TNO gaat helpen bij ontwikkeling militaire drones

De Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) gaat samen met een maker van militaire software, Intelic, werken aan drones voor militaire toepassingen. Het doel is om innovaties op dat gebied sneller in de praktijk te kunnen brengen.

In een persbericht laat de onderzoeksinstelling weten dat Intelic gaat helpen bij het versnellen van de ontwikkeling van dronetechnologie. TNO moet zorgen dat 'technologische innovaties en Intelic-software veel sneller uitmonden in toepassingen' voor Defensie, dat deze technologie nodig zou kunnen hebben in daadwerkelijke oorlogsgebieden.

Intelic is een Nederlands bedrijf dat Nexus maakt, een militair platform waar dronebestuurders, systemen en informatie in een centrale omgeving samenkomen. Het bedrijf is al actief in Oekraïne, waar drones een grote rol spelen in de oorlogsvoering.

TNO is onder tweakers waarschijnlijk bekend van zijn onderzoek naar fotonica en chips, maar de onafhankelijke onderzoeksinstelling werd na de Tweede Wereldoorlog nadrukkelijk verzocht om onderzoek voor het Ministerie van Oorlog uit te voeren. Daarvoor werd een aparte tak opgericht. De organisatie doet naar eigen zeggen al jaren in samenwerking met het ministerie van Justitie en Veiligheid onderzoek naar toepassingen van robotica. Dit zou in het belang van de nationale veiligheid zijn.

Update, zaterdag – In het artikel werd de oprichting van TNO met de opdracht om onderzoek naar oorlogsvoering verward. Dit is verbeterd.

Reacties (55)

[Roel1966]

Weet niet maar vraag mij af wat TNO met militaire drones eigenlijk van doen heeft en dit niet echt een goede zaak vind. Dat TNO bepaalde dingen voor drones ontwikkeld vind ik prima maar niet dat ze dan echt gaan samenwerken met defensie. Vind dat TNO gewoon onafhankelijk moet blijven want anders is het hek van de dam.

[Taipan]

Een relatief groot deel van TNO houdt zich bezig met defensie. Van het testen van kogelvrije vesten, tot het bedenken van systemen voor militaire intelligentie en adviseren over de samenstelling van de krijgsmacht en marine.

Elke 4 jaar wordt er bij wet een CEO, CFO of COO benoemd door de huidig zittende regering. Het is de regel dat tenminste 1 hiervan een ex-militair is. De COO is bijvoorbeeld Admiraal.

edit:
Ter referentie: TNO heeft tussen de 3-5000 mensen in dienst.

[Reactie gewijzigd door Taipan op 11 april 2026 09:37]

[Bux666]

De COO is bijvoorbeeld Admiraal.

Dat klopt niet. De huidige COO is schout-bij-nacht, wat net onder admiraal staat.

[onkl]

TNO is groter dan veel mensen weten en heeft een divisie/tak/onderdeel wat al decennia lang werkt als een soort R&D afdeling van defensie.

Een opdrachtgever tast hun onafhankelijkheid op zich ook niet echt aan*, pas zodra ze zich al teveel gaan verbinden aan leveranciers zal die in het gedrang komen.

*zolang TNO daar zelf alert op blijft.

[Roel1966]

Wat mij hier nog het meest aan stoort is dat die militaire drones eigenlijk gewoon moordwapens zijn en TNO daar min of meer dan aan gaat mee werken. Het zou nog anders zijn wanneer defensie dan bepaalde technieken gebruikt die door TNO ontworpen is.

[icecreamfarmer]

Waarom? Daarvoor zijn ze opgericht.
Tno was ook betrokken bij de Nederlandse ontwikkeling van zenuwgas.

[MikeyMan]

Defensie produceert niets. Dat zal elders moeten gebeuren. En daar zullen we gezien de huidige geopolitieke situatie alles voor moeten aangrijpen wat we ter beschikking hebben.

Goede en noodzakelijke stap. Die al veel eerder gezet had moeten worden.

Deze instelling is precies waarom we nu in de knoop zitten met de VS.

[demianmonteverd]

Met een gezellig kringgesprek ga je de kgb-club momenteel aan de macht in RU er niet er van weerhouden door te gaan met het vermoorden van onschuldige burgers. Het niet hebben van wapens nodigt dit soort partijen uit tot meer en ernstigere misdaden. Het is tragisch, vreselijk, oneerlijk, maar niets doen maakt het erger.

