Micron begint massaproductie van de eerste PCIe 6.0-ssd

Micron is begonnen met de massaproductie van zijn 9650-ssd. Het is de eerste PCIe 6.0-ssd die deze mijlpaal bereikt. De fabrikant kondigde de Micron 9650 eerder al aan. Hij is bedoeld voor datacenters, krijgt maximaal 30,72TB opslagruimte en biedt leessnelheden tot 28GB/s.

Micron bevestigt op zijn website dat de massaproductie van de 9650 is begonnen. De ssd wordt inmiddels ook getest door 'belangrijke oem's en AI-datacenterklanten', aldus het bedrijf. De nieuwe ssd biedt voornamelijk hogere snelheden dan de voorgaande datacenter-ssd's van het bedrijf, die nog gebruikmaakten van een PCIe 5.0-interface.

De 9650-ssd's werden vorige zomer al aangekondigd. Ze maken gebruik van Micron G9-tlc-nandgeheugen en hebben een PCIe 6.0-interface met vier lanes. De ssd's halen daarmee lees- en schrijfsnelheden van respectievelijk 28GB/s en 14GB/s. De snelheden liggen daarmee respectievelijk 100 en 40 procent hoger dan de vorige generatie.

De Micron 9650-drives komen beschikbaar in E1.S- en E3.S-formfactors, die beide gebruikelijk zijn in datacenters, met opties voor luchtgekoelde heatsinks en voor waterkoeling. Het is niet duidelijk wat de drives kosten.

Reacties (60)

[Saven]

Succes met de temperaturen onder controle houden. De pcie 5.0 ssd's worden ook al zodanig heet. Is ook niet bevorderlijk voor de levensduur. Toch bizar dat je watergekoelde heatsinks voor je ssd moet gebruiken?

[Reactie gewijzigd door Saven op 14 februari 2026 10:36]

[BelovedAunt]

Zouden ze daar in datacenters rekening mee houden? ‘Gewoon’ wat extra lucht of water er langsheen persen. O.a. GPU’s hebben ook steeds grotere koelers gekregen door de jaren heen, kwestie van wennen en aanpassen :)

[gatlarf]

Energievoorziening en koeling is de topprioriteit in datacenterdesign, dus ja, daar wordt wel degelijk rekening mee gehouden…

[Luchtbakker]

Zouden ze daar in datacenters rekening mee houden?

Afgezien van dat. Ik denk niet dat wij hardware moeten blijven upgraden naar nieuwe standaarden met het idee dat we overal maar een heatsink op gaan plakken en deze actief gaan koelen, wat voorheen niet nodig was. Tegelijk is warmte ook een bewijs dat iets veel te veel stroom verbruikt.

Ik zou het ook eens waarderen als fabrikanten zouden kijken iets sneller te maken, wat tegelijk niet meer warmte genereert als de vorige generatie.

[JBVisual]

Ik denk dat het ook wel een verschil is dat het m.2 formaat origineel bedoeld was voor laptops (energiezuinig over het algemeen)
Als we de chips over een ander oppervlak hadden kunnen verspreiden dan was het al een kleiner probleem geweest.

[bantoo]

Dan loop je jaren achter. Als je gebruik gelijk wil houden duurt het gewoon langer voor dat je hogere perf kan halen. Dit is een extreem simpele tradeoff.

[Dlsruptor]

Nee. Je hebt namelijk 2 paden die je kunt bewandelen. Je kunt je product vele male sneller maken (wat iedereen nu doet) of je kunt je product vele male efficiënter maken met dezelfde resources. Helaas wordt die 2e vaak minimaal bekeken.

[bantoo]

Als jij de hoofdprijs wil betalen voor gen 5 snelheden met een lager stroomverbruik is dat leuk maar vrijwel niemand vraagt daar naar. Zelfde verhaal dat niemand vraagt om een pentium 4 die 500mW verbruikt.

[Aardwolf]

De vraag is of er niemand naar vraagt... of dat er simpelweg amper opties zijn om dat te kopen. En idd de vraag zal nu op dit moment beperkt zijn, gezien de topprijzen, maar bij normale prijzen ben ik daar mee oneens.

