Ik wilde toch even reageren op de hoofdthread omdat ik zie dat er veel verwarring ontstaat over de legaliteit van dingen. Ik zie dat veel mensen zeggen dat het materiaal illegaal is, maar dat is helemaal niet zo hoor.
Deepfakes
Deepfake wetgeving is in de maak in NL, maar DeepFakes zijn niet per definitie strafbaar. In
Nederland geldt namelijk strikt het legaliteitsbeginsel: iets is alleen strafbaar als het expliciet en voldoende duidelijk in de wet is opgenomen. Morele afkeuring, maatschappelijke onwenselijkheid of het gevoel dat iets “niet zou mogen”, zijn daarvoor simpelweg onvoldoende. Je begeeft je met zo'n stelling echt op glad ijs:
Het maken of verspreiden van een deepfake is niet automatisch strafbaar in Nederland. De wetgeving vereist dat een handeling duidelijk in de wet staat omschreven voordat deze strafbaar is. Dit heet het legaliteitsbeginsel. Of een deepfake strafbaar is, hangt af van hoe je deze gebruikt.
Gebruik je een nepvideo om iemand op te lichten of diens reputatie te schaden? Dan kan dit onder bestaande strafbepalingen vallen. De rechtspraak heeft nog maar weinig veroordelingen voor deepfakes gepubliceerd. Dit maakt het lastig om precies te voorspellen hoe rechters met deze gevallen omgaan.
Toepassing van smaad, laster en oplichting
Oplichting is vaak de meest voor de hand liggende strafbaarstelling bij frauduleuze deepfakes. Je pleegt oplichting als je iemand door listige kunstgrepen of het aannemen van een valse hoedanigheid beweegt tot het afgeven van geld of gegevens.
Een deepfake waarin premier Dick Schoof een investeringsplatform promoot, kan bijvoorbeeld als oplichting worden gezien.
Het aannemen van de identiteit van een bekende persoon via een nepvideo valt onder “het aannemen van een valse hoedanigheid.”
Smaad en laster komen in beeld wanneer een deepfake iemands goede naam schaadt.
Bij smaad beschuldig je iemand opzettelijk van iets waardoor zijn eer wordt aangetast. Laster gaat verder: je weet dat de beschuldiging niet waar is. De Welmoed Sijtsma-deepfake is een bekend voorbeeld waarbij de maker strafrechtelijk werd veroordeeld. Relevante artikelen in het Wetboek van Strafrecht. De belangrijkste wetsartikelen die je tegen deepfake-misbruik kunt gebruiken zijn:
Artikel 326 Sr: Oplichting, Gebruik van nepvideo’s om mensen te bewegen tot betaling of gegevensverstrekking
Artikel 261 Sr: Smaad, Deepfakes die iemands eer of goede naam aantasten
Artikel 262 Sr: Laster, Nepvideo’s met bewust valse beschuldigingen
Artikel 266 Sr: Belediging, Deepfakes die iemand beledigen zonder concrete beschuldiging
Deze artikelen bestonden al lang voordat deepfakes ontstonden. Rechters moeten daarom beoordelen of moderne nepvideo’s binnen deze oudere wetgeving passen. Het lex certa-beginsel vereist dat wetten duidelijk zijn, wat bij nieuwe technologie niet altijd eenvoudig is.
Kinderporno/CSAM
Wat betreft Digitale werken van kinderporno, dat is in heel veel landen
niet illegaal. Ook in Nederland is dit een grijs gebied omdat het hier gaat om een digitale tekening. In
Frankrijk is het wel illegaal en daar kun je ook voor een cartoon/tekening veroordeelt worden. Vandaar dat het daar nu een ding is.
Wikipedia: Legality of child pornography Check vooral even goed wat er in de wet is opgenomen bij verschillende landen. Sta dan vooral even stil bij het feit dat Chat Control hier een gigantische invloed op gaat hebben qua legaliteit. Cartoons of gegenereerde afbeeldingen zijn daarmee ook strafbaar, maar tot die tijd zie je dan dus dingen zoals dit:
Albanië:
The production and distribution of child pornography is illegal in
Albania, and is punishable by a prison sentence of three to 10 years.
[92] While the possession of "real" child pornography is illegal, there are no provisions for fictional forms.
[93]
Belarus:
Producing and distributing pornographic materials depicting a minor is illegal in Belarus, and punishable by up to 13 years in prison.
[100]The law does not criminalize simple possession or virtual forms of "child pornography".
[101]All forms of adult pornography are prohibited.
Bulgarije:
Child pornography and possession is illegal in Bulgaria. Penalty will be 1 year in prison or a fine of up to 2,000 leva
[106][107] Fictional forms such as "realistic images" or "virtual" representations are not included nor criminalized.
[106][108]
Denemarken:
Possession, distribution, and production of child pornography is illegal under Danish law. Penalties for the distribution of child pornography include up to a six-year prison sentence.
[112][113] Fictional forms are legal as there are no laws in Denmark which prohibit "pornographic" drawings of children.
