Ik vind dat je niet verschillende interpretaties hoeft te vergelijken, de woordenboekdefinitie van het woord is op zichzelf vrij helder.
woke | wəʊk |
verb
past of [url="x-dictionary:r:m_en_gbus1138080:com.apple.dictionary.ODE:wake",wake]wake1 [/url]
adjective (woker, wokest) often derogatory
alert to and concerned about social injustice and discrimination: he's an activist and very woke | woke culture has moved into mainstream journalism | my neighbourhood is a very woke area | we need to stay angry, and stay woke.
usage
As an adjective woke was first recorded in African American usage in the late 19th century, meaning awake, not asleep. The contemporary meaning arose in the US during the 1960s, with the idea of being well informed and aware of what was going on in society. In the 21st century woke was popularized by association with the Black Lives Matter movement and by the lyrics of the 2008 song ‘Master Teacher’ by Erykah Badu, in which the words ‘I stay woke’ serve as a refrain. More recently the word has been used in a more derogatory way, by people who oppose progressive reforms or feel that their advocates are unrealistic or interfering
Ik denk dat de basisbetekenis dus duidelijk is. Tegelijk snap ik heus wel dat de lading van het woord kan verschillen per omgeving. Als je vaak in kringen bent waar woorden zoals
moslim of
immigratie erg negatief of emotioneel worden gebruikt, dan krijgt zo'n woord vanzelf een andere bijklank. In een andere context is het gewoon een beschrijvende term als elk ander woord. Media en politieke discussies spelen daar natuurlijk ook een rol in, zeker rond verkiezingen of polariserende thema's.
heb ik woke altijd gezien als een zeer gevaarlijk goed waarin er juist helemaal geen ruimte is voor inclusie. Het staat dus inmiddels voor veel meer. Het heeft inmiddels meer weg van een stroming waarin er geen ruimte meer is voor andersdenkenden onder andere door het systematisch doorvoeren van allerlei beperkingen en wijzigingen in taal en gedrag.
Er zit geen georganiseerde stroming met een centrale agenda achter 'woke zijn' of die term gebruiken. Er zijn veel partijen en bewegingen die het woord gebruiken of ermee worden geassocieerd. Wat je beschrijft is natuurlijk geen prettig plaatje. Er zijn, met name in de VS, zeker voorbeelden waar activisme kan doorschieten of weinig ruimte laat voor debat en daar kun je best terecht kritisch op zijn.
Tegelijk wordt het woord door sommigen gebruikt als brede verzamelterm met negatieve lading. Daarbij wordt alles wat met gelijkheid, inclusie of sociale rechtvaardigheid te maken heeft al gauw op een hoop gegooid met de meest extreme voorbeelden. Dan gaat het niet concreet over de inhoud, maar verschuift het gesprek naar het label.
Ik ben zelf bewust precies en soms scherp in mijn verwoording, omdat ik het belangrijk vind om termen niet onopgemerkt te laten verschuiven door politieke framing. Woorden veranderen natuurlijk in betekenis over tijd, maar wanneer een begrip strategisch wordt ingezet om een hele categorie ideeën in diskrediet te brengen, dan beïnvloedt dat het debat. Als gevolg praten we minder over de inhoud en meer over het frame.
Ik vind het vergelijkbaar met het woord feminisme: ik noem mezelf feminist, omdat ik voor gelijkheid ben. Dat staat voor gelijkheid/egalitarisme, niet een doorgeschoten versie de een of de andere kant op. En dan kun je het in de uitvoering prima oneens zijn over concrete invullingen van beleid (streeflijnen) zoals quotums.
Ik denk dat iedereen zich wel eens kan vinden in de onderliggende motivatie achter een beweging, maar tegelijk moeite kan hebben met bepaalde uitingen of invullingen daarvan.