Zelfde beweging zie je met auto's, vooral nog dure bakbeesten, terwijl er op zich best interesse is in goedkope boodschappenkarretjes als ik dat hier en daar zo hoor. Of wat te denken van telefoons met steeds grotere schermen. Het is wel makkelijk zeggen er is geen vraag naar, maar als dat alternatief ook niet wordt aangeboden is natuurlijk nogal vreemd zo te stellen. Lijkt me eerder marketing om duurdere meuk te kunnen blijven verkopen en niet te hoeven innoveren op kleiner, goedkoper, zuiniger, etc.

[JWL92]

Grotere schermen op telefoons levert vaak juist schaal voordeel op, omdat ze in veel telefoons gewoon precies t zelfde schermpje kunnen gebruiken. En vaak ook meer ruimte (lengte/breedte) voor de batterij.
(zelf in t bezit van een pixel 7a, die me een stuk lekkerder in de hand ligt dan mn poco x3)

[_Pussycat_]

terwijl er op zich best interesse is in goedkope boodschappenkarretjes als ik dat hier en daar zo hoor.

Ja, zoiets hoor je wel. Maar hoeveel Dacias zie je, versus hoe veel BMWs en Mercedes?
Zelfde als kleine telefoons - op Tweakers wil iedereen ze zogenaamd hebben, maar een iPhone mini of Galaxy 10e kocht bijna niemand (ik heb trouwens de 10e zelf wel gekocht).
Iedereen wil zogenaamd vlees van dieren die beter leven, maar dat loopt ook niemand.

Mensen vragen wat ze willen is vaak niet zo nuttig.

[divvid]

pentium 4 die 500mW

nou ja, effectief komt een n150 core daar akelig dichtbij als je 'm zou kunnen onderclocken tot de prestaties van een p4 (https://www.cpubenchmark.net/compare/1079vs6304/Intel-Pentium-4-3.60GHz-vs-Intel-N150)

kan alleen niet, die single core van een n150 draait rondjes om die single core p4 met 1/20ste van het verbruik, en dan krijg je er nog 3 cores gratizz bij.

impressive eigenlijk wel, we zijn verwend

[Reactie gewijzigd door divvid op 14 februari 2026 18:33]

[Llopigat]

En ze kostten ook nog maar eens 120 euro met 512GB NVMe SSD en 16GB RAM

Helaas is dat ook alweer door meneer altman overhoop gegooid, de Ali N100/N150 boxjes zijn nu ook al niet meer te betalen.

[Dlsruptor]

je snapt het niet. Als hij efficiënter is krijg je meer zoiets als een pentium verbruik maar de kracht van een i9.

Warmte = inefficiëntie

[pietvelleman]

Dat 2e pad wordt natuurlijk ook zeer goed bekeken en doorontwikkeld...
Voor notebooks is het bijv. zeer handig dat zo min mogelijk energie wordt verbruikt.

Onlangs een ASUS Zenbook A14 gekocht met een zeer zuinige ARM processor.
Perfect ding met een zeer lange accuduur. Extreem efficient wat betreft energieverbruik.

[DonJunior]

Als ze dat zouden doen zou niemand het kopen, of misschien een handjevol, omdat men simpelweg in product-vergelijkers gaat kijken en ziet dat diezelfde SSD van de concurrent een flink stuk sneller is.
Specificaties voeren altijd de boventoon bij verkoop. Dus leuk dat SSD A minder warmte produceert maar SSD B is veel sneller voor dezelfde prijs.

[Paulus0013]

Stroomverbruik en bijbehorende warmteontwikkeling is geen specificatie?

[DonJunior]

Wat probeer je nu te doen? Je snapt toch wel wat ik probeer te zeggen en naar welke specificaties mensen écht kijken?

[demianmonteverd]

Ik ben niet Paulus, maar knutsel wel eens met mini systemen (meestal op basis van linux) en een probleem dat ik daarmee heb is ... warmte ontwikkeling. In recent verleden zelfs tweakers gevraagd om het idle verbruik toe te voegen aan de specificaties in de pricewatch om deze reden, men gaf toen aan dit te gaan toevoegen. Het is altijd het idle verbruik dat problemen geeft in mini systemen (rasp pi, etc.), dus voor mij zou dat een uitkomst zijn. Helaas is het nog niet gelukt dit toe te voegen. Paulus is dus niet de enige die hier naar kijkt.

