Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

NASA: missie met Dawn-ruimtevaartuig is voorbij nu brandstof op is

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA meldt dat de missie met Dawn voorbij is. Net als onlangs met de Kepler-telescoop gebeurde, heeft ook het ruimtevaartuig Dawn geen hydrazine meer. Dawn onderzocht de twee grootste objecten in de planetoïdengordel: Ceres en Vesta.

De NASA meldt dat het ruimtevaartuig Dawn op woensdag en donderdag volgens planning had moeten communiceren met de aarde, maar signalen bleven uit. Technici van de ruimtevaartorganisatie hebben andere oorzaken voor het ontbreken van de communicatiesignalen uitgesloten, waardoor nog maar één conclusie overbleef: het ruimtevaartuig heeft geen hydrazine meer. Deze brandstof is niet alleen nodig om de antenne naar de aarde te richten, maar ook om de zonnepanelen naar de zon te draaien voor de stroomvoorziening. De zonnecellen zijn overigens afkomstig van het Nederlandse bedrijf Dutch Space, het huidige Airbus Defence & Space Netherlands.

Volgens NASA-medewerker Thomas Zurbuchen zijn de door Dawn gemaakte afbeeldingen en verzamelde data van Vesta en Ceres essentieel voor ons begrip van de geschiedenis en evolutie van ons zonnestelsel. Dawn heeft laten zien hoe belangrijk de locatie was voor de manier waarop objecten in ons zonnestelsel zijn gevormd en geëvolueerd.

Het ruimtevaartuig versterkte ook de theorie dat dwergplaneten oceanen gehad kunnen hebben en nog steeds kunnen hebben; Ceres beschikt misschien over vloeibaar water onder het oppervlak. Op de dwergplaneet zijn kleine heldere plekken gevonden die waarschijnlijk zijn ontstaan toen brak water vanuit het binnenste van de planeet zijn weg naar buiten vond, waarna zout achterbleef. Ook werden tientallen ijsvulkanen ontdekt die bevroren 'lava' uitstoten. Van het andere onderzochte object, Vesta, is al vastgesteld dat er ooit vloeibaar water op het oppervlak heeft gestroomd.

Dawn werd in 2007 gelanceerd en gebruikte een ionenmotor voor de aandrijving. Dergelijke motoren zijn zuinig en dat maakte het mogelijk om zowel Ceres als Vesta te bezoeken en onderzoeken. In 2011, toen Dawn bij Vesta arriveerde, was het het eerste ruimtevaartuig dat in een baan om een object tussen Mars en Jupiter kwam. In 2015 kwam Dawn in een baan om Ceres, het grootste van de twee objecten, dat ook wel als dwergplaneet wordt aangeduid. Ceres heeft een diameter van ongeveer 950 kilometer en is het grootste object in de planetoïdengordel. Dawn legde tijdens zijn missie in totaal 6,9 miljard kilometer af.

Dawn zal niet zoals Cassini een spectaculaire finale krijgen. Cassini verging in september vorig jaar in de atmosfeer van Saturnus en in theorie had Dawn te pletter kunnen slaan op Ceres. Deze dwergplaneet is echter dermate interessant voor verder onderzoek, dat de NASA Ceres niet wil verontreinigen. Dawn zal minstens twintig jaar in een baan om Ceres blijven, maar verwacht wordt dat hij dat zeker nog vijftig jaar volhoudt.

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

02-11-2018 • 11:15

35 Linkedin Google+

Reacties (35)

Wijzig sortering
Wat een maand, het een na het andere ruimtevaartproject komt aan z'n einde. Op zich geen ramp, al die dingen zijn gelanceerd met een beperkte levensduur, maar het lijkt wel of we steeds minder nieuwe onderzoeksprojecten lanceren. Dat de oude aan hun einde komen is niet erg als de volgende generatie klaar staat om het over te nemen. Daar schort het wel een beetje, met name de James Web telescoop duurt al veel te lang.
Er staat genoeg op planning hoor. Denk aan Euclid, Europa Clipper, Mars InSight, Mars 2020, Jupiter Icy Moons Explorer, Triton Hopper etc. Verder lopen er studies om een satelliet naar Uranus en Neptunus te sturen.

