Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 288 reacties

Sony twijfelt er naar verluidt aan of er ooit een PlayStation 5 zal komen. Dat zou Sony-directeur Shuhei Yoshida gezegd hebben tijdens een privédiner. Er gaan al wel enige tijd geruchten over een 'PS 4.5' die dit jaar zou moeten uitkomen.

Gameontwikkelaar Lorne Lanning, bekend van de Oddworld-gameserie, maakt melding van het gesprek met Yoshida in een aflevering van de Game Informer Show. Uit de omschrijving van Lanning lijkt het te gaan om een voorgesprek voor een interview met Yoshida op het podium van DICE 2015, dat een paar dagen later zou plaatsvinden.

Bij een vraag van Lanning over hoe de PS5 eruit zou zien, zei Yoshida volgens de gameontwikkelaar. "Het is een als." Dat antwoord wilde hij volgens Lanning ook op het podium geven, maar Lanning stelde Yoshida tijdens het interview op het podium uiteindelijk de vraag niet.

Volgens de ontwikkelaar van de Oddworld-games hintte Yoshida er zonder een duidelijk antwoord te geven op dat Sony meer 'agile' zou moeten werken bij het ontwikkelen van consoles en dat zeven jaar te lang is voor een consolegeneratie.

Dit gesprek zou vorig jaar hebben plaatsgevonden, ver voor de geruchten over een PS 4.5. De verbeterde versie van de console zou dit jaar moeten uitkomen.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (288)

Het sterke punt van consoles is toch dat je geen gedoe hebt met verschillende configuraties?
Meer agile werken (als in kortere ontwikkeliteraties en meer verschillende modellen) doet dat hele punt (eenheid in consoles) teniet.

Iemand die sony wel snapt?
Ik snap Sony zeker wel! Om een concreet voorbeeld te geven: VR. Sony heeft waarschijnlijk qua hardware de beste VR bril op dit moment, al moet deze nog uitkomen dus de echte vergelijking kan later pas gemaakt worden.

Het grote voordeel van een console is diepgaande optimalisatie wat een verwachte winst van ~60% oplevert in vergelijking met een qua hardware gelijkwaardige PC. Helaas is de PS4 niet krachtig genoeg om dezelfde graphics te bieden als de huidige high end PC's.

Nu is immersie bij VR heel belangrijk en fotorealistische graphics zijn absoluut niet nodig. Echter zijn snelle framerates wel erg belangrijk en dat vergt bij sommige games toch veel van de PS4 waardoor deze bijvoorbeeld niet op 90 of 120Hz native gerenderd kunnen worden.

Een PS4K/PS4.5 kan met krachtigere hardware de PS VR op en over het niveau van de Vive en Rift brengen. Ik ben er zelf van overtuigd dat deze combinatie de absolute beste VR ervaring zal bieden.

Games ontwikkelen voor twee vaste hardware configuraties die 90% gelijk zijn is natuurlijk heel wat anders dan voor oneindig veel PC combinaties ontwikkelen. Het console voordeel zal er nog steeds zijn, maar zoals in het artikel gemeld: 7 jaar is te lang!

[Reactie gewijzigd door woytek op 21 april 2016 13:55]

Nu is immersie bij VR heel belangrijk en fotorealistische graphics zijn absoluut niet nodig. Echter zijn snelle framerates wel erg belangrijk en dat vergt bij sommige games toch veel van de PS4 waardoor deze bijvoorbeeld niet op 90 of 120Hz native gerenderd kunnen worden.
Nu spreek je jezelf volledig tegen.
De ps4 is prima in staat om beelden op 90 of 120 of zelfs 400Hz te renderen.
Alleen wordt het dan een stuk minder met het fotorealisme.
En daarvan zeg je weer dat dat ook helemaal niet nodig is voor een goede VR ervaring.
...
Ik zie jouw tegenstelling niet. Fotoreaslisme is niet nodig voor immersie. Dat is een feit. Een game met een cartoon stijl kan alsnog een geweldig gevoel van immersie geven.

De PS4 zal vast en zeker in staat zijn bepaalde games op 120Hz te renderen. Echter zal dit niet altijd lukken door uiteenlopende redenen (particle effecten, tweede scherm, physics, grote open wereld, etc).

De PS4K zal hier dus een soepelere ervaring kunnen geven met een hogere framerate en misschien ook hogere resolutie textures.
De PS4 zal vast en zeker in staat zijn bepaalde games op 120Hz te renderen. Echter zal dit niet altijd lukken door uiteenlopende redenen (particle effecten, tweede scherm, physics, grote open wereld, etc).
Ja, allemaal fotorealisme zooi die volgens jouw niet nodig is. :)
De PS4K zal hier dus een soepelere ervaring kunnen geven met een hogere framerate en misschien ook hogere resolutie textures.
Nee, dat is nog steeds onzin. Framerate heeft niks, maar dan ook helemaal niks meer te maken met hoeveel kracht een gpu heeft.
Framerate is een keuze van de developer en heeft invloed op hoeveel graphics je in een frame kunt/wilt stoppen.
De developers kunnen dus simpelweg de graphics terugschroeven (want niet nodig voor photorealisme) en zo whatever framerate halen.
haha holy shit wat heb ik hier gelezen net?
Framerate heeft niks, maar dan ook helemaal niks meer te maken met hoeveel kracht een gpu heeft.
Oh boy are you wrong.
Nee hoor, het klopt feitelijk wat hij zegt. Natuurlijk zijn de concepten framerate, graphical fidelity en GPU power onlosmakelijk met elkaar verbonden. Maar ik kon mijn oude GeForce 1 ook wel framerates halen van 200 fps. Anderzijds is het met een GF 980 Ti net zo goed mogelijk om een framerate te halen van minder dan 10 fps. Het is maar net wat voor content je rendert.

Target framerate en graphical fidelity zijn keuzes van de gameontwikkelaar. Lever je grafische pracht en praal in voor een hogere framerate, of mik je op 30 en ga je juist voor een mooier uitziend beeld. Keuzes die op een PC wellicht wat minder spelen wegens uiteenlopende hardware, maar op consoles stem je daar gewoon je game op af.

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 21 april 2016 17:41]

Natuurlijk hangt de framerate van de content af, en kun je met minder detail hogere fps halen. Maar denk je nou echt serieus niet dat je met snellere hardware geen hogere fps zult halen? Die geforce 1 zit veel sneller aan z'n limiet.
Ik zei toch ook letterlijk dat het samenhangt. Het punt is, voor console games is dat gegeven totaal niet boeiend. Er zit nou eenmaal een bepaalde GPU in en daar doe je verder niets aan. De kracht staat dus vast. En dan wordt het een trade-off: wil je kosten wat kost 60Hz halen, of neem je genoegen met 30 en gebruik je die extra 16,7ms die je per frame dan over hebt om mooiere plaatjes te renderen.

En met VR is het helemaal zo klaar als een klontje, daar Sony vereist dat je gewoon minimaal 60 haalt. Dan zit er niets op dan de fidelity terugschroeven zodat je die 60 wel haalt.
Je hebt content X en deze content laat je renderen door die GeForce 1 van je. dan komt er 10fps uit.
Dezelfde content X laat je door een 980TI renderen. hier komt 45fps uit.
Als je een game ontwikkelt dan héb je geen content, maar dan máák je de content. Met kennis van het platform waar je op ontwikkelt en de target framerate, author je de content op zo'n manier dat je die target haalt (of iig in de buurt komt, waarna overige optimalisaties in zowel content als code de target alsnog moeten halen).

Framerate is een keuze. Graphical fidelity is een keuze. De enige keuze die je niet hebt is wat voor GPU je gebruikt, want die staat vast.

Jij redeneert vanuit het perspectief van een PC gamer, die een game heeft die al af is maar de GPU in zijn machine nog wel kan wijzigen, maar dat is totaal niet de context van de discussie. Het gaat over Playstation, VR en development.

[Reactie gewijzigd door .oisyn op 22 april 2016 09:49]

Aah dan is dat waar het mis is gegaan en jij gelijk hebt.
Jij redeneert vanuit het perspectief van een PC gamer, die een game heeft die al af is maar de GPU in zijn machine nog wel kan wijzigen, maar dat is totaal niet de context van de discussie. Het gaat over Playstation, VR en development.
Dit is namelijk precies wat ik aan het doen was, en daarin heb ik overigens wel gelijk.

[Reactie gewijzigd door infernal_nl op 22 april 2016 11:01]

De dingen die ik opsom hebben allen niks met fotorealisme te maken dus misschien is onze definitie anders? Lees dit even door anders: https://en.wikipedia.org/wiki/Photorealism De graphics terugschroeven staat dus ook los van fotorealisme zoals je dan begrijpt.

Framerate heeft niks te maken met de GPU? Aparte benadering. Ik snap wat je wilt zeggen natuurlijk, je schroeft al je settings terug totdat je de framerate haalt die je wilt hebben.

Leuk idee maar je snapt zelf ook wel dat dit in de praktijk niet altijd zo werkt. Een developer heeft natuurlijk een beeld bij zijn game. Daar horen zaken bij zoals de grootte van de wereld, de viewdistance, de texture resolutie, etc, etc.

Voor een VR game kan het dus voorkomen dat een developer kiest om op 60Hz te renderen ipv 90Hz of 120Hz zodat de game bereikt wat de developer wil (immersie, emotie, gameplay, etc) Een zwaarde GPU stelt deze developer in staat dezelfde game op native 120Hz te renderen. Dus ja, de PS4K zal een soepelere ervaring kunnen bieden in sommige games.
Leuk idee maar je snapt zelf ook wel dat dit in de praktijk niet altijd zo werkt. Een developer heeft natuurlijk een beeld bij zijn game.
Ja, maar hoe je het wendt of keert er is een grens aan hoever je dat beeld ook werkelijkheid kan maken. Dat geldt altijd en overal, alleen is er bij VR een grens die je als developer jezelf moet opleggen. Dat is precies hoe het in de praktijk werkt.

Voor VR is er nou eenmaal een vrij harde onderkant qua framerate. Dat betekent heel simpel dat je inderdaad de dingen die je wilt renderen terug moet schroeven op dezelfde hardware.
Het is een kwestie van keuzes maken en goed inschatten wat je kan doen als je een harde ondergrens stelt voor framerate.
Dat heeft niks te maken met de gpu die je gebruikt. De framerate grens voor vr is immers op alle gpu's hetzelfde.
En om terug te komen op het oorspronkelijke verhaal waar ik op reageerde, ja, ook een ps4 kan prima 90 of 120Hz uitspuugen. Alleen moet je dan minder proberen te tekenen. Zo simpel is het.
De graphics terugschroeven staat dus ook los van fotorealisme zoals je dan begrijpt.
Tja, ik gebruikte fotorealisme (omdat jij het al noemde) vooral als een houvast voor de kwaliteit van het beeld. Ik bedoel ook niet persee fotorealistisch maar gewoon de benodigde computatie om een beeld te genereren. Over het algemeen geldt dat je meer computatie moet verrichten om een meer fotorealistisch beeld in real time neer te zetten.
Streef je (als voorbeeld dus) fotorealisme na dan zul je bij een gestelde grens van zeg 90fps in moeten boeten in fotorealisme. Je hebt gewoon minder tijd om het uit te rekenen.
Je moet dus vanaf de andere kant gaan denken en beginnen met de grenzen waarbinnen je de game die je bedenkt gaat ontwikkelen.

Dus nogmaals, een ps4 is prima in staat VR te doen. Ik durf zelfs te beweren dat een ps3 (mocht de videooutput het toelaten) op zich ook prima in staat is om VR te genereren. Magoed, verwacht dan geen complexe shaders etc. Maar nog steeds net zo immersive.

Framerate is op zich dus geen beperking. De hoeveelheid grafisