Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie
×

Help Tweakers weer winnen!

Tweakers is dit jaar weer genomineerd voor beste prijsvergelijker en beste community. Laten we ervoor zorgen dat heel Nederland weet dat Tweakers de beste website is. Stem op Tweakers!

SpaceX lanceert met succes Falcon 9-raket met eerder gebruikte block 5-rakettrap

SpaceX heeft een succesvolle lancering uitgevoerd met een Falcon 9-raket, waarbij voor het eerst een al eerder gelanceerde eerste rakettrap is gebruikt van het nieuwe type block 5. Ook de landing van deze rakettrap is geslaagd.

Rond 7.20 uur Nederlandse tijd ging de Falcon 9 probleemloos de lucht in en iets meer dan negen minuten daarna landde de eerste rakettrap op het droneschip genaamd 'Of course I still love you'. Ook de payload, een Indonesische telecommunicatiesatelliet, is 32 minuten na de lancering succesvol losgekomen van de tweede rakettrap. De opgevangen eerste rakettrap zal later dit jaar nogmaals worden ingezet voor een lancering. Dat wordt de derde keer dat de trap voor een lancering wordt gebruikt. Deze eerste rakettrap ging op 11 mei voor het eerst†omhoog, tijdens de eerste lancering van een Falcon 9 met een block 5.

Het belangrijkste verschil tussen block 5-boosters en de block 4-versies die tot nu toe worden gebruikt, is dat de block 5 is ontworpen om veel vaker te worden hergebruikt voor lanceringen. De eerste rakettrappen van Falcon 9-raketten zijn in de afgelopen tijd vaak opgevangen en weer hergebruikt, maar deze individuele block 4-boosters hebben in totaal nooit meer dan twee lanceringen meegemaakt. De block 5 moet veel vaker worden hergebruikt, wat uiteindelijk de kosten voor de lanceringen nog verder omlaag moet brengen.

SpaceX Block 5 landing

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

07-08-2018 • 08:15

96 Linkedin Google+

Reacties (96)

Wijzig sortering
Indien de eerste trap een derde maal wordt gebruikt betekend dit een nieuwe mijlpaal voor de ruimtevaart.

De periode tussen het eerste gebruik van de eerste trap op 11 mei 2018 (Bangabandhu-1) en deze lancering is 88 dagen. Niet de snelste qua hergebruik dit was 71 dagen tussen TESS en SpaceX CRS-15.

Edit: Tikfout

[Reactie gewijzigd door JVos90 op 7 augustus 2018 09:15]

Voor zover ik weet is het huidige record voor hergebruik op dit moment voor de space shuttle Discovery met 39 vluchten. Uiteraard kan je de Falcon 9 niet goed vergelijken met de space shuttle, welke uiteindelijk zo'n $450 miljoen per lancering kostte en veel minder veilig bleek dan men gehoopt had. Aangezien SpaceX verwacht dat de Block 5 10 keer zonder onderhoud en maximaal 100 keer met onderhoud te kunnen vliegen, zal dit record hopelijk over een aantal jaar gebroken worden.
De Shuttle werd na elke lancering compleet refurbished. Het ding was vanaf dag 1 al een gedoemd apparaat; veel en veel te duur om te blijven vliegen.

En hoewel deze block 5 ook helemaal uit elkaar is gehaald voor 'm weer te hergebruiken, is dat straks niet meer de bedoeling. Nu is ie nieuw en ze proberen certificering te krijgen voor bemande vluchten en willen zien of het klopt wat ze berekend/verwacht hebben. Dus deze zal ook wel weer uit elkaar gepeuterd worden om te zien of alles nog ok is.
Musk beweert dat ze straks het ding alleen maar hoeven te refuelen en dan kan ie weer de lucht in. Na een x-aantal vluchten moet ie alsnog de refurbishment facility in, maar dat is minimaal. Bij de Shuttle was het gewoon standaard na elke vlucht. Ook die SRB's, die in het water kwamen, moesten helemaal nagelopen worden, main engines van de orbiter moesten eraf en uit elkaar, het was een mega-operatie.
Na de eerste vlucht van deze booster zei Elon het volgende:
“We are going to be very rigourous in taking this rocket apart and confirming our design assumptions to be confident that it is indeed able to be reused without being taken apart,” said Elon Musk, SpaceX’s founder and CEO, during a conference call with reporters, referring to the first Block 5 booster. “Ironically, we need to take it apart to confirm that it does not need to be taken apart. So this rocket probably won’t re-fly for a couple of months.”
https://spaceflightnow.co...-block-5-booster-tuesday/

Als het goed is betekent deze lancering dat vanaf nu de boosters niet meer hoeven te worden gerefurbished voor een reflight (tot tien keer).

[Reactie gewijzigd door matroosoft op 7 augustus 2018 12:23]

Inspecteren is niet hetzelfde als refurbishen.
De grap is juist dat ze die dingen x-aantal keren willen laten vliegen zonder refurbishen. En daarom moeten ze ze nu helemaal inspecteren om zeker te zijn dat dat ook echt kan. Maar er wordt niet gerefurbished, anders klopt zijn verhaal niet.
Dat is wat ik probeer te zeggen, deze booster is volledig gedemonteerd voor inspectie om te zien of er echt geen refurbishment meer nodig is, zoals ze verwacht hadden. Als de resultaten van de inspectie bevredigend zijn zullen de inspecties straks ook niet meer nodig zijn waarschijnlijk.
Musk beweert dat ze straks het ding alleen maar hoeven te refuelen en dan kan ie weer de lucht in[
Ik neem aan dat hij na elke vlucht toch wel gronding om integriteit gecontroleerd word voor hij weer de lucht in gaat. Aan de andere kant denk ik dat wanneer SpaceX mensen gaat lanceren ze een systeem hebben met enige redundantie, waar het verliezen van een of meerdere racket motoren niet de dood van de ruimtevaarders betekent. (ik schrijf bewust niet astronauten, want SpaceX kan ook prima kosmonauten en chinezen gaan lanceren)
Daar zijn die inspecties nu voor bedoeld. De motoren kunnen zoveel keer mee, maar hoeven (straks) niet na elke vlucht geinspecteerd te worden. Wel na x vluchten een refurbishment en op enig moment is ie echt op natuurlijk.
Voor de astro-kosmo- en taikonauten :P zijn er uiteraard voorzieningen om ze te redden. Voor de eerste fase is er een ontsnappingsraket, die ze hoogte (en afstand tot een eventueel ontploffende raket) geeft zodat ze gewoon met een chute kunnen landen. Daarna (de ontsnappingsraket gaat op enig moment weg) kun je gewoon aborten en landen zoals het bedoeld is (alleen iets eerder).
Een motor die uitvalt is niet erg, en ik heb zelfs begrepen dat een motor gerust mag ontploffen, zonder dat ie schade toebrengt aan de andere motoren.
Taikonauten, dat was het woord dat ik zocht! :P

