Europese privacytoezichthouder ziet risico's in uitbreiding bevoegdheden Europol

De Europese privacytoezichthouder EDPS is bezorgd over de geplande uitbreiding van bevoegdheden voor Europol. Volgens een EC-voorstel mag die Europese politiedienst straks ook persoonsgegevens verwerken van mensen zonder gevestigde criminele banden. De EDPS ziet ernstige risico's.

EDPS-voorzitter Wojciech Wiewiórowski meent dat moderne veiligheidsdreigingen geavanceerde reacties vereisen, maar waarschuwt dat dit niet ten koste van grondrechten mag gaan. Hij ziet in het voorstel van de Europese Commissie voor ruimere Europol-bevoegdheden ernstige risico's. Volgens hem hebben die vooral betrekking op de verwerking van persoonsgegevens van personen zonder aantoonbare banden met strafrechtelijke onderzoeken of procedures.

'Huidig voorstel schiet tekort'

Naast meer verwerking van persoonsgegevens leiden de uitgebreide bevoegdheden volgens de EDPS ook tot nieuwe, complexere vormen van dataverwerking. Die kunnen botsen met Europese databeschermingswetten. Verder maakt de toezichthouder zich zorgen over de 'uitgebreide en niet nader bepaalde periode' waarin Europol gegevens mag verwerken.

De Europese privacytoezichthouder stelt dat het huidige voorstel geen stevige waarborgen biedt voor data- en privacybescherming. Verder ontbreekt het aan voorzieningen voor effectief toezicht, aldus de EDPS in zijn reactie op het EC-voorstel.

Grensoverschrijdende dreigingen

Het EC-voorstel geeft Europol meer bevoegdheden voor een betere bestrijding van grensoverschrijdende, veranderende dreigingen. Ook moet de Europese politiedienst hiermee beter zijn rol vervullen als knooppunt voor informatieuitwisseling, misdaadbestrijding, technologie en innovatie in de Europese Unie.

De Europese Unie en privacy van gebruikers. Beeld ter illustratie. Bron: TheDigitalArtist/Pixabay

Reacties (48)

[Jorah_Newstone]

"Volgens een EC-voorstel mag die Europese politiedienst straks ook persoonsgegevens verwerken van mensen zonder gevestigde criminele banden."

Dus niet meer langer onschuldig tot het tegendeel is bewezen, maar iedereen kan dus aan de ketting worden gelegd.. Maar tja alles is geoorloofd tegen terrorisme en KP he..

[Reactie gewijzigd door Jorah_Newstone op 13 augustus 2026 17:32]

[watercoolertje]

Dus niet meer langer onschuldig tot het tegendeel is bewezen, maar iedereen kan dus aan de ketting worden gelegd.. Maar tja alles is geoorloofd tegen terrorisme en KP he..

Nee dat staat er helemaal niet, enkel dat ze die gegevens mogen verwerken, niet dat ze je in de cel mogen gooien en een strafblad mogen geven, daarvoor is nog altijd een rechter nodig die daadwerkelijke strafbare feite kan constateren...

PS je hele reactie dik maken is nogal nutteloos als alles dik is heeft het allemaal dezelfde waarde ten opzichte van elkaar...

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 13 augustus 2026 16:58]

[kodak]

Het voorstel gaat niet slechts om het mogen verwerken. Het gaat ook om de doelen van verwerking. En aangezien het doel van de politie en europol niet is om maar persoonlijke gegevens te gaan verwerken omdat het leuk is gaat dit om waarvoor ze het wel verwerken: om mogelijke betrokkenheid bij strafbare feiten. In dit geval 'preventief', want anders hoefde men de wet niet proberen op te rekken. En preventief is hier het gelegenheid nemen dat je onschuldigen verdenkt zonder strafrechtelijk onderzoek. Niet omdat men uit wil gaan van onschuld tot het tegendeel voldoende aannemelijk is. Die grens is er nu en wil men verleggen. En dat is nogal ernstig, omdat in ons land de politie alleen bij voldoende aannemelijkheid de onschuld mag loslaten om te gaan verwerken. Waarbij opslaan ook verwerken is. Dit voorstel is dat men alvast maar mag gaan verzamelen, opslaan etc omdat het ze beter uit komt alvast preventief te verdenken.

[Jorah_Newstone]

Ps, dat kwam door de opmaak omdat ik een tekst letterlijk had gecopy paste , aangepast.

