moeten werken. We kunnen geen MRI's in ziekenhuizen plaatsen als we alleen lokale nijverheid hebben.

Dat ene datacentrum kunnen we wellicht missen. AMS-IX is wellicht ook niet cruciaal. En ga zo maar door. Maar wanneer komt er een punt dat je geen goed investeringsklimaat meer hebt en dat ook ASML en Philips (etc) zegt: wat doen we hier?

Worden we daarmee gegijzeld door de grootverbruikers? Een beetje wel. En iedereen maakt een andere afweging of dat erg is of niet.

[rboerdijk]

"Maar we krijgen er ook wat voor terug. Werkgelegenheid bijvoorbeeld."
Dat klopt uiteraard, hoeveel banen levert zo'n datacentrums op - op lange termijn? zeker 20. Mijn lokale supermarkt zorgt voor meer werkgelegenheid - en verbruikt veel minder stroom.

"We kunnen geen MRI's in ziekenhuizen plaatsen als we alleen lokale nijverheid hebben."
Ja, de broer van een collega heeft me verteld hoe dat werkt, in de kelder van het ziekenhuis in Maastricht staat blijkbaar een hele verzameling van ongebruikte apparatuur - omdat anders subsidies vervallen, ik citeer zijn uitspraak "het geld stroomt door het putje weg".

Nog een ervaring, bedrijf met het hoodkantoor in Duitsland (venture capital) met een vestiging in Nederland - op papier, om subsidie op te strijken. Adviseur die daarin gespecialiseerd is, die daar een kapitaal voor vangt... En dan op de dag van belastingcontrole verhuist de hele afdeling voor 1 dag naar een lokatie in Nederland - waar een controleur door honderden pagina's aan gegenereerde(!) documentatie kijkt... Subsidie toegekend... Dan krijg je geinige situaties, zoals de uitspraak "Die kerel vroeg me waar de WC was - en ik had geen idee, ik was daar zelf nog nooit geweest."

"We kunnen in NL GEEN welvarend land maken door memo's te schrijven en adviezen te geven hoe anderen moeten werken. We kunnen geen MRI's in ziekenhuizen plaatsen als we alleen lokale nijverheid hebben."
Klopt, maar dan worden alle arbeidsintensieve banen nog steeds verplaatst naar oost europe, of Indie... en wat nu in America te zien is "iedereen eruit - want AI".

Of succesvol Nederlands bedrijf opgekocht, iedereen op straat en de IP naar Amerika. Wat hebben die belastingvoordelen dan daadwerkelijk opgeleverd?

"Maar als jij denkt dat je dan een welvarend land overhoud..."
Nee, dat geloof ik niet... maar een welvarend land met mensen die tot op het bot worden uitgeknepen omdat ze gegijzeld worden door de grootverbruikers is ook niet het doel, of wel?

Kijk, ik ben niet tegen subsidie, maar er mag wel een serieus gekeken worden naar wat het dan ook daadwerkelijk oplevert - voor bedrijven die vooral specialist zijn in het ontwijken van belasting - en zo goed als niets terugleveren, waar aantal banen staat totaal niet in relatie met wat er gebruikt wordt aan publiek goed. Wat mij betreft heeft zo'n datacentrum geen subsidie nodig - die willen zich hier vestigen vanwege de locatie, AMX-IS (en dat die een zak geld krijgen kan ik begrijpen) maar een MS-datacentrum? Die hebben geen zak geld aan subsidie nodig waar niets voor terug komt.

Denken dat subsidie "de" manier is, is ook een beetje naief. Zorg dan ook voor een binding met het land, afspraken, regels... Niet zomaar een zak geld gooien en ogen dicht.

[Reactie gewijzigd door rboerdijk op 15 juli 2026 23:20]

[pietvelleman]

"Dat klopt uiteraard, hoeveel banen levert zo'n datacentrums op - op lange termijn? zeker 20. Mijn lokale supermarkt zorgt voor meer werkgelegenheid - en verbruikt veel minder stroom."

Hoeveel mensen werken bij AMS-IX? 100 mensen? Niet echt relevant toch als we dat knooppunt opheffen?

Erg kortzichtig als je alleen de directe economische impact gebruikt... Maar... ieder zijn ding...

"Een welvarend land met mensen die tot op het bot worden uitgeknepen omdat ze gegijzeld worden door de grootverbruikers is ook niet het doel, of wel"

Helemaal mee eens... ik hoop alleen niet dat je het over Nederland hebt. Samen met een handvol andere landen is er geen land als NL waar je het zo goed hebt. Noem me een land waar het beter is geregeld... en dan gaan we dat model kopieeren! Gaarne je concrete antwoord ipv een wedervraag.

"Denken dat subsidie "de" manier is, is ook een beetje naief."

Eens... Ik ben ook niet een grote voorstander.. En ik weet niet of de huidige manier zo efficient is. Maar ik ging in op de algemene opmerking "Waarom betalen grootverbruikers fracties van 1 cent voor hun stroom?". Dat was de vraag.

Nou, daar zit een reden achter dus. En of ze 1 cent moeten betalen, of max 10% korting moeten krijgen... Geen idee, daar heb ik geen inzicht in. Maar zomaar zeggen dat het per definitie onzin is... is ook naief...

De waarheid zal in het midden liggen.

Ik was bijv. fel tegenstander tegen die miljarden subsidies aan boeren. Totdat een slimme tweaker zei: nou... piet.. dat doen we ook om onze voedselzekerheid een beetje op pijl te houden. Toen dacht... ok.. daar zit wat in... Niet alles is stom wat ik op het eerste gezicht stom vind.

[renecl]

En ondertussen zitten wij met papieren rietjes het klimaat te "redden"

[Scientific]

Je beseft zelf hopelijk ook dat papieren rietjes niets met klimaat te maken hebben, maar alles met iets doen aan de plastiek-waanzin...

[renecl]

Das een beetje hoe ver je klimaat doortrekt. Wellicht en ietwat verkeerd voorbeeld. Zoals we als burger van het gas moeten, oppassen met stroomgebruik en zelf ons gedrag moeten aan passen aan de energietekorten.

Al dat wat we samen "besparen" (voor het klimaat) wordt door 1 nieuw datacenter al teniet gedaan. Er er komen er nog wel wat bij de komende tijd.

Dat is niet echt uit te leggen vindt ik.

[Scientific]

We moeten van het gas af omdat we het moeten importeren en er betere manieren zijn tegenwoordig om ons te verwarmen. Zoals we vroeger van de steenkool af moesten.

En rationeel met energie omspringen, daar is niets mis mee.

[renecl]

Eens, maar voelt niet echt OK als er 100 meter verderop een datacenter staat te loeien om grappige plaatjes te genereren

[MrMarcie]

We doen hier helaas veel meer fout.

[Grotbewoner]

Hey, we hebben vrijheid van vestiging, hebben we zelf voor getekend bij de EU.

[Innuendum]

Zou me er niet druk om maken.

Met het einde van het Parijsakkoord is het toch ieder voor zich, en het kan altijd erger.

https://www.eea.europa.eu/en/europe-environment-2025/countries/iceland/final-energy-consumption

Ijsland kan in potentie vrijwel alle energie uit de grond trekken (geothermisch - nu 65%) en supplementeren met een beetje vocht (hydroelektrisch, ca. 25%) maar daar de aluminiumsmelterij (kost ook bakken energie, naar hun eigen zeggen 75% van alle energie in Ijsland en 'verantwoordelijk voor de industrialisatie van Ijsland' wink wink nudge nudge) de overheid bij de ballen heeft en het klimaat loopt te hannesen moeten ze alsnog ongeveer 10% bijstoken fossiel. Het loopt nergens 'goed' tot een crisis geen keus laat.

[mac1987]

Hoeveel banen denk je dat een mega datacentrum met 1,17 TWh verbruik oplevert? Tip: dat valt vies tegen, waarschijnlijk niet meer dan tientallen.

[Reactie gewijzigd door mac1987 op 14 juli 2026 19:14]

[Rudi Vader]

Met al die medewerkers voor Microsoft is Middenmeer nu niet echt een wereld stad geworden

[Speleding]

Zoek het eens op! Microsoft heeft flink wat BVs in Nederland, met honderden miljoenen omzet. Als hun datacentrum hier niet welkom is, is er geen garantie dat ze al die andere onderdelen hier achter laten.

Je kunt bij iedere industrie wel selectief zeggen dat ze welkom zijn behalve het vieze stukje, maar dan zijn er veel industrieën die helemaal ergens anders gaan zitten in plaats van alleen het schone deel hier.

[mac1987]

Je denkt dat lage belastingtarieven en support op alle diensten die ze leveren opeens geen geldige argumenten meer zijn zodra additionele datacentrums niet meer welkom zijn? Voordat die datacentrums gebouwd waren had Microsoft namelijk al een grote aanwezigheid hier.

[Speleding]

Dat is mijn punt juist. Als je het ze maar moeilijk genoeg maakt vertrekken ze uiteindelijk, of ze investeren hier minder in de toekomst. Zie Shell, Unilever, etc. Je kunt volgens mij beter proberen ze hier te houden en te kijken hoe we de impact acceptabel maken.

Doen alsof het niets kost om die bedrijven de deur te wijzen is naïef. We hebben die bedrijvigheid gewoon nodig om belasting te innen voor onze welvaartsstaat, als ze weg zijn is er gewoon minder welvaart.

[mac1987]

Wat denk je dat bedreiging van het drinkwater en subsidie op extra groene stroom kosten? Ik lees dat alleen de subsidie op de bouw van de stroomvoorziening van dit datacentrum al ruim 600 miljoen bedroeg. En je hoeft alle andere voordelen niet op te offeren, alleen geen nieuwe voordelen met grote negatieve maatschappelijke gevolgen te verstrekken.

[Speleding]

Wat is precies je punt? Als je het over de grens doet wordt er net zoveel stroom en drinkwater opgemaakt. De subsidie op Nederlandse groene stroom wordt daar niet door beïnvloed. Voor het milieu, als je daar wat om geeft, is het beter als we dat doen in een land waar het drinkwater goed op orde is.

[jj71]

Een ander datacenter van Microsoft verbruikt ongeveer 177,89MWh

Dat is dus miniscuul klein vergeleken bij die in Middenmeer die 1,17TWh verbruikte.

Mega = 10^6 / Giga = 10^9 / Tera = 10^12

Dus 1,17TWh = 1,17 x 10^12 en 177,89MWh = 177,89 x 10^6 = 1,7789 x 10^8

Dus die in Middenmeer is in de orde van grootte 10.000x die andere. Kloppen die getallen wel? Ik vind het vreemd dat er een factor 10.000 zit tussen twee centra.

[Reactie gewijzigd door jj71 op 14 juli 2026 11:37]

[Piemol]

Cijfers kloppen niet.

In de rapportage van RVO staat namelijk:

Datacenter NL-AMSESG1: 1167354853 KWh
-> 1167355 MWh
-> 1167,355 GWh
-> 1,17 TWh

Datacenter NL-AMSESG2: 177890508 KWh
-> 177890 MWh
-> 177,8905 GWh
-> 0,177891 TWh


Datacenter | Total energy (KWH) | Renewable energy (KWH) | Total water input (M3)
NL-AMSESG1 | 1167354853 | 1166306562 | 31071
NL-AMSESG2 | 177890508 | 177749080 | 6072

Sorry allemaal, ik zat er een factor 1000 naast omdat het al KWh zijn (ipv watt ....)

[Reactie gewijzigd door Piemol op 14 juli 2026 15:36]

[Kees-Jan]

https://www.unitjuggler.c...r-TWh.html?val=1167354853

1167354853 kWh = 1167 GWh = 1,167 TWh

toch?

[Piemol]

Ja ik zat er dus een factor 1000 naast, even de 'kilo' van KWh vergeten in mijn spreadsheet....

[MatK]

Als dat in de rapportage staat, dan moet daar GWh staan ipv MWH.

De bovenste gebruikt dus 1,17 TWh, zoals het artikel vermeldt.

[Piemol]

edit:
Klopt

[Reactie gewijzigd door Piemol op 14 juli 2026 15:33]

[-Colossalman-]

Mijn zonnepanelen (31) leveren ongeveer 10MWH per jaar. Dan valt dat kleine datacenter best wel mee qua gebruik. Vooral omdat ik het bijna zelf ook weer verbruik als 2 persoons huishouden.

[Tyrian]

De meeste data die op dit soort mega-datacenters van Amerikaanse techreuzen wordt gezet is niet voor binnenlands maar buitenlands gebruik. Dus het gaat ten koste van onze groene stroom, vaak betaald met subsidie, en gaat naar voornamelijk buitenlandse data van buitenlandse techbedrijven.

Zie o.a. Lubach - Nederland als harde schijf
YouTube: Nederland als harde schijf | Zondag met Lubach (S12)

[willieverhoef]

Ieder land heeft zo een beetje zijn eigen microdata center. En met wat klikjes kies je natuurlijk zo dicht mogelijk bij huis.

[barneyr1986]

Misschien een stomme vraag van me, maar wordt onze stroomnet dan niet drukker en meer bezet door deze datacenters?

[Polderdijk]

Het stroomnet is voornamelijk uit balans door de pieken in verbruik en opwek.

Een datacenter gebruikt zeer stabiel en goed voorspelbaar stroom. Daarmee is voor de netbeheerder makkelijker te sturen/calculeren dan alle 'onbetrouwbare' particuliere aansluitingen. En DC's zitten normaal gesproken op het midden of hoogspanningsnet en niet zoals consumenten en normale bedrijven op het laagspanningsnet.

Particuliere aansluitingen gebruiken namelijk niet veel stroom, behalve op piekmomenten in de ochtend en avond.

En nu in de zomermaanden met alle PV leveren ze vele malen meer terug dan dat er verbruikt wordt.

Dat is veel moeilijker te sturen dan een stabiel afnemende partij, ondanks dat hij veel afneemt.

[killergrave]

Ik vind het echt fascinerende mentale gymnastiek hoe sommigen hier de excuses voor Microsoft blijven aandragen.

Laten we de 'ja, maar het stroomnet is stabiel en ze zitten op het hoogspanningsnet' smoes direct in de prullenbak gooien. Ja, ze zitten op de 380kV lijn. Maar die 1,17 TWh aan continu vermogen moet ergens vandaan komen en getransporteerd worden. Die stroom kan nu niet gebruikt worden om de rest van Nederland te vergroenen. Sterker nog, de 380kV stations in Noord Holland zoals Haarlem zitten na alle uitbreidingen alweer ramvol. Je kunt niet beweren dat een speler die in zijn eentje evenveel stroom vreet als alle 2.200 bemande tankstations in Nederland volcontinu aan de snellader leggen, 'geen impact?' heeft op de congestie.

En dan die fabelachtige '99,9% groene stroom'. Dat is pure BS op papier. Microsoft sluit een PPA afnamecontract voor een windpark in de Wieringermeer dat met honderden miljoenen aan ons belastinggeld is gesubsidieerd. De lokale bevolking die het heeft betaald mag tegen de draaiende wieken aankijken, terwijl Microsoft de groene certificaten voor je ogen slingert. Maar geloof maar niet dat de servers in Middenmeer uitgaan als het windstil is in de nacht. Dan draaien ze gewoon op ouderwetse, grijze kolen en gasstroom. Salderen op papier, maar in de praktijk de netbalans verstoren.

Wat krijgen wij Nederland er concreet voor terug? Een gigantische, grijze blokkendoos in de polder waar een handvol mensen (waarvan driekwart tijdelijke inhuur is voor het vervangen van kapotte schijven) in golfkarretjes rondrijdt :) De winst stroomt direct terug naar Redmond in de VS, ze betalen hier effectief nauwelijks belasting zo'n 1,8%, maar krijgen als grootverbruiker wel gigantische kortingen op de energiebelasting. Maar niemand zegt er iets over, niemand protesteert, dus het gaat doodleuk zo verder. 38 op komst! Niemand die het kan tegenhouden. Belangen van deze datacentra gaan voor de belangen van de burger en een stabiele stroomnet.

Ondertussen betalen wij allemaal ons scheel aan terugleverkosten voor een paar zonnepaneeltjes, mag Jan l$l met zijn warmtepomp extra belasting aftikken, en moeten nieuwbouwwijken jaren wachten op een aansluiting.

We hebben in Nederland relatief gezien twee keer zoveel datacenters als Duitsland of Frankrijk. We exporteren onze schaarse ruimte, ons zoetwater en onze groene stroom, en we importeren de lasten en de Amerikaanse winstcijfers. Het is gewoon een collectieve diefstal van onze eigen infrastructuur. De rest van de EU mag best zijn eigen broek gaan ophouden.

[Wouter0805]

Helemaal eens met de bovenstaande punten, maar het verhaal is nog iets dramatischer, want dit datacenter ligt in de kop van Noord-Holland en daar ligt helemaal geen 380kV net. Dit datacenter is aangesloten op het 150kV net dat voor nu gevoed wordt door "dunne" 150kV lijnen/kabels vanaf Beverwijk en Diemen. Dit datacenter slokt samen met het Google datacenter dat er naast ligt best wel een deel van de beperkte capaciteit van die dunne 150kV lijnen op. Over een jaar of 10 komt er eindelijk een 380kV net in Noord-Holland Noord, maar tot die tijd zal het 150kV net flink onder druk staan en staan veel bedrijven in Noord-Holland Noord nog lang op de wachtlijst

bronnen:
Netkaart Noord-Holland: https://webkaart.hoogspanningsnet.com/index2.php#10/52.6071/4.9397
Afnamecongestierapport Noord-Holland van TenneT: https://tennet-drupal.s3.eu-central-1.amazonaws.com/default/2026-01/Congestieonderzoek%20Noord%20Holland%20afname%20Herijking%202026%20v2.pdf

[killergrave]

Laten we even een paar denkfouten uit je reactie rechtzetten, Piet.

De ASML misser? ASML maakt geen servers. Die maken de geavanceerde machines waarmee de chips geproduceerd worden. Als we jouw analogie moeten volgen, geven we de fabrikant van de boormachine de schuld van de geluidsoverlast van de klussende buurman. Dat is pas mentale gymnastiek xD

De Volkswagen analogie waarmee je je eigen ruit ingooit, Je schrijft: Alsof je Volkswagen de schuld geeft dat er hier auto's op de snelwegen rijden. Maar raad eens? Dat is dus exact wat we doen! We verplichten Volkswagen aan loodzware Europese emissienormen te voldoen, we hebben ze miljardenboetes opgelegd toen ze sjoemelden met software (dieselgate), en we dwingen ze als producent om mee te betalen aan de transitie naar elektrisch rijden. Waarom? Omdat een multinational medeverantwoordelijk is voor de maatschappelijke impact van wat ze op de markt brengen. Waarom zou Microsoft die dans ontspringen volgens jou?

Microsoft als marginale speler???!!! Microsoft is geen passieve partij die toevallig in Middenmeer. Ze lobbyen actief, kopen massaal de (met ons belastinggeld gesubsidieerde) groene stroomcertificaten op, betalen amper belasting en sluiten de deuren voor transparantie totdat de EU ze via richtlijnen dwingt om open kaart te spelen. Dat is geen marginale rol, dat is actieve, agressieve winstmaximalisatie over de rug van onze infrastructuur, waar jij en ik de hoofdprijs voor betalen hier in Nederland.

Eigen broek ophouden? Niemand pleit hier voor economisch isolationisme. Maar er is een reusachtig verschil tussen gezonde handel en de gekke henkie van Europa zijn. Waarom heeft Nederland relatief gezien twee keer zoveel datacenters als Duitsland of Frankrijk? Waarom moet ons overvolle net en onze schaarse landbouwgrond worden opgeofferd voor de Europese datahonger, terwijl de rest van de EU de schouders ophaalt? Europese samenwerking betekent de lasten en de lusten eerlijk verdelen. Nu importeren we de netcongestie en exporteren we de winst naar Amerika.

Dus nee, geen excuses meer voor Big Tech. Microsoft is geen zielige omstander, maar een speler die dondersgoed weet hoe ze de mazen in onze wetgeving en ons poldermodel moeten uitbuiten.

[pietvelleman]

ASML misser? Ik ken ASML vrij aardig hoor, zoals -neem ik aan - elke Tweaker. Waar zeg ik dat ze servers maken?

"Als we jouw analogie moeten volgen, geven we de fabrikant van de boormachine de schuld van de geluidsoverlast van de klussende buurman."

Exact! Dat is er wat er gebeurt als je Microsoft de schuld geeft dat er in Aalsmeer een Datacentrum komt van Microsoft. Je geeft de boormachine de schuld. Terwijl de schuld - in het geval van het datacentrum - m.i. primair bij de gemeente ligt.

"we dwingen ze als producent om mee te betalen aan de transitie naar elektrisch rijden"

Exact! Dus als we ze niet dwingen... wiens schuld is het dan dat ze het niet doen? Is het dan de schuld van VW of Microsoft? Of van EU, NL of lokaal wanbeleid?

"Dat is geen marginale rol, dat is actieve, agressieve winstmaximalisatie over de rug van onze infrastructuur..."

Zij zijn groot en wij zijn klein. Ik hou niet val calimero gedrag. Als we VW kunnen dwingen.. dan kunnen we dat ook voor Microsoft. Dus ligt het aan ons....

"Waarom heeft Nederland relatief gezien twee keer zoveel datacenters als Duitsland of Frankrijk?"

Ehh... omdat NL voorop wilde lopen op technologisch gebied en bijv. om die reden ook zwaar heeft geinvesteerd in AMS-IX? Ik geef maar een gooi.

"Nu importeren we de netcongestie en exporteren we de winst naar Amerika."

Ik denk dat jij je vergist in wat dit allemaal oplevert. Je kunt dat ene datacentrum los zien van AMS-IX, Je kunt Philips en los zien van AMS-IX en Eindhoven of Delft... Maar op een gegeven moment ga je erg veel verliezen.

"Microsoft is geen zielige omstander, maar een speler die dondersgoed weet hoe ze de mazen in onze wetgeving en ons poldermodel moeten uitbuiten."

Calimero gedrag....
Als we geen microsoft datacentrum willen in NL... dan moeten we dat regelen. En als ze er wel zijn dan is microsoft niet de boosdoener, maar de NL overheid/de gemeente/de NL kiezer.

Persoonlijk wil ik het wel, aangezien dit bijdraagt aan het investeringsklimaat van NL. Maar ik snap ook de tegenargumenten. Behalve dan dat microsoft een gemene boef is en wij slachtoffer zijn... dat vind ik... calimero gedrag.

[killergrave]

Nope Nope, je verschuift de doelpalen heel erg snel...

De boormachine en de boosdoener. Wie drukt er op de knop? Je zegt: 'Je geeft Microsoft de schuld dat er een datacentrum komt. Je geeft de boormachine de schuld.' Dit is een fundamentele weeffout in je logica. Microsoft is in dit scenario niet de boormachine, Microsoft is de klusser die de boor vasthoudt. De gemeente levert hooguit de vergunning de toestemming om te boren. Maar het is Microsoft dat zélf besluit om die megadoos daar neer te zetten, de stroomcontracten op te slorpen en de winst naar de VS te sluizen. Een multinational is geen willoos object dat toevallig ergens landt, het is een actieve speler met een gigantische maatschappelijke verantwoordelijkheid.

De AMS-IX fabel (Waar dienen deze servers écht voor?) Je gooit de AMS-IX (Amsterdam Internet Exchange) op één hoop met het Microsoft datacenter in Middenmeer. Dat is technisch gezien appels met peren vergelijken.
AMS-IX is een publiek knooppunt dat internetverkeer tussen netwerken efficiënt uitwisselt. Dat is vitale infrastructuur waar we inderdaad allemaal baat bij hebben.
Middenmeer (Azure West Europe) is een private cloud-locatie van een Amerikaans techbedrijf.

De servers in Middenmeer dienen tegenwoordig voor een gigantisch deel voor het trainen en draaien van zware AI modellen en Europese clouddiensten. Het is een fabeltje dat dit onze economie direct draaiende houdt. Zoals onderzoeksjournalisten van onder andere Follow the Money en de NOS herhaaldelijk hebben aangetoond, is de directe economische meerwaarde voor de regio minimaal (nauwelijks banen, amper lokale belasting), terwijl de maatschappelijke kosten (stroom, zoetwater voor koeling en netcongestie) volledig op het bordje van de Nederlandse maatschappij worden gelegd. Dat heeft niks met AMS-IX te maken, dit is pure asymmetrische exploitatie. Hier valt niks goed te praten met de huidige deals.

Zij zijn groot en wij zijn klein is geen Calimero gedrag hahahah, het is marktmacht. Je noemt het schetsen van de asymmetrische verhouding tussen een soevereine staat en een multinational met een marktwaarde van 3 biljoen dollar 'Calimero-gedrag'. Dat is een makkelijke dooddoener om de discussie over lobbyen te ontwijken. Gaat hier niet op helaas.

Denk je dat de overheid dit zomaar even regelt? Microsoft heeft jarenlang achter gesloten deuren gelobbyd bij gemeenten en provincies, waarbij cruciale informatie over stroom en waterverbruik bewust buiten de publiciteit werd gehouden (iets wat pas recent door Europese transparantieregels gedwongen op tafel moest komen). Als een bedrijf zo groot is dat het de regels van het spel achter de schermen dicteert, dan is kritiek daarop geen slachtofferrol, maar gezonde, democratische controle.

Het Investeringsklimaat? Je zegt dat dit bijdraagt aan het investeringsklimaat. Maar wat voor klimaat creëer je als je de rode loper uitlegt voor datacenters die de stroomcapaciteit wegkapen, waardoor lokale, innovatieve mkb-bedrijven en woningbouwprojecten in Utrecht en Noord-Holland jarenlang op een wachtlijst worden gezet? Dat is geen goed investeringsklimaat, dat is het kannibaliseren van je eigen economie ten faveure van één Amerikaanse gigant.

Natuurlijk heeft de overheid hier steken laten vallen door veel te naïef te zijn daar is iedereen het over eens. Maar beweren dat Microsoft hier geen boosdoener is en slechts een marginale rol speelt, is alsof je de bankrover vrijpleit omdat de bank de deur niet op slot had gedaan. Medeverantwoordelijkheid bestaat, ook voor techgiganten.

[pietvelleman]

"Microsoft is de klusser die de boor vasthoudt."

Exact. En het is een klusser die wordt ingehuurd... door een Nederlander, de Nederlandse overheid, de gemeente... etc.

"Maar het is Microsoft dat zélf besluit om die megadoos daar neer te zetten"

Nee hoor. Dat kan en mag Microsoft niet besluiten. Het is volgens mij de gemeenteraad die besloten heeft dat dat mocht. Als de gemeente nee had gezegd, dan was het besluit van Microsoft niets waard geweest.

"Een multinational is geen willoos object dat toevallig ergens landt"

En diezelfde multinational is machteloos als de gemeente had geweigerd.

Natuurlijk hebben ze lobby-clubs... maar het is niet zo dat die compromat aan het verzamelen zijn, dreigen en intimideren. Nederland, de EU en NL gemeentes zijn geen calimero's. Ik vind dat 'slachtoffergedrag' (wij zijn machteloos tegen die grote gemene boeven) zo ... defaitistisch.

"de directe economische meerwaarde voor de regio minimaal"

Dat klopt. En dat klopt ook voor AMS-IX? De direct meerwaard is 20 miljoen ofzo? Niet veel meer. Maar de inpact voor de hele regio is fors groter. Er is een digitale mainport ontstaan. En verschillende bedrijven en telco's zijn hiereen gekomen, niet alleen vanwege AMS-IX, maar ook doordat Google, Microsoft, etc.etc. hier zijn gekomen... Het een moet je niet los zien van het andere.

Excuus voor mijn directheid, maar de directe economische meerwaarde is een ongelofelijk domme graadmeter. Het gaat om de hele infra die is ontstaan.

"Je noemt het schetsen van de asymmetrische verhouding tussen een soevereine staat en een multinational met een marktwaarde van 3 biljoen dollar 'Calimero-gedrag'"

Zeker... en je gaf zelf voorbeelden van multinationals die we op de knieeen hebben gekregen. En - mark my words - in de toekomst gaat dit veranderen. Nieuwe datacenters zullen niet snel meer bijgebouwd worden, Deze datacenters waren al heel lang geleden gegund. Dus... feitelijk is het onjuist wat je zegt. De NL staat, en zelfs een gemeente is veel machtiger dan een multinational.
Behalve als we het eigenlijk wel best vinden, of zelfs heel goed vinden van BV nederland. Dan is het een ander verhaal. Maar als we het niet willen en de gemeente er niet achterstaat, dan wordt het een heel groot probleem van die grote gemene Microsoft...

"Als een bedrijf zo groot is dat het de regels van het spel achter de schermen dicteert"

Verkeere voorstelling van zaken. Als jij denkt in een wereldwijd complot van gemene conspirators.. dan heb je het mis. Zij dicteren helemaal niks. Als de gemeente het niet wil.... dan komt het er niet. En - wat ik zei - in de toekomst zal dat veranderen... want veel gemeentes zijn veel krtischer... En dan zal blijken dat microsoft helemaal niets kan dicteren...
En dan is het lobbyen niets meer waard...

"datacenters die de stroomcapaciteit wegkapen, waardoor lokale, innovatieve mkb-bedrijven en woningbouwprojecten in Utrecht en Noord-Holland jarenlang op een wachtlijst worden gezet"

Of je voor of tegen datacenters bent... dat is een andere discussie. Het ging volgens mij of het de schuld is van Microsoft. De gemeente heeft gewoon verkeerde keuzes gemaakt. Niets meer, niets minder. Een andere keer wint een kunstmestfabriek die alle stroom oplslokt waardoor andere bedrijven op de wachtlijst staan. Is het dan de schuld van die kustmestfabriek? Nee toch?

"alsof je de bankrover vrijpleit omdat de bank de deur niet op slot had gedaan."

In dit geval heeft de bankrover toestemming gehad. De gemeente heeft gezegd: doen! En sorry... dan ben ik boos op de gemeente... en niet op het bedrijf...

Maar goed... ik denk dat jij daar anders over denkt : )

[killergrave]

Piet, ik waardeer je sportieve en scherpe input enorm. Dit is waarom ik op Tweakers zit. Maar je stelling dat als de gemeente tekent, het bedrijf 100% vrijuit gaat is politiek en historisch gezien echt te naïef. Een handtekening van een wethouder ontstaat niet in een vacuüm.

Hoe Microsoft de regels dicteerde: Je zegt dat ze niets dicteren en dat er geen complot is. Een complot is het ook niet, het is gewoon keiharde belangenbehartiging waarbij de ene partij alle kaarten in handen heeft.

Kijk bijvoorbeeld eens naar de reconstructie van de NOS en De Telegraaf (zoek op: 'Hoe Microsoft de regels dicteerde in Hollands Kroon'). Daaruit bleek dat Microsoft de gemeente letterlijk concept teksten stuurde voor de bestemmingsplannen. De gemeente nam deze teksten bijna één op één over. Toen de provincie Noord Holland later probeerde in te grijpen omdat het stroom en waterverbruik uit de hand liep, dreigde Microsoft achter de schermen met miljardenclaims en het stopzetten van investeringen. Dat is geen 'Calimero-gedrag', dat is de gedocumenteerde realiteit van hoe een multinational een lokale overheid klemzet.

Jouw stelling: 'In dit geval heeft de bankrover toestemming gehad.' Maar wat als de bankrover de bankdirecteur vooraf verkeerd! heeft voorgelicht? In de beginjaren werd de lokale politiek voorgehouden dat de windmolens in de Wieringermeer groene stroom voor de bewoners zouden opwekken. Pas véél later werd pijnlijk duidelijk dat Microsoft vrijwel de gehele opbrengst van het Prinses Ariane Windpark via PPA contracten had opgeëist. De gemeente gaf toestemming op basis van incomplete en misleidende maatschappelijke beloftes. Als je de halve waarheid vertelt om je vergunning te krijgen, ben je als bedrijf moreel en maatschappelijk wel degelijk de boosdoener.

De macht van de overheid? Kijk naar Meta in Zeewolde Je zegt: Als de gemeente het niet wil, dan komt het er niet. Dat klopt, maar dat gebeurt nooit vanuit de overheid zelf. Dat gebeurt pas als de burger en de media massaal in opstand komen. Kijk naar de casus van Meta (Facebook) in Zeewolde. Daar lag ook al een handtekening en de gemeente wilde dolgraag groen licht geven voor het grootste datacenter van Europa. Pas toen onderzoeksjournalisten lieten zien dat Meta bijna alle groene stroom van Nederland zou opslokken, ontstond er zo'n gigantische maatschappelijke woede dat de Eerste Kamer en de landelijke politiek op de noodrem moesten trappen. Het bewijst dat de overheid die datacenters blind blijft binnenhalen vanwege die digitale mainport fantasie, totdat de burger roept, Ho eens even, onze huizen hebben geen stroom meer.

Je noemt de economische meerwaarde een ongelofelijk domme graadmeter omdat het gaat om de infrastructuur die eromheen ontstaat. Maar de realiteit is dat de AMS-IX en onze uitstekende zeekabels er allang lagen voordat Microsoft Middenmeer volbouwde.

Een datacenter is een eindstation van data, geen hub. Er komen geen telecombedrijven of innovatieve tech startups naar de Wieringermeer of Groningen omdat daar een anonieme Microsoft doos staat. Die bedrijven zitten in Amsterdam of Eindhoven vanwege het ecosysteem, de universiteiten en de talentenpool. De mainport status van Nederland wordt gebruikt als lobby argument om stroomvretende datacenters te rechtvaardigen, terwijl de daadwerkelijke synergie met de lokale economie nihil is.

Natuurlijk heeft de overheid hier de deur opengezet. Maar we mogen de partij die met een actieve, agressieve lobby en misleidende claims die deur heeft ingetrapt, niet wegzetten als een onschuldige klusser die alleen maar zijn werk deed. Microsoft wist dondersgoed wat ze deden.

[pietvelleman]

"Daaruit bleek dat Microsoft de gemeente letterlijk concept teksten stuurde voor de bestemmingsplannen. De gemeente nam deze teksten bijna één op één over."

Dat ligt aan de zwakheid van de gemeente. Als ze zo dom zijn om te doen... dan ligt dat niet aan Microsoft. Nogmaals... inmiddels zijn gemeentes slimmer, en worden er veel minder vergunningnen verleend. De nabije toekomst zal uitwijzen dat ik gelijk heb... We zullen nog eventjes moeten wachten...

"Toen de provincie Noord Holland later probeerde in te grijpen omdat het stroom en waterverbruik uit de hand liep, dreigde Microsoft achter de schermen met miljardenclaims en het stopzetten van investeringen."

Die miljardenclaims kun je alleen doen als je waardeloze contracten hebt opgesteld. Als je niet duidelijk maakte wanneer je de toko gaat stillleggen... dan heb je geen poot om op te staan en kun je claims verwachten. Standaard faalbeleid van de overheid.

"stopzetten van investeringen."

We waren het er toch over eens dat de investeringen marginaal zijn? Dus waarom was dat een issue voor de gemeente?

Microsoft heeft nauwelijks 'leverage' en erg weinig om druk uit te oefenen. Ze kunnen alleen verleiden met mooie verhalen. En als je daar intrapt... dan ligt het aan de gemeente en de waardeloze contract-opstellers.

Een bedrijf als ASML of Shell (vroeger) heeft wel leverage. Zij kunnen daadwerkelijk echte druk uitoefenen en dreigen met vertrek enzo. Microsoft niet. Microsoft kan alleen verleiden en pas na een ondertekend contract dreigen. ASML kan daadwerkelijk dreigen en sterke druk uitoefenen!

"Maar wat als de bankrover de bankdirecteur vooraf verkeerd! heeft voorgelicht?"

Dan moet je naar de afdeling juridische zaken gaan van de gemeente en de verantwoordelijken ontslaan. De contracten zijn dan waardeloos opgesteld! Kom op! Dit is standaard wat elk normaal bedrijf doet of binnen no-time failliet gaat. Maar bij overheden kom je er mee weg... Want iedereen links van het midden zegt; zij zijn groot en wij zijn klein! Microsoft is zooo gemeen.

"Het bewijst dat de overheid die datacenters blind blijft binnenhalen..."

En dat is toch waar deze hele discussie over gaat! Jij zegt nu precies wat ik bedoel!

Eigenlijk is al mijn tekst overbodig... behalve deze zin!

"...de daadwerkelijke synergie met de lokale economie nihil is."
Dat ben ik niet met je eens. Maar dat is een andere discussie...

[Duralex]

Denk dat bovenstaande stellingname op hoofdlijnen lastig te weerleggen valt. Datacenters zijn primair een noodzakelijk kwaad.

[Fucitol]

De NL overheid gaat geen enkele invloed kunnen uitoefenen over wat er binnen een MS/Google datacentrum plaatsvindt. Dan kun je steeds hetzelfde stukje copy/pasten, maar deze bedrijven hebben de lokale overheid dusdanig ingepakt dat hun geen strobreed in de weg gelegd gaat worden. Daarnaast betreft dit waarschijnlijk geen AI-datacentrum omdat deze er al een tijd staat. Dicht bij een groot internet knooppunt zodat ze een veel groter gebied kunnen dienen dan alleen Nederland.

Dus profiteren van enorme subsidies en kortingen om diensten over de grens te verkopen.

[SkySnake]

Met die nuance natuurlijk dat dit geen data center is waar eender welk bedrijf zijn hosting kan doen.
Het is een Microsoft/Google dedicated data center. Die twee blijven nu eenmaal Amerikaanse bedrijven, en zoals @killergrave zegt, vloeit daar hoegenaamd niets van terug naar Europa, of Nederland, of de buurt.

Mochten er nu andere maatregelen gekoppeld zijn aan het uitrollen van zo'n data center, zoals winstdeelname of ikzegmaarwat, tot daar aan toe.
Anders helt de balans blijvend over naar de big tech bedrijven, en zeer uitgesproken zelfs.

[LittleKiller]

En daarnaast ben ik wel benieuwd hoeveel van onze economie is gebaseerd op dit datacenter.

Ik denk dat echt een zeer aanzienlijk deel van nederland gebruik maakt van dit datacenter.

als je het dan in verhouding zet, is het dan nog veel energie?

[kiang]

Het is een enorme doos waar 10 mensen werken om met golfkarretjes rond te rijden om kapotte hardware te vervangen, en ze leveren diensten die omzet genereren in andere landen.

De economische meerwaarde is er dus niet.

[david-v]

10 mensen, heb je ergens een bron?

Ik denk dat je 450 mensen bedoeld

De economische meerwaarde is dat bedrijven hier gebruik van kunnen maken en jouw een dienst leveren. Jij betaalt meestal voor die diensten en daar verdienen bedrijven én Microsoft aan. Dat is de economische meerwaarde.

[Reactie gewijzigd door david-v op 14 juli 2026 09:53]

[Silentek]

Het voornaamste waar men over struikelt is of het aan de Nederlandse economie bijdraagt.
Het grootste deel van het gegenereerde inkomen van zo'n datacenter, gaat terug naar het moederbedrijf. En maar een klein deel gaat naar het lokale personeel.
Ook het hardware zelf komt vaak niet uit Nederland.
Er is dus een argument dat een datacenter veel inkomsten genereerd voor het bedrijf wat het plaatst, maar dit niet in de lokale economie terugstroomt.
Het is een manier van kijken naar lokale vs globale economie. Ik denk ook dat wij als EU eens achter onze oren moeten krabben, of bij dit soort initiatieven we nog wel de impact kunnen bepalen op landelijk niveau, of dat we moeten kijken naar de Europese Economie als geheel.

[david-v]

Het gaat voornamelijk om de meerwaarde die het levert voor Nederlandse bedrijven. Het gebruik van een datacenter levert uiteraard ook inkomsten voor de leverancier van het datacenter, maar het is een schakel in de digitale dienstverlening van Nederlandse bedrijven. Louter kijken naar het datacenter zelf is mi te kort door de bocht als het gaat om het bepalen van de economische meerwaarde.

[HuisRocker]

De economische meerwaarde van grote datacenters van internationale spelers voor Nederland is klein op z'n best... Die discussie hoeft niet nog een keer. Het artikel gaat over het verbruik van 1 datacenter (1% van het Nederlandse totaal), dat verbruik komt akelig dichtbij het verbruik van alle datacenters tezamen in 2017 (1,2% van het Nederlandse totaal, bron: Centraal Bureau voor de Statistiek)...

Is die explosieve groei van datacenter verbruik in Nederland echt goed te verdedigen? Wetende dat er nog veel meer aan zit te komen...

[foobar79]

Het gaat voornamelijk om de meerwaarde die het levert voor Nederlandse bedrijven.

Voor deze bedrijven maakt het niets uit of een datacenter in NL/DE/BE/FR staat.
De relevante vraag is dus wel of het datacenter echte meerwaarde brengt voor NL tov een datacenter in het buitenland.
Gezien de minieme directe werkgelegenheid, lage belastingdruk en wel hoge kosten voor de infrastructuur (stroom/water/land) heb ik daar ernstige twijfels bij.

[nzall]

Tja, die datacenters moeten ergens staan. En we willen dat die in de EU staan vanwege souvereigniteit van gegevens. En die twijfels die jij er nu bij hebt hebben ze in andere landen dus ook. Dus wat stel jij voor als alternatief? Geen datacenters in Nederland, laat de rest van de EU maar opdraaien voor de kosten en problemen?

[ymmv]

Die datacenters moeten inderdaad ergens staan. Maar waarom zijn er dan relatief gezien twee keer zoveel datacenters in het dichtbevolkte NL vergeleken met Duitsland, Frankrijk, Italie en Spanje waar ze veel meer ruimte hebben? Als de voorspelling van Tenet uitkomt hebben we in 2030 misschien wel DRIE keer zoveel stroomgebruik door datacenters afgezet tegen de totale stroomproductie. Het enige land waar die verhouding nog schever is, is overigens Ierland, daar verbruikten datacenters in 2022 al ACHTTIEN procent van de totale stroomproductie. In de rest van de EU gebruikten datacenters in 2022 gemiddeld 2.2% vd stroomproductie. (Zie link)

Dus ja, laat de rest van de EU ook maar hun deel van die datacenters in hun eigen land plaatsen ipv dat die ellende vooral in NL en Ierland belanden.