SpaceX is lekker bezig, eindelijk de start van de (semi) privatisering van de ruimtevaart! Ik hoop dat er de komende 20 jaar nog meer bedrijven komen die er succesvol in zijn. Stel je voor de er binnen een jaar of 50 de eerste grondstoffen buiten de aarde gemined worden, dan begint de space race pas echt!
er is natuurlijik wel een groot verschil tussen falcon 9 en discovery. falcon 9 draagt de payload vanaf de grond naar boven. de discovery werd zelf gedragen het eerste stuk
Niet echt, want de space shuttle orbiter heeft 3 grote RS-25 (of space shuttle main engine) motoren die vanaf T-0 tot het bereiken van orbit aan staan. De brandstof hiervoor zit in de welbekende grote oranje tank waar de orbiter aan hangt.
Niet echt, want de space shuttle orbiter heeft 3 grote RS-25 (of space shuttle main engine) motoren die vanaf T-0 tot het bereiken van orbit aan staan. De brandstof hiervoor zit in de welbekende grote oranje tank waar de orbiter aan hangt.
En diezelfde RS-25 motoren gaan nu gebruikt worden voor NASA's SLS, wat in essentie de opvolger voor de Saturn V gaat worden, die de maan-missies mogelijk maakte.
Ach ja, de Senate Launch System... Ongetwijfeld wordt dit een indrukwekkende raket, maar ik ben bang dat met de aankomende BFR en New Glenn herbruikbare raketten dit monster gedoemd is tot een handjevol lanceringen.
Maar daarbij moet wel worden opgemerkt dat dit de booster is die "helemaal uit elkaar" is gehaald, om te verifieren dat dit eigenlijk niet nodig was.
Zelfs dan lijkt me dit nog goedkoper, en in elk geval resource-vriendelijker dan een nieuwe bouwen? Heeft iemand hier info over?
Zelfs dan lijkt me dit nog goedkoper, en in elk geval resource-vriendelijker dan een nieuwe bouwen? Heeft iemand hier info over?
Volgens SpaceX eigen cijfers is het nu 60 miljoen voor een lancering met Falcon 9, en 90 miljoen met de heavy. Met de block 5 die nu in productie en gebruik is, verwachten/hopen ze uiteindelijk de kosten per lancering terug te kunnen dringen naar enkele miljoenen.

Het uitgangspunt is dat ze uiteindelijk zo'n ding de lucht inschieten, landen, bijtanken en weer de lucht inschieten.
verwachten/hopen ze uiteindelijk de kosten per lancering terug te kunnen dringen naar enkele miljoenen

Het uitgangspunt is dat ze uiteindelijk zo'n ding de lucht inschieten, landen, bijtanken en weer de lucht inschieten
Die beweringen slaan allebei niet op de F9/FH, maar op de BFR/BFS die nog in ontwikkeling is. De F9en FH blijven relatief duur en slechts gedeeltelijk herbruikbaar, en worden uiteindelijk afgeschaft.
Het aantal dagen tussen her-lancering zal best een stuk verder naar beneden kunnen, maar aangezien ze pas kort met de block-5 vliegen wordt er veel uitgebreider en dus langer gekeken naar alle slijtage&schade op de gelandde boosters om zo duidelijk te krijgen of alle evolutie op herbruikbaarheid ook in de praktijk werkt. Simpeler gezegd: het ding is ontworpen om helemaal niet meer uit elkaar gehaald te hoeven worden voor onderhoud, maar om te checken of dat klopt moet hij helemaal uit elkaar gehaald worden :P Hoe vaker ze dit doen hoe korter het zal worden en hoe specifieker ze kunnen zijn over het aantal mogelijke hergebruikpogingen per booster.
Dit was dan ook de eerste hergebruikte block 5, die word helemaal uit elkaar geschroefd, nagekeken en dan weer in elkaar gezet om te zien of de verbeteringen in het hergebruiken ook echt hebben geholpen. De eerst volgende hergebruikte block 5 zou waarschijnlijk een stuk minder tijd ertussen hebben zitten, tenzij iets niet goed zat met de 1e block 5
Normaal kijk ik elke stream live, maae vanochtend helaas gemist, moet het nog even terugkijken!
Als toevoeging op @Semafoor89 : voor Android (en ik neem aan ook voor iOS) is er een app genaamd SpaceXNow, waarbij je 24 uur en 1 uur voor een lancering een melding krijgt. Ook heb je een mooi overzicht van lanceringen die er nog aankomen.
Oh, heel handig, dank!
Als je jezelf abboneert op het youtube kanaal van space-x (of andere agencies) kan je meldingen aanzetten. Dan mis je werkelijk geen enkele meer. Ik volg zelf ook alle lanceringen. (https://spaceflightnow.com/launch-schedule/ is daarbij een handig overzicht)