Met aan de ketting leggen is dat iedereen in europa, nu op vage lijstjes kunnen komen, zonder dat men dit weet, wat weer problemen met allerlei instanties kan opleveren. Dit hoeft niet eens door een rechter te worden bepaald. Genoeg verhalen van mensen met een rare naam die opeens op een no fly list stonden omdat europol een foutje hadden gemaakt. Met het sleepnet te vergroten, krijg je nog meer van dit ongein..

[NoTechSupport]

Voor die lijsten zijn er ook procedures*. Ook daar kom je niet zomaar op, dit staat daar los van.

* al zijn die niet feilloos, je wilt met sommige mensen geen naamgenoot zijn

[m_snel]

Dat laatste is dan misschien wel handig als ze wel alle gegevens ter beschikking hebben, want je leest nu wel eens dat ze steeds onschuldige personen lastig vallen.

[De_Bastaard]

Natuurlijk, het mag allemaal niet... maar kijk eens hoe de belastingdienst al deed aan lijstjes bijhouden, en dan gaat het nog maar om wat simpele financiele zaken. Laten we vooral géén lijstjes bijhouden als dat niet nodig is.

Zodra je in het systeem staat kom je er niet zomaar meer uit. Het moet wel, maar we zien overal gebeuren dat je data niet verwijderd wordt (Odido bijv). Overheidsorganen en IT gaan sowieso al supergoed samen, dus nee ik voel weinig voor dit voorstel.

[Jedotw]

De nuance zit toch weer verderop in het artikel waar staat:

"Volgens hem hebben die vooral betrekking op de verwerking van persoonsgegevens van personen zonder aantoonbare banden met strafrechtelijke onderzoeken of procedures."

[BRAINLESS01]

De nuance zit toch weer verderop in het artikel waar staat:

"Volgens hem hebben die vooral betrekking op de verwerking van persoonsgegevens van personen zonder aantoonbare banden met strafrechtelijke onderzoeken of procedures."

Hoe is dat een nuance? Hiermee kun je alle burgers van Europa samenvatten, met uitzondering van mensen waarvan al bekend is dat ze crimineel zijn of waar strafrechtelijke onderzoeken tegen lopen. Europol kan dan de volledige Europese bevolking gaan monitoren, terwijl 99% nooit met justitie in contact komt. Dat gaat veel te ver.

[watercoolertje]

Dat gaat veel te ver.

Dat klopt maar dat is niet wat er gezegd werd, volgens hem ben je op het moment dat Europol je gegevens verwerkt ook direct schuldig, en dat is uiteraard onzin en verdiend nuance.

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 13 augustus 2026 16:58]

[ronaldvr]

Nee! Natuurlijk niet. Dat is nu precies het probleem: Wáár zijn de regels die er voor zorgen dat jij toegang krijgt? Zodat je kan zien of je gegevens niet onterecht ergens aan vast geknoopt worden? Juist dit soort schimmige niet zeer streng gereguleerde (wanneer mag het wel hoe kom je er weer uit zonder dat toch stiekum een extra tagje aan je blijft hangen zodat je iedere keer dat je vliegt je vliegtuig mist).

Juist die vaagheid is fout.

[Standeman]

Misschien ben je niet direct schuldig, maar je hebt wel kans dat je op allerlei lijstjes wordt gezet. Bijvoorbeeld die voor terrorisme.
Reizen met een vliegtuig wordt een heel avontuur...

Ik zie dit nog wel veel verder gaan. Bijvoorbeeld dat je op de zwarte lijst komt te staan voor banken en verzekeraars. Succes met een rekening openen of een hypotheek te verkrijgen.

Hoe je op die lijsten komt is in mysterie gehuld. Van deze lijsten afkomen is bijna onmogelijk en kunnen je jaren achtervolgen.

[Reactie gewijzigd door Standeman op 13 augustus 2026 17:21]

[watercoolertje]

Waarom zou ik (of wie dan ook) ineens op die lijsten komen?

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 13 augustus 2026 18:35]

[lplesage]

Omdat je foto wel heel veel lijkt op die van de heer C. Rimineel. En om jou uit te sluiten zullen je toch gaan onderzoeken.

[Xander2]

Waarom zou ik (of wie dan ook) ineens op die lijsten komen?

Omdat je ooit nietsvermoedend een internetactiviteit gedaan hebt die over 10 jaar met een andere bril bekeken wordt?

Of omdat je oude kennis uit ver land opeens in een anti-Westers land blijkt te wonen?

[Reactie gewijzigd door Xander2 op 14 augustus 2026 05:45]

[Thijs_Rallye]

Waarom niet? Een grenzeloos vertrouwen hebben in de instituties die louter hongerig zijn naar meer macht is altijd misplaatst imho. Als er ooit een keer een andere wind waait dat zijn die gegevens opeens plots heel anders in te zetten. Hebben we hier eind jaren 30 ook al eens meegemaakt.

[kodak]

Stellen dat je niet meer onschuldig bent heeft alleen een bredere betekenis. Daar valt ook verdenking onder. En verdenking hoort op basis van behoorlijk vermoeden van een strafbaar feit. Die grens lijkt niet te bestaan in het voorstel. Het is eerder veel breder. Onschuld lijkt niet heel belangrijk om toch te gaan verwerken. En dan is het nmm een terecht punt dat dit gaat om niet meer onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Dat valt namelijk net zo goed onder dit oprekken van de verwerkingsgrens. Tenzij aantoonbaar is dat het voorstel werkelijk niet gebruikt kan worden om eerst te verdenken en daarna pas onschuld aan te nemen.

[MiauwMiauw]

Zonder transparantie verliezen we wel degelijk inzage in of wij schuldig worden bevonden of niet. Het geeft geen garantie en ik snap de paniekreactie wel.

[Antonius]

Dat zijn vooral wij allemaal. Wat is de nuance?

[meowmofo]

Dit is ook wel weer flink overdrijven. Omdat je gegevens eventueel verwerkt worden betekend niet dat je schuldig wordt bevonden of aan de ketting wordt gelegd.

[MontyMole]

Waarom moeten gegevens van onschuldige mensen verwerkt worden dan?

[meowmofo]

Bijvoorbeeld om gedumpte datasets te kunnen verwerken uit hacks van, laten we zeggen, de Shinyhunters.

[BRAINLESS01]

Dat mag al, in het kader van onderzoek naar criminele activiteit. Daar is ook niets mis mee, je bent op dat moment te koppelen aan criminele activiteiten (als slachtoffer uiteraard). Dat geeft ze op dit moment niet het recht om iedereen op die lijst te monitoren, maar met deze wetswijziging mogen ze iedereen in Europa zonder reden monitoren.

[MontyMole]

Ah kijk, weer iemand die elke drogreden goed vindt om onze privacy verder uit te hollen... 🙄

[meowmofo]

Zie je mij een mening verkondigen hier dan?

[MontyMole]

Ik zie u hun idee steunen met een absurd argument.

[meowmofo]

Dan moet je maar eens leren begrijpend lezen.

[MontyMole]

Uw reactie over die datasets slaat nergens op. Waarom moet de politie die datasets in hij bestanden hebben?

[NatteKrant]

Het gaat toch niet eens om wel/niet schuldig bevonden worden.

Het gaat erom dat dit een vrijbrief is om eke willekeurige EU burger te kunnen monitoren zonder dat daar gegronde redenen voor zijn

Silly post van mijn kant. Niet goed gelezen...Excuus

[Reactie gewijzigd door NatteKrant op 13 augustus 2026 17:05]

[cnieuweboer]

Daar gaat het wel om als je op deze plaats reageert, zie:

Dus niet meer langer onschuldig tot het tegendeel is bewezen, maar iedereen kan dus aan de ketting worden gelegd.. Maar tja alles is geoorloofd tegen terrorisme en KP he..

[Reactie gewijzigd door cnieuweboer op 13 augustus 2026 17:01]

[NatteKrant]

Goedemorgen NatterKrant! Je hebt helemaal gelijk, ik heb mijn post doorgehaald....

[Bergen]

Jij wordt "aan de ketting gelegd" als jouw persoonsgegevens worden verwerkt? Tweakers heeft ook persoonsgegevens van jou, heeft Tweakers jou dan ook aan de ketting gelegd?

Stop met het gebruik van dit soort overdreven beeldspraak. Zeg gewoon wat er letterlijk gebeurt. Geen onnodige analogieën. En stop met het dikgedrukt maken van je reactie, net of jouw mening zo belangrijk dat die in de spotlight moet staan.

[Reactie gewijzigd door Bergen op 13 augustus 2026 17:31]

[Jorah_Newstone]

Voor tweakers ga ik daarmee akkoord, prima. Maar voor een of andere database bij interpol totaal niet. Dus ja, aan de ketting leggen.

[MontyMole]

Ze mogen dus iedereen zonder enige aanleiding volgen en doorlichten.

[FrostyPeet]

Voor al diegenen die roepen dat data verzamelen op zich niet erg is en dat er een rechter aan de pas moet komen.