[Paulus0013]

Ik kijk er niet zozeer zelf naar, maar stellen dat zulke zaken geen specificatie zijn, is feitelijk onjuist.
Zoals je zelf al aangeeft, zat mensen die er wél rekening mee houden met hun build. Dat zie je ook met bv videokaarten. Niet iedereen hoeft de allersnelste met dikke koelers. Voor andere usecases kan passief weer gewenst zijn. En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Wij zijn tweakers, niet de doorsnee consument tenslotte

[Syzzer]

Veruit de meeste mensen kijken niet zelf naar de specificaties van een SSD. Dat doet de maker van hun PC, meestal een laptop. Die fabrikanten moeten nadenken over batterijduur en afvoer van warmte. Dus ja, ik denk dat efficiëntie echt wel een bepalende eigenschap is voor de selectie van de bulk van de verkochte ssd's.

[Paulus0013]

Nee ik snap je dus niet. Ik krijg het idee dat je het heel erg door je eigen bril bekijkt. Daarnaast is het feitelijk natuurlijk niet juist wat je over specificaties stelt.
Er zijn ook zat mensen die wel degelijk kijken naar stroomverbruik, formaat of warmte van iets.
Ons forum hier staat vol met mensen met verschillende builds en dus verschillende behoeftes.

[DonJunior]

Het punt dat ik wilde maken wat dat de gemiddelde gebruiker, dus niet de Tweaker (dat handjevol wat ik eerder aanhaalde) simpelweg een SSD zoekt om, bijvoorbeeld, in de PS5 te stoppen of de laptop te upgraden met meer opslag. Die komt bij een bol.com of coolblue uit.. en ziet daar dat SSD B meer geheugen heeft voor een identieke prijs en kiest dan dus SSD B, boven SSD A die een veel betere temperatuur huishouding heeft.
Het is niet dat ik jouw punt niet snap, het is juist meer dat ik vermoed dat fabrikanten zich meer bezig houden met specs die de gemiddelde consument aanspreken. Dus meer geheugen en/of meer snelheid.
Dat zijn vaak ook de specs die je als eerste ziet in de vergelijkers..

Sterker nog, in de Tweakers pricewatch zijn er niet eens specificaties als 'warmteontwikkeling' opgenomen en slechts bij een handjevol wordt 'stroomverbruik' benoemd.
Onderstaand een greep uit de top 10 van de SSDs.

- uitvoering: Samsung 990 Pro (zonder heatsink) 2TB
- uitvoering: WD Black SN770 2TB
- uitvoering: Kingston NV3 M.2 2280 (retail) 1TB

Pas bij SSD nummer 3 (uit de top 10) zien we de eerste vermelding van 'stroomverbruik' en dat is een oude sata600 SSD:
- uitvoering: Samsung 870 QVO 1TB

Iets daaronder, op plek 6, volgt par de eerste 'M.2' met vermelding van 'stroomverbruik':
- uitvoering: Corsair MP600 Elite (met heatsink) 2TB

Nogmaals, ik wil niet zeggen dat het helemaal niet telt, maar voor een gemiddelde consument (dus niet ons Tweakers) lijkt opslag en snelheid belangrijker dan warmteontwikkeling en dat weten de fabrikanten ook.

[Marctraider]

Nee, het is een bewijs dat de hoeveelheid energie we ergens insteken niet efficient is, met als resultaat restwarmte.

[Guru Evi]

In vergelijking met de vorige generaties zijn de nieuwe chips juist zuiniger. TB/W, GBps/W etc zijn allemaal lager. Wat al een paar jaar gebeurt is dat dingen dichter bij elkaar gezet kunnen worden. Een rack kan nu gemakkelijk 50-200kW halen, waar een paar jaar geleden 20kW goed was, echter 1 rack vervangt ~100 racks van dat tijdperk. Vandaag draag je een apparaat in je broekzak met meer rekenkracht dan een 20MW Cray supercomputer

[necessaryevil]

We zitten met veel dingen wel een beetje tegen grenzen aan. Maar soms zit er toch nog rek in, ik denk dat we met de SSD's ook nog wel van alles kunnen. Er kan in de toekomst nog ander geheuge gebruikt worden, 3D-XPoint, MRAM, FRAM etc, En wat is er mis met een bescheiden heat sink? Ik zit nu te kijken naar enkele gen5 tests, die dingen gebruiken maixmaal zo'n 10w, dat is net zoveel of minder als een harddisk. Ze worden wel wat warm, maar dat komt gewoon omdat ze op een verkeerde plek zitten, of omdat de heat sink te klein is. Misschien dat het in een laptop of een volgeprakte mini-pc heftig kan zijn, maar het valt alsnog in het niet bij de cpu en de gpu.