Waar enkele jaren geleden de lancering hoofd-onderwerp van de streams was wordt laatste tijd vaker meer aandacht besteed aan de payload. Ook leuk om eens op in te luisteren is countdown-net. (andere kanaal in de live-streams, al hoor ik nu niks als ik het terugkijk. normaal wel)

[Reactie gewijzigd door Semafoor89 op 7 augustus 2018 10:04]

Wat fascinerend om te zien weer! En de presentatie is zoveel boeiender dan die stoffige meuk van NASA en ESA... Ik blijf het werkelijk fantastisch vinden dat SpaceX als nieuwkomer in deze markt zo snel klaarspeelt waar NASA al jaren mee bezig is. De vernieuwende cultuur binnen Musks bedrijven zal hier wel aan bijdragen denk ik. Hoe dan ook, chapeau!
Ik blijf het werkelijk fantastisch vinden dat SpaceX als nieuwkomer in deze markt zo snel klaarspeelt waar NASA al jaren mee bezig is.
Dat is natuurlijk geen vergelijking. SpaceX is een producent van raketten terwijl NASA en ESA afnemers zijn. SpaceX is erg goed bezig met kostenreductie, maar dat is nu net een typische bedrijfstaak.
NASA en ESA maken natuurlijk ook raketten he? NASA maakt zelfs hele grote!
Noem er eens ťťn? Het meeste NASA spul wordt gemaakt door United Launch Alliance.
Nees NASA en ESA maken geen raketten. NASA laat "hun" raketten vooral bouwen door Boeing, Lockheed Martin en andere Amerikaanse bedrijven. Beter gezegd, zij kopen een dienst, het in orbit brengen van een payload. Dit doen zij op dit moment vooral bij United Launch Alliance (ULA) en SpaceX. Ditzelfde geld voor de Amerikaanse Luchtmacht.

Vroeger was het wel anders. Zo werd de Saturn V hoofdzakelijk gebouwd door Boeing, North American Aviation, Douglas Aircraft Company, en IBM. onder leiding van NASA. Ook voor de SLS is dit het geval.

ESA koop al hun benodigde vluchten bij ArianeSpace een Frans bedrijf waar o.a. Airbus deels eigenaar van is.
Wat is er zo facinerend aan dan? NASA doet het al langer alles de lucht in schieten. Enige wat Musk anders doet is het hergebruiken van alles.

Maar bij NASA wordt dit allemaal gesubsideerd dus kunnen ze keer op keer een nieuwe racket maken en de lucht in sturen. Hoe denk je dat internet/tv/etc noem maar op is tot stand gekomen? NIET SPACEX ;)
Dat NASA geen raketten hergebruikt leid er nu toe dat ze dus afhankelijk zijn van bedrijven als SpaceX omdat het budget van NASA zo beperkt is tegenwoordig.

Ook zijn er meer bedrijven die bij SpaceX aankloppen omdat deze de lanceringen veel goedkoper kunnen doen. Ik vind het ook boeiend te zien dat ze laten zien hoe bedrijven die wellicht voor veel nieuwe technologie gezorgd hebben, vervolgens achterover gaan hangen..
nasa is altijd afhankelijk geweest van bedrijven voor hun raketten, ik zie op dat vlak geen verschil met vroeger
Wat is er zo facinerend aan? Enige wat Musk anders doet is het hergebruiken van alles.
Exact. Hergebruik is de enige manier naar betaalbaar transport. In alle sectoren: van fiets tot trein, vliegtuig en raket.

Betaalbaar ruimtetransport is de enige manier om interplanetair te worden. Met de vooruitzichten nu met o.a. klimaatverandering is dit de enige manier om als mensen te overleven. Ooit komt er een ramp op aarde en dan heb je een backup nodig.

Hergebruik kan dus de redding zijn van de mensheid, en dat is dus ook de motivatie van heel SpaceX. Als je andere oplossingen heb hoor ik ze graag.

[Reactie gewijzigd door Harm_H op 7 augustus 2018 09:29]

Betaalbaar ruimtetransport is de enige manier om interplanetair te worden.
Nee. De Amerikanen zijn naar de maan gegaan zonder zich veel van de kosten aan te trekken. Ze zouden zonder problemen hetzelfde met Mars kunnen doen alleen ontbreekt daar de politieke wil voor.

Betaalbaarheid en interplanetair zijn tegenstellingen, hoe je het ook doet het kost een godsvermogen (waarbij hergebruik er maar een 25 procent afhaalt omdat de ontwikkeling, niet productie het duurste is). Daarnaast kan betaalbaarheid alleen gekoppeld worden aan de mogelijkheid met die investering iets te doen. De enige reden dat we naar Mars zullen gaan is omdat we dat willen. Als backup van de aarde is Mars absoluut ongeschikt omdat de meest elementaire zaken zoals bescherming tegen straling en een bruikbare atmosfeer ontbreken. Het lijkt er zelfs erg op dat mensen in 1/3 van de aardse zwaartekracht niet zullen kunnen overleven zonder grondige modificaties. Een kolonie op Mars die op eigen benen staat is op dit moment en in de voorzienbare toekomst een absolute utopie.

De motivatie van SpaceX is het verkopen van lanceringen, niets meer en niets minder. Musk persoonlijk heeft wat andere denkbeelden maar die worden niet erg serieus genomen door de meeste mensen. Zeker niet door de klanten en investeerders van SpaceX.

Ik ben er enorm voor om naar Mars te gaan. Om te leren, om te ontdekken. Omdat Mars daar is. Maar laten we alle wilde plannen met een glimlach bekijken.
[...]
Nee. De Amerikanen zijn naar de maan gegaan zonder zich veel van de kosten aan te trekken. Ze zouden zonder problemen hetzelfde met Mars kunnen doen alleen ontbreekt daar de politieke wil voor.
De maan is geen planeet en dat ze naar Mars zouden kunnen is volledig irrelevant en misschien wel onwaar, maar nogmaals irrelevant. Ze doen het niet, dus we zullen er nooit achter komen en wat jij doet is speculeren.
De motivatie van SpaceX is het verkopen van lanceringen, niets meer en niets minder. Musk persoonlijk heeft wat andere denkbeelden maar die worden niet erg serieus genomen door de meeste mensen. Zeker niet door de klanten en investeerders van SpaceX.
Jij doet net of de richting die SpaceX op gaat onafhankelijk is van wat Musk denkt. SpaceX = Musk. Het is geen democratie maar een keiharde dictatuur (en dat werkt perfect in het geval van bedrijven). Als Musk naar Mars wil met SpaceX dan zijn er 2 opties: het lukt niet of het lukt wel. Er bestaat IMO geen tussenweg waarin SpaceX uiteindelijk een "normaal" ruimtevaart bedrijf wordt onder druk van klanten en/of aandeelhouders.

Ik heb verder ook geen idee waarom mensen Musk niet serieus nemen: ik heb hem nooit kunnen betrappen op onwaarheden, onjuistheden, natuurkundige onmogelijkheden, beloftes die hij niet nakomt, enz (en nee een deadline niet halen is niet hetzelfde als een belofte verbreken). Er zijn ontzettend veel haters die maar blijven roepen dat hij gaat falen en dat Tesla zal falen en dat hij (in het begin) herbruikbare raketten nooit mogelijk zou maken, omdat het nog nooit iemand gelukt is om het kosten efficiŽnt te doen. Maar zie hier...

Verder snap ik niet hoe je dit "wilde plannen" noemt. Dit is niet Mars One die maar wat roept, dit is SpaceX. SpaceX heeft de mensen, de technologie en realistische plannen voor funding. Het kan gewoon en het gaat gewoon gebeuren mits Elon Musk niet een keer dood neervalt.

[Reactie gewijzigd door GeoBeo op 7 augustus 2018 11:11]

Inderdaad, op elke SpaceX artikel komen een hoop reacties van mensen die het grote plaatje niet zien.

Elke stap die genomen wordt heeft als uiteindelijk doel de kolonisatie van Mars.

En deze specifieke stap - block 5 - zorgt ervoor dat op termijn geen Falcon 9 boosters gebouwd meer moeten worden zodat de volledige productie richting BFR kan (los van het financiŽle aspect).

S2 en fairing recovery zouden vervolgstappen kunnen zijn.
Kan het niet anders dan met je eens zijn. Dan noemen ze me maar een Musk groupie, of whatever. Vind het net als jij bewonderenswaardig wat die man voor elkaar probeert te krijgen (al heeft gekregen).
Vind het net als jij bewonderenswaardig wat die man voor elkaar probeert te krijgen (al heeft gekregen).
En dat blijft het ook, de dynamiek die SpaceX introduceert in de ruimtevaart is heel verfrissend. De term "Dictatuur" die Geobeo gebruikt is misschien wat gecharcheerd, SpaceX is een private onderneming waarbij een centraal gecoordineerd management normaal is. Ter relativering, mogelijk was de tijd ook rijp voor dit hergebruik en de intrede van het bedrijfsleven in de ruimtevaart. Was SpaceX het niet geweest, dan was een ander bedrijf, of waren andere bedrijven in het gat gesprongen.

Waar we als burgers wel alert voor moeten zijn is als grenzen tussen private onderneningen en overheden beginnen te vervagen. Zou SpaceX als eerste beginnen met het koloniseren van Mars dan ontstaat er een interressante situatie. Wie is dan verantwoordelijk voor een dergelijke Mars Kolonie? SpaceX of de VS. SpaceX als een soort VOC X.0 (Nederlanders deden in essentie in de 17e eeuw niet veel anders). Ik denk dat dit toekomstbeeld velen terughoudend doet reageren over wat SpaceX allemaal klaarspeelt.

Overheden hebben al moeite hun missie, dienstbaarheid aan hun burgers, niet uit het oog te verliezen. Is het dan niet wat naief te verwachten dat een bedrijf zich wel over individuen zal bekommeren. Alertheid tegen wat voor bundeling van macht zouden we inmiddels toch wel moeten hebben geleerd. Of niet?
Helemaal mee eens, maar als overheden (anders dan de VS) zich hier daadwerkelijk zorgen over zouden maken en daadwerkelijk zo veel om hun burgers gaven, dan zouden ze zich er wel in mengen. Dat doen ze niet. Dat is een keuze.
De enige uitleg die ik voor deze keuze zie zijn gedeelde belangen. SpaceX is een bedrijf dat de Amerikaanse overheid toegang geeft tot goedkope lanceringen. Denk hierbij de vrachtmissies voor het ISS en aan Zuma, een veiligheidssatelliet die, naar ik begrijp buiten schuld van SpaceX, in Januari niet goed van de tweede trap van een Falcon 9 raket gescheiden zou kunnen zijn geraakt. De technologie voor het ontkoppelen zou van Grumman afkomstig zijn geweest. Het verliezen van de satelliet kan trouwens ook nog een rookgordijn zijn.

Los van de inhoudelijkheid van Zuma illustreert dit project wel dat SpaceX en de Amerikaanse overheid nauw verweven zijn. Toch is die relatie ook niet zo eenduidig. Zo heeft de Amerikaanse overheid in 2014 een lanceer contract voor militaire satellieten aan ULA (United Launch Alliance) gegunt. SpaceX (lees: Musk) was hierover not amused omdat het gunnen van het contract aan een enkele partij slecht zou zijn voor de concurrentie.

De relatie tussen onze Nederlandse overheid en de VOC was verwacht ik nog wel inniger dan de relatie die nu tussen SpaceX en de Amerikaanse overheid bestaat. De VOC was in eerste instantie opgericht in het belang van onze staat (haal ik uit deze lap tekst). Daar gaat de vergelijking met SpaceX al mank. Maar het bestuur van VOC en Staten Generaal werd toen als een lichaam beschouwd (Generaliteit). De VOC was een soort uitvoerder van handels activiteiten met het verre oosten. De VOC en de overheid hielpen elkaar ook bij militaire schermutselingen (zeeslagen). Dat die overheid en VOC toch ook gescheiden entiteiten waren wordt wel bewezen door het gegeven dat (na 1621) de Nederlandse overheid haar steun aan de VOC afbouwde toen Europa meer en meer in oorlog terecht kwam, en de Nederlandse overheid haar eigen belangen liet voorgaan.

Met SpaceX zijn we nog helemaal niet zover natuurlijk. Op dit moment doet SpaceX het werk en lift de Amerikaanse overheid simpelweg mee, zolang de belangen parallel lopen. Zou de Amerikaanse overheid voor het blok gezet worden door een SpaceX die een basis aan het bouwen is op Mars, dan zijn er weinig redenen voor de Amerikaanse overheid om niet aan te haken, al zou ze zelf graag aan het stuur hebben gezeten. De belangen blijven wel gescheiden, mochten belangen niet meer parallel lopen dan ontkoppelen beiden ook weer net zo gemakkelijk, ben dan wel benieuwd wie het initiatief hiervoor neemt, en wat de gevolgen hiervan zijn.

[Reactie gewijzigd door teacup op 7 augustus 2018 21:06]

[...]
Met SpaceX zijn we nog helemaal niet zover natuurlijk. Op dit moment doet SpaceX het werk en lift de Amerikaanse overheid simpelweg mee, zolang de belangen parallel lopen. Zou de Amerikaanse overheid voor het blok gezet worden door een SpaceX die een basis aan het bouwen is op Mars, dan zijn er weinig redenen voor de Amerikaanse overheid om niet aan te haken, al zou ze zelf graag aan het stuur hebben gezeten. De belangen blijven wel gescheiden, mochten belangen niet meer parallel lopen dan ontkoppelen beiden ook weer net zo gemakkelijk, ben dan wel benieuwd wie het initiatief hiervoor neemt, en wat de gevolgen hiervan zijn.
Als dat laatste zou gebeuren (lijkt me sterk) gaat Musk naar China.

Tech-startup funding in de VS vanuit China is sinds dit jaar voor het eerst gelijk aan funding vanuit de VS zelf (bron: Peter Diamandis mailinglist). In 2020 geeft de Chinese overheid 2x zoveel uit aan R&D dan de gehele EU en ook meer dan de VS.

We zijn in de EU (en de VS) niet helemaal wakker, maar dit (investeren in onderwijs en onderzoek) is het belangrijkste punt, waarom we op wereldschaal straks relatief weinig in te brengen zullen hebben.

Op het gebied van ruimtevaart heeft de EU natuurlijk nog nooit veel voorgesteld, maar deze ontwikkelingen zullen dat niet bepaald verbeteren... China heeft tot nu toe ook niet veel voorgesteld, maar die hebben de intentie dit heel snel heel serieus te gaan veranderen. Die zouden Musk met open armen (en vele miljarden aan orders) ontvangen. Al zal Musk niet blij worden van de overheidsbemoeienis aldaar...

[Reactie gewijzigd door GeoBeo op 8 augustus 2018 10:10]

Vroeger was paard en wagen ook alleen weggelegd voor de elite en nu heeft jan en alleman een auto. Vroeger was witte kleding niet te betalen voor normale mensen en nu kan iedereen voor een prikkie een hagelwit shirt bij de action kopen. Zo zijn er zat voorbeelden te bedenken van zaken die voorheen hartstikke duur waren, maar nu gewoon gemeengoed zijn. Ik denk dat dit op den duur ook met ruimtevaart zal gebeuren. Natuurlijk zal dat nog wel een flinke tijd duren, maar het hergebruiken is al een grote stap in de goede richting. Daarnaast is de term "betaalbaar" ook altijd relatief natuurlijk.
De NASA kreeg een ongelimiteerd budget toentertijd, omdat de Sovjet Unie al met alles het eerste was in de ruimte (Sateliet Sputnik, Dier Laika, Mens Gagarin en volgens mij ook eerste vrouw). En dat was in die tijd natuurlijk ondenkbaar.
De Amerikanen hadden wel de eerste ruimte wandeling en mensen op de maan uiteindelijk.
Daarna waren de Russen / Sovjets natuurlijk weer eerder met het eerste bemande ruimte station (MIR).
MIR was verre van het eerste ruimtestation. De Sovjet Unie was wel de eerste met een ruimtestation maar dit was Salyut 1 https://en.wikipedia.org/wiki/Salyut_1. Deze werd 15 jaar voor MIR al gelanceerd in 1971, de Amerikanen volgde 2 jaar later met Skylab https://en.wikipedia.org/wiki/Skylab (gelanceerd met een aangepaste Saturn V).
De motivatie van SpaceX is het verkopen van lanceringen, niets meer en niets minder. Musk persoonlijk heeft wat andere denkbeelden maar die worden niet erg serieus genomen door de meeste mensen. Zeker niet door de klanten en investeerders van SpaceX.
De motivatie is die lanceringen te verkopen... zodat ze daarmee de reis naar Mars kunnen betalen. Musk laat SpaceX geen satellieten lanceren omdat ie graag satellieten wil lanceren, maar omdat het geld oplevert. Geld dat ze hard nodig hebben voor dingen die (op korte termijn) geen geld opleveren. Dus wel net ietsje meer dan wat jij zegt.

Of zijn klanten de Mars-plannen serieus nemen is niet eens zo relevant. En ik zou het vreemd vinden om te investeren in een bedrijf als je hun toekomstvisie niet serieus neemt. Ze gaan namelijk enorme hoeveelheden geld (als je investeerder bent: jouw geld, of zodra ze winst maken, wat jouw divident had kunnen zijn) besteden aan het ontwikkelen van raketten die naar Mars kunnen gaan. Waarom zou je daarin investeren als je denkt dat dat plan onzinnig is...?
@Rataplan_ zegt ook heel iets anders.

NASA en anderen (Rusland, China) sturen inderdaad al jaren nuttige dingen de ruimte in. Rataplan zegt niet dat dat niet zo is, maar dat hij het knap vindt dat een nieuwkomer dat ook zo snel voor elkaar krijgt. Plus iets extra, want SpaceX maakt de lanceringen stukken goedkoper. Daarnaast is de veiligheid minstens zo goed en kan SpaceX meer massa omhoog krijgen. SpaceX is niet alleen nieuw, maar ook meteen de koploper op een belangrijk gebied.

NASA heeft bijzonder veel gedaan voor de mensheid, maar doet dit echter wel met hoge kosten.

Verder heeft SpaceX een bepaalde elegantie. In de techniek en in de visie. Een Tesla de ruimte inschieten. Mars koloniseren. Simultaan landen van twee boosters.

Je kunt zowel NASA als SpaceX toch beide waarderen voor wat ze doen op hun eigen gebied? In de wetenschap is er geen onderlinge haat, jaloezie of fanboy gedrag. Mensen die bij NASA werken vinden de nieuwkomer ook geweldig presteren.

[Reactie gewijzigd door Tjeerd84 op 7 augustus 2018 09:04]

Het is als doel goedkoper te kunnen lanceren.
Stel je voor een auto voor §2000, een iPhone voor §70, een luxe appartement voor §30.000 of wat voor product dan ook tien maal goedkoper.
En stel je voor wat dit voor verandering teweeg brengt in de markt.

Dat is de visie. Goedkoper lanceren, de stap die nodig is om ruimtevaart beschikbaar te maken voor een grotere (ruimtevaart)economie.

[Reactie gewijzigd door JVos90 op 7 augustus 2018 09:31]

Stel je voor een auto voor §2000, een iPhone voor §70, een luxe appartement voor §30.000 of wat voor product dan ook tien maal goedkoper. En stel je voor wat dit voor verandering teweeg brengt in de markt.
Dat zou een waanzinnige impact hebben inderdaad. Maar niet erg gunstig omdat we daardoor de beperkte resources van de aarde enorm zouden belasten. Stel je voor dat er viermaal zoveel auto's waren.... Of dat we allemaal huizen hadden die vele malen groter waren omdat ze zo goedkoop zijn.
Of allemaal een veel betere, minder mileu onvriendelijke, veel veiligere auto omdat meer mensen die nu wel kunnen betalen... 1 van de irritatie punten tav BPM van mij. Nieuwere, betere, meer veilige auto's kunnen nu niet (minder snel) gekocht worden door dat soort regelingen. Ja, tweedehands rijden is ook minder belastend over de levensduur, maar ondertussen maken die autos wel fossiele brandstoffen op en jagen ze CO2 de lucht in.
Hergebruik is de enige manier waarop iets echt kan werken.
Stel je voor dat je elk weekend een nieuwe mountainbike zou moeten kopen, omdat je wil gaan fietsen. Of dat je elke dag twee keer een nieuwe auto zou moeten aanschaffen om naar je wel en later weer naar huis te gaan!
Iets vaker kunnen gebruiken, is de enige manier waarop onze wereld werkt.
Elke dag nieuw servies en bestek kopen, omdat het "opgebruikt" is, stel je voor.
Ook in de ruimtevaart zal dit gaan gelden.
als je dit al niet fascinerend vindt..tja
Voor mij is het niet facinerend omdat het de zoveelste rocket de lucht In gaat ;)
Voor mij is het niet facinerend omdat het de zoveelste rocket de lucht In gaat ;)
Dan ben je niet op de hoogte van allerlei andere details.
Hoe denk je dat internet/tv/etc noem maar op is tot stand gekomen? NIET SPACEX ;)
Je weet dat over tien (??) jaar iemand in Zuid-Amerika, Afrika of AziŽ deze post nog een keer terugleest en zich afvraagt waar je het in vredesnaam over hebt? De enige reden dat zijn regio op Internet kan is immers dat het dankzij SpaceX eindelijk goedkoop genoeg werd om ook voor die gebieden telecom satellieten te lanceren, in plaats van dat alleen de rijkste, meest welvarende landen de kosten daarvoor konden opbrengen...
Zeekabels werden al gebruikt voordat Elon Musk geboren was.

Porno is.eerste betaalde content en dat heeft voor internet infrastructuur betaald.
Nu alleen die motor nog vernieuwen, dat is 'old and proven technolgy'
Hoe zie je dat voor je dan?
Overigens is de Merlin ook een huzarenstukje. Ding kost geen fluit om te produceren, is de veruit grootste motor ooit met face-shutoff, is volledig testbaar en herbruikbaar, en er is in totaal maar 1 motor die zijn missie niet helemaal afgemaakt heeft (van de 500+ motorvluchten).

[Reactie gewijzigd door TommyboyNL op 7 augustus 2018 09:37]

Als er iets in die motor overduidelijk ouderwets is en beter kan is Musk wel zo'n type die het dan gelijk zou aanpakken.
NASA/ESA = overheid = banengenerator.

Op ArsTechnica zijn vaker mensen van deze organisaties en overheden geÔnterviewd die allemaal hetzelfde zeggen: een herbruikbare raket bouwen leidt tot banenverlies. Dat gaat in tegen het beleid van de overheid of in het val van ESA overheden.

Los van de herbruikbare raket, efficiŽntie in bedrijfsprocessen zoals bij SpaceX is totaal geen doel, het gaat erom dat er veel banen worden gecreŽerd door alle projecten.

[Reactie gewijzigd door Jazco2nd op 7 augustus 2018 09:29]

Op ArsTechnica zijn vaker mensen van deze organisaties en overheden geÔnterviewd die allemaal hetzelfde zeggen: een herbruikbare raket bouwen leidt tot banenverlies. Dat gaat in tegen het beleid van de overheid of in het val van ESA overheden.
Wellicht dachten de Russen dat ook en nu is hun ruimtevaart programma op sterven na dood omdat ze in 2022 geen klanten meer hebben. SpaceX doet hetzelfde voor de helft van de kosten. Denk je nu echt dat NASA/ESA zo dom zijn dat ze de krant niet lezen?

Ik kan overigens de door jouw bedoelde interviews niet vinden, help me even.
Jij hebt het nu over het effect van spaxeX. Ik probeer uit te leggen waarom NASA/ESA absoluut never nooit reusable raketten hadden kunnen maken, al wilde ze dat nog zo graag. Alle plannen van deze organisaties moeten "banenmotor" in gedachten houden. Anders is er geen bestaansrecht meer.

ESA: mijn punt vrij letterlijk in deze longread, wat sowieso een heel leuk artikel is: https://arstechnica.com/s...-industry-vows-to-resist/

NASA/US overheid: er zijn zoveel artikelen over dit punt.. maar ook zoveel anderen. Deze raakt het lichtjes, maar er zijn vrij letterlijke uitspraken van top NASA figuren en congress in andere artikelen:
https://arstechnica.com/s...ugh-for-some-congressmen/
former adviser to President Obama, whose administration sought to increase commercialization of US space flight, says this appears to be a case of elevating local politics above what's best for the nation in space.
Feit is dat SpaceX overheden op dit gebied flink heeft verstoord en dat was absoluut nodig want zonder de koude oorlog was er geen vooruitgang meer het draaide om andere zaken zoals banen.
Maar zie het wel in context: Russische raketten leefden van de commerciŽle launches, juist waar SpaceX nu monopolie krijgt. Daarom raakt dit Rusland zo erg. ULA (US) kreeg zijn inkomsten juist vooral niet van commerciŽle launches en is dus niet zo hard geraakt, nu pas nu de overheid langzaam meer opdrachten aan SpaceX geeft (maar nog altijd meer aan ULA).
Als het goed is word deze booster de eerste die meer dan 2x gebruikt gaat worden. De booster die vandaag gebruikt werd ging voor de tweede keer de lucht in, als alles goed gaat word hij later dit jaar voor de derde keer gebruikt bij een lancering. Dat zou een nieuwe mijlpaal zijn in SpaceX hun doel om boosters vaker te hergebruiken en zo de kosten nog verder te drukken.
als alles goed gaat word hij later dit jaar voor de derde keer gebruikt bij een lancering.
... en gaat daarna regelrecht het museum in omdat het de eerste is die meerdere keren hergebruikt is? Als ze de kosten echt willen drukken dan moeten ze opschieten met alle "firsts" afstrepen, zodat ze de hardware kunnen gebruiken voor vluchten, in plaats van voor tentoonstellingen. :+
Juist het feit dat zij al zo lang continue "firsts" hebben toont aan dat ze een haast astronomische voorsprong hebben en dus helemaal niet gehaast hoeven te werken.
I see what you did there. (astronomische voorsprong) :Y)
Hoe mooi zou het zijn als SpaceX iets maakt dat daadwerkelijk 1AE aflegt en terugkeert. En land. Dan hebben ze letterlijk die voorsprong..

Oh wacht: BFR!
Grapje zeker?

SpaceX heeft maar 1 doel: Mensen op Mars en verder krijgen. Daarvoor droomde Elon van een Big Fucking Rocket, later Big Falcon Rocket. Puur een droom want toen hij op een speciaal daarvoor opgezet congres de details van deze raket duidelijk maakte, lachten veel mensen hem uit (dat ding is veel, veel, veel groter dan alle raketten tot nu toe gebouwd en zou 46 Raptor motoren krijgen. Iets wat je onmogelijk onder controle kan krijgen. Al lukt het SpaceX nu met 9 Merlin motoren onder de Falcon 9).

Alles wat je SpaceX nu ziet doen is puur bijzaak met als enige doel het financieren van het BFR/Mars project. Daarom lanceren ze commerciŽle satellieten, willen ze globaal internet introduceren via lage minisattelieten en is het idee geopperd om de BFR als airline in te zetten. Allemaal manieren om het Mars project te financieren.

Bouw van de BFR is trouwens in volle gang.. veel interessante artikelen en vooral foto's online.

[Reactie gewijzigd door Jazco2nd op 7 augustus 2018 13:31]

BFR = Big Falcon Rocket (of, afhankelijk van aan wie je het vraagt, Big Fucking Rocket). Dat is de raket waarmee, als alles volgens plan verloopt, de schepen die Mars gaan koloniseren worden gelanceerd.
De BFR gaat nog niet 1AE kunnen reizen hoor.. :) doet verder niks af aan de BFR.
1AE is de afstand Aarde-zon, de BFR kan die natuurlijk prima afleggen na een zetje van de eerste trap en in een juiste baan. Mars - Aarde is 0.5 AE.
Hoe kom je eigenlijk in de SpaceX groep?
ITAR Requirements:

To conform to U.S. Government space technology export regulations, applicant must be a U.S. citizen, lawful permanent resident of the U.S., protected individual as defined by 8 U.S.C. 1324b(a)(3), or eligible to obtain the required authorizations from the U.S. Department of State.

bron
Wat is eigenlijk de kostenreductie door het hergebruik van deze booster?
SpaceX geeft geen gedetailleerde informatie, maar er zitten 9 raketmotoren in de stage, waarvan geschat wordt dat ze ongeveer 2-2,5 miljoen per stuk kosten. Dus puur aan motoren zou het al 20 miljoen besparen.