Bekende casus uit Amerika. Inbraak. Politie vraagt alle mobiele nummers op van directe omgeving en die mogen dan uitleggen waarom ze daar waren.

Onschuldige familieleden die extra worden afgetapt en geobserveerd omdat een famililid op de vlucht is.

Alle protesterende mensen die worden geanalyseerd n.a.v. hun mobieltje, wifi en bluetooth.

AI die op hol slaat na "verdachte" e-mails, gesprekken en foto's en dan van het bed gelicht worden.

Hele gelukkige mevrouw in China, die nu 's nachts rustig kan rondlopen door alle duizenden AI camera's in het Heilzame Land, terwijl je naar het politiebureau gaat om haar locatie te registreren. Hoe vriendelijk de controle staat is. YouTube: Come with me to the Police Station in China...

[darkvader]

Een andere kant van het vehaal is wel dat we er allemaal voor gaan betalen zonder dat we er voor gekozen hebben.

[Meneer Harry]

Beste lezers,

Niet zo spastisch doen over Europol. Europol is de verbindende schakel en info uitwissling tussen betrouwbare Europese politiediensten. Wanneer de naam van een zware crimineel wordt uitgewisseld, kan het zijn dat de namen van zijn criminele vrienden en familie (die nog niet eerder zijn gepakt) ook worden gedeeld om zo de criminele wereld enigzins te kunnen aanpakken. Niets mis mee, vooral mee doorgaan. Er zijn meer criminelen dan je lief is, daarom ben jij of je naasten soms het slachtoffer en betaald je bijv. meer premie voor allerlei zaken zonder dat je dat beseft, of ben je bijv. online slachtoffer. Of sterft je dochter/zoon aan één XTC pilletje drugs. Ik zeg maar zo, als je niets hebt te verbergen, doe dan niet zo spatisch. Ik ben ook voor DNA vastleggen vanaf de geboorte, en op elke hoek van de straat een camera, wel een stuk veiliger. HET MOET VEILIGER!!

[Reactie gewijzigd door Meneer Harry op 13 augustus 2026 17:59]

[m_snel]

Maar ze willen nu toegang tot alle gegevens ook die van mensen die helemaal nergens gezocht of als criminelen bekend zijn.

Dat is helemaal niet nodig om hun taken uit te voeren.

[ZwolschBalletje]

Volgens mij is het andersom. Deze regels gaan niet over het mandaat van wie Europol mag onderzoeken, maar over dataverwerking. Oftewel: als er geen rechtsgrond is om data van indirect verdachte personen te verwerken, dan moet Europol (volgens de huidige regels) bij voorbaat in hun processen aantonen dat zij dat soort gegevens ook niet verwerkt. Hetzelfde soort discussie hadden wij in Nederland ook over de sleepwet

Ik kan me voorstellen dat databeschermingsregels belemmeringen in het onderzoek naar ‘echte’ criminelen opwerpen: je moet bij voorbaat bepaalde bronnen en data weggooien voordat je hebt mogen kijken of daar toevallig ook wat waardevols tussen zit. De vraag die nu speelt is: welk risico accepteren we? Het risico dat er data van onschuldige mensen onderzocht (maar niet vervolgd) worden, of het risico dat oprechte criminelen vrijuit gaan omdat je het bewijs niet rond krijgt.

Dat is een politieke vraag waarop geen objectief goed of fout bestaat. De Europese Commissie vindt nu dus dat het tijd wordt om de grens te verschuiven, dat een groter privacy-risico geaccepteerd kan worden om beter te kunnen handhaven. En de privacy-toezichthoudende zet daar (terecht vanuit zijn functie) vraagtekens bij.

[Reactie gewijzigd door ZwolschBalletje op 13 augustus 2026 22:56]

[m_snel]

Natuurlijk kan je er iets objectiefs over zeggen , wij willen niet in een politie staat leven en hebben instanties een redelijke verdenking nodig om burgers te bespioneren.

In de VS is al aangetoond dat z’n sleepwet ook nauwelijks functioneert, als ik me niet vergis konden ze achteraf de intenties van de aanslag 9/11 plegers wel uit de data halen.

[ourari]

Angst is een slechte raadgever. Europese landen, en vooral Nederland, worden al decennia jaar-op-jaar veiliger. Het onveiligheidsgevoel daalt echter niet. Je kunt beter werken aan jouw gevoel van onveiligheid - bijvoorbeeld door te kijken hoe dat wordt aangewakkerd, door wie, en waarom - dan de samenleving onveiliger te maken door de bijl te zetten in grondrechten.