[Reactie gewijzigd door XWB op 2 november 2018 11:42]

Er staat genoeg op planning hoor.
Dat is allemaal voor de toekomst en er is altijd een kans dat zo'n project wordt uitgesteld of afgeblazen. Ik heb het meer over hoe er, voor mijn gevoel, in de afgelopen 10 jaar - 20 jaar eigenlijk maar weinig grote nieuwe projecten zijn gelanceerd. Ik kan het niet hard maken, ik heb geen onderzoek gedaan en misschien wordt m'n blik gekleurd, maar ik heb de indruk dat we momenteel drijven op technologie uit de jaren 90 die sindsdien nauwelijks is aangevuld of vervangen.
in de afgelopen 10 jaar - 20 jaar eigenlijk maar weinig grote nieuwe projecten zijn gelanceerd
Ook in die periode zijn er diverse grote projecten gelanceerd. Bijvoorbeeld: Mars Science Laboratory, Parker Solar Probe, New Horizons, Juno, Messenger, Maven etc. En dit is alleen maar NASA, ik heb de ESA missies nog niet bekeken.
Het grootte project ISS moet niet vergeten worden. Valt met 18-20 jaar nog binnen jouw bereik.
Op 20 november 1998 werd de eerste module gelanceerd en sinds 2 november 2000 is het station permanent bewoond.bron
Aan alles komt een eind, maar zeker de Keplar is behoorlijk wat jaartjes langer meegegaan dan eigenlijk was gepland.
Er is een tijdlang wat minder geld naar dit soort ruimteonderzoek gegaan omdat het geld voor een groot deel werd opgeslokt door de SpaceShuttle en het ISS. Inmiddels staan er weer genoeg projecten op stapel om de komende jaren weer van de ene verbazing in de andere te vallen.
En in je lijstje is de ESA maar zeer beperkt vertegenwoordigd. De afgelopen maanden is de Bepi Colombo missie naar Mercurius ook veel in het nieuws geweest en op De site van ESA is wel anderen te zien inclusief de Cheops missie
De crisis van 10 jaar geleden zal je in deze sector nog jaren voelen als je bedenkt dat projecten vaak 20 jaar en meer in beslag nemen van concept tot einde missie.
Tja, het is natuurlijk ook niet echt goedkoop allemaal en kan me voorstellen dat door de financiële crisis ook een dip is geweest in investeringen hier in. Nu de economie aantrekt, zal er vast ook weer ruimte komen voor investeringen, zodat onderzoeken als deze deftig kunnen worden gefinancierd.
Grappig, naar mijn idee zijn er de laatste jaren meer missies aan de gang dan ooit tevoren.
https://www.esa.int/ESA/Our_Missions
Er zit nog een derde "drama" aan te komen. De MER's zijn misschien nu alletwee dood. De Spirit was al lang geleden opgegeven, de Opportunity deed het nog prima, tot voor de megazandstorm op Mars. Ze waren ontworpen voor 90 Marsdagen, maar ze bleven het maar doen. Het kon niet op. Dus ook de poen om door te gaan bleef elk jaar komen.

Nu de Marsstorm is gaan liggen, kan er geen contact meer worden gemaakt met de Oppy. NASA heeft laten weten dat ze niet meer zoveel tijd in de Oppy willen steken, om hem/haar/het weer aan de praat te krijgen, als bij de Spirit.

Dawn en Keppler hebben hun taak grandioos volbracht, maar die twee MER's behoren in de buitencategorie, qua succesvolle missie's. Ik kijk vol interesse naar de volgende missie's uit.

Oja, houd de New Horizons missie in de gaten. Op 1-1-2019 scheert het langs het verste object in ons zonnestelsel, waarvan we kiekjes tezien krijgen. Da's dat ruimtetuig dat wat jaren geleden langs Pluto vloog.
Dus die motoren die de antennes en zonnepanelen bedienen zijn verbrandingsmotoren?
Waarom maken ze die ook niet electrisch? En als hij low power is wordt de batterij sporadisch bijgeladen als de zonnepanelen licht krijgen, tot ze weer kunnen functioneren?
Elektrische aandrijving in de ruimte zonder stuwstof? Vertel daar eens wat meer van.
Draaien om assen kan ook doormiddel van gyroscopen op of af te spinnen. Deze zijn er 4 aan boord waarvan 2 defect dacht ik. Hierdoor kunnen ze de antennes niet meer richten op de aarde. Met de verbranding motoren kon dit ook maar die zitten zonder brandstof.
Meestal gebruiken satellieten ook gyroscopen, maar deze kunnen satureren door externe krachten zoals de zonnewind. Hydrazine is trouwens niet echt een brandstof, als in dat het een verbrandingsreactie aangaat met een oxidator. Het wordt namelijk over een katalysator geleid, waarna het ontbindt in amonia, stikstof en waterstof gas.
Gyrosopen werken door ze sneller of langzamer te laten draaien. Op enig moment kan het niet meer langzamer (toerental 0) of sneller (toerental Max).
Door regelmatig de gyrosopen op middenstand te zetten en dan met andere middelen de zaak in de juiste richting te zetten (raket motoren) kunnen de gyrosopen weer even mee.

Bij keppler zijn de lagers van een paar gyroscopen permanent kapot.