[TWyk]

Datacentrums zitten daar waar de energievoorziening goed en stabiel is en de prijzen redelijk laag. Vaak sluiten datacentra contracent af met groene energieleveranciers om hun stroom af te nemen dus aanwezigheid van veel groene energie is ook een vereiste

[Patoer]

Nederland en Ierland zijn het knooppunt van datakabels met een voorspelbare economie en de kennis is hier hoog.

[Cranberry]

Kan me niet voorstellen wat maakt dat het kennisniveau hier uitmaakt voor bedrijven om hier hun datacenter te laten bouwen.

[CrazyBernie]

Dat komt grotendeels omdat Nederland en ook Ierland ook voorop lopen in hoge kwaliteit verbindingen tegen schappelijke prijzen. En doordat er inmiddels zo'n concentratie van datacenters in Nederland wordt dat voordeel alleen maar groter. Tussen datacenters of partijen in datacenters is het verkeer gewoon veel goedkoper in Nederland dan in veel buitenlanden.

[eXtReMeBiE]

Ik heb ze liever hier dan in het buitenland. Zelfs wanneer deze datacenters weinig economische waarde zouden leveren, het verbetert onmiskenbaar onze onderhandelingspositie mocht er in de toekomst een conflict ontstaan.

[DDutch]

Ook een mooi doelwit voor p'tin en soortgenoten.

[PalingDrone]

Ja, want het is nergens zo druk en vol binnen de EU dan in NL. Ook is onze grond nogal schaars dus kwak die DC's maar lekker ergens midden in Spanje neer waar helemaal niemand woont. Kunnen ze gelijk mooi hun eigen groene stroom opwekken met zonnepanelen en wind, dan hoeft dat niet van onze door onze overheid gesubsidieerde windparken te komen.
Fijn dat Microsoft een tipje van hun stroomverbruik oplicht, hoe zit het met water?

[mbbs1024]

We gebruiken nu eenmaal met zijn allen, prive of zakelijk massaal datacenter diensten, e-mail, websites, sociale media, telecom, tweakers.net, vele lokale toepassingen zijn verschoven naar de cloud.
Daar waar vroeger alles lokaal verspreid stond, is dat nu veelal geconcentreerd in een datacenter.
Die datacenters zijn er enkel omdat mensen die diensten massaal afnemen, anders zouden ze er gewoon niet zijn.
Er is dus wel degelijk een economisch voordeel aan die dingen.

[Cranberry]

Datacenters van US BigTech bieden ons qua soevereiniteit geen enkel voordeel. De amerikaanse CloudAct-wet maakt echt geen onderscheid waar de data fysiek is opgeslagen.
We hebben meer aan datacenters van EU-bedrijven.

[Reactie gewijzigd door Cranberry op 14 juli 2026 19:55]

[Davey400]

Ze betalen natuurlijk gewoon voor de diensten die ze afnemen als datacenter; die omzet komt dus gewoon bij andere partijen terecht die er waarschijnlijk zelfs een redelijke constante inkomstenstroom aan hebben.

Daarnaast is het als klant prettig als een datacenter relatief dichtbij staat; wij doen natuurlijk regelmatig een geplande failover-test bij grote klanten om te controleren of alles wat we bedacht hebben ook werkelijk zo werkt, en een fysiek verder datacenter is natuurlijk nog steeds bruikbaar, maar meetbaar duidelijk langzamer en volgens 'echte' gebruikers ook merkbaar.*

_{*(Al kan in dat laatste nog steeds een factor beleving zitten. Mensen 'weten' dat ze iets aan het testen zijn en kunnen dan best kritischer zijn of zelfs onbewust menen dat ze iets moeten vinden.)}

[CrazyBernie]

Zeker heeft een data centrum in Nederland relevantie want er zijn veel klanten die vragen om lokale toegang. Daarnaast zijn allerlei verbindingen ook gewoon sneller of goedkoper omdat het datacentrum dicht in de buurt draait.

[foobar79]

Lokale (fysieke) toegang kun je sowieso vergeten voor een datacenter van MS (uiteindelijk de context van dit artikel maar net zo goed de andere grootverbruikers als Meta/Google/Amazon die niet voor lokale werkgelegenheid zorgen).

Voor de meeste workloads is de extra latency naar Dusseldorf, Brussel of Frankfurt totaal irrelevant. Misschien dat (xbox) gamers een beetje klagen over de pings maar laten we wel wezen, dat is niet echt een issue. Tenslotte heb je over afstanden die nog steeds super kort zijn vergeleken met de rest van de EU.

Extra kosten voor verbindingen zullen verder reuze meevallen en dan nog zie ik niet waarom we de hyperscalers zouden moeten sponsoren met goedkope verbindingen als dat ten koste gaat van ons stroomnet en water gebruik en ons verder amper iets oplevert.

[smartsys]

Bijna alle materialen en mensen voor de bouw zijn ingevoerd. De regionale bedrijven voorzien alleen in basis zaken als beveiliging en onderhoud van de grond. Denk aan onkruidbestrijding, etc...

Deze bedrijven leveren ons veel meer lasten dan lusten.

[IskaRiot]

Beetje advocaat van de duivel, maar is gegarandeerd 10-15% van je energie aan bedrijven verkopen geen voordeel voor de economie? Los van de zero sum dat iemand anders die niet kan gebruiken, lijkt me dit wel een win voor de energieleveranciers.


Edit: goed voor de economie betekent niet noodzakelijk goed voor de gemiddelde burger.

[Reactie gewijzigd door IskaRiot op 14 juli 2026 12:07]

[smartsys]

In Nederland krijgen grootgebruikers dikke kortingen. Ook op de energiebelastingen.

Wij als burgers moeten tot op de laatste snik betalen, maar reken maar niet dat Microsoft of Google straks last krijgen van de flexibele invoertarieven hoor.

Wel Jan Lul die net over is op de warmtepomp. Die mag een paar honderd euro extra lappen per jaar. Als toetje bovenop de investeringen die al gedaan zijn om de CO2 uitstoot naar beneden te brengen.

Wij worden als burgers zo erg gepakt, het is gewoon ranzig.

[GameNympho]

Dit zat ik ook te denken, hoeveel kortingen krijgen deze buitenlandse bedrijven en hoeveel wordt dan voor ons, de belastingbetaler, de prijs opgedreven?

Het wordt een keer tijd dat de politiek voor de Nederlanders gaat zorgen ipv de bedrijven voordeeltjes geven.

We moeten met een ieder de kosten dragen, niet benadeeld worden door onze eigen politiek voor buitenlandse bedrijven

[TWyk]

Als ik het even bereken tegen het laagste tarief voor grootverbruikers (0,0031 euro ker kWh) dan betaalt het rekencenter van Microsoft 3,6 miljoen aan energiebelasting.

Burger betalen voor het verbruik van zoveel elektriciteit zeker 30 of 40 keer zoveel.

[japie06]

Zelfs met dat tarief voor grootverbruikers hoort Nederland/Europa bij de duurste landen. Stroomprijzen voor bedrijven in Noord-Amerika en Azië zijn de helft wat bedrijven hier betalen. Je ziet daarom ook al een tijdje een verschuiving van productie naar die landen, (voornamelijk Azië)

[eXtReMeBiE]

Dat is een beetje kortzichtige analyse naar mijn mening. Als je gegarandeerde vraag hebt kun je met meer zekerheid investeren in het net. Mijn inziens is er dus een grote kans dat de toename van dit soort grote afnemers op de lange termijn onze stroomkosten doet afnemen, door het aanwakkeren van nieuwe grootschalige investeringen.

Korte termijn pijn voor lange termijn winst. Prima deal, denk ik.

[IskaRiot]

Ja snap ik, maar dat is iets anders dan het "goed voor de economie" argument.
Zoals ik al zei, advocaat van de duivel ff.

[CrazyBernie]

Microsoft en Google kopen meestal bijna al hun stroom behoefte langjarig in en hebben dus zo ie zo vrijwel geen last van gestegen prijzen ten opzichte van gewone consumenten of bedrijven die niet zoveel cash hebben om zo lang van te voren garanties af te geven over hun afname. Dus reken maar niet dat ze behalve energie belasting toch al voor het laagste tarief zitten. Waarom ze wel leten op hun verbruik is vooral omdat ze bij minder of efficienter gebruik meer servers kwijt kunnen en dus rendement kunnen maken op de locatie. Microsoft en Google staan dan ook veelal bovenaan in energie efficientie ten opzichte van kleinere lokale data centers.

Dus als je dit zo gaan laten doen voor kleinere lokale partijen dan zal de energie belasting per geleverde dienst hoger zijn ipv lager. En de roep om digitale diensten groeit alleen maar ipv dat die krimpt.

[Reactie gewijzigd door CrazyBernie op 14 juli 2026 14:23]

[IskaRiot]

Dat ga ik ook weer klasseren onder "slechte effecten voor de gewone consument" en niet onder "slecht voor de economie".

Een economie kan boomen, terwijl een bevolking in armoede leeft, hoe die economische meerwaarde van de groei verdeeld worden onder de bevolking is door de politiek te regelen, en heeft eigenlijk weinig vandoen met de bedrijvigheid zelf.

Wat ik eigenlijk wil zeggen met mijn vorige reactie: je moet dit politiek bekijken, niet economisch. Maar het gaat over de mensen hun centjes, dus denken we automatisch: dat moet wel de economie zijn!

[CrazyBernie]

Ik denk dat er enorm veel slechte effecten zijn voor consumenten en ook bedrijven in Nederland door de marktmacht van Google en Microsoft en die zijn echt niet alleen economisch maar ook de negatieve impact op ons dagelijkse leven doordat ze tools en producten inrichten op een verslavende manier.

Echter verwacht ik dat het economische effect op de stroom markt vrij neutraal of zelfs positief zal zijn want ze sturen echt wel op efficiency en productie die er anders niet zo zou zijn.

[IskaRiot]

Het spijtige aan dit alles is, dat tegenargumenten die gegrond zijn, maar verpakt worden binnen het 'economie' argument, minder impact hebben omdat de eindbewering ivm de economie gewoon ongegrond is.

Formuleer het als consumentenbelangen, bedrijven tegen gezinnen, milieuschade, etc...
Eigenlijk is dit een soort klassenstrijd zou ik eerder zeggen, en die strijd zou beter op een hoger niveau gespeeld worden dan per specifiek onderwerp dat ons persoonlijk nauw aan het hart ligt. Of het nu datacenters zijn, tax shelters, monopolievorming... Doen we het op de laatste manier dan winnen we mss her en der een veldslagje, maar verliezen we deze oorlog alsnog op lange termijn.

[kujinshi]

Zolang ook bedrijven uit Nederland er gebruik van maken om hun proces te optimaliseren, hebben we er wel profijt van. Mijn bedrijf neemt bijvoorbeeld veel Cloud af en zit in NH. Er zal een hoop data door de Wieringermeer/MS heengaan.

[MSalters]

Kul.

Nederland is een hoogwaardige diensten economie. Een groot deel van ons BNP is afhankelijk van ICT waaronder de cloud. Het is ook geen toeval dat het datacenter hier staat. Al sinds de vroege jaren van AMS-IX heeft Nederland een positie op het fysieke Internet die bovenproportioneel is voor een klein land.

Dit is geen Tata Steel die vooral voor de Duitse markt levert. Dit is juist voor onszelf.

[Guru Evi]

De economische meerwaarde is er wel. Een datacenter van die grootte (indien de nummers kloppen) heeft wel meerdere werknemers (~4-500) nodig intern alsook een reeks externe vakmensen (elektrisch, water, koeling) die bijna exclusief daar 24/7 werken.

Ik werk voor een institutie met veel kleinere datacenters en er zijn dagelijks een omloop van externe contractors voor Dell, HPE, Lenovo, loodgieters, elektriciens, HVAC, brandsystemen. Wij loggen gemiddeld 10 externe bezoekers per dag, alle dagen van de week en op alle uren van de dag en dat is momenteel 3 datacenters samen beperkt door de voeding tot ~20GW. De derde is momenteel in een 13M upgrade, waar we dus letterlijk honderden bouwvakkers over de laatste paar jaren nodig gehad hebben zodat we in de toekomst ook richting de Teras in stroom kunnen gaan, die 13M is puur lokaal uitgegeven.

En dat is nog maar net het onderhoud van het gebouw. Iemand betaalt voor die servers en de diensten die ze ondersteunen. Het is een instituut dat jaarlijks een paar miljard binnensleept en waar mensen in het algemeen "goed" over denken. Maar we gebruiken ook cloud, Microsoft O365, Azure, AWS etc en zonder die diensten gebeurt een groot deel van ons werk niet.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 14 juli 2026 17:30]

[Uchy]

waarschijnlijk is het punt dat 2kiang probeert te maken dat dat geld niet in EU blijft maar naar de VS stroomt. Dus in NL wordt grond gekocht en een lelijke doos op gebouwd die ons stroomnet belast, maar de economie in NL heeft er geen piep aan omdat er een handjevol mensen rondloopt en het verdiende geld naar de VS terug vloeit.

of dit echt zo werkt weet ik niet, maar ik begrijp wel het sentiment.

En natuurlijk, veel nederlanders maken er ook gebruik van en we hebben liever onze data in de buurt dan in de VS. In die zin dragen we er als land allemaal aan bij dat soort dingen gebouwd worden en ons stroomnet belasten. We hebben er pas last van, van dat gedrag, als die blokkendozen in onze achtertuin komen en we denken 'misschien moeten we toch niet zoveel in de cloud laten staan'...

[Reactie gewijzigd door Uchy op 14 juli 2026 09:55]

[david-v]

In welke zin belasten deze datacenters onze stroomnet? De aansluitingen van deze DCs met een vrijwel constante afname zijn totaal niet te vergelijken met de piek afname van de Nederlandse bevolking. In dat laatste zit vooral het probleem, zowel bij verbruik als bij teruglevering nu in de zomer.

[Olaf van der Spek]

In welke zin belasten deze datacenters onze stroomnet?

Elke Joule moet van bron naar doel. En elke Joule moet opgewekt worden, dus zijn er weer meer molens, panelen en accu's nodig.
Ook een constante afname heeft natuurlijk transportcapaciteit nodig.

[Allard]

Klopt, maar zolang ze via de stroomrekening meebetalen aan de infrastructuur kan het daarmee wel de kosten drukken voor de andere partijen.

Nadeel is dat dit soort afnemers een fractie van de stroomprijs betalen dan gemiddelde bedrijven. Als burger betaal je het hoogste tarief, deels vanwege de kleine schaal en vooral omdat het verbruik slecht is te voorspellen.

Ik heb mij vroeger wel eens afgevraagd waarom veel bedrijven met gigantische dakoppervlak geen zonnepanelen hebben, maar toen ik de kw/h prijs zag die zo'n bedrijf betaald werd mij dat meteen duidelijk; die is zó laag dat zonnepanelen zich nauwelijks terugverdienen en sterker nog, mét zonnnepanelen wordt de stroomafname van zo'n bedrijf minder voorspelbaar en stijgt dus die Kw/h prijs flink.

[MSalters]

Klopt, maar transport capaciteit is in Ampère. Dit is niet aangesloten op het laagspanningsnet. Je hebt dus veel minder Ampère. Bovendien zit het vlak bij de Noordzee kust waar de windmolens staan.

[Olaf van der Spek]

Bovendien zit het vlak bij de Noordzee kust waar de windmolens staan.

Gaan de servers uit als het niet waait?
En dan nog betekent het dat die energie niet voor andere gebruikers beschikbaar is.

[MSalters]

Ik snap de vraag, maar het betekent vooral dat er daar een GW kabel loopt. Die kan ook energie uit Noorse stuwmeren leveren. Kabels hebben geen richting.

[kujinshi]

Een constante afname is ook een afname uit het gehele stroomnet van Nederland. Die windmolens in de Wieringermeer waren gebouwd voor een andere doelstelling. Maar die voeden nu ongeveer Microsoft volledig, vanwege dat electriciteit nog altijd de kortste weg gaat.

[JacobsT]

Zou leuk worden als al onze cruciale internationale websites die iedereen gebruikt zoals instagram, facebook, microsoft services, etc, etc allemaal in de VS gehost worden.

Bottleneck doordat alles de oceaan over moet alsook makkelijk +100ms avg latency.

Ik snap dit soort visies echt niet.

[TWyk]

Dit soort datacentra voorkomt juist dat allen over de oceaan moet omdat zij het europese deel van de cloud ondersteuenen. Bedrijven die in Europa die Offfice365 gebruiken zullen voornamelijk werken via de Europese datacentrums en daardoor minder energie verbruiken dan wanner het in de VS zou staan.

[DigitalExorcist]

450 mensen is onzin; laat 440 daarvan inhuur of tijdelijk zijn. Bron: ikzelf die ingehuurd wordt om vervangende onderdelen in datacenters te plaatsen.... de rest van de tijd doe ik 'normaal' werk.

[Reactie gewijzigd door DigitalExorcist op 14 juli 2026 10:13]

[david-v]

Jij bent ingehuurd om onderdelen te vervangen in de datacenter van Microsoft in Middenmeer? Is inhuur of vast in dienst en groot verschil? Want in Nederland hebben we tien duizenden gedetacheerde icters en die zouden dan niet meetellen voor de economische meerwaarde?

[DigitalExorcist]

Nee, niet perse Microsoft zelf, gewoon van die mega datacenters die door iedereen gebruikt worden. Amsterdam en Diemen die richting.

Niet alléén ingehuurd voor die vervangingen trouwens. Maar naast 'gewoon' IT-werk dat ik doe zijn er bedrijven die gebruik maken van IT'ers om vervangingen te regelen. Kapotte schijven, fannetje hier of daar, geheugenbankje bijprikken of vervangen, PSU vervangen dat soort werk.

[Zoop]

Ik zou die 450 graag onderbouwt zien, want zulke datacenters draaien doorgaans met een skeleton crew van niet meer dan tientallen. Ik weet vrij zeker dat het meerendeel van die 450 weliswaar betrokken is bij het datacenter, maar niet per se daar werken (of zelfs in Nederland zijn). Vooralsnog moeten we Microsoft zelf er op geloven, maar het lijkt mij een zwaar overdreven getal.

Kan het mis hebben, zelf ook geen bronnen om dit te verdedigen, 450 man bij een datacenter klinkt zeer onwaarschijnlijk.

Evenals dat ze zeggen dat het geleid heeft tot miljarden investering in de regio, ja, om dat ding te bouwen en alle infrastructuur, welke vaak specialistisch werk is en hun eigen mensen voor meenemen (en dus niet lokaal gesourced). "Waar de lokale gemeenschap van heeft geprofiteerd" zo'n kortaf zinnetje dat het eerder een leugen lijkt.

Een woordvoerder laat aan de krant weten dat het bedrijf transparantie nastreeft: "De norm was: we houden alles geheim. Dat hebben wij nu doorbroken.

Nog zoiets, lopen pronken met iets alsof ze heel goed bezig zijn, dat het nieuws is dat ze de waarheid spreken, jeetje.

Afijn, ik zal bevooroordeeld zijn, maar ik geloof niks van dat verhaal

[kujinshi]

Veelal worden de mensen die bij de bouw betrokken waren ook meegeteld in dit soort totaalbedragen.

[smartsys]

Dat is nog steeds niets als je kijkt wat de bijdrage voor de economie is.

Die datacenters zitten alleen in Nederland omdat het goed is voor de bedrijven achter die datacenters. Niets meer en niets minder. Ze zitten er zeker niet omdat WIJ als Nederlanders er veel beter van worden.

[m_aar_ten]

Zelfs als het 450 mensen waren, als je met 450 man personeel 1% van het stroom in Nederland verbruikt dan kan je doorrekenen:
Aangezien er in Nederland op dit moment 18.155.309 inwoners zijn is dit maar 0.0024786% van de bevolking dat dus 1% van de stroom gebruikt, dus ruim 40.000% hoger dan gemiddeld.

Op die manier gaat het al snel op, in Almere komt er ook al eentje die bijna zoveel als de hele stad gaat gebruiken, maar voor scholen en nieuwe huizen is er geen plek.

Ik denk dat de prioriteiten totaal verkeerd zitten als je als land multinationals verkiest boven stroomaansluitingen voor je burgers.

[Tripledad65]

En een boerderij is een enorme landvlakte waar af en toe wat mensen op een tractor rondrijden om de oogst binnen te halen.

Natuurlijk, werkgelegenheid is belangrijk, maar verre van de enige maatstaf om te bepalen of iets een economische bijdrage levert.

[kiang]

En de agrarische sector is inderdaad ook extreem problematisch: enorm verbruik van grondatoffem en land, voor minieme bijdrage aan onze economie en grotendeels voor export en niet voor ons eigen eten.