Het is niet alsof RU niet expliciet Nederland bedreigt, je kunt de uitzendingen met vertaling bekijken online op youtube. En dat is zelfs de informatie die de staat zelf ok vind/of zelfs expliciet op stuurt om te delen met haar eigen burgers. De kinderen leren op de basisschool in RU inmiddels geweren te onderhouden en met drones te vliegen. Een leeg bordje opsteken ter protest, vragen of het iets minder kan met het terroriseren van burgers: gevangenis. De luxe positie om niets te blijven doen is op de korte termijn fijn, maar op de langere termijn zal deze leiden tot nog veel meer leed.

En dan laat ik even de MH17 en aanvallen op infrastructuur buiten de conversatie. Overigens leiden de Russen zelf ook hieronder, met zwak lijken veroordeel je hen ook nog eens tot een enkeltje frontlinie, er zijn hier in NL al heel veel Russen vanwege dit risico zelfs!


En mocht het toch zover komen, dan wil je toch niet onze gemobiliseerden en professionele krijgsmacht de loopgraven of het veld in sturen met rommel? Dan veroordeel je die mensen ook meteen tot een vreselijke dood door drones die de tegenstander wel heeft ontwikkelt.


Tot slot, je mag er van vinden wat je wilt, maar RU heeft heel andere positie dan jij en ik. Bekijk een keer de Russian Media Montor, een soort parodie op een sci-fi horror in panel vorm. Laat het a.u.b. weten als je meer positief stukje kunt vinden in die uitzendingen, ik kijk ze minder en minder omdat het maar niet lijkt te verbeteren.

[PerAspera]

Wat is storend aan het maken van moordwapens? Weet je wat storend is? Een buurman die op zaterdag om 07:00 begint met een bladblazer.

De halve wereld staat in de fik en er zijn aggressors aan de randen van europa. Hoe wil je dat veilig houden zonder eigen defensiesystemen?

Het stoort mij dat er oorlog & aggressors zijn en het stoort mij dat er mensen zijn die t.a.v. onze defensie hun kop in het zand steken.

[Grotbewoner]

Ze worden gebruikt om hiertegen te vechten:

https://tvpworld.com/9223...d-kill-their-own-soldiers

[batteries4ever]

Maar geen defensie met topjes als Putin, Trump, Netanyahu op deze wereld is het hebben van een verdediging noodzakelijk. Anders kan je alvast aan je Russisch gaan werken…

[MaikVeritas]

Sterker nog, de meeste innovaties voor Defensie komen van TNO.

Zoals je al aangeeft, TNO doet niet alleen onderzoek naar Defensie toepassingen, maar ook naar medische wetenschappen, bioindustrie, quantumcomputing, nucleair onderzoek (medisch en energie). Kortom elke tak van de maatschappij wordt bij TNO onderzocht.

[Brechtje]

Lees dit even:

https://www.omroepwest.nl/nieuws/4658649/onthullend-in-deze-toren-gebeuren-geheime-dingen

[Tiemen88]

Hoe mag Nederland dan onderzoek doen naar nieuwe technologie voor Defensie als je vind dat TNO dat niet mag doen?

[Roel1966]

Misschien heb ik het ietwat onduidelijk geschreven maar het gaat mij om die directe samenwerking met defensie en TNO. Vind dat TNO gewoon volledig onafhankelijk moet blijven en zich niet met dit soort dingen bezig moet houden. Let wel, dat defensie dan bepaalde door TNO ontwikkelde tech zou gebruiken, dat is wat anders en staat defensie vrij.

[oks]

Het is waarschijnlijk inderdaad weer de reflex van de politiek, zekerheid zoeken. TNO gevestigde naam dus hup daar maar weer naar toe. De vraag is of TNO het ondernemerschap heeft om deze niche te betreden en überhaupt concurrerend te worden. Of dachten we dat de ukrainers hun drones op deze manier uitbesteden? Maar goed. Wellicht zegt het iets over de 'uitbesteding van verantwoordelijkheid cultuur' hier in Nederland. Ministeries die zekerheid zoeken, wetenschappers die geen militairen zijn etc etc. Afijn, we moeten maar denken dat de duitse defensie bedrijven dezelfde soorten problemen hebben: nog steeds denken dat je een waanzinnig dure drone moet bouwen die vervolgens met een antidrone van 500 eurie uit de lucht geschoten kan worden. De uikrainers met hun 'death ground' situatie en inventiviteit laten zien hoe ze dat doen. Ik hoop dat de TNO-ers zo verstandig zijn om niet het wiel opnieuw te willen uitvinden en mee kijken hoe de kennis van daar overgezet kan worden en met denkkracht en praktisch en goedkoop kan worden versterkt. Het gaat om het bouwen van de productiecapaciteit geautomatiseerd en hoe je dat zo goedkoop mogelijk kan doen gedistribueerd. Een fabriek is plat te gooien. Een gedistribueerde fabriek niet...