Dat sommige politici, bedrijven en media er baat bij hebben om burgers angst aan te praten is het echte probleem, en dat los je niet op met de maatregelen die jij noemt.

Lees ook dit:

Europol, the European Union’s (EU) police agency, operated a shadow data repository containing vast amounts of sensitive personal information and used it for years beyond its lawful scope, according to internal documents and whistleblower accounts.

https://www.computerweekly.com/news/366642525/They-protect-the-law-while-breaking-it-Inside-Europols-shadow-IT-system

En kijk ook even wat er gebeurt als je naam onterecht gaat rondzwerven in al die databases van politie en justitie:
https://www.ftm.nl/artikelen/ik-ben-tering-irritant-jarenlange-strijd-van-beroeps-activist-legt-gebreken-rechtsstaat-bloot

[Papiersnee]

Wanneer de naam van een zware crimineel wordt uitgewisseld, kan het zijn dat de namen van zijn criminele vrienden en familie (die nog niet eerder zijn gepakt) ook worden gedeeld om zo de criminele wereld enigzins te kunnen aanpakken.

Dus als voorbeeld: Als een (verre) familie lid of oude jeugdvriend, vriend of kennis zich bezig houdt met zaken waarbij Europol erbij komt kijken, moet dan de hele familie of tenminste een deel ervan ook geregistreerd worden die totaal niks met de zaak te maken heeft, want dat is nodig om deze wereld aan te pakken? Ik snap waar je heen wil, maar hiermee wordt er onterecht een enorme database aan persoonsgegevens gebouwd waarin veelal onschuldige burgers in staan en worden gekoppeld aan een of meerdere personen die wel verdacht zijn in iets.

Hoelang blijven deze gegevens verzameld, want dit was al eens een issue bij de Nederlandse politie? Worden al deze mensen die gekoppeld zijn aan deze persoon/personen wellicht extra in de gaten gehouden? Welke gegevens worden wel en niet verzameld? En wie controleert Europol straks of zij zich wel netjes aan de regels houden voor het bewaren van de gegevens? Wie kunnen er wel en niet bij deze “extra” gegevens? Zoveel meer vragen…

Wellicht te ver gezocht, maar met de hele snelle komst van AI zou het niet ondenkbaar zijn dat over een paar jaar deze gegevens worden getraind om patronen te herkennen. Zal niet snel gebeuren, maar de kans dat dit kán gebeuren is niet 0.

[Reactie gewijzigd door Papiersnee op 13 augustus 2026 18:29]

[kodak]

Er is niets panisch aan opkomen voor grondrechten. Dat zijn de grondbeginselen waarom we een democratische rechtsstaat hebben en in vrijheid kunnen leven in plaats van overgeleverd te zijn aan machtsmisbruik en onderdrukking. Door wie dan ook. En die grondrechten zijn er oa omdat je rechten opgeven, bijvoorbeeld door net te doen alsof vertrouwen maar genoeg is, je geen bescherming geeft en je overgeleverd bent aan het recht van de sterkste. Je kunt geen enkel beroep op rechten doen die je op geeft. En je staat ook niet spontaan sterker tegen misbruikers van macht als je nu al klaagt dat je criminelen niet eens aan kan.

Onze rechtsstaat heeft als doel dar we niet overgeleverd zijn aan willekeur en het recht van de sterkste. En als jij mensen niet kan beschermen als jou 'oplossing' zich tegen hun keert is het suggereren dat opgeven van grondrechten verstandig is weinig meer dan het recht van de sterkste nastreven en proberen daarvan te profiteren. Precies wat criminelen doen. Als je serieus veiligheid na streeft kom je dus met het zelf nastreven van de grondrechten, niet met afbraak en net doen alsof swlectieg vertrouwen in een niet gekozen macht maar redelijk is. Anders kan je morgen net zo goed stellen dat je liever vertrouwen in criminelen hebt dan in je grondrechten zolang jij er maar geen last van hebt. De toezichthouder heeft wat dat betreft dus een veel beter onderbouwing dan wat jij stelt. Die probeert de grondrechten te laten respecteren.

[NoTechSupport]

Ik mis hier precies enorm veel context. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat Europol nu geen persoonsgegevens kan verwerken van personen die nog niet veroordeeld zijn of gekende banden hebben met criminelen.

[ourari]

[knip] verkeerd gepost. was bedoeld als reply.

[Reactie gewijzigd door ourari op 13 augustus 2026 18:16]

[goldstarflag]

Europol wordt de Europese FBI. En dat is een goede zaak. De 27 nationale inlichtingendiensten zijn veel minder transparant.