[david-v]

Niet voor ons eigen eten, maar wel voor onze economie. Je kan je alleen wel afvragen of een land zoals Nederland wel de meest geschikte plek is voor zoveel dieren en landbouw. Dat zie ik wel als enigzins problematisch door de verhouding totale oppervlakte, landbouw grond en veestapel

[beeldbuijs]

Wat ook meespeelt, is dat Nederland een goldilocks gebied is qua landbouw: optimaal klimaat, volop zoetwater, veel technische kennis aanwezig / vakmensen, we hebben hier stukken van best bewerkbare en meest vruchtbare grond die er bestaat, de logistiek is goed geregeld, ook van benodigdheden zoals kunstmest en veel verwerkende industrie en eindgebruikers zitten hier ook al, of in het achterland, Duitsland etc.

Het is niet zoals bij een datacenter, dat je desnoods een ‘doos’ verplaatst naar de VS en het daar ook wel allemaal wel kan.

[MSalters]

Klopt qua landbouw. Maar Nederland scoort economisch vooral met de veeteelt. We importeren megatonnen veevoer om dat met dikke marge als dierlijke producten te verkopen (vlees/zuivel/ei). Dat is industrieel, ook qua vervuiling. Kunstmest? We komen om in de natuurlijke mest

[beeldbuijs]

Mest in overvloed, maar dierlijke mest vult niet precies aan wat de akkerbouw aan de grond onttrekt. Het helpt dat men zowel mest als grond analyseert. Daardoor weet de boer wat er aangevuld moet worden. De wet stelt grenzen aan vooral hoeveel stikstof en fosfaten er per jaar weer mogen worden aangevuld, mede afhankelijk van hoeveel er onttrokken is (hierbij weegt mee welke teelt er plaatsvond, want aardappels verbruiken andere stoffen dan suikerbieten etc) en hoeveel de lokale grondsoort op kan nemen / af kan geven. Dierlijke mest bevat betrekkelijk veel fosfaat. Zit je aan je quotum qua fosfaat, dan zit je meestal nog onder je ideale hoeveelheid stikstof. Dan kan kunstmest zonder fosfaat een oplossing zijn.

Dit geldt ook voor andere stoffen zoals kalium, sporenelementen van diverse metalen, selenium en dergelijke.

Andere factor is dat dierlijke mest eerst afgebroken moet worden voor de nutriënten beschikbaar komen en dat gaat langzamer dan bij kunstmest.

Dan zijn er nog ontwikkelingen waarbij planten meststoffen rechtstreeks toegediend krijgen. Bekend voorbeeld is het rechtstreeks op het blad spuiten van magnesium bij aardappelplanten. Magnesium komt moeilijk vrij uit de grond. Op de grond strooien is niet effectief omdat een groot deel eerder uitspoelt naar de sloot dan door de grond wordt vastgehouden / later beschikbaar komt voor de plant.

[MSalters]

Ik denk dat het statement "te weinig stikstof" aangeeft hoe groot de kloof is tussen boeren en dr milieubescherming. Het is absoluut, totaal niet de bedoeling om de stikstof in de bodem weer 100% aan te vullen.

[beeldbuijs]

Dat mag dan ook al dertig jaar niet en is ook niet nodig of praktisch.

Milieubescherming en landbouw hebben verschillende doelen.

De gemiddelde Nederlander eet gewoon vlees zoveel hij wil, eet voor 95% niet-biologisch, geeft daar € 2.000 - € 3.000 aan uit, doneert daarnaast twee tientjes aan een milieuorganisatie en roept dan dat het aan de boeren ligt.

De consument bepaalt én hoe de boer teelt, niet andersom. Met elke frikandel, met elk pakje reguliere/niet-biologische boter steun je het huidige beleid.

[VOODOO_WILLIE]

volop zoetwater

Bullshit, volgens de "experts":

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2622789-nederland-stevent-af-op-watertekort-we-moeten-keuzes-gaan-maken

Maar goed ... Gebaseerd op de "expertise" van de "experts" is dat dan dus ...

In hoeverre dit weer een bak gaslighting is ten faveure van "de agenda" laat ik maar even in het midden dit keer ...

[beeldbuijs]

Het gelinkte artikel beschrijft dat we dreigen te gaan naar de fase waarin er een feitelijk watertekort is. Kortom, daar zitten we dus nog niet in.

Er zijn zeker momenten dat er schaarste dreigt, net zoals er (te) droge jaren zijn en te natte, maar in vergelijking met andere gebieden is het in Nederland nog prima geregeld.

In Israël – toch een stuk droger klimaat – telen ze aardappels in de woestijn. Dat kan blijkbaar alsnog zo goedkoop, ondanks kosten voor irrigatie, extra bemesting en transport dat ze die aardappels hier massaal in de supermarkt verkopen.

Op Schouwen-Duiveland kunnen de boeren bijvoorbeeld niet beregenen, maar dat zou technisch eenvoudig op te lossen zijn door water uit de een paar km verderop gelegen Krammer te halen met een pijplijn. Nu rijden ze met tankwagens heen en weer, wat erg duur is, maar op zich is er zoetwater genoeg.

Er is al het een en ander geïnvesteerd in waterbergingen en dergelijke de afgelopen decennia maar daar is nog het een en ander te verbeteren.

[VOODOO_WILLIE]

Het gelinkte artikel beschrijft dat we dreigen te gaan naar de fase waarin er een feitelijk watertekort is. Kortom, daar zitten we dus nog niet in.

Dergelijke berichten zijn niet alleen "van gisteren". Die zien we al vele jaren langskomen. Ik geloof geen reet van die paniekzaaierij en ik dacht dat wel vrij duidelijk te hebben laten "doorschemeren".

Er zijn zeker momenten dat er schaarste dreigt, net zoals er (te) droge jaren zijn en te natte, maar in vergelijking met andere gebieden is het in Nederland nog prima geregeld.

De "overheid" gooit mij iets te vaak en makkelijk met het woord "crisis".

Op Schouwen-Duiveland kunnen de boeren bijvoorbeeld niet beregenen, maar dat zou technisch eenvoudig op te lossen zijn door water uit de een paar km verderop gelegen Krammer te halen met een pijplijn. Nu rijden ze met tankwagens heen en weer, wat erg duur is, maar op zich is er zoetwater genoeg.

Daar zullen wel weer genoeg regeltjes in de weg liggen.

Bovendien is de aanval op de boeren al volop ingezet dus het lijkt me alleen daarom al tamelijk onwaarschijnlijk dat het de boeren makkelijker gemaakt gaat worden. En met Hugo aan het roer kan je er rustig op rekenen dat hij z'n sloophamer niet op z'n eigen tenen laat vallen ...

[Tjark]

Ik denk dat de 'problemen' vooral veroorzaakt worden door veeteelt. Ik denk dat landbouw een stuk minder problemen veroorzaakt. Je kan mogelijk zeggen dat kasteelt in de winter een zwaardere belasting geven.

[GerGio]

De tuinbouw zorgt grotendeel voor hun eigen elektriciteit. Omdat ze op die wijze de warmte kunnen gebruiken om de kas mee te verwarmen en de CO2 kunnen gebruiken om de planten mee te laten groeien.

De Nederlandse tuinbouw levert ongeveer 8-10% van alle stroom in Nederland en dan ook nog een groot gedeelte in piek momenten.

Wij stoppen vroeg in de avond met alle belichting, om terug te leveren aan het net en de buffers te vullen voor de nacht periode

[DigitalExorcist]

Kastelers zijn vaak ook zelf energieleveranciers, die verkopen opgewekte energie. Kan soms rendabeler zijn dan de kasteelt zélf.

[david-v]

Kassen worden soms verlicht én verwarmd in de winter. Landbouw grond wordt bemest en heeft ook grenzen wat betreft verzuring. Ik weet niet of het meer of minder belastend is, maar het heeft zeker veel invloed.

[kiang]

1,4 % van onze economie, en dat met 54% van alle grond in Nederland, en 30% van alles stikstofuitstoot.

Daarom zie ik het ook als problematisch ja.

[morphje]

Je kan blijven zeuren over die stikstofuitstoot, maar ik zie de boeren de afgelopen 30-50 jaar stabiel uitstoten en zelfs als sector verlagen, terwijl dat industrie en vervoer schrikbarend hard stijgen. De echte probleemgevallen (de mega varkensstallen) die worden dan weer niet aangepakt, want die hebben weer hun politieke invloed.

Ook mag het verbruik per persoon stabiel blijven, maar als je miljoenen mensen toevoegd aan dit stukje aarde, dan neemt de absolute uitstoot nog meer toe.

En vergis je niet in vliegtuigen boven 9000ft een hoeveel uitstoot doet neerdalen, maar wegens internationale verdragen niet worden geregistreerd, want moeilijk moeilijk.

Het probleem is niet de boeren, maar de mens in z'n geheel. 1 sector specifiek bestraffen terwijl ze zeer voorspelbaar en stabiel uitstoten is nogal meten met twee maten. Zeker als industrieen PFAS mogen blijven dumpen op de rivieren.

[MornixRS]

Valt wel mee: de totale agrarische sector draagt 1,4 procent bij. Dat is niet verwaarloosbaar maar ook niet van levensbelang. De rotzooi en leed die ze veroorzaken weegt dan toch wat zwaarder.

[jhnddy]

Zeker. Nederland als rivierdelta heeft extreem vruchtbare grond. Met een groeiende wereldbevolking is het extreem efficiënt om juist hier een grote agrarische sector te hebben.

Je kunt je beter afvragen of Nederland wel geschikt is voor zulke dichte bevolking. We offeren kostbare landbouwgrond op om vinexwijken neer te kwakken. Tegelijkertijd gaan de kosten om Holland droog te houden bij een stijgende zeespiegel exponentieel stijgen.

[sheepdog]

De meeste landbouwgrond in Nederland wordt voor vee en veevoer gebruikt, en vee is juist helemaal niet efficiënt als het gaat om het voeden van de wereldbevolking. En het draagt ook nog eens bij aan die stijgende zeespiegel.

[jhnddy]

Zolang er een vraag naar vlees is, is het een stuk beter voor het milieu om dat vee hier te houden met onze efficiëntie, dan om bijvoorbeeld stukken jungle voor plat te branden en het uiterst inefficiënt qua ruimte groot te brengen.

Het "wegdoen" van de veestapel gaat alleen maar leiden tot meer import (per vliegtuig) uit bijvoorbeeld Argentinië. Dat is nog slechter voor het milieu en zorgt economisch voor dure importkosten i.p.v. export.

Bovendien laten alle oorlogen en misoogsten wereldwijd zien dat eigen beheer en diversificatie van voedselbronnen hard nodig is.

[Reactie gewijzigd door jhnddy op 14 juli 2026 18:56]

[Fr0ns]

Jammer dat de hoeveelheid mensen nooit in deze vergelijking wordt meegenomen. Ooit was dit namelijk wel genoeg voor iedereen.

[beeldbuijs]

De landbouw is goed voor een betrekkelijk klein dee van onze economie, net als bijvoorbeeld de luchtvaart.

Het verschil is, dat als het aantal vluchten op Schiphol halveert, nog steeds elke Nederlander die dat wil, elk jaar op vliegvakantie kan. Als de Europese landbouw halveert, worden de boodschappen van elke Europeaan significant duurder. Moet een deel van de bevolking hun budget omgooien. Dat gaat pijn doen. Dat is waarom de EU landbouwsubsidies kent; Je wil voor zo’n basisbehoefte niet afhankelijk zijn van anderen.

[diehardmking]

Nu ben ik het niet helemaal eens met bovenstaande,

De milieu impact van de agrarische sector is zo groot dat de kosten voor herstel vele malen groter zijn dan de opbrengsten uit deze sector. De rekening die komt dan wel niet in de producten maar wel ergens anders te liggen waar we ook mee te maken krijgen.

En goedkoop vlees, is geen basis behoefte. Het consumeren van dit vlees mag best minder en als daarvoor de kosten omhoog moeten omdat er minder boeren zijn, graag.

[beeldbuijs]

Het probleem zit imho meer bij de consument dan bij de Nederlandse boeren. Als je vee in Nederland terugschroeft, haalt de consument / supermarkt het net zo makkelijk uit een ander land of continent, want transport is spotgoedkoop.

Dan verplaats je de milieu-impact naar Duitsland, Ierland of Argentinië, waar de gevolgen misschien wel groter zijn.

Als de consument (even kort door de bocht / simpel gezegd) meer sojaburgers / minder vlees gaat eten, daar meer vraag naar komt, volgen de boeren vanzelf. Andersom werkt het niet.

[Tripledad65]

Het gaat mij niet zozeer om de totale grootte van de agrarische industrie in de EU, maar om de relatieve grootte van de landbouw in NL.

De grote concentratie zorgt onevenredig voor problemen.

[beeldbuijs]

De landbouw is qua oppervlakte in NL juist kleiner dan ooit. Er zijn minder boerenbedrijven dan ooit, er werken minder mensen dan ooit. Het probleem is dat er zoveel vee wordt gehouden, zoveel mest wordt gebruikt, zoveel veevoer wordt aangevoerd uit andere landen. Anderzijds is het niet per se milieuvriendelijker voor de wereld als geheel als je dat meer gaat uitsmeren over al die landen.

[Tripledad65]

Mooi dat het minder is geworden. 11% sinds de jaren '80, dus erg snel gaat het niet. En het is nog altijd 54%, en dat staat nog altijd in geen verhouding tot de bijdrage die de agrarische industrie levert aan de economie (1,4%). Ik ken geen enkele industrie waarbij dat zo uit verhouding is.

Er zijn wat mij betreft twee redelijk onafhankelijke thema's

1.) De grootte van de agrarische industrie als geheel, en dan met name de negatieve bijdrage aan de klimaatverandering van de veeteelt en de daaraan gerelateerd landbouw ten behoeve van de veeteelt . Dat is een lastig thema, omdat je de wereldbevolking wel moet voeden, en omdat je niet zomaar het eten van vlees kan verbieden of rantsoeneren.

2.) De locatieproblematiek. Nederland is, naar mijn mening, te klein en te dicht bevolkt voor zoveel agrarische industrie. Het gemiddelde van de EU is 38%. Denemarken leidt met maar liefst 65%, maar hun bevolkingsdichtheid is maar een kwart van die van NL. Het is die combinatie die leidt tot steeds meer frictie tussen landbouw en bevolking.

Ik zou graag zien dat een deel van de agrarische industrie van NL herverdeeld wordt over de EU, en dat (los daarvan) we met ons allen wat minder vlees gaan eten.

[beeldbuijs]

Vergeet niet dat tot de industriële revolutie een paar honderd jaar geleden zo ongeveer alles landbouw was, voor zover de grond geschikt was. Dat er toen nog maar 2 miljoen monden te voeden waren in Nederland in plaats van 18 miljoen.

Er wordt wel heel makkelijk gezegd dat de landbouw verkeerd bezig is, door mensen die zelf dagelijks gewoon de producten van die industrie blijven kopen, voor een vooral zo laag mogelijke prijs. Het zijn toch echt de consumenten die bepalen wat de boer teelt én hoe.

Als je echt wat goeds voor het milieu wil doen, koop dan biologische producten of nog beter: EKO en Demeter en minder vlees. De realiteit is dat consumenten maar 5 - 6% biologisch voedsel kopen en daar zit al decennia nauwelijks vooruitgang in.

[Tripledad65]

Het historisch kader voegt niet zoveel toe. We hebben een actuele situatie die aandacht vraagt. Die feitelijke situatie verandert niet doordat het vroeger (vanuit een bepaald specifiek perspectief) "slechter" was.

Het is té gemakkelijk om te zeggen "industrie X valt niets te verwijten, want die produceert gewoon wat de mensen willen". Dit soort grote industrien (Olie, suiker, vlees et cetera) hebben enorme belangen en gooien er enorme sommen geld tegen aan om die te verdedigen, door middel van reclame, misinformatie, desinformatie en lobbyen. En ja, de agrarische industrie (met name vlees) maakt zich daar ook schuldig aan.

(Als je opmerking over "minder vlees" persoonlijk bedoeld is, dan komt dat niet echt aan. Ik eet namelijk al bijna geen vlees meer. Maar dat terzijde)

Zoals ik al zei, de locatieproblematiek (Herverdeling binnnen de EU) en de grootte van de agrarische industrie an sich, zijn twee verschillende problemen, die elk een eigen oplossing vergen. Pratende over de vleesconsumptie, kan dat op verschillende manieren aangepakt worden. Kijk bijvoorbeeld naar tabakconsumptie, die is drastisch gereduceerd door voorlichting en belastingverhoging. Iets dergelijks zie je ontstaan bij alcohol, en die lijn kan doorgetrokken naar vlees.

Terugkomend op de kern van mijn eerste opmerking, Nederland is te klein voor zoveel agrarische industrie. Dat zou opgelost kunnen worden door een stukje herverdeling binnen de EU.

[beeldbuijs]

Het historisch kader is geen excuus om het zo te laten, maar verklaart wel waar we vandaan komen en waarom zaken zijn zoals ze nu zijn.

Je mag vinden dat de landbouw veel ruimte gebruikt, maar feit is dat de landbouw in Nederland juist minder ruimte gebruikt dan ooit tevoren, per kilo product. Zeker in vergelijking met vroeger en ook in vergelijking met hoe het er elders aan toe gaat.

Vergelijkingen met tabak en alcohol gaan maar deels op. Dat zijn geen levensmiddelen, dat zijn puur verslavende ‘luxe’ genotsmiddelen, die overigens niet uit te roeien zijn. Hebben we roken eindelijk wat teruggedrongen, gaan jongeren weer volop vapen. Vlees is op zich gewoon gezond voedsel, alcohol en nicotine zijn dat niet.

[Tripledad65]

Vlees is niet noodzakelijk, en verhoogt het risico op kanker. Bovendien levert het een flinke negatieve bijdrage aan klimaatverandering. Allemaal goede redenen om het te ontmoedigen. Met name voorlichting.

Je andere vergelijking is weer van het soort "het is beter dan vroeger" . Dat is echter niet echt relevant voor de beoordeling van de huidige situatie.

[Tripledad65]

Daar ben ik het overigens volledig mee eens.

[JacobsT]

Dit wordt gedownmod en @kiang zijn post krijgt +.

Toont het intrieste niveau van FP modding weer aan terwijl de reactie van jou een perfect vergelijk is.

Een directe metric zoals lokale werkgelegenheid is irrelevant. In de wereld van Kiang gaan we dus niets doen waar we geen direct observeerbaar baat bij hebben. Als elk land dit doortrekt, kunnen we weer terug naar telefooncenters waar ze met jacks manueel de kabels inpluggen als je van A naar B wil bellen. Waar denk je dat zaken zoals Tweakers gehost worden? Of al de websites die je bezoekt, denk je dat die bij de lokale internetboer gehost worden? Wat baten kaars en bril.

Zure azijnboel toch hier vol kortzichtigheid.

[JacobsT]

De economie en de maatschappij is grensoverschrijdend. Al dit 'eigen volk eerst' gedoe remt vooruitgang. Laat landen doen waar ze sterk in zijn en importeer/exporteer op basis daar van. Dat is efficient, niet geloven dat elk land alles zelf kan. Dan stoot je bij bepaalde sectoren op gigantische issues op vlak van efficiëntie. Belgie, Nederland, wij zijn gewoon te klein voor goedkope landbouw. Waar zijn ze wel goed voor, exclusievere landbouw zoals extreem kwalitatief vlees of bepaalde bioteelt. Grondprijzen te duur, te weinig agrarische grond, te hoge loonkosten, te hoge energieprijzen, ...

Zo is er wat te zeggen voor elke sector. Enkel iemand met oogkleppen op kan dit niet inzien.
Blijkbaar is het sentiment te groot voor soms aan heilige huisjes te raken.

Datacenters verketteren waar alle Europese 'online' technologie baat bij heeft verketteren op basis van ideologische argumenten is gewoon kortzichtig.

[kiang]

Je bouwt een mooie stroman, en doet alsof ik "eigen volk eerst" zeg, maar het enige wat ik doe is, in tegenstelling tot jij, is cijfers benoemen, en op basis van die cijfers neem ik het standpunt in dat datacentra excessieve kosten voor ons land hebben.

Jij schreeuwt luidop dat het allemaal zo fantastisch en waardevol is, maar je noemt geen enkel cijfer. Dat doe ik wel, en jij bent hier diegene die boos wordt van die cijfers. Jammer voor je, maar facts over feelings. We kunnen te weinig woningen bouwen, maar 1 enkel datacentrum dat de capaciteit van 25.000 woningen inneemt en 1% van al onze landelijke energie verbruikt zie jij geen graten in. Ik heb daar wel een probleem mee: Nederland staat al best vol met datacentra, en hun economische waarde is echt belachelijk klein.

Als jij met feiten en cijfers een tegenargument kan geven sta ik daar voor open. Maar gewoon roepen 'data centrum fantastisch en je bent stom als je dat niet vindt' is gewoon tijdverspilling.

[JacobsT]

''1 enkel datacentrum dat de capaciteit van 25.000 woningen inneemt en 1% van al onze landelijke energie verbruikt zie jij geen graten in''

Als elk land op deze manier elke vorm van technologische infrastructuur zou benaderen, zaten we nog in het stenen tijdperk. Niet alles is een zwart/wit cijfer maar laat mij eens meegaan in je 'onweerlegbare metrics'. Stel dat elk Europees land met die motivatie geen datecenters bouwt.