[Reactie gewijzigd door oks op 12 april 2026 11:00]

[Roel1966]

Tja, het zou verstandiger zijn als TNO zich bezig zou houden met technieken om drones in zijn algemeenheid af te kunnen weren. Het moet technisch gezien toch b.v. mogelijk zijn om een soort van shield te ontwikkelen waardoor drones b.v. niet boven vliegvelden kunnen vliegen.

[Rachnus]

En wie moet dit soort systemen dan beheren, als niet defensie? Het lijkt me logisch dat je dan samen met deze partij kijkt naar zaken zoals capaciteiten, expertise en vereisten.

[Roel1966]

Lijkt mij het meest voor de hand liggend dat dan het vliegveld die systemen beheerd, niet defensie in elk geval.

[Iruk1981]

maar de onafhankelijke onderzoeksinstelling werd na de Tweede Wereldoorlog nadrukkelijk in het leven geroepen om onderzoek voor het Ministerie van Oorlog uit te voeren.

volgens mij, en volgens Wikipedia, is TNO bij wet opgericht nog voor de tweede wereldoorlog.

[TheZeroorez]

Waarschijnlijk verward met Rijksverdedigingsorganisatie TNO, dat werd na de tweede wereldoorlog opgericht: https://www.tno.nl/nl/newsroom/2022/07/75-jaar-wetenschap-innovatie-frontlinie/

[repmeer]

Idd. Volgens hun eigen website zijn in 1932 opgericht https://www.tno.nl/nl/over-tno/organisatie/
Slording van de redactie

[rob12424]

@Iruk1981 @TheZeroorez

Jullie hebben alle 3 gelijk. De TNO die de redactie bedoeld is opgericht na de 2de Wereldoorlog en later gefuseerd/onderdeel geworden van...

Als je op de site van tno zelf kijkt zie je ook dat dit 1 van hun divisies is.

[AceAceAce]

Waarom laten we dit niet bij NLR? Zitten op dezelfde focus qua Technology Readiness Levels volgens mij

[thomskipsp]

Wellicht dat NLR ook word betrokken hierbij. Ik vermoed wel dat hier een grote software-kant aan dit project zit, wellicht dat dit iets meer focus van TNO is

[Steef]

https://www.nlr.org/nl/newsroom/artikel/defensie-versterkt-eenheden-met-drone-en-counterdrone-capaciteit/

Het NLR is in de regel wat minder in de media dan TNO, maar wat heeft een werkgroep die al jaren actief is op dit gebied.

Leuk NLR hier te zien in de comments, er gebeurt veel moois in Marknesse

[Reactie gewijzigd door Steef op 11 april 2026 08:43]

[Stroos]

Defensie vindt het fijn om twee onafhankelijke mid-TRL partners te hebben met vergelijkbare expertise. Dat houdt iedereen scherp.

[schrikbeeld]

Gaat Nederland nu op eigen houtje technologie proberen te ontwerpen wat in Oekraine al lang is uitgevonden en in praktijksituaties is getest en vervolmaakt?

Dat vindt ik nu weer typisch Nederlands.

Net als het kopen van tanks van Finland. Die dingen worden per eerste drone naar de eeuwige jachtvelden geschoten, dat hebben we in de begindagen van Putins actie wel gezien.

[Sebastian1313]

Misschien dat u niet goed op de hoogte bent, maar Nederland is op het wereldtoneel gezien een van de grotere wapenexporteurs in de wereld, al decennia lang.

Nederland schommelt in de ranglijsten van het onderzoeksinstituut SIPRI meestal rond de 10e tot 15e plek van grootste wapenexporteurs ter wereld. Hoewel de VS, Frankrijk en Duitsland de markt domineren, is Nederland voor een relatief klein land een opvallend grote exporteur voor de wapenindustrie.

Dus u heeft helemaal gelijk met "Dat vindt ik nu weer typisch Nederlands".

[rob12424]

Klopt NEDcar/VDL wordt o.a. omgebouwd voor onder andere drone productie.

[KoffieAnanas]

Volgens mij staat er duidelijk in het artikel dat er contacten zijn in Oekraïne. Achter de schermen wordt trouwens al veel info uitgewisseld en is Nederland redelijk actief in de ondersteuning van drone ontwikkeling voor Oekraïne.

[cold_as_ijs]

Ook tanks worden gewoon nog gebruikt in Oekraïne, net als artillerie, pantservoertuigen en vliegtuigen. Maar de de oorlog in Oekraïne leert ons juist dat we ook moeten investeren in eigen drone ontwikkeling. Niet omdat we denken het beter te kunnen dan Oekraïne, maar om kennis op te doen. En dan met name in het snel leren innoveren. Gewoon drone ontwikkelen en naar Oekraïne sturen om hem te laten testen, leren van de feedback etc..