De andere kosten zijn brandstoftanks en de buitenkant wat waarschijnlijk neer komt op nog een paar miljoen. Zeg 25-30 miljoen per booster totaal. Als je de booster 10x kunt hergebruiken komt de besparing per lancering dus uit op zo'n 22-27 miljoen.
Je moet ze natuurlijk wel elke keer ŗ een aantal miljoen reviseren.
Dat is dus juist het nieuwe nu, dat dat niet meer hoeft.
Ja, ik zag 't ook :)
Verliep inderdaad erg soepel. Zoals gebruikelijk :)
Eigelijk best raar dat we dit nu als als "gebruikelijk" zien terwijl het een aantal jaar geleden nog niet eens mogelijk was :P
Ik denk dat het wel mogelijk was, maar d'r was niemand die de investeringen wilde doen - bijna alle ruimtevaartorganisaties zijn / waren door een regering gefinancierd en hadden weinig onderlinge concurrentie, dan is kostenbesparing minder belangrijk.
Het is niet alleen het gebrek aan concurrentie, het was ook een gebrek aan vraag. Zoals Arianespace aangaf : als er niet genoeg vraag is naar lanceringen, dan is er ook geen vraag naar tweedehands raketten.

Dat is natuurlijk een kip-en-ei probleem, de vraag was laag omdat de prijzen hoog waren.
Goed punt, ik denk dat je gelijk hebt. Als het allemaal uit eigen zak betaald moet worden is het natuurlijk een heel ander verhaal dan wanneer het je wordt toegereikt.
Goed punt, ik denk dat je gelijk hebt. Als het allemaal uit eigen zak betaald moet worden is het natuurlijk een heel ander verhaal dan wanneer het je wordt toegereikt.
SpaceX is een zeer commerciŽle firma die niets uit eigen zak betaald. Ze werken alleen in opdracht van betalende klanten.
Maar investeringen en ontwikkelingen lijken mij niet door deze klanten betaalt lijkt mij? Enkel de lanceringen zelf. Of zie ik dit verkeerd?
SpaceX wordt voornamelijk gefinancieerd door de Amerkaanse overheid. Dus inderdaad een zeer commerciele firma, maar wel eentje die zonder de staatskas van de USA niet zou bestaan.

Niks mis mee, want overheden schakelen wel vaker commerciele bedrijven in voor allerlei functies, van toileten schoonmaken tot aan ramen lappen.

Satelieten lanceren via commerciele bedrijven is ook al niets nieuws. SpaceX is dus niet nieuw of de eerste, maar innoveert op interesante gebieden waardoor men van de Amerikaanse overheid geld krijgt. Daarnaast wil men om geopolitieke redenen af van de huidige Russische raketten die voor bepaalde taken gebruikt worden.
De technische vooruitgang kan soms erg snel gaan. :) Misschien is de grootste prestatie van SpaceX niet zozeer dat ze erin slaagden een wereldwijde hype te veroorzaken met de beelden van hun eerste succesvolle landing, maar dat ze er tegenwoordig zo goed in zijn dat de meeste mensen pas achteraf horen dat er Łberhaupt een lancering was... da's immers niet iets om voor op te blijven en perse live te willen zien..., toch? :p

Een aantal jaar geleden hadden we "gewone fototoestellen" (met een filmrolletje) en "digitale fototoestellen". Binnen de kortste keren waren we echter over naar "nee, dit is er nog zo een met een rolletje" en noemden we de digitale opeens "gewone camera's". Ik ben benieuwd hoe lang het nog duurt voordat ik iemand hoor zeggen dat ie niet op benzine of diesel rijdt, maar een "gewone" auto heeft (en... wanneer een "gewone" auto juist het soort is zonder stuurwiel). En als SpaceX zo door gaat, misschien dat we over een aantal jaar niet meer met het vliegtuig op vakantie gaan, maar "gewoon" met de raket.
Ik snap nog steeds niet dat ze geen werkende camera op dat schip kunnen krijgen?

Ze landen en hergebruiken de raketten, iets waarvan de hele wereld zei dat dat onmogelijk was, maar een landing filmen lukt niet.
Door de trilling van de raketmotor net voor de landing raakt het drone schip zijn verbinding met de satelliet kwijt. De beelden worden wel lokaal opgeslagen en later altijd vrijgegeven. Om de live feed mogelijk te maken zou teveel geld kosten tov wat je er voor terug krijgt (5 sec beeld).

Denk dan aan een tweede schip met een antenne erop welke vlakbij ligt.
Veel comments gaan hier precies over NASA vs SpaceX etc, maar eigenlijk werken die mooi samen. NASA heeft veel geld in SpaceX gestoken..
Heeft SpaceX zijn inspiratie van Zero-X ? (https://en.wikipedia.org/wiki/Zero-X) Dat ruimteschip steeg op als een vliegtuig, wierp zijn vleugels af op grote hoogte die daarna als zelfstandige vliegtuigen landden, en ging zelf verder als raket richting Mars. En SpaceX wil ook naar Mars...
Bij alle andere producten ben ik geen voorstander van refurbished spullen, maar voor de ruimtevaart zeg ik Chapeau met hoofdletter C !
En dan nog, mochten er ooit ook mensen meegaan in een bepaald type raket, waar zou jij liever in zitten, in een nieuwe of een die al 4x prima gewerkt heeft ;)

Ik zou het wel weten! De laatste.
Bij alle andere producten ben ik geen voorstander van refurbished spullen
dus jij koopt liever voor elke autorit een nieuwe? :P
Hebben ze bij deze launch nog geprobeerd om de fairing op te vangen?

[edit]
nee dus... (uit het ruimtevaart topic)
Nee. Mr. Steven (de boot met dat vangnet) ligt aan de andere kant van de VS in de Stille Oceaan (westkust). Deze lancering was aan de Atlantische Oceaan (oostkust) kant van de VS. Er zijn wel plannen om Mr. Steven via het Panama Kanaal naar de andere kant te varen omdat er aan de oostkust veel meer lanceringen zijn en dus ook vaker de kans om een fairing op te vangen.

[Reactie gewijzigd door mphilipp op 7 augustus 2018 11:01]

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Apple iPhone XS Red Dead Redemption 2 LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6T FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank en Intermediair de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2018 Hosting door True