Wat dan?

NL is net zoals België een land dat het moet hebben van brain-based industrie. Niet van productie of handlabor. Daar zijn we om tal van variabelen zoals loonkost en energieprijzen gewoon te duur voor.

[MarcelBreugel]

Ik werk gewoon als gemeente ambtenaar en heb geen enkele behoefte aan datacenters 'in de buurt.' Boeien wat de brain-based economy behelst. We gaan als burgers toch niet ál onze ruimte en resources opofferen om in de ratrace mee te doen? Geen woningen, geen aansluitingen, niet verduurzamen en geen welzijn want ALLES moet de datacenters dienen? Er zijn grenzen, JacobsT. De 'normale economie' die tastbare producten levert, zal altijd winnen van de vluchtigheid van datacenters. Als de gasleiding lekt, dan heb ik niks aan een datacenter.

[david-v]

Ik werk gewoon als gemeente ambtenaar en heb geen enkele behoefte aan datacenters 'in de buurt.' Boeien wat de brain-based economy behelst

Ik ben vegetariër en heb totaal geen behoefte aan de veestapel in Nederland. Boeien wat de vlees etende economie behelst.... Tja, als we zo in onze eigen straatje gaan denken kunnen we alles wel sluiten.

[kiang]

Wederom noem je geen enkel feit of cijfer, enkel buikgevoelens. En je blijft de stroman bovenhalen, alsof ik zeg dat er geen enkel datacentrum mogen hebben. Geeuw.

Mijn standpunt is duidelijk: de impact van datacentra is enorm en wordt extra pijnlijk door onze reeds bestaande problemen in met name stroomvoorziening, water tekorten, en te weinig woningen, terwijl ze economisch amper waarde toevoegen voor ons land. Het stroomverbruik van alle datacentra in Nederland lag in 2024 op ongeveer 5% van het hele land. De vraag is hoeveel dat verder gestegen is met de AI groei.

Ongebreidelde uitbreiding (in aantallen of in stroomverbruik) is daarom uitermate onwenselijk vind ik.

Je zal vast willen pretenderen dat ik dus zeg dat elke computer vernietigd moet worden, maar dat zegt ik niet: stop gewoon de absurde wildgroei die ons heel veel kost en niets oplevert. Net zoals ik niet alle boeren weg wil, maar net zoals elk weldenkend mens inzie dat de huidge druk van de agrarische sector onhoudbaar is, vind ik dat we datacentra ook niet ongebreideld ons land moeten laten inpalmen.

[Reactie gewijzigd door kiang op 14 juli 2026 12:35]

[MornixRS]

Daarom zouden we die boerderijen ook flink moeten beperken. Iedereen weet dat dat ook nodig is maar de lobby en een romantisch gevoel bij boeren houdt dat tegen. Data centers zijn nodig maar hoeveel en hoe groot is iets wat we zelf kunnen bepalen.

[pietvelleman]

"Iedereen weet dat dat ook nodig is..."

Nee. Niet iedereen weet dat.
En wellicht verbaast je dat, maar er zijn mensen met een andere mening.

[MornixRS]

Tuurlijk er zijn veel mensen met een andere meningen. Dat is zelfs helemaal niet verbazingwekkend maar alle feiten omtrent milieu, dierenwelzijn en voedselnoodzaak wijzen die kant op. Dus tja.

[LittleKiller]

Ja?

Gebruikt niet een aanzienlijk deel van nederland office 365? sharepoint? azure?

We kunnen wel doen alsof als dat niet in ons land staat, dat het er dan niet is, maar de energie markt in europa is aan een gesloten, zoals al eerder genoemd is het hoogspanningsnet niet overbelast.

We hebben dit soort data centers toch nodig.. helaas..

[kiang]

De meeste datacentra in Nederland zijn niet voor de Nederlandse markt. Dat is prima, ze moeten ergens staan en vereisen dat hier enkel datacentra staan die enkel wij zelf gebruiken is absurd, maar je moet ook niet gaan liegen en doen alsof de talloze datacentra in Nederland er zijn ter ondersteuning van de Nederlandse economie

[LittleKiller]

Ik denk dat je een beetje voorbij gaat aan m'n punt.

[StefanJanssen]

Hoezo? Jij zegt "Nederland heeft datacentra nodig" en kiang reageert "Maar hebben we er zoveel nodig?"
De capaciteit die het 500ste datacentrum zal leveren zal nagenoeg niet door Nederlanders gebruikt kunnen worden.

[kujinshi]

De MS cloudcenters zijn nodig om Europa te bedienen. Ik dacht dat ze ook in Ierland en Finland staan als netwerk. Het Mesh netwerk idee.

Maar dan bedient die in de Wieringermeer vooral Nederlanders, veel Duitsers, Engelsen en Denen.

[Reactie gewijzigd door kujinshi op 14 juli 2026 10:55]

[MSalters]

Ik heb net naar Azure Zweden gedeployed. Nederland is vol. Ik had ook nog naar Frankrijk of Duitsland gekund. (Niet het VK. Heeft wel een Azure regio maar is geen EU dus GDPR issues)

Het idee dat wij dus voor heel Europa capaciteit hebben is dus meer dan onjuist.

[demianmonteverd]

Volledig eens, landen die genocide plegen moeten we niet helpen, ook niet indirect. Dus geen IL of RU in Middenmeer, voor de zekerheid, alleen maar EU gebasseerde klanten toestaan zou al een mooie oplossing zijn.

Uberhaupt onwenselijk dat we hier lopen hosten voor totaal andere geografische gebieden, zeker het M.O. heeft immers al erg veel infrastructuur, ook qua datacentra, wat doen die daar dan mee? Alleen de lasten hier leggen en niet eens lusten (nauwelijks banen, nauwelijks belastingopbrengst), sterker we lopen dus mee te werken aan genocide. Top weer.

[JacobsT]

Nu komt de aap uit de mouw met deze reactie. De zelfverklaarde superieure moraliteit van Kiang.

Politiek getinte ideologie. De beste vorm die er is! ''illegale bezetting en onderdrukking'' zijn argumenten die compleet irrelevant zijn op T.net.

Het gaat over datacenters die Europese landen technologisch versterken en noodzakelijk zijn. Zoals eerder al gezegd: NL zit vol qua Azure deployments en er moet nu al uitgeweken worden naar andere landen door bedrijven in de Benelux. De groei naar data stijgt en stijgt exponentieel mede door AI ontwikkelingen, daardoor moeten datacenters meeschalen. Dat jij dat persoonlijk niet relevant vind, heeft letterlijk geen enkele beargumenteerbare waarde of het verder noodzakelijk is of niet. Of denk je dat bedrijven miljarden pompen in datacentra waar ze geen bezetting voor hebben? Huisvesting heeft niets te maken met technologische ontwikkeling. Stroom kan mede door technologische evolutie oneindig hernieuwbaar worden aangemaakt door die sector verder te groeien. Het vraagt gewoon tijd.

Je drijfveer is alvast duidelijk: eenzijdig activisme.

[Reactie gewijzigd door JacobsT op 15 juli 2026 10:52]

[kiang]

De bezetting van de westelijke jordaanoever is niet wettig volgens de VN en dat is ook het standpunt van Nederland. Niets controversieel aan dus, geen activisme: enkel feiten.

Feit blijft dat ik liever 25k huishoudens zie met ene dak boven hun hoofd dan een datacentrum, zeker als dat datacentrum onze belangen niet dient, maar daar net tegenin gaat.

Dat is geen activisme, dat is simpelweg de feiten bekijken en op basis daarvan een mening vormen. Jammer dat je een bekrompen bizarre houding hebt dat we op tweakers niet naar maatschappelijke context mogen kijken, daarmee is je menig waardeloos, want dit onderwerp gaat nu eenmaal over maatschappelijke keuzes maken. Ik zie liever huizen dat datacentra voor mensenrechten schendingen. Jij ziet liever 25 duizend dakloze gezinnen, omdat Microsoft dan geld kan verdienen aan genocide. Prima, maar niet boos worden als die gevolgen van je keuze benoemd worden.

Veel succes in je irrelevante hoekje.

[Reactie gewijzigd door kiang op 15 juli 2026 11:04]

[JacobsT]

EN en EN is mogelijk.

Gelukkig zit jij wel in het relevant hoekje (althans volgens jezelf).

Huisvesting staat los van een datacenter. Alsof er wordt gekozen tussen of ''we bouwen een DC'' of ''we bouwen 25000 huizen''. Dan snap je niet hoe de wereld werkt.

Een conflict zoals dat afschilderen als een goed/slecht verhaal is ook je reinste onzin. Ja wat Israël doet moet de wereld hard veroordelen. Echter is de andere zijde evenzeer kwalijk. Kiezen tussen cholera of de pest. Palestina zit met terroristische groeperingen zoals HAMAS, de Palestijnse Islamitische Jihad, tonnen van corruptie. Decennia aan terroristische aanslagen op Israëlische burgers (7 oktober 2023 al vergeten? 1200 doden), duizenden raketten die afgevuurd zijn op burgerdoelen, human shield tactics, onderdrukking van eigen volk, ...

Maar je hebt gelijk, het is heel simpel goed/kwaad. Net zoals een datacenter makkelijk goed of slecht is zonder tal van complexe externe variabelen die je mee in rekening moet nemen. Moet makkelijk zijn om zo de wereld te benaderen vanuit je morele toren. Een dogmaticus noemen we zo iemand.

[Reactie gewijzigd door JacobsT op 15 juli 2026 11:10]

[kiang]

Het stroomnet zit vol en dat houdt huizenbouw tegen.

Het is dus niet en en, het is of of. We moeten kiezen.

En als we moeten kiezen, dan is het dus belangrijk waarvoor zo een gigantisch datacentrum dient. Ik vond de belangen van Microsoft hun zwarte cijfers, en het ondersteunen van mensenrechten schendingen door een land als Israël niet belangrijk genoeg om die huizen niet te bouwen.

Jij bent het daar niet mee eens. Dat mag, maar wees dan eerlijk over de keuze die je maakt: die huizen vind je minder belangrijk dan de economische belangen van Microsoft om services te verkopen in het Midden Oosten en Afrika, zelfs als dat dient tot mensenrechtenschendingen. Dat zijn de feiten, hoe veel je ook lukt over Hamas.

En je doet nu alsof ik degene ben die de boel te simpel voorstelt, maar ik herhaal even: jij bent hier degene die geen bronnen of cijfers aanhaalt terwijl ik dat wel doe. Beetje absurd dat je dan doet alsof ik heir irrationeel die en jij moet

Het enige wat je doet is mij uitschelden en boos worden omdat ik onderbouw waarom ik mijn standpunt heb: het aanhalen van bronnen en daarmee mijn afweging staven noem je dan schuimbekkend "morele superioriteit". Tsja, daar kan ik niets mee.

[Reactie gewijzigd door kiang op 15 juli 2026 11:26]

[JacobsT]

Economie brengt geld, geld brengt mogelijkheden voor uitbreiding stroomnet.

NL schakelde net zozeer als BE te laat met versterking van de stroominfrastructuur. De trein was vertrokken in het station maar de overheden bleven op het perron staan.

NL gaat toch 4 nieuwe kerncentrales neerpoten? Stroom is wat mij betreft geen argument tegen een rem op economische groei. We staan met onze kleine landen economisch onder dermate druk dat we niet anders kunnen dan kansen grijpen. Welvaart brengt voorspoed en bloei.

[kiang]

Dat is een drogreden: je doet nu alsof we moeten kiezen tussen huizen en economische groei, maar de krapte op de woningmarkt is een enorme rem op onze economie. Als je economische groei wilt is dat dus geen argument voor het bouwen van datacentra in plaats van huizen.

[JacobsT]

''Als voornaamste oorzaken noemt het IMF de krapte op het elektriciteitsnet ‘een groot obstakel’), stikstofbeperkingen, arbeidskrapte en woningtekort.''

Aka woning wordt het laatst genoemd en is slechts een deeltje van de problematiek.

[Verwijderd]

Ik kan eigenlijk maar één reactie geven op je bericht: klinkklare onzin, je bent aan het roeptoeteren en weet helemaal niet waar je het over hebt. Wederom een reactie die 0.0 juistheid geeft en verkeerde informatie geeft op dit soort artikelen.


Ik en velen weten gelukkig beter wat er echt omgaat in dit datacenter en welke bedrijven allemaal in Nederland gebruik maken van dit DC. Daarnaast golfkarretjes heb ik nog nooit gezien en 10 man klopt ook al niet.

[familyman]

Grappige reactie op de opmerking dat veel van nederland erop draait....

Jij bedoelt directe rendement voor nl. Maar als nederland er (beter) op draait, dan is het minder naar.

Behalve dat het jammer is dat het amerikaans en niet europees is.

[badflower]

De economische meerwaarde is er dus niet.

Als dit data center er uit ligt ligt het land bij wijze van spreken plat. Daar is je economische meerwaarde.

Ik vind persoonlijk als je als hele bevolking compleet afhankelijk bent van digitale diensten voor zowel consumptie als werk, dan hoort het hosten van data centers daar ook bij. Deze last verschuiven naar een ander land is eigenlijk hypocrieter.

Dat we dan 1% van onze energie hiervoor alloceren lijkt me ook logisch, gezien onze afhankelijkheid. Dat dit allemaal naar 1 data center gaat is eigenlijk irrelevant, want we gebruiken ook veelvuldig data centers van andere landen, waar een ander land de last draagt van de stroom- en watervoorziening. Alleen in dit geval betalen we de rekening een keer direct.

[YGDRASSIL]

We exporteren ook 90% van al het vlees dat we in nederland maken. Hoor ik nooit iemand over. Terwijl we wel letterlijk met de shit en andere gevolgen te dealen hebben.

[JP1980]

Voor onze economie maakt het niet zoveel uit in welk land het datacentrum staat. Dat maakt in het gebruik niet uit. Verder voegen ze inderdaad niet heel veel toe aan de economie. Maar het geeft je wel een klein beetje diplomatieke macht.

[Fucitol]

Ik denk dat echt een zeer aanzienlijk deel van nederland gebruik maakt van dit datacenter.

Ik zou hier graag meer over willen lezen, want heb eerder gehoord dat het juist het hele continent + noord-Afrika van diensten voorziet. Hier neergezet vanwege goede connectiviteit, niet zozeer om NL te bedienen (daar is dit data centrum ook veel te groot voor).

[LittleKiller]

Dat dit datacenter OOK naar het buitenland exporteert, betekent niet dat wij er niet super veel gebruik van maken?

Hoeveel bedrijven waar jij hebt gewerkt, maakten gebruik van 365? Ik denk dat ik maar een handjevol bedrijven ken wat niet gebruik maakt van 365. Dat is natuurlijk vrij anecdotisch, maar binnen het MKB?

[Harrie]

Misschien kunnen we iets uitwerken dat op piekmomenten een datacenter hun verbruik terugschroeft. Want het lijkt me ook een belasting die ook wel wat te sturen is.

Maar dan gaat de capaciteit/output van het datacenter natuurlijk wel eventjes omlaag.

[mbbs1024]

Ik heb geen idee hoe de tariefstruktuur van zo een grote verbruiker eruit ziet, maar hebben die dan vaste tarieven, of dynamische tarieven die per kwartier kunnen variëren ?
Ik kan me wel voorstellen dat zij eerder dynamische marktprijzen zullen betalen, en hun verbruik daar dan gaan op afstemmen, zodat ze bij piektarieven het verbruik wel wat naar beneden zullen trekken, en hun capaciteit elders dan gaan verhogen om dat te compenseren.

[Harrie]

Ik denk dat dit de nagel op zijn kop is; Energie is eigenlijk gewoon nog te goedkoop om er zuinig mee om te springen.

Zeker de tarieven die grote afnemers betalen zijn dan vaak ook nog een flink stuk lager dan wat huishoudens betalen.

[mbbs1024]

In Vlaanderen heeft de regering onlangs nog beslist om die grootverbruikers met een hoogspannings aansluiting, te subsidiëren, en de helft van hun netkosten te betalen, wat de belastingbetaler een paar miljard gaat kosten, om te vermijden dat ze zouden verkassen naar landen met een lagere energiekost.
Het gaat dan vooral om bedrijven in de chemie en staalsector.

In vergelijking met de VS en Rusland, en nog wat anderder delen van de wereld, is energie hier toch blijkbaar een stuk duurder dan elders, waardoor het moeilijk wordt om bedrijven met energie intensieve produktie nog hier te houden.

[Harrie]

En wij maar capaciteitstarief betalen omdat we per ongeluk de oven en de kookplaat tegelijk aan hebben gezet, en een kwartierpiek van maar liefst 7kW hebben veroorzaakt

[mbbs1024]

In tegenstelling tot zulke bedrijven, zal de bevolking daardoor niet massaal naar andere landen gaan verhuizen, waardoor er hier een hoop werkgelegenheid verloren gaat, wat dan ook een grote kost is voor de overheid, wegens het mislopen van belastingsinkomsten, en het uitbetalen van werkloosheidsvergoedingen.

Maar buiten dat, hebben zulke bedrijven ook kwartierpiek boetes, die nog een stuk zwaarder zijn dan bij partikulieren.
Ze hebben een contract voor een bepaalde afnamecapaciteit, en piek, en krijgen zware extra kosten aangerekend als ze die overschrijden.
Ik heb in een ziekenhuis gewerkt, en daar hebben ze een energie management systeem dat die pieken in het oog houdt, en een hoop niet essentiële dingen automatisch afschakelt als de kwartierpiek overschreden dreigt te worden, het gaat dan om ventilatiegroepen die uitgeschakeld worden, verlichting die gehalveerd wordt, alle niet essentiële verbruikers kunnen op die manier afgeschakeld of in vermogen verminderd worden, om die pieken te vermijden, en dat was al tientallen jaaaaaren zo voordat het capaciteitstarief voor partikuliere aansluitingen werd ingevoerd.

[Hans1990]

Dat zou men al financieel kunnen prikkelen door groot-afnemers verplichten om dynamische tarieven te betalen.
Dan kunnen ze batch jobs uitstellen naar dal momenten van de dag.

Aan de andere kant: meer servers zet je neer omdat je ook een bepaalde latentie van een opdracht wilt behalen. Servers die websites hosten (en alle backend die daar aan vast zit) gaat dat niet echt werken. Zelfs een partij als YT heeft er baat bij dat de video encoding batch job snel wordt afgerond, want mensen willen zsm hun videos online gooien.

Men kan natuurlijk ook het trainen van AI modellen uitstellen, maar ik betwijfel of daar stroomprijs de grootste zorg in is. Ik kan een NVIDIA 2xH200 server huren voor zo'n 8$ per uur. Als die hele server 2kW (+koeling) pakt, dan is 50ct/kWh aan stroom nog steeds een verre minderheid in het kostenplaatje. De hardware is daar simpelweg te duur voor om te laten wegroesten.

[MiesvanderLippe]

Een follow the sun model? Twee of drie tijdzones opschuiven (waar mensen dus nog zon hebben en niet aan het eten zijn) kost niet zo heel veel latency.

[Omegium]

Behalve dat moderne AI datacentra vol zitten met hele dure videokaarten, die het liefst 100% van de dag gebruikt worden.

[rud]

Ten koste van de consumenten, want die mogen de kosten van de problemen voor hun rekening nemen.

[mbbs1024]

Maar die zelfde consumenten willen dan ook op ieder moment die diensten kunnen gebruiken, en schreeuwen moord en brand als het eens niet of wat minder werkt.

[Duralex]

99,9 % groene stroom helpt dan weer niet om het net te stabiliseren, die piekt en dipt. Een datacenter kan daar niets mee.

mini kerncentrale naast de datacenters, zou het net echt ongemoeid laten, stabiele vraag en bijbehorend aanbod.

[Harrie]

Ik denk soms dat zo'n datacenter gewoon zonder koppeling op het energienet moet kunnen. Als het zo'n grote en constante belasting is, kunnen ze eigen PV, wind, batterijen, mini-wkk voorzien?

[kiang]

Even de cijfers erbij: 1,17 TWh is over een heel jaar 133 MW continu verbruik. In de praktijk zal er wel enige fluctuatie in zitten, dus ik gok dat er voor dit datacentrum ongeveer 200MW capaciteit voorzien is.

Ter vergelijking: een huishouden met een 1 fase aansluiting heeft in theorie 8 kW aan capaciteit. Dit ene datacentrum neemt dus evenveel capaciteit in als 25.000 huishoudens.

En dit is 1 datacenter van Microsoft. Ze hebben er meer, en er zijn vele andere bedrijven.

[Reactie gewijzigd door kiang op 14 juli 2026 11:13]

[Duralex]

too good to be true = Not True


P.S. Je haalt kW en mW door elkaar

[Reactie gewijzigd door Duralex op 14 juli 2026 10:55]

[kiang]

Helemaal gelijk, excuus. Factory je duizend vergeten, ik ging van Terra naar mega bij het hoofdrekenen

[MSalters]

PS je haalt mW en MW door elkaar.