[114]
Luxemburg:
Child pornography (including possession) is illegal in Luxembourg. An ongoing issue is that there is no clear definition for "child pornography" as highly sexualised pictures of children are sometimes considered perfectly legal.
[137][138] The law does not mention fictional forms leaving no data available.
En voor Nederland:
Child pornography and possession is illegal in the Netherlands per Article 240b of the criminal code. Penalty will be 6 years in prison or a fine of €82,000.
[146] The law also includes "realistic" images which are in a legal grey area, as judgements are made that vary from image to image.
[147]
In
Nederland wordt er expliciet gesteld dat er een minderjarige "persoon" betrokken is bij de vervaardiging en een "persoon" is altijd een daadwerkelijk tastbaar iemand. Daar lijkt vooral het stuk misbruik dus leidend te zijn, wat ook wel terecht is, want dat is dus waar het om draait. In dat geval kunnen bestaande strafbepalingen alsnog van toepassing zijn, niet alleen op grond van kinderbeschermingswetgeving, maar ook via smaad, identiteitsmisbruik of andere delicten. Ook de context van verspreiding speelt een grote rol. Gebruik in een grooming-context, commerciële exploitatie of chantage zal vrijwel altijd tot strafbaarheid leiden, maar dan wel onder andere wetgeving.
Daarmee ontstaat inderdaad een grijs gebied bij volledig fictieve, digitale of getekende beelden waarbij geen enkel echt kind betrokken is geweest. Dat voelt voor veel mensen ongemakkelijk, maar juridisch is het logisch binnen een systeem dat
misbruik wil bestrijden en niet gedachten of fantasieën criminaliseert. Zolang er geen sprake is van een herkenbare minderjarige, geen bestaand slachtoffer, en geen concrete schade, ontbreekt in Nederland de strafrechtelijke basis. Dat is een bewust gekozen afbakening.
De verwarring in discussies over Grok (of andere AI-modellen, want er zijn echt duizend apps die ook op platformen zoals Youtube worden gepromoot die dit doen) ontstaat vooral doordat mensen buitenlandse normen en morele intuïties projecteren op het Nederlandse recht.
AI maakt zichtbaar wat altijd al bestond: fictie, verbeelding en grensgevallen tussen realiteit en fantasie. Het Nederlandse strafrecht kiest er bewust voor om niet de technologie of het medium te verbieden, maar de schade, het misbruik en het slachtoffer centraal te stellen. Dat maakt het minder zwart-wit, maar juridisch wel consistent.
De zin "een foto van een kind dat verkracht wordt" is niet illegaal. De foto die je ermee beschrijft wel.
Grok Genereert CSAM, reken maar van yes dat ik daar de schuld voor bij hen neerleg.
@kiang,
@Weiman, Onder
Nederlandse wetgeving (en die van heel veel andere landen) is dat dus niet per se waar.
Maar het produceren van virtuele kindermisbruik of breder, het seksualiseren van beelden met kinderen, is toch wel heel wat anders dan 'minder woke' en 'meer vrijheid', toch?
@lenwar absoluut waar, maar in veel landen (ook Europese) niet illegaal.
En om dan maar even terug te verwijzen naar deze post:
https://tweakers.net/poll/868/virtuele-porno-strafbaar.html?showReaction=2488831#r_2488831
In vrijwel geen enkel Europees land is
volledig fictief seksueel beeldmateriaal, dus zonder betrokkenheid van een echte minderjarige, universeel strafbaar. Alleen landen met een expliciet
object-gericht totaalverbod (zoals Frankrijk) maken geen onderscheid tussen echt en fictief. In landen zoals
Nederland is dat onderscheid juist essentieel. Daar is het strafrecht doelbewust ingericht rond
misbruik, exploitatie en schade, niet rond het bestaan van een afbeelding op zichzelf. Dat betekent dat fictief materiaal juridisch in een grijs gebied kan vallen, hoe ongemakkelijk dat moreel ook voelt. Er zijn oprecht wel discussies en onderzoeken die aangeven dat fictief materiaal eigenlijk zo gek nog niet is, omdat het dus wel een bepaalde "kink" verzadigt, maar er geen misbruik is van daadwerkelijke minderjarigen.
https://tweakers.net/poll/868/virtuele-porno-strafbaar.html?showReaction=2490074#r_2490074
Deze reactie onderstreept dat ook nog een keer.
Chat control zet overigens die afweging feitelijk buitenspel. Door grootschalige, geautomatiseerde detectie van “CSAM-achtige” content wordt fictie functioneel gelijkgesteld aan echt misbruikmateriaal, terwijl de wet dat onderscheid nu juist wél maakt. Chat contro negeert die nuance grotendeels. Het uitgangspunt verschuift van “is dit materiaal strafbaar?” naar “kan dit materiaal mogelijk ongewenst zijn?”. Dat lijkt een subtiel verschil, maar juridisch is het enorm. Het betekent dat communicatie kan worden gescand, geclassificeerd en gerapporteerd
zonder dat vaststaat dat er überhaupt een delict bestaat volgens het nationale recht van de betrokken gebruiker. Heel veel Rule34 spul gaat dan ineens vallen in een categorie waar men voorheen niet eens over na zou denken.