[Soru]

Temperatuurschommelingen zijn veel schadelijker dan een hogere gemiddelde bedrijfstemperatuur. Daarom werken ze ook met afgesloten cold/hot aisles bij de racks voor constante temperaturen.

[Visgek82]

Je "moet" helemaal niets. De meeste pci 5 ssd's kunnen prima af met een passieve heatsink.

[jaaoie17]

Dan haal je toch niet lang de max snelheid?

[Borgia]

Gelukkig hoeven de meesten dat ook niet.

[ELD]

Kun je net zo goed PCIe 4 kopen.

[Borgia]

Dat is precies wat ik laatst nog gekocht hebt, werkt prima voor mij als gamer en amateur 4k30 video editor.

[Prince]

Compleet waar wat je zegt, maar er ontbreek het een en het ander in het artikel dat "voor ons Tweakers" wel fijn was geweest.

De snelheid van de 'connector' is natuurlijk niet de reden waarom de drives warm worden. De drive wordt warm omdat de controller die de lijn moet verzadigen sneller moet werken en omdat Gen 5 drives sneller NAND flash geheugen hebben (2400MT/s).
Waar je met Gen 4 7GB/s haalde, kan je met Gen 5 in theorie 14GB/s door die bus jagen. De bus kan het aan, maar die controller meestal niet.
Ook latency is iets sneller; maar hier de nadruk op iets. Als een game pakweg in 12s zou laden op een Gen 4, dan zal dit op een Gen 5 op volle snelheid maar 11.5s duren. Én je hebt het risico dat hij thermische throttling gaat doen waarmee je vaak op snelheiden komt die trager zijn dan Gen 4.

En wat met Gen 6; deze bus kan nog eens het dubbele (28GB/s); maar of de controller dit ook kan, dat is de vraag. PCIe 6.0 is ook iets speciaal; waar 4 en 5 NRZ gebruikten als signaaltechniek, gebruikt 6 PAM4 (Pulse Amplitude Modulation). De controllers moeten dit dus ook ondersteunen. Niet enkel zijn dit de "eerste generatie" controllers voor deze techniek, maar vergt dit nog eens meer stroom, dus worden deze nog warmer.

Is je gebruik dus gaming of consumenten-dingen, dan is Gen 4 vaak best.
Is het IO en geen MB/s, maar wel continue load (database bvb), dan is ook Gen 4 de beste keuze.
Heb je continu veel MB/s nodig, dan is 1 of meer Gen 4 je beste keuze. (bvb icm een RAID kaart zoals de HighPoint Rocket 1500 of 7500); dat is 4x een Gen 4, dus 26GB/s aan Gen 4 "warmte". Die kaart kost wel 700 à 1000 euro's, maar dan heb je ook wel wat... Dit is voor de duidelijkheid pro-level; enterprise level gebruikt Graid (RAID op basis van een ingebouwde GPU)
Heb je pieken van GB/s nodig, maar valt deze stil na een tijdje, dan is Gen 5 wel een optie. Zorg dan wel voor een grote heatsink om thermische massa te hebben.

Gen 6 is voor nu nog voor datacenters.

[SuperDre]

Maar jij bent dan ook niet de doelgroep van deze PCI 6.0 SSD's...

[System]

Jawel hoor. Gewoon niet een uur aan een stuk

[jaaoie17]

Ik dacht dat de snelheid al veel sneller omlaag ging.

[System]

tuurlijk. Maar in real life zijn het vaak bursts. Je zal zelden 10 seconden of langer de volle snelheid gebruiken.

[Visgek82]

Zeker wel.

[ACM]

Je moet die zin lezen in de context van de servers waar ze geschikt voor zijn. Sommige van dergelijke servers zijn watergekoeld en dan is het wel zo handig als ook de ssd's op die manier gekoeld kunnen worden.

Maar zoals er ook staat, kunnen deze ook met een heatsink voor luchtgekoelde servers worden uitgerust. Het is dus niet nodig om ze te waterkoelen, maar wel al vanuit de fabriek uit als optie mogelijk.

[MrSnowflake]

Heg is toch logisch? Capaciteit stijgt, snelheid stijgt en oppervlak per transistor daalt. Het kan toch alleen maar beter worden? Of je moet bij kleine drives blijven. Per tb/performance verbruik je nog altijd minder dan oudere modellen, maar het is meer geconcentreerd dus warmer.

[MMaster23]

Herinner je nog de chipset/northbridges uit de jaren 2000 en 2010s? Wat voor gigantische heatpipe en koeltoeren constructies daar op zaten? Of zelfde met actieve koeling er op? Nu is het allemaal weer stuk kleiner en passief. Dit bewijst ons dat we a. het prima onder controle kunnen houden en b. de techniek het vanzelf weer behapbaar maakt dmv efficientie. Zoals met zoveel nieuwe generaties.. eerst de muscle, dan de conditie.

[YGDRASSIL]

Je cpu en gpu koelen als ze sneller moeten vind je normaal maar met een ssd is het 'bizar'?. Is blijkbaar gewoon wat ook hier nodig is om flink hogere snelheden te halen.

[djwice]

De ssd's halen ... lees- en schrijfsnelheden van respectievelijk 28GB/s en 14GB/s [... en ...] maximaal 30,72TB opslagruimte

In een paar seconden een groot AI-model inladen en starten met code generatie, video generatie of muziek productie.

Even verstaan wat je buitenlands talige collega je wil vertellen? Een paar milliseconden later spreekt hij/zij Nederlands.

In wat een bijzondere tijd zijn we aangeland.

[starfight]

Dat is nog altijd maar half zo snel als het traagste DDR5 geheugen, dus zo ver zijn we nog niet, om nog maar te zwijgen van de latency, die ligt nog een factor 10 lager bij DDR5

[Reactie gewijzigd door starfight op 14 februari 2026 12:07]

[batteries4ever]

Maar half zo snel bij veel lagere kosten per TB kan natuurlijk wel de moeite waard zijn…

[starfight]

In de toekomst zeker, wel, maar latency en sneheid samen komen we momenteel (met onze zakdoekwiskunde) op 20x trager vanop een SSD, tegenover vanuit RAM, wat het wel veel minder werkbaar maakt

[djwice]

Maar de tijd dat de informatie in het geheugen blijft na dat de stroom er af is is bijna oneindig keer groter dan bij DDR5.

En tja DDR5 is dan ook RAM en SSD is opslag.
Een AI-model sla je ook nooit op in DDR5 en typisch stop je het er ook niet in, maar gaat het direct het GDDR7 in vanaf de SSD wat dan weer een factor 4 tot 5 keer sneller is dan DDR5.

8 pinnen van de GDDR7 samen is ongeveer de snelheid van deze SSD tegenover 24 tot 40 pinnen van DDR5.

[Reactie gewijzigd door djwice op 14 februari 2026 13:36]

[Scriptkid]

En hoe komt dat model in het ddr of GPU geheugen,


Van je ssd, dus dat GB of TB grote model zal toch fijn snel je geheugen ingepompt worden zo

[svenk91]

Jij laadt alvast alle modellen die je nodig hebt in je ddr5 als de computer opstart? Je wilt juist SSD’s met hoge snelheden om de benodigde modellen voor iets ls live vertaling on-demand in je ram te laden.

[starfight]

Ik las de originele reactie als: nu kunnen we AI modellen vanop SSD draaien ipv uit RAM.

[Jerie]

Even verstaan wat je buitenlands talige collega je wil vertellen? Een paar milliseconden later spreekt hij/zij Nederlands.

Dit kan al real-time met Voxstral. Heb je geen Gen 6 voor nodig. Een apparaat dat dat gebruikt heet smartphone, model kun je lokaal of remote draaien.

Verder is Micron geswitched naar b2b. Dus enkel voor DCs want daar liggen de marges hoog.

Even verstaan wat je buitenlands talige collega je wil vertellen? Een paar milliseconden later spreekt hij/zij Nederlands.

(Kan ook al met Gen4 of Gen5.)

Of je verbind met een DC die dat model aan in heeft geladen.

[SuperDre]

Ja, leuk, maar in een datacenter zijn er (honderden)duizenden gebruikers die allemaal hun dataset willen gebruiken, maar die ga je niet allemaal in het geheugen houden, en dan wordt dus elke miliseconde die je af kunt schafen van het opnieuw inladen van SSD naar DDR5 heel belangerijk. En dan maakt het dus wel degelijk uit of je met 14GB/s de data het geheugen in kunt pompen of met 28GB/s.

[Jerie]

Ja, leuk, maar in een datacenter zijn er (honderden)duizenden gebruikers die allemaal hun dataset willen gebruiken, maar die ga je niet allemaal in het geheugen houden, en dan wordt dus elke miliseconde die je af kunt schafen van het opnieuw inladen van SSD naar DDR5 heel belangerijk. En dan maakt het dus wel degelijk uit of je met 14GB/s de data het geheugen in kunt pompen of met 28GB/s.

Welk model heb je het over? Ik heb het namelijk specifiek over de gequote use-case dat je realtime kunt vertalen. Dat kan al met Voxtral. Voxtral Mini Realtime is een 4B model dat on-device draait. Het heeft een latency van <= 480 ms, met ondersteuning van 13 talen, inclusief Nederlands.

Kortom, geen PCIe 6 SSD nodig voor deze use-case.

Pick your poison:

https://mistral.ai/news/voxtral-transcribe-2
https://huggingface.co/mi...ral-Mini-4B-Realtime-2602
https://arxiv.org/abs/2602.11298

Real-Time Transcription Purposes:

Private meeting transcriptions
Live subtitle creation
Real-time assistants with speech understanding
And more

Specifiek dus STT maar ik zie niet in waarom TTS heel veel meer latency zou hoeven op te leveren.

Het is verder prachtig die NVMe die zo hoog kunnen bursten maar met QLC is aantal writes te beperkt voor DC. Dus als je deze snelheden sustained wilt, zul je goed moeten koelen want het wordt heel heet, en kost dus ook waarschijnlijk veel elektriciteit.

Onlangs had T.net nog een artikel dat de kosten van PCIe Gen4 dichterbij die van Gen5 is gekropen voor NVMe. Dat zegt ons iets over de waarde. Die ligt niet in de burst snelheden, maar in hoeveelheid storage.

[SuperDre]

Uiteindelijk zal dat model toch van je lokale drive gelezen moeten worden om in het geheugen te zetten, want je device heeft gewoonweg niet het geheugen om al die verschillende modellen te bevatten, dus worden modellen bij niet gebruik weer naar de ssd/'trage' opslag geschreven. En je wilt uiteindelijk dus ook dat die daarna zo snel mogelijk terug in het geheugen geladen worden. Dus ook in de nabije toekomst naarmate je meer modellen lokaal hebt draaien wil je graag dat die met 28GB/s het geheugen ingepompt wordt tegenover 14GB/s of minder.

[JSBach]

Ah, kan Willem de Moor overnieuw beginnen: review: Prijsstijgingen ssd's in beeld: Gen4-drives zijn nu bijna even duur a...

[smitdylan]

En hier was ik blij met mn PCIe gen 5 ssd met 14GB consistent read speeds

[arjankoole]

Ik denk dat je nog steeds blij bent als je het prijskaartje ziet ;)

[smitdylan]

Haha ja dat zeker. Heb de mazzel dat ik deze voor review had gekregen

[DutchGamer1982]

geen consumenten m.2, aangezien micron de consumentenmarkt heeft verlaten.
en er geen enkel consumentenmoederbord bestaat of gepland is met PCI6.

zen6 komt pas Q4 dit jaar of Q1 2027 uit

->

en zelfs die zal waarschijnlijk nog gewoon pcie5 hebben, oop op de nieuwe generatie moederbordchips.

(hooguit zal een nieuwe EPYC chipset AM6 hebben, maar verwacht het niet op mainstream am5)

verwacht pas bij AM6 wat dus nog wel tot 2029/2030 kan duren dat we am6 op mainstream krijgen.

-> aan de positieve kant tegen die tijd is de ai bubbel hopenlijk geknapt en kunnen wij het ook weer kopen.