[rud]

Zou het kunnen dat hier een rekenfout in zit? Want die 1,17TWh is 1% van het jaarlijkse stroomverbruik van Nederland. Lijkt me sterk dat dat vergelijkbaar is met 37 huishoudens.

[kiang]

...ik heb een factor duizend fout gemaakt Heel andere conclusie dus. Ik keek er ook van op, dus dank om me even aan de mouw te trekken.

[Reactie gewijzigd door kiang op 14 juli 2026 11:09]

[Gert456]

Ik gok dat je er een ordegrootte naast zit, en dat het 133MW gemiddeld is. Dat is andere koek.

[kiang]

Klopt helemaal, favoriete duizend verkeerd, Oeps ik dacht dat het verschil er vooral van kwam dat huishoudens amper dat maximale vermogen gebruiken, maar het kwam gewoon omdat ik een dikke domme fout maakte.

[antonboonstra]

Scheelt inderdaad een factor duizend.
1,17 TWh
1.170 GWh
1.170.000 MWh
1.170.000.000 kWh
8.760 uren
133.562 kW

[kujinshi]

Nederland heeft een 8 miljoen woningen. 1% daarvan is 80000 woningen.

1% MS zou 37 woningen zijn volgens jou. Ergens zit er wat in de woningvergelijkingen.

EDIT: Ik zie dat de eenheid verkeerd was. Maar dan nog is 25000 woningen wat anders als 80000 woningen.

[Reactie gewijzigd door kujinshi op 14 juli 2026 11:11]

[kiang]

Jii hebt het nu over verbruikte energie, ik had het over net capaciteit, vermogen dus.

Eerst ene vooral: jouw kijk op het verbruikte vermogen most dat die 80.000 huishoudens slechts 15% van alle energie in Nederland verbruiken: https://www.clo.nl/indicatoren/nl005225-energieverbruik-per-sector-1990-2023

Maar we hebben het dus echt over andere zaken, vermogen versus energie: een huishoudens in mijn berekening heeft een vermogen van 8kW (dat is ongeveer wat je met 1x35A krijgt), maar die capaciteit verbruik je meestal niet: het gemiddelde huishouden verbruikt 2500 kWh per jaar, gemiddeld slechts 280 watt.

[demianmonteverd]

Die 80k kan nog steeds, er is geen woning die 24/7/365 de volledige aansluitwaarde uit het net trekt. Als die er zijn dan staat er redelijk snel een politiebusje naast om te controleren.

[leonbong]

Hé maakt een rekenfout.
133 KW aan continu vermogen is namelijk heel weinig.
Het is 133 MW

[Paul C]

Geen slechte gok:

Zes 150/20 kV 80 MVA trafo's, maar het totale aangesloten en benutbare vermogen is maximaal 245 MVA vanwege N-1 en een conservatief gekozen MW/MVA-factor.

Aldus de onvermaarde Hoogspanningsnet Webkaart:
https://webkaart.hoogspan...ex2.php#16/52.7646/5.0411

Aan de overkant van de snelweg staat hun nieuwe datacenter wat sinds 2022 in ontwikkeling is. Dat heeft een aansluitvermogen van 528MVA, maar daar staan nog niet alle trafo’s. Zou ook kunnen dat ze moeten wachten tot Tennet uitbreidingen klaar heeft voor ze dat allemaal mogen gebruiken.

Google heeft in die hoek ook nog een hoogspanningsstation. En sowieso kun je de grote datacenters op die kaart wel vinden door naar de hoogspanningstations te zoeken.

[locke960]

Een datacenter gebruikt zeer stabiel en goed voorspelbaar stroom.

Ja en nee. Onder normale omstandigheden wel, maar juist als het net het zwaar krijgt en datacenters agressief/preventief afschakelen en op noodstroom overgaan, dan kan dat een toch al lastige situatie verergeren.

Vooral als dat datacenter 1% van het totale Nederlandse stroomverbruik is.

Maar ik mag hopen dat de netbeheerders continu in contact staan met dergelijke grootgebruikers.

[Reactie gewijzigd door locke960 op 14 juli 2026 10:33]

[Rewl]

blijft toch jammer dat de overheid, de energiemaatschappijen, zonneweide giganten nooit iets gedaan hebben aan de zomer/winter fluctuatie. Als particulier heb je geen middelen om die op te vangen met je 30 pv's en je warmtepomp (gasloze woning).

Ik weet geheel andere discussie, maar het kriebelt me wel als ik dan lees "'onbetrouwbare' particuliere aansluitingen"

[NoTechSupport]

Een datacenter gebruikt zeer stabiel en goed voorspelbaar stroom. Daarmee is voor de netbeheerder makkelijker te sturen/calculeren dan alle 'onbetrouwbare' particuliere aansluitingen.

Het verbruik is gemakkelijk in te schatten. Maar een continue torenhoge belasting is dus tijdens piekmomenten ook torenhoog. Het komt nu over alsof het nog wel meevalt. Idealiter zouden dit soort grootverbruikers hun verbruik tijdens piekmomenten 's ochtends en 's avonds verminderen door batterijen (en waar mogelijk minder verbruiken).

[kaaas]

Dat wil niet zeggen dat een datacenter niet voor extra kosten en belasting zorgt. De stroom bandbreedte die het data center inneemt moet je optellen bij de pieken van alle andere aansluitingen ondanks dat ie continue is. De max die het stroomnet dus aan moet kunnen gaat daarmee omhoog. Je hebt dus zeker wel een investering in het stroomnet nodig. Daar komt bij dat deze partijen zeer agressieve prijzen afdwingen voor langere tijd. Als de kostprijs door bijv een oorlog veranderd komen die extra kosten dus bij de kleine aansluitingen te liggen.

Een continue last op het stroom net voegt niet zo heel veel toe volgens mij. Wat pas echt iets toevoegt is een stuurbare flexibele last zodat je de pieken en dalen kunt dempen.

[EmielZ]

Dit klopt natuurlijk niet/maar deels. Ja, onvoorspelbaarheid op het stroomnet is vervelend, maar als je de congestieonderzoeken erop naslaat is het toch vooral een kwestie van "over de limiet heen gaan". Als die limiet op een station 100 MW is en er komt voor 30 MW aan datacenter bij, kan diezelfde 30 MW niet meer gebruikt worden voor de pieken van bijvoorbeeld woningen of bedrijven en is de limiet dus effectief gewoon 70 MW geworden voor de andere klanten

[huppelepups]

Ook op het hoogspanningsnet waar deze datacenters op zijn aangesloten zijn knelpunten.

Om dit op te lossen willen ze willen een nieuw 380kv trace bouwen naar Noord Holland Noord.

https://energietransitie.nl/energieprojecten/380-kv-netuitbreiding-noord-holland-noord

Dus ja, het wordt absoluut drukker op het net door deze datacenters.

[EverLast2002]

Dus je zegt eigenlijk dat het stroomnet niet vol is (wat ik overal lees en hoor in de media), waar komt dan die algehele "aansluitings-stop" vandaan?

Ik ben totaal geen electriciteits kenner, lopen er dan aparte (parallel) lijnen/kabels voor hoog- midden- en laagspanning? Of hoe zit dat? Als simpele leek denk ik dan: een aansluiting is een aansluiting, en die komen allemaal op hetzelfde stroomnet (infra) bij elkaar.

[mbbs1024]

Het is vooral het laagspanningsnet dat vol is, de fijnmazige distributiecapaciteit.
Er is een groot verschil tussen die verschillende netten.
Bovendien is er in NL veel te lang gewacht met de versterking van het laagspanningsnet, vooral met het oog op de verschuiving van fossiel naar elektrisch, die door de overheid zo gepromoot werd bij gezinnen.

[iAR]

Nu wordt er al tijden moord en brand geschreeuwd om die piekmomenten. Met bizarre adviezen als ga maar later of eerder koken. Ik begrijp dus niet waarom er niet veel meer in thuisbatterijen wordt geïnvesteerd.

Is het te simpel om te denken dat met volle zon er minder terug wordt geleverd naar het net én dat er in de namiddag, begin avond minder piekverbruik is. Ik heb een kleine Home Wizard voor de leuk, maar met 800W zet dat niet echt zoden aan de dijk. Ik vertik het om van mijn 'eigen' geld meer te kopen, vooralsnog heb ik geen last van dat drukke net en is het niet mijn probleem.

[Jau2]

dc zal wel dataCenter betekenen

[phubert]

Particuliere aansluitingen gebruiken namelijk niet veel stroom, behalve op piekmomenten in de ochtend en avond.

Dit is in de wijk goed te merken waar ik woon. Sinds enkele jaren is vrijwel de gehele straat overgestapt van gas naar koken op inductie. Al is inductie efficiënt, dan heb ik nog een 4 pit (maximaal 7,4kW), heeft een groot deel 5-6 (11-13kW) pitten en dat is een flinke aanslag op het stroomnet, zeker als je daarbij ook nog een (stoom)oven aanzet. Tussen 17-19 uur zie je de spanning dalen, ondanks dat er een overvloed aan zonnepanelen aanwezig is.

[Leo. P. Klepper]

Zoals je het beschrijft zijn de pieken in verbruik, levering vanuit zonnepanelen en belasting van het net wel degelijk voorspelbaar. Opslag- en weer vrijgeven van de opgeslagen energie is al jaren de sleutel viir het opvangen van pieken, waar kennelijk nog geen effecieve oplossing voor is gevonden. Misschien zijn kunstmatige stuwmeren een toekomstige oplossing...

[Unknown Alien]

Zou een stroom leverancier (Vattenfall bv) dan liever niet willen dat we stroom terugleveren? Scheelt hun toch weer om energie op te wekken .

edit benaming onjuist

[Reactie gewijzigd door Unknown Alien op 14 juli 2026 16:26]

[mbbs1024]

Een netbeheerder produceert geen stroom, ze transporteren die alleen tussen producent en verbruiker.

[DrBlond]

Maar is dit wel zo. Elektriciteit voor particuliere gaat m.i. in (sommige) gevallen ook gewoon over het midden-net, voordat het laagspanningsnet bereikt.

En is het niet zo dat die "voorspelbare stroom" er voor zorgt dat de off-set hoger komt te liggen. Waardoor het net dus sneller overbelast raakt bij die grote pieken.

[wiseger]

Nee niet perse. Grote data centers krijgen hun eigen aansluiting op het hoogspanningsnet van Tennet. Ze worden dus niet op het lokale middenspanningsnet aangesloten.

[ApexAlpha]

Maar ze trekken wel 1% elektriciteit. En wij hebben ons internationaal vastgelegd alle elektriciteit groen te produceren in 2050.

Elk datacenter erbij is een flinke extra opgave voor ons land. Dat terwijl er in (het noorden van) Zweden bakken met groene elektriciteit over is.

Van mij mag er een giga belasting op stroomverbruik dat bedrijven mogen aftrekken van loonbelasting.

Zo pak je bedrijven die hier enkel stroom komen aftappen zonder dat ons land er veel voor terug krijgt.

Als MicroSoft hier 1% van de stroom wil mogen ze ook wat (research) banen hier neerplempen.

Op deze manier is het 99% negatief voor ons land.

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 14 juli 2026 09:11]

[The_Woesh]

Die groene energie uit zweden stopt niet bij de grens. Die nemen wij al af. Het hele europese hoogspanningsnet is 1 groot netwerk met heel veel internationale knooppunten. Er wordt dus ook internationaal gehandeld. Een klant in spanje kan afnemen van een producent in zweden. (Binnen de grenzen die het netwerk aankan, als alle producenten in het noorden zitten en afnemers in het zuiden werkt het natuurlijk niet)

[ApexAlpha]

Dit is niet waar. Wij kunnen niet zomaar alle elektriciteit uit Zweden hier gebruiken.

De interconnects zijn niet zó groot.

Sterker nog zelfs in Zweden is er te weinig capaciteit om alle groene elektriciteit uit het noorden naar Stockholm en zo te krijgen.

Laat staan naar Nederland.

En zelfs ALS dat wel zo was dan heb je enorme verliezen voor het versturen van elektriciteit over die afstand. Zelfs HVDC (wat het niet is) zou 10% verliezen.

Een glasvezel verliest geen 10% van de data op die afstand. Zet de datacenters maar daar.

[MiesvanderLippe]

Er liggen al jaren plannen voor een interconnect naar Noorwegen. Punt is alleen dat we hen dan blootstellen aan onze tarieven en zij hun stabiele stroomprijs deels verliezen. Dus politiek is dat niet zo'n populaire move. Dan zouden hun waterkrachtcentrales uit kunnen als wij zon of wind over hebben dus groen gezien wel heel goed.

[japie06]

Nederland heeft al een verbinding naar Noordwegen: de NorNed met een capacitieit van 700MW. Daarnaast hebben we ook verbindingen naar Denemarken, VK, België en Duitsland.

Nederland is trouwens netto exporteur van stroom sinds 2020. Dus we 'verdienen' er ook nog aan.

[HoppyF]

Klopt, daarom is het ook zo merkwaardig dat wij kleine particuliere zonnepanelen eigenaren worden gestraft voor het terugleveren van groene stroom terwijl dit dus gewoon over en weer de grenzen over gaat. Lokaal kan er inderdaad netcongestie optreden maar de meeste terugleverende energie kan gebruikt worden.
Datacenters dan, ja deze verbruiken dag en nacht stroom. Overdag kunnen ze veel zonne-energie wegwerken en in de nacht bv windenergie.

[The_Woesh]

Nee dat is niet zo wonderlijk. Onze zonnenpanelen zitten op het laagspaningsnet. Dat is zeer lokaal. De stroom kan dus niet 'weg' maar moet getranformeerd worden naar middenspanning en hoogspanning. Juist daar zitten veel bottlenecks.

En wat ik boven aangaf @ApexAlpha is natuurlijk binnen de grenzen dat het netwerk aankan. Net als het europese snelwegennet, het is 1 groot netwerk maar als heel nederland en duitsland in de zomer langs Parijs wilt, dan loopt het vast.

[nono_einstein]

Nee, onjuist. Het probleem zit in de hoogspanningsnetten en wordt voornamelijk veroorzaakt door Duitsers die na het uitfaseren van nucleair ons land als hub nodig hebben.

[japie06]

Particuliere zonnepaneeleigenaren worden niet gestraft, alleen minder gesubsidieerd.

[HoppyF]

Terugleveren is geen subsidie maar gewoon groene energie productie op kleine schaal. Echter vele kleintjes maken één grote producent. En gratis energie leveren bestaat niet. Er moet dus gewoon voor betaald worden ongeacht of de stroom uit een centrale komt, bij jou thuis of vanuit een zonnepanelenpark.
Wat ik al zei, datacenters gebruiken altijd energie 24/7. Alleen de balans tussen groen/grijs verschuift over de dag of met de seizoenen.

[japie06]

Salderen is wel degelijk subsidie. De stroom die je teruglevert op goedkope momenten mag je wegstrepen tegen stroom dat je inkoopt op dure momenten.

[HoppyF]

Tjsa, zo kun je het noemen. Maar salderen stopt. En wat komt ervoor in de plaats?
Ik verwacht een redelijke vergoeding voor iedere teruggeleverde kWh.
Deze “goedkope” stroom is niet gratis want ik heb ervoor geïnvesteerd en de energiemaatschappij heeft er niets aan bijgedragen. Nul. Ze verkopen mijn goedkope kWh gewoon door aan iemand anders zonder zonnepanelen voor bv €0,25.

[japie06]

Een redelijk vergoeding is de marktprijs. En die is midden op de dag in de zomer net iets boven nul.

[HoppyF]

Wat noem je iets boven nul? €0,01?
Daarvoor kun je natuurlijk geen electriciteit produceren en leveren.
Nu nog niet zo belangrijk maar volgend jaar zeker wel.
Ook datacenters of andere grootverbruikers zullen vast en zeker meer gaan betalen dan €0,01 even los van BTW en of andere heffingen.
We moeten af van het idee dat de zon weliswaar gratis schijnt maar dit niet betekent dat de opgewekte stroom ook gratis is.

[japie06]

Zoek even op wat EPEX SPOT is. Daar zie je gewoon de marktprijzen voor elektriciteit. Die worden bepaald door vraag en aanbod. Hier zie je prijzen in NW-Europa (let op, pe MWh).

Als de zon schijnt, is er veel aanbod en dus een lage prijs. Zo simpel is het soms.

[sympa]

Die zonnestroom is helemaal niet "weg te werken" want het stroomverbruik van een datacenter is niet zo goed te regelen.

[wiseger]

Microsoft heeft het anders opgelost, ze hebben destijds geïnvesteerd in de de windparken van Vattenfall en Eneco, ze zijn mede-eigenaar van een aantal grote windparken. Daarmee wekken ze dus zelf groene stroom op.

Discussie punt is dan natuurlijk wel altijd, zouden deze parken ook zonder de investeringen van Microsoft aangelegd zijn of niet? Dat blijft altijd erg lastig om te bepalen.

[Salvatore.NL]

Ik lees en zie dat nergens terug. Wij hebben meebetaald! Was destijds een schandaal mede door een wethouder.

Voor Windpark Wieringermeer (tegenwoordig het Prinses Ariane Windpark) is in 2016 door de Rijksoverheid een subsidie van maximaal ruim 660 miljoen euro

Capaciteit: Het park heeft een totaal vermogen van circa 301 MW en wekt jaarlijks genoeg stroom op voor ongeveer 370.000 huishoudens. Dat is een derde wat het datacenter verbruikt.

Bestemming: Een aanzienlijk deel van de opgewekte groene stroom is bestemd voor het nabijgelegen datacenter van Microsoft in Middenmeer

[japie06]

Ik snap de ophef niet zo van dit verhaal. Was het beter geweest als Microsoft 100% steenkolenstroom had gebruikt? We willen toch dat iedereen, huishouden en bedrijven, verduurzamen?

[Duralex]

Ja dat was veel beter geweest voor onze portemonnee, wij betalen voor de onbalans

[japie06]

Te kortzichtig gedacht. Wij betalen ook voor gevolgen van klimaatverandering.

[rud]

Je schrijft het goed: wij als burgers betalen. De exploitanten van DC's krijgen subsidie. Subsidie waarvoor wij als Nederland alleen maar ellende terug krijgen in de vorm van landschappen vol dozen, verspilling en vervuiling van drinkwater, overbelaste elektranetwerken.

Je gaf zelf aan dat je tegen de subsidie op PV was. Waarom dan wel subsidie voor de groene stroom van MS?

[mac1987]

De ophef is dat we een aanzienlijk deel van onze stroom willen verduurzamen. Hoe meer verbruik, hoe meer alle inspanning om bestaande productie te verduurzamen wegvalt tegen gestegen vraag en dus extra productie. Bouw je 1 groene stroomcentrale voor bestaand verbruik, dan kun je een oude kolencentrale sluiten. Bouw je 1 groene centrale en komt er een verbruiker ter grootte van een centrale bij, dan heb je effectief alleen maar de productie verhoogt en onder aan de streep niks verduurzaamd.

[wiseger]

Ik ken de uitkomst van het onderzoek naar de bouw van Middenmeer niet, volgens mij is het onderzoek nog gaande

https://nos.nl/artikel/2565651-arrestaties-in-brits-onderzoek-naar-bouw-microsoft-datacenter-in-nederland

Microsoft heeft destijds een 10-jarige PPA (verplichte afneem overeenkomst) gesloten met Vattenfall waardoor het windpark gebouwd kon worden. Ze zijn dus investeerder van het eerste uur.

[ApexAlpha]

Dat is natuurlijk simpel gedacht. Als Microsoft hier niet was stonden die windparken er ook wel maar was onze totale opgave als land dus 1% kleiner.

Overigens zet Microsoft geen enkele server uit als het niet waait.

[oks]

Inderdaad je kunt je afvragen wat wij als Wij allemaal, de Nederlandse staat hier nu concreet mee opschieten. Wat betalen deze datacenters mee aan onze infrastructuur of onze netcongestie of verduurzaming van ons stroomnet? Natuurlijk plaatsen ze batterijen om de netcongestie tegen te gaan waarschijnlijk. Maar ja komt dat alleen hunzelf te goed of?

[arjankoole]

Datacenters dragen vrijwel niet bij aan netcongestie. Dat zit primair op mid- en laag-spanning. Op het hoogspanning net, waar ook de DC's op zitten, speelt dat alleen op de interconnect met andere landen en aansluitingen met grote zonneparken en windparken op zee.

Veelal zijn ze ook de partij die de investering in de infrastructuur mogelijk maakt (door lange-termijn contracten).

Dat zie je ook met dat de bron van die 1% van de stroom van dit datacenter voor 99,9% uit hernieuwbare bronnen kwam.

En natuurlijk, zo doen alles om winst te maken, en meer winst te maken. En ze betalen effectief ook maar 1,8% belasting hier. Daar mag best wat aan gebeuren.

[CathodioN]

Dan geef je ze een vrijbrief om enorme salarissen belastingvrij uit te keren.....

[watercoolertje]

Dat is echt wel op te lossen zonder alleen maar in problemen te denken

Loonbelasting alleen aftrekken van de eerste 2 belastingschalen ofso (dus hoger salaris geeft niet meer aftrek, meer mensen in dienst wel).

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 14 juli 2026 09:38]

[satya]

Er liggen niet voor niets gelijkstroom kabels naar Noorwegen en Zweden.

Regelmatig is Nederland netto exporteur van groene stroom.

[arjankoole]

Er liggen niet voor niets gelijkstroom kabels naar Noorwegen en Zweden.

Regelmatig is Nederland netto exporteur van groene stroom.

Dat is toch geen gelijkstroom? Het hele punt dat hier alles op AC draait is omdat het veel beter transporteerbaar is over lange afstanden. (lokaal is het wel weer efficiënter om DC te gebruiken)

[hoipimniet]

Vanaf een bepaalde afstand is het weer efficiënter om DC te gebruiken. Het nieuwe 2GW-programma gebruikt 535kVDC om van zeestation naar landstation te transporteren bijvoorbeeld.


https://www.tennet.eu/nl/over-tennet/innovatie-bij-tennet/het-2gw-program

[arjankoole]

intressant, dank!

[Askjeeves]

Van mij mag er een giga belasting op stroomverbruik dat bedrijven mogen aftrekken van loonbelasting.

Bedrijfskosten hebben niets met loonbelasting te maken. Jij bedoelt denk ik dat ze de kosten voor elektriciteit kunnen opvoeren als onkostenpost bij het opmaken van de winst/verliesrekening over de bruto omzet.

[Reactie gewijzigd door Askjeeves op 14 juli 2026 09:27]

[n4m3l355]

Dit is het geval voor alle groot verbruikers, die betalen zelf voor de aansluiting, ook als je als ontwikkelaar een kantoor of woonwijk maakt, draai je op voor de aansluitkosten. Neemt niet weg dat dit toch wel impact heeft op ons totale netwerk.

Zelf heb ik niet zo zeer moeite met dit soort aansluitingen maar wel voor waardeloos verbruik, te denken aan Grok en dergelijke junk.

[DeBers]

Ja. Meer verkeer heen en weer over het bestaande netwerk. Maarja, het is niet alsof dat technisch niet mogelijk is. We hebben er alleen veel te laat in geinvesteerd.

[fre0n]

Ja en binnenkort komt die van de staat der nederlanden er ook nog bij in grunningen

[ThaStealth]

En hoeveel % betaald Microsoft voor deze stroom t.o.v. de totale verbruikskosten van heel Nederland? Ik denk niet dat dit ook maar richting de 1% gaat.

[Luchtbakker]

Ik vind dit inderdaad een serieus punt, en meer in het algemeen.

In Nederland betaal je minder transportbelasting als jij meer verbruikt. Meer verbruiken wordt dus beloont met korting. En tegelijk betaal je voor stroom natuurlijk een stuk minder als je veel verbruikt.

We zitten in Nederland met een overvol stroomnet. Waarom geven we dan korting op de transportbelasting? De transportbelasting is ook (deels) geld dat weer terug gaat in het verbeteren van het stroomnetwerk.

Korting op stroom snap ik nog wel, maar de belasting niet.

[Navi]

Omdat die datacenters op locaties staan waar geen transporttekort is. En ze zitten niet op het laagspanningsnet.

We hebben stroom zat, het transporteren naar bepaalde gebieden is het probleem. En dat zijn geen plekken waar nieuwe datacenters gebouwd worden.

Maar voor die gebieden waar wel tekorten zijn zou het inderdaad niet gek zijn om die korting niet te geven.

[Reactie gewijzigd door Navi op 14 juli 2026 08:49]

[Scriptkid]

Middenmeer zit anders op de haarlem 380kv stations en die zitten nok vol zelfs na de uitbreiding.


Dus nee op het hoogspannings net is geen ruimte in middenmeer op dit moment

[satya]

Zeeland niet anders, een nieuwe 3GW lijn zit meteen vol. De uitstaande vraag is 3,5GW voor heel Zeeland.

[Luchtbakker]

Omdat die datacenters op locaties staan waar geen transporttekort is. En ze zitten niet op het laagspanningsnet.

We hebben stroom zat, het transporteren naar bepaalde gebieden is het probleem. En dat zijn geen plekken waar nieuwe datacenters gebouwd worden.

Ik ben het niet eens met jouw denkwijze. De transportbelasting moet niet afhankelijk zijn van of het net op dat punt overbelast is of niet. Anders zouden dunbevolkte gebieden die juist problemen hebben (het gehele noorden en oosten) naar rato onwijs veel moeten betalen, terwijl de randstad minder betaald omdat we dichtbevolkt zijn.

Transportbelasting moet imo voor iedereen gelijk zijn, ongeacht je verbruik of waar je staat. Dat is het meest eerlijke.

[Scriptkid]

Maar dan moeten we per direct ook de glasvezel rekening gaan delen.

Ik betaal nu dikke 2000 euro meer omdat ik 100meter achter bordje bebouwde kom woon.

Wel zo eerlijk om transport met iedereen te delen.

[Luchtbakker]

Maar dan moeten we per direct ook de glasvezel rekening gaan delen.

Ik betaal nu dikke 2000 euro meer omdat ik 100meter achter bordje bebouwde kom woon.

Wel zo eerlijk om transport met iedereen te delen.

Vind ik ook. Maar voor zover ik weet betalen we geen transportkosten op glasvezel dus is dat lastig te verhalen, nietwaar?

[Scriptkid]

Dat heet anders,

Dat noemenwe kabel in stand houding en geld alleen voor buiten gebied omdat transport naar die lokaties te duur is.

[spNk]

Maar dat is toch wel redelijk een keuze. Huizen buitenaf zijn vaak goedkoper, tja dan weet je dat andere dingen duurder gaan zijn.

[Scriptkid]

mijn riool recht en ziggo kabel, en stroom en water zijn allemaal even duur,

En huizen buiten af zijn niet echt goedkoper gezien ze vaak veel groter zijn met meer land zijn ze zelfs duurer.

Maar goed ik doel ook vooral op het feit dat dit soort dingen niet evenredig zijn, er staan hier in de straat meer huizen dan op plaatsen in de bebouwde kom daar geld het niet.

plus dat de claim waar we op reageren was dat we voor stroom transport alles zelfde hebben ongeacht de afstand of lokatie.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 14 juli 2026 21:40]

[ronaldmathies]

Maar bij glasvezel heb je de keuze om glasvezel te gebruiken of coax of 5G, Starlink of van mij part een lange netwerk kabel naar je buurman of aansluiten op de buren hun WiFi, er is concurentie er zijn legio laternatieven. Ook valt internet volgens mij nog steeds niet onder eerste levensbehoefte. Maar je hebt in ieder geval alternatieven.

Bij energie is dit niet het geval, ik kan niet kiezen welk transport medium ik gebruik want er is maar één netwerk, en ik heb het toch echt nodig. Appels met peren vergelijken noemen we dit...

De uitleg van @Luchtbakker is heel terecht, de kosten moeten gewoon verdeeld worden over iedereen. Energie is een schaars product, korting geven is totaal onnodig. Helemaal overheids kortingen want het bied geneens werk gelegenheid. Wij als burgers gaan er niet op vooruit met een datacenter erbij, sterker nog, het geeft alleen maar nadelen op het gebied van energie, water, uitstoot en kostbare ruimte die het inneemt.

Ik ben zelf groot voorstander van juist zwaarder belasten.

[Reactie gewijzigd door ronaldmathies op 14 juli 2026 10:41]

[antonzoal]

in dit gebeid was helemaal niks, het was landbouwgrond, en is alles grotendeels aangelegd voor de datacenters die er in de polder zijn gebouwd.

[Reactie gewijzigd door antonzoal op 14 juli 2026 12:00]

[Ed Vertijsment]

Desalniettemin zou ik het niet gek vinden om de werkzaamheden voor het verzwaren van het stroomnet (deels) neer te leggen bij grootverbruikers en als voorwaarde voor het opnemen van een vergunning. En wel dermate strikt dat een DC pas open mag na de oplevering hiervan.

Hiermee kan je de kosten, planning en uitvoering makkelijker uitbesteden en krijg je minder publieke verontwaardiging.

[theduke1989]

Hoe is dat met we verkopen stroom aan andere landen om vervolgens het weer terug te kopen.

[Azbest]

Extinction Rebellion is hier al enige tijd mee bezig. De kortingen zijn inmiddels al iets gereduceerd voor gas, maar zover ik weet is stroom ongemoeid gelaten. In principe is bekend hoeveel groene stroom opgewekt wordt dus zou dit ook verrekend kunnen worden met stroom.

Dat zou echter een ingewikkeld rekenmodel betekenen voor de belastingdienst, kleine kans dat er veel zal veranderen op korte termijn.

[ehtweak]

Idd. Interessant om te weten wat voor een kWh prijs Microsoft nou betaalt? En dan ook inzichtelijk maken wat de kale kWh prijs is, plus zaken als energiebelasting, e.d.

Dan krijgt de consument ook een idee wat de verschillen zijn tussen GROOT- en kleinverbruik.

[The_Woesh]

Dat is hetzelfde als bij een brood de internationale graanprijs vermelden. Het zegt heel weinig. Een data center vergelijken met een consumenten prijs is echt appels en peren vergelijken.

[ehtweak]

Nou... een kWh is een kWh.

Komt uit dezelfde bronnen uiteindelijk. Dus nee, het is geen ander product, wel een heel andere prijsstelling.

Maar dan nog, waarom 'mogen' we dat niet weten?

Het artikel heeft het over:

Een woordvoerder laat aan de krant weten dat het bedrijf transparantie nastreeft:

[drakiesoft]

Grootverbruik geeft garantie in afzet. Ook stroom moet weer ingekocht worden kwa grondstoffen. Dus dat er verschil in kostprijs is, dat snap ik. Kwa netwerkkosten mogen ze hetzelfde bedrag als iedereen betalen, dat weer wel.

[flessuh]

ja maar dat zou niet eerlijk zijn, dan lijkt het net alsof een consument wordt afgezet

[mbbs1024]

Het is toch allang geen geheim meer dat grootverbruikers van stroom, die aangesloten zijn op het midden- of hoogspanningsnet, een pak minder betalen voor die stroom dan kleine afnemers.
In België heeft de regering onlangs nog beslist om de netkosten voor dit type gebruikers voor de helft te subsidiëren, wat een miljardensubsidie betekent voor die industrie..

[Triblade_8472]

Er staat ook "Bijna alle gebruikte energie, ongeveer 99,9 procent, komt uit hernieuwbare bronnen."

Zonder alles te weten kan je die vraag niet zo stellig stellen, het is nu wat suggestief naar mijn mening.

Hebben ze eigen zonneparken? Halen ze stroom van leveranciers? Hoeveel infra is gedeeld enz.

[LooneyTunes]

Er staat ook "Bijna alle gebruikte energie, ongeveer 99,9 procent, komt uit hernieuwbare bronnen."

Zonder alles te weten kan je die vraag niet zo stellig stellen, het is nu wat suggestief naar mijn mening.

Excel cijfers.
Hier draaien we ook op 100% zon. We leveren zelfs netto aan het net.
Alleen: wel gemeten over het hele jaar. In de zomer draait de ferraris bijna uit z'n lagers de verkeerde kant op en 's winters moeten we inkopen (kolen/kern/gas).
Maar op papier 100% zon!
Hoe Microsoft (en het zelfde geldt voor de NS met hun 'onze treinen lopen op windenergie') aan z'n (wind)energie komt op windstille nachten blijft onduidelijk.
En afgelopen weken was het behoorlijk windstil in de nachten!

[Reactie gewijzigd door LooneyTunes op 14 juli 2026 16:07]

[RoyD]

Ja, het zijn allemaal marketingleugens. In de winter, wanneer het windstil is, draaien ze bijna allemaal op fossiel en kernenergie. Maar het klinkt leuk.

[Mathijs Kok]

Hebben ze eigen zonneparken? Halen ze stroom van leveranciers? Hoeveel infra is gedeeld enz.

Als je dat echt wil weten, bel je de marketing van Microsoft, Die zijn zeer behulpzaam met dit soort dingen. En dan kan je het ons even laten weten!

[Martinspire]

Ze hadden toch die windmolens in Noord Holland neergezet (of afgenomen) waarvan de lokale bevolking dacht dat de stroom voor hunzelf was?

[LooneyTunes]

Daar heeft (Zondag met) Lubach een mooi item over gehad:
YouTube: Nederland als harde schijf | Zondag met Lubach (S12) (~17 minuten)
hele aflevering: https://npo.nl/start/afspelen/nederland-als-harde-schijf

[Evo94]

Hoewel het sentiment graag wil dat dit 1% zou moeten zijn, heb je natuurlijk ook schaalvoordeel bij inkoop, niet?

[Comblem]

Ik denk dat je meer voordeel hebt uit het feit dat grootverbruikers per KWh minder energiebelasting betalen dan kleinverbruikers.

[Jefrey Lijffijt]

Ja maar dat zal eerder enkele procenten efficiënter zijn dan 99%. Het voornaamste verschil zit hem erin dat ze gewoon veel minder belasting betalen.

[arjankoole]

energiebelasting is met regelmaat zowat helft van de prijs, voor consumenten.

Het is zo'n 40-45% op stroom (bij een gemiddelde stroomprijs van 0,25-0,30 euro / kWh), en het is circa 50-60% voor gas ( met een gemiddelde van 1,20-1,40 euro / m3 )

ok, ik krijg nog maandelijks korting op energiebelasting ( iets van 40 euro dacht ik, per maand )

[The-Source]

Dat is ook niet zo raar want er is technisch minder onderhoud in de aansluiting (1 vs honderden huishoudens). Je koopt meer in dus prijs per kWh wordt daardoor lager.
Ik weet zo niet de getallen voor totaal verbruik huishoudens in kWh vs totaal industrie in kWh maar laatste zal denk ik ruim over de 50% van het totaal zitten.

[bazzym]

Aan de aansluiting veel minder onderhoud, in de congestie zal het ook wel meevallen die datacenters bouwen ze maar wat graag op locaties in de buurt van de punten waar stroomkabels van windmolenparken aan land komen.
Voor het gehele plaatje is dat gunstig, want je hebt daardoor minder last van congestie op het net en die windmolenparken worden op eens een stuk rendabeler als je een grote afnemer hebt in de buurt in plaats van transport van alle energie wat ons net helemaal niet aan kan.

[ThaStealth]

Ik hoop dat ze meerdere aansluitingen hebben voor het geval iemand met een graafmachine op de verkeerde plek staat te graven. Maar true, het zullen niet evenveel aansluitingen zijn als een woonwijk Maar er moeten dikkere kabels richting die locatie, eigen transformator(s), een deel van de infrastructuur word zwaarder belast, etc.

[Caayn]

De prijs per kWh staat los van jouw aansluiting. Beide worden door andere partijen geregeld.

Dat wij als consument de kosten voor een aansluiting betalen aan onze energieleverancier, die het vervolgens 1:1 overmaakt naar de netbeheerder, staat los van de hoeveelheid stroom die je verbruikt. Je aansluitkosten zijn een vast gegeven wat wordt bepaald door het vermogen.

[mvrtwkrs]

Beter vragen hoeveel energiebelasting ze er over betalen, dat zal geen 0,11-0,12eu/kWh zijn vermoed ik.

[fre0n]

Tussen 180 en 280 miljoen rekening houdend met korting.

[KoffieAnanas]

Tja, als je de belasting op stroom verhoogt, jaagt dit ook productiebedrijven Nederland uit. Ze kunnen nu al lastig concurreren door hoge koonkosten en hoge energiekosten.

Dat die datacenters uit Nederland verdwijnen zullen weinigen om rouwen, maar als andere bedrijven verdwijnen des te meer.

[chrome moral]

Ik ben geen fan op elk vlak van China, maar reken maar dat die echt alles zouden uitpluizen iedereen die elke beslissing gemaakt heeft en er konden dan zomaar heel wat mensen de gevangenis in verdwijnen als blijkt dat er allemaal dealtjes gemaakt zijn.

[KoffieAnanas]

Haha, grapjas. Weet je hoeveel dealtjes er in China gemaakt worden? Aan de lopende band. Macht corrumpeert. Zolang je verder geen overlast veroorzaakt voor de communistische partij, is dat prima. Als je ooit een gevaar wordt voor de partij(leider) dan zullen ze wel hard optreden tegen misbruik en dealtjes. Het aantal dealtjes in China ligt vele malen hoger.

Ook zullen bedrijven in China nog minder belasting op stroom hoeven te betalen. Ze moeten immers concurreren op de wereldmarkt en geven dus allerlei belastingvoordelen aan bedrijven.

[chrome moral]

Oke beantwoord deze vraag dan: wat als China erachter komt dat Chinese bestuursleden buitenlandse bedrijven zoals Microsoft stiekem voordelen gegeven hebben ten koste van China?

[walteij]

Buitenlandse bedrijven zoals Microsoft opereren niet zelfstandig in China. Microsoft mag en kan alleen leveren via 21VIANET, die heel toevallig ook de hoster is voor AliBaba en andere grote Chinese bedrijven. Ik kan helaas niet zien wie de CEO is en wat zijn/haar functie binnen de CCP is

[Bedge85]

In China is is ook enorm veel corruptie. Het uitpluizen en opsporen in dit soort regimes is vaak ook een excuus om van een bepaald persoon of fractie af te komen. Omdat er zoveel corruptie is, is er dan altijd wel wat te vinden. Voor het volk worden mensen dan afgezet op opgesloten onder het mom van bijvoorbeeld corruptie.

[theduke1989]

Is dit echt machtsmisbruik dan? Dat ze voor de datacenters zoveel betalen om vervolgens andere kosten op langere termijn verlagen

[aliberto]

Zou Microsoft ook €400 korting krijgen als ze bij een nieuwe energiemaatschappij zouden overstappen .


Maar even serieus:
Een eigen kerncentrale bouwen zou dit voor Microsoft uiteindelijk een beter of goedkoper alternatief kunnen zijn op de lange termijn?

[0_Cypher]

Wat extra context zou fijn zijn. Deze 99.9% hernieuwbare bronnen. Waar spreken we hier dan over, is dit stroom dat als de data centers er niet waren nog steeds zouden bestaan om andere diensten in Nederland van energie te voorzien. Of is dit opgezet (mogelijk door/in samenwerking met Microsoft) specifiek voor deze datacenter.

Titel klinkt beetje clickbaity afhankelijk van verdere context.

[Pikoe]

Microsoft heeft voor 270MW deals met Vattenfall en Eneco over het afkopen van windstroom.

[ApexAlpha]

Mooi man. Echt fijn dat wij destijds met honderden miljoenen subsidie windparken hebben gebouwd om vervolgens Microsoft het allemaal te laten opslurpen.

[Lothlórien]

Een dergelijk groot bedrijf verplichten die miljoenen in de bouw van eigen parken te stoppen had anders ook niet veel uitgemaakt hoor. Dan hadden zij zich mogelijk ergens gevestigd waar duurzaamheid en millieu nog minder hoog op de agenda staat. Het punt is dat x% van het energieverbruik verduurzaamd is waardoor iedereen iets van de duurzame mix meekrijgt. Dat in ieder geval op papier (want certificaten) de duurzame energie grotendeels bij afnemer B i.p.v. afnemer A terecht komt lijkt me toch niet echt een probleem?

Bovendien vloeit de investering op termijn toch weer terug omdat afnemer B betaalt voor de certificaten.

[Reactie gewijzigd door Lothlórien op 14 juli 2026 10:15]

[VOODOO_WILLIE]

Dat is wel echt zo'n kromme redenering dat ik eigenlijk niet eens goed weet waar ik moet beginnen.

Dan hadden zij zich mogelijk ergens gevestigd waar duurzaamheid en millieu nog minder hoog op de agenda staat.

De problemen van anderen op de hals halen ... daar zijn we in NL heel erg goed in ja. Onbegrijpelijk. Alsof die (extra benodigde) windturbineparken zo goed zijn voor ons milieu, onze ecosystemen en (zelfs) ons lokale klimaat ...

Het punt is dat x% van het energieverbruik verduurzaamd is waardoor iedereen iets van de duurzame mix meekrijgt.

Het punt is dat het totale energieverbruik x% is -gestegen-. In hoeverre al die datacenters dus echt "bijdragen aan verduurzaming" is nogal discutabel.

Je zou dat overigens hooguit kunnen zeggen als dat datacenter 100% zelf opwekt (of minstens dat aandeel aan verbruik heeft bijgedragen aan de bouw en onderhoud van de voorziening ervan) en er dan maar 99,9% van gebruikt. In alle andere gevallen jatten ze het alleen maar af van "onze mix".

Dat in ieder geval op papier (want certificaten) de duurzame energie grotendeels bij afnemer B i.p.v. afnemer A terecht komt lijkt me toch niet echt een probleem?

Die certificatenhandel is één grote corrupte oplichterij. Met voorbedachte rade. Alleen hebben maar weinig mensen dat door omdat ze totaal verblind zijn door de klimaat- en transitiepropaganda.

[Lothlórien]

De problemen van anderen op de hals halen ... daar zijn we in NL heel erg goed in ja. Onbegrijpelijk. Alsof die (extra benodigde) windturbineparken zo goed zijn voor ons milieu, onze ecosystemen en (zelfs) ons lokale klimaat ...

Maar het is andermans probleem niet. Het is een mondiaal probleem en zolang Nederlanders graag de MS cloud producten gebruiken dus ook deels een Nederlands probleem. Onze maatschappij investeert in duurzame opwek dus wij zijn de enige die het mogen gebruiken is hier volgens mij juist de rare redenering.

Het punt is dat het totale energieverbruik x% is -gestegen-. In hoeverre al die datacenters dus echt "bijdragen aan verduurzaming" is nogal discutabel.

IT is een hele industrie. Centralisatie en virtualisatie zal vast efficiënter zijn dan ieder bedrijf zijn eigen serverruimte en het zal ook een hoop papier schelen, maar de industrie vreet resources, levert e-waste op en draagt inderdaad niet bij aan de verduurzaming.

Die certificatenhandel is één grote corrupte oplichterij. Met voorbedachte rade. Alleen hebben maar weinig mensen dat door omdat ze totaal verblind zijn door de klimaat- en transitiepropaganda.

helemaal mee eens: het is van de zotte dat Noorwegen op deze manier veel groene stroom exporteerd terwijl er helemaal geen transport plaatsvind naar het Europese vasteland. Laat staan dat mensen nu in één keer denken dat ze stroom van een windmolenpark afnemen terwijl ze zich niet bedenken dat het ook gewoon een mix is. Overigens doet ook de overheid daar aan mee door een duurzaamheidsproject zodanig te presenteren dat het lijkt alsof alleen de burgers de groene stroom ontvangen.

Het enige positieve aan deze handel is dat de afnemer op deze manier wel financiëel bij kan dragen aan de gedane investering. Jij verwacht natuurlijk dat deze financiën ook weer terugvloeien naar de staatskas in ruil voor de "vele miljoenen" aan subsidie die de exploitant naar verluidt heeft ontvangen vanuit de maatschappij. Dan had het dus eigenlijk een lening moeten zijn.

[Reactie gewijzigd door Lothlórien op 15 juli 2026 11:06]

[VOODOO_WILLIE]

Maar het is andermans probleem niet. Het is een mondiaal probleem

Daar verschillen we dan fundamenteel over van mening en ik gok zomaar dat we elkaar niet gaan overtuigen op dat vlak.

Maar dan nog: Het is toch sowieso complete waanzin dat wij ons extreem kleine leefomgevinkje helemaal volzetten (en verzieken) met windturbines? En het is dan toch helemaal krankzinnig als we dat vervolgens ook nog eens doen voor andere landen die het zelf vertikken en zelf ook nog eens vele, vele malen meer ruimte hebben?

Het is alsof je Vlieland volpropt met duizenden auto's om te voorkomen dat er in Den Haag (en alle andere steden/dorpen in Nederland) één autootje extra bijkomt ...

het is van de zotte dat Noorwegen op deze manier veel groene stroom exporteerd terwijl er helemaal geen transport plaatsvind naar het Europese vasteland.

Tja ... hele parken staan diep verstopt in de "scandinavische" bossen letterlijk zinloos uit hun neus te vreten. Windturbines zijn really big business voor een aantal belanghebbenden en het klimaat en milieu spelen daar blijkbaar geen enkele rol.

Ik weet niet in hoeverre jij "het" precies doorhebt maar de corruptie en oplichterij zijn van een veel grotere orde dan je in je "stoutste dromen" kan voorstellen. En aangezien ik zelf uiteraard verre van alles weet vrees ik dat dat voor mezelf ook geldt ...

[Hann1BaL]

Een interessante vraag. Deels is er in de regio toestemming gekregen voor windmolens, wat aan de lokale bevolking is uitgelegd als een bron van energie voor de regio. Toen kwam het datacenter en door geschuif is ineens die energie zogenaamd voor het DC. Met andere woorden: de lokale bevolking ging akkoord met windmolens en nu mogen die daar tegenaan kijken en het “profijt” is voor Microsoft.

[fre0n]

Het zijn ingekochte certificaten. Zo werkt groene stroom in nederland omdat we zelf te weinig stabiele hernieuwbare bronnen hebben

[OriginalFlyingdutchman]

Is ook een bullshit getal. Je mag je groene energiecertificaten van de zomer nochtans "verhandelen" in de winter als er amper groene stroom is. Zolang deze markt niet wordt aangepast kunnen bedrijven greenwashing blijven doen. Het werkt hetzelfde als salderen met zonnepanelen, ook complete onzin natuurlijk. Dat je overproductie in de zomer in de winter mag wegstrepen tegen je verbuik.

[Reactie gewijzigd door OriginalFlyingdutchman op 14 juli 2026 08:51]

[wiseger]

Zoals @Pikoe al meldt, Microsoft heeft in de bouw van diverse windparken geïnvesteerd. De grote vraag of anderen deze investering hadden overgenomen als Microsoft dat niet gedaan had, is zeer lastig om te beantwoorden. We weten het simpelweg niet.

[Paul C]

Specifiek dit datacenter is niet openbaar, maar de hyperscalers in het algemeen zijn groot afnemers van Power Purchase Agreements (PPA’s). Dat zijn contracten die grootschalige hernieuwbare energie producenten sluiten om de verwachte duurzame opwek voor lange tijd vooruit te verkopen. Meestal nog voordat een park echt gebouwd wordt. Dit is belangrijk om de financiering rond te krijgen. Immers heeft duurzame opwek weinig operationele kosten, maar wel veel kapitaal nodig. Dus het is belangrijk om zeker te weten dat je langdurig een afnemer hebt. Die hyperscalers helpen op deze manier significant om duurzame opwek gerealiseerd te krijgen.

Sterker nog, de vertraging van de uitrol van wind op zee heeft er naar verluidt voor een groot deel mee te maken dat er te weinig afnemers zijn voor de PPA’s voor de gigantische volumes die zij gaan opwekken. Omdat het elektriciteitsnet zo vol zit groeit de vraag naar elektriciteit te langzaam en daardoor vertraagd de uitrol van wind op zee!

[Polderdijk]

Meestal kopen dit soort bedrijven op de Europese markt groene stroom in ter waarde van hun eigen gebruik.

Maar aangezien het nooit exact de hoeveelheid waait/zon/waterkracht/etc. op de plek van waar de stroom verbruikt wordt, moet dat dus anders opgelost worden.

Het kan dus prima zijn dat er een grote plaatst in Zuid-Nederland, een dorp in Duitsland en een provincie in Noorwegen - in letterlijke zin - de stroom verbruikt die dat bedrijf had ingekocht. Stroom neemt immers de weg van de minste weerstand.

En op dat zelfde moment kan het zeker voorkomen dat het eigen gebruik van dat bedrijf met grijze stroom is opgewekt omdat er lokaal te weinig aanbod aan groene stroom was.

Maar onder aan de streep heeft dit contract er wel voor gezorgd dat bijna alle stroom die is gebruikt groen is, ondanks de gebruikte grijze stroom is er elders wél groene stroom gebruikt.

Immers anders was de kans groot dat op die andere plekken te weinig vraag was om ook groene stroom op te wekken en hadden die plakken ook via grijze stroom geleverd worden.

Om de vraag naar groene stroom te stuwen is dit natuurlijk helemaal geen gekke constructie, ondanks dat het alleen op papier volledig groen is.

[divvid]

om het in context te plaatsen, dat zijn 7,8 miljard autokilometers (uitgaande van 15kWh/100km). Dat lijkt veel, maar is ongeveer een maandje (give or take) heen en weer kachelen voor woon werk verkeer. de NS heeft ongeveer 1,28 TWh verbruikt in 2025

[Zoidberg_AvG]

om het in context te plaatsen, dat zijn 7,8 miljard autokilometers (uitgaande van 15kWh/100km). Dat lijkt veel, maar is ongeveer een maandje (give or take) heen en weer kachelen voor woon werk verkeer.

Dat lijkt niet alleen veel, dat is veel. Hoe je kan doen alsof 1.12TWh niet veel is is mij echt een raadsel.

Stel dat alle auto's in Nederland vandaag spontaan in een EV veranderen, dan zouden we al deze bijna 10 miljoen auto's een maand kunnen laten rondrijden met de energie die dit datacentrum in een jaar verbruikt.

Een 200 kW snellader zou als je hem jaarrond op vol vermogen gebruikt 1.7 GWh verbruiken (200*24*365), met 1,2TWh kan je 24/7 jaarrond 680 van deze laders op vol vermogen kunnen gebruiken.

Er vanuit gaande dat een 200 kW snellader over een jaar gemiddeld 30% van zijn maximale vermogen levert (en ik vermoed dat dit al ruim gerekend is) zou je bij elk van de 2200 bemande tankstation in Nederland een snellader kunnen plaatsen en die zouden dan allemaal samen evenveel energie verbruiken als dit ene datacentrum (1.7 GWh * 30% * 2200 = 1.12 TWh)

[divvid]

precies wat ik zeg Ik zeg nergens dat ik het "niet" veel vind overigens. Een jaar met z'n allen "in de file staan" verbruikt 10x zo veel als dit datacentrum......ook absurd in de context van ver-elektrificering van het wagenpark. Moeten we het daarom maar niet doen?

Tata gebruikt overigens 2-3 TWh/jaar voor hun fabrieken en Shell kan er ook wat van.

Effectief slurpen die allen de windenergie van de noordzee op.

Overigens is dit hele probleem vanzelf opgelost als we zo doorgaan met windmolens/zonneparken etc etc bouwen. Oh ja, we moeten niet vergeten wat flow cell batterijen neer te zetten.

[Reactie gewijzigd door divvid op 14 juli 2026 12:45]

[Zoidberg_AvG]

precies wat ik zeg Ik zeg nergens dat ik het "niet" veel vind overigens

Als je zegt "Dat lijkt veel'' dan zeg je daarmee dat je het niet veel vind.

Een jaar met z'n allen "in de file staan" verbruikt 10x zo veel als dit datacentrum......ook absurd in de context van ver-elektrificering van het wagenpark.

Die uitspraak klopt alleen in het theoretische geval dat heel Nederland een EV rijdt.

Moeten we het daarom maar niet doen?

Ik zou zeggen dat de mobiliteit van bijna alle Nederlanders zwaarder weegt dan het laten draaien van een datacentrum van MS, dat je deze twee dingen vergelijkt alsof ze qua belang überhaupt bij elkaar in de buurt komen vindt ik vrij bizar.

Tata gebruikt overigens 2-3 TWh/jaar voor hun fabrieken en Shell kan er ook wat van.

Als één enkele bedrijfs-locatie zoveel energie verbruikt dat het qua orde in de buurt komt van het energieverbruik van een miljoen EV's, dan lijkt het mij niet meer dan logisch om de vraag te stellen of de maatschappelijke en economische voordelen van die locatie opwegen tegen die enorme energievraag.

En ja, die zelfde vraag moet ook bij TATA steel, Shell en de NS gevraagd worden. Enkel opmerken dat er andere bedrijven zijn die dit soort astronomische hoeveelheden stroom verbruiken zonder enige contact te geven is naar mijn idee een klassiek gevalletje Whataboutism.

Je hele Argumentatie lijkt te rusten op ''ja maar X, Y en Z verbruiken ook veel stroom", maar zolang je het niet kijkt naar de andere voor- en nadelen die X Y en Z bieden is dat helemaal niet zo relevant.

Overigens is dit hele probleem vanzelf opgelost als we zo doorgaan met windmolens/zonneparken etc etc bouwen. Oh ja, we moeten niet vergeten wat flow cell batterijen neer te zetten.

Ik waardeer je optimisme, maar de nieuwberichten die de afgelopen jaren heb gelezen beweren het tegenovergestelde. Het wordt heel moeilijk om de komende jaren aan de energiebehoefte te blijven voorzien, zowel aan de opwek als distributie-kant.

[divvid]

Ik deel je mening niet. Ten eerste impliceer je allerlei meningen, terwijl ik toch alleen maar een vergelijking doe, of dat veel of weinig is laat ik aan de lezer.

Daarnaast is het doel van de huidige regering en Europa dat op termijn vervoer elektrisch gaat, ondanks zware lobby van de auto fabrikanten etc. Dit gaat gewoon gebeuren de komende 20 jaar.

Ik zeg ook nergens dat ik een data centrum belangrijker vind dan mobiliteit van Nederlanders. Ik vind het overigens wel bizar dat we 6 jaar geleden met z'n allen massaal konden thuis werken en nu "ineens niet meer", of dat veel minder doen. Zo'n datacenter heb je overigens nodig voor effectief thuiswerken.

Ik zie eerlijk gezegd het probleem niet zo met een industrie die heel veel stroom gebruikt en waarom je dat dan maatschappelijk zou moeten afwegen. Dan moet je dat ook doen met andere intensieve takken, zoals veeteelt, bouw en bagger bedrijven, scheepvaart of luchtvaart (dat zijn pas energie slurpers met een nog veel grotere footprint). Je kunt het ook absurd noemen dat we met z'n allen accepteren dat een retourtje vliegen naar ibiza maar 2x zo veel kost als een retourtje amsterdam-groningen met de trein

wat mij betreft moet ieder voor zich zelf weten of Tata, NS, ons nationale file monster of een datacenter nou meer of minder prioriteit heeft, daar kom je individueel niet uit. Uiteindelijk zul je integraal moeten kijken naar minder energie verbruik, dus en, en, en, dat heeft niets met whataboutism te maken, maar met (het ontbreken van) een helicopter visie, met name in de alpha geschoolde politiek.

Energie is er overigens genoeg en ja de distributie en onbalans is een probleem, maar dat is voornamelijk een balanceer act tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappij en onwil om creatiever te denken. Overigens geef je daar zelf ook geen context anders dan onderbuik gevoel op 'wat je ergens gelezen' hebt. Misschien lezen we andere zaken of kijken we over andere time frames?

Verder is het juist goed dat bedrijven als Microsoft nu openheid geven (met een bergje marketing er om heen uiteraard). Het geeft inzicht en richting aan beleid. waar kan je schaven en waar moet er een tandje bij.

[Zoidberg_AvG]

Ik zie eerlijk gezegd het probleem niet zo met een industrie die heel veel stroom gebruikt en waarom je dat dan maatschappelijk zou moeten afwegen.

Omdat we met zowel qua transport als opwekking niet oneindig kunnen leveren, en dan is de vraag/afweging wat belangrijk is niet meer dan logisch.

Dan moet je dat ook doen met andere intensieve takken, zoals veeteelt, bouw en bagger bedrijven, scheepvaart of luchtvaart (dat zijn pas energie slurpers met een nog veel grotere footprint).

We hebben het specifiek over elektriciteit, geen van de voorbeelden die je noemt zijn op dit moment grote verbruikers van, ze gebruiken allemaal grote hoeveelheden fossiele energie, maar daar heeft ons elektriciteitsnet geen last van (grote raffinaderijen wekken in de regel hun eigen stroom op)

Energie is er overigens genoeg en ja de distributie en onbalans is een probleem

Of ze het niet kunnen opwekken of niet op het juiste moment op de juiste plaats kunnen krijgen maakt weinig uit, in beide gevallen zit je in het donker.

Overigens geef je daar zelf ook geen context anders dan onderbuik gevoel op 'wat je ergens gelezen' hebt. Misschien lezen we andere zaken of kijken we over andere time frames?

Je moet wel heel selectief nieuws lezen wil je afgelopen jaren niks gehoord over de aankomende problemen met ons elektriciteitsnet, dit heeft weinig met onderbuik gevoel te maken.

[divvid]

goed, het lijkt er op dat je je punt wilt hebben, maar ik lees nog steeds niets constructiefs in je posts.

Vooralsnog kampt het stroom net met een overschot aan zonne en wind energie op sommige momenten en soms te weinig. precies wat ik zeg, onbalans. Dat is op te lossen met wat minder kortzichtige personen aan het bewind, want daar zit de echte bottleneck.

Grote raffinaderijen hebben overigens juist massaal hun gasturbines de deur uitgedaan om aan C0₂ normen te voldoen en gebruiken....jawel , wind energie.

mijn vraag: wat wil je nou eigenlijk afwegen? Geen zware industrie hier, maar alleen maar kennis werkers? (datacenters x 10-20-30, regen in de drup dus) etc etc. De vraag/afweging wat belangrijk is, is niet logisch want niet te beantwoorden zonder enorme disrupties. Je zult dus moeten bewegen naar downscaling van de behoefte. EV's zijn al erg efficient, treinen ook. Data centers daar kan misschien nog wat vanaf, maar staal en aluminium productie wordt lastig. Maar we dwalen af.

Ik gaf alleen een vergelijking aan MS datacenter ~ NS ~Tata, allen in dezelfde orde van grootte. Misschien nog zo'n vergelijk: Varkens: er zijn 10 miljoen varkens in Nederland. Die vragen gemiddeld 100 kWh/jaar. Dat is dus ook rond de 1 TWh. Hadden we het al gehad over kippen en koeien? In verhouding met het totaal gebruik van NL is elk van de voorbeelden dus relatief weinig.

Daarom zeg ik: je kan wel willen afwegen, maar ieder heeft zijn eigen belang. gaat dus niet werken. Alleen met een brede visie kan je hier iets mee.

[Zoidberg_AvG]

Mijn punt is vooral dat we het over een datacentrum hebben die voor slechts 350 banen zorgt maar wel 1 procent van de Nederlandse elektriciteit verbruikt. NS, Tata steel en de landbouw verbruiken ook veel energie maar zorgen in ieder geval voor tienduizenden banen.

nieuws: Microsoft wil datacenter in Middenmeer uitbreiden op terrein van 50 h...

Dat is waar ik op doel met het kijken naar de voor- en nadelen bekijken. Het levert qua banen praktisch niks op.
En voor onze kenniseconomie hoeft een datacentrum niet per see in Nederland te staan, dat zou ook prima in Duitsland of Frankrijk kunnen. Ik merk er hier niks van of mijn bestanden uit een datacentrum in Middenmeer of in Bergheim komen.

Daarom zeg ik: je kan wel willen afwegen, maar ieder heeft zijn eigen belang. gaat dus niet werken. Alleen met een brede visie kan je hier iets mee.

Daar kan ik me in vinden, maar ik vermoed dat als we met een brede visie naar de bouw van datacentrums gaan kijken dat de enige logische conclusie is dat we flink op de rem moeten gaan staan. We willen naar herbruikbare bronnen voor onze energie, en dat is in een dichtbevolkt land als Nederland al moeilijk genoeg zonder dit soort grootverbruikers.

Ik werk zelf voor een machinebouwers waar +/- 500 mensen werken, en we verbruiken in een heel jaar minder stroom dan wat Middenmeer er in een middagje doorheen jaagt. Dat er tegelijk toestemming wordt gegeven om nog meer datacentrums te bouwen maar bedrijven met 100 tot 1000 man personeel niet kunnen uitbreiden omdat ze geen grotere aansluiting kunnen geeft wel aan dat er nog geen brede visie is op dit gebied.

[divvid]

ben ik met je eens hoor, misschien het voorbeeld van de staat New York volgen.

[michelr]

Eindelijk een reactie die niet meedoet aan de gebruikelijke massahysterie op Tweakers.

[TEAser_]

Het zou tijd worden dat de overheid deze bedrijven dan ook verplicht mee te investeren in de uitbreiding van het stroomnet en opwekking als er zoveel meer datacenters komen.

[Jopie123]

Dat gaan ze nooit doen want bla bla bla economie

Het bedrijf gaat even op de koffie bij de politiek en krijgt heel veel geld en kortingen

Mark Rutte (je kent hem vast van ik heb er geen herinnering aan) die hield net zoals Jette en Yesilgoz van belastinggeld strooien.

Nu zit Markie bij de Navo...krijgt die ook weer een hoop belastingcenten voor.

https://www.hpdetijd.nl/p...sms-van-1-4-miljard-kwijt

[nubro01]

Ik kom er achter dat Google en ook Bing alle, zelfs mijn onbelangrijke, website scrapen, als die stroom daar ook voor gebruikt wordt dan zou ik ze direct afsluiten. Mijn Raspberry Pi gebruikt ook iets meer stroom omdat die moet reageren op al die verzoeken. Helaas kunnen de huidige modems, zoals die van Ziggo niet meer inkomend verkeer blokkeren. Mijn Intranet hoef ik niet te beheren, wel wat er van het Internet bij mij binnenkomt, zelfs een ping kan ik niet meer blokkeren.

[Monday]

Je kan ook gewoon je eigen modem gebruiken, tegenwoordig moeten ze dat ook toestaan dat je eigen apparatuur gebruikt. Ik heb een eigen fritzbox draaien en dat is ideaal kan ik volledig instellen zoals ik zelf wil

[nubro01]

Kosten maken voor iets wat een modem van een provider ooit deed en nu niet meer doet, of nooit kon, zou niet mogen. Een betere router kost natuurlijk meer, maar het is belachelijk dat Ziggo aan een kant kosten bespaard, maar ons eigen netwerk meer belast wordt, doordat we ongewenst inkomend verkeer niet tegen kunnen houden en onze servers meer stroom verbruiken om dat verkeer af te handelen.
Op zich is het erg interessant om te zien, wat ze allemaal proberen om bij je binnen te komen.