[rob12424]

Onze artillerie systemen zijn gewoon geupgrade met hulp van Ukraine.

Alleen zijn o.a. de tekst wel aangepast naar Engels (of NL)

Je wilt alleen niet dat zoals nu met de F35 er mogelijk een killswitch inzit die de Amerikanen kunnen bedienen.

Wat ik niet snap is dat ze geen raketten met staalkabels of visdraad voor kleine drones gebruiken en omhoog schieten.

[William_H]

Dit gaat niet over het maken van nieuwe drones.
Nexus is een digitaal platform. Dat de Oekraïners goed zijn in het verfijnen van drones, dat weten we. Maar het digitaal aan elkaar verbinden van verschillende (soorten) drones, zodat er zwerminformatie beschikbaar komt voor de operators, dat is iets wat hier wordt ontwikkeld. Bij de F16 en F35 heb je ook zulke informatieplatformen, waar voor de vliegers informatie uit verschillende bronnen bij elkaar komt in één systeem.

[Reactie gewijzigd door William_H op 11 april 2026 22:45]

[schrikbeeld]

Met zoveel antwoorden hierboven op mijn scepsis over de NL wapenindustrie moet ik mijn mening bijstellen. Bedankt reageerders.

[Martinspire]

Mja op zich wel logisch. Daar zit nog veel onderzoek en ontwikkeling in. Ook voor onze mede-NATO landen. En het is niet allemaal voor dood en verderf. Je kunt ook denken aan drones om gewonden terug te voeren, voorraad aan het front af te leveren, te helpen met analyseren en om te controleren om alles verloopt zoals het hoort.

[_Server_]

Ik begriip iets niet zo goed, zou iemand mij daar iets over kunnen uitleggen ?

TNO is onder tweakers waarschijnlijk bekend van zijn onderzoek naar fotonica en chips, maar de onafhankelijke onderzoeksinstelling werd na de Tweede Wereldoorlog nadrukkelijk in het leven geroepen om onderzoek voor het Ministerie van Oorlog uit te voeren. Als de volgende zin is Ministerie voor Defensie, waarom is er ook een ministerie van Oorlog in Nederland

Vielen dank

[Triblade_8472]

Het ministerie van oorlog is in 1959 (volgens wiki) overgegaan naar het ministerie van Defensie. Dus toen TNO opgericht was, was het nog het min. van oorlog.

Het is dus niet òòk, het is voortbouwen op. Het klinkt beter/passender zo.

[Reactie gewijzigd door Triblade_8472 op 10 april 2026 23:37]

[Jazco2nd]

Je kan niet zelf even daarop Googlen?

Wikipedia: Ministerie van Oorlog

[Viorlu]

Ik had ook niet anders verwacht van een bedrijf wat testen doet op apen. Als je in Rijswijk komt zie je vanaf het bedrijven terrein ernaast de apen in de kooien zitten.

[Isnowiz]

Ik denk dat je in de war bent met het BPRC. Ze zitten op hetzelfde terrein, maar hebben sinds 1994 geen relatie meer met elkaar. Defensie gaat dat terrein eerdags overnemen.

[Viorlu]

Ah oké, had het toen is gevraagd aan mensen die op het terrein ernaast werkte en die zijden toen dat het TNO waren. Thanks voor de informatie!

[Donster]

De tijd dat tanks en vliegtuigen onoverwinnelijk waren, is voorbij. In Oekraïne zien we hoe Russische colonnes in de deadzone simpelweg worden weggevaagd door drones. De ontwikkeling gaat razendsnel: van gewone interceptors naar (binnenkort) kleine, straaljager-achtige drones die alles uit de lucht halen.

Hoewel Nederland militair gezien misschien niet de sterkste is, biedt de drone-revolutie ons een unieke kans. Met de huidige wereldwijde instabiliteit en overal gestoorde figuren aan de macht, kunnen we ons maar beter goed wapenen. Ik weet dat we een klein land zijn... maar met je verrekijker in de bosjes zitten en niks doen daar is niemand gebaat bij.

[Reactie gewijzigd door Donster op 11 april 2026 15:49]

[coretx]

Worden deze drones ook op apen getest ?

[sircampalot]

Hopelijk zoeken ze naar eenvoudige, goedkope drones, die in zwermen aangestuurd kunnen worden.
Het tijdperk van de Wunderwaffe is definitief voorbij.
Je ziet het duidelijk in het MO, (patriot) luchtverdediging wordt verzadigd met cheapo drones.

Als de kosten van de verdediging tientallen malen hoger zijn dan de kosten van de aanval, wint de aanval altijd. (patriot vs drone)

[Reactie gewijzigd door sircampalot op 13 april 2026 08:44]