Hydrazine is een link goedje dat makkelijk uit zichzelf splitst in diverse gassen en daarmee stuwdruk kan leveren. (Wordt ook gebruikt om straal motoren te (her)starten... F16/SR-71)
Dit item gaat over Dawn, niet over Kepler. De Kepler heeft er 4 aan boord waarvan er 2 stuk zijn.
Voor een ion thruster heb je ook brandstof nodig, bijvoorbeeld xenon
Klopt, het versnelt uitsluitend ionen.
Alleen "verbruikt" die relatief minder brandstof (op lange termijn) dan bekende "hoger vermogen" motoren.

Het piek vermogen van een Ionen motor is vele malen lager dan wat vereist is om de aarde te verlaten.

Voor het uitoefenen van een kracht is energie nodig en een middel om de energie mee over te dragen.
Xenon is niet zozeer de brandstof, (want dat is electriciteit bij een Ionen motor) het is alleen het middel om mee af te zetten. Xenon is wel een verbruiksartikel.
Gasvormig is materiaal is noodzakelijk, moleculair zwaar is ook handig. Gasvormig lood, goud of uranium kan ook geen kwaad, alleen het verdampen van lood, goud, of uranium kost ook energie...

[Reactie gewijzigd door tweaknico op 2 november 2018 13:56]

En https://en.wikipedia.org/wiki/Artemis_(satellite) is tot nu toe het extreemste(?) gebruik van de ionenmotor, Na een oepsie met Ariane 5 heeft mission control toch maar besloten om een groot deel van de Xenon te gebruiken om in de juiste baan te komen, ten koste van de gebruiksduur en heeft de motor 18 maanden permanent aangestaan.
De denkfout zit hem waarschijnlijk in dat er van uit gegaan wordt dat de antennes en zonnepanelen vrij van de satelliet kan bewegen, in plaats van dat de gehele satelliet bewogen moet worden. En als dat daadwerkelijk zo zou zijn, dan zou een elektromotor wel werken.
Ion thruster :)?

Nog in prototype, maar plasma thrusters zijn er al wel eventjes.

https://www.space.com/384...esign-breaks-records.html

Zie dat ik mezelf moet verbeteren, die gebruiken inderdaad ook brandstof -> xenon O-)

[Reactie gewijzigd door Captain Jorg op 2 november 2018 12:36]

Zoals ik begrijp moet het hele ruimtevaartuig gedraaid worden om de antenne of zonnepanelen te positioneren. Dat draaien kost brandstof.

Zie https://en.wikipedia.org/...ecraft)#Propulsion_system
Al die dingen die nu op hun eind lopen, werken op tech die 20-30 jaar oud is, he, dat is wel iets om rekening mee te houden. Aan de ene kant duurt zo'n traject van eerste ontwerp tot einde vrij lang, aan de andere kant moet het robuust spul zijn waarvan al bekend is dat het lang blijft werken en rare omstandigheden aankan. Wat nu de ruimte in wordt geschoten, is alweer een stuk geavanceerder.
Dus die motoren die de antennes en zonnepanelen bedienen zijn verbrandingsmotoren?
Waarom maken ze die ook niet electrisch?
De motoren van Dawn zijn electrisch, maar dan heb je nog iets nodig wat uitgestuwd wordt. Als dat op is, is het voorbij.
ionen motoren (electrisc) zijn lastiger te maken, en verbruiken ook brandstof( er moet immers iets uitgestoten wordenm immer actie=reactie)
Met een ionenmotor kun je geen abrupte, korte versnellingen bereiken, dus voor het positioneren van een satteliet heb je daar niks aan.Dus heb je een ouderwetse chemische motor nodig :) Een ionenmotor werkt op de lange termijn, de stuwkracht is laag, maar hij is ontzettend zuinig, dus ideaal voor deep spave missies waar je hem een paar maanden aanzet om op die manier tot hoge snelheden te komen.
@Koekiemonsterr misschien leuk om te vermelden dat er ook wat Nederlandse techniek in Dawn zit, namelijk de zonnecellen komen van Dutch Space, tegenwoordig Airbus Defence & Space Netherlands.
Zeker leuk, heb het toegevoegd. Niet de meest cruciale info natuurlijk, maar toch. Dank voor de tip :)
Ach dat kleine stukje Hollandse trots ;) die cellen hebben meer zon gezien dan iedere Nederlander :P
Haha ja, konden we maar ruilen, dan had je ook een briljant uitzicht gehad...en nog steeds trouwens :)
Ceres valt interactief te aanschouwen op Google Maps. De routeplanner werkt vooralsnog alleen bij de derde planeet vanaf de zon.
Dawn nu, met Opportunity kunnen ze ook geen contact meer krijgen. Nou ja, de levensverwachting was 90 dagen of zo, dan mag ie nu na 14 jaar wel de geest geven al blijft het jammer natuurlijk...


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone XS Red Dead Redemption 2 LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6T (6GB ram) FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank en Intermediair de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2018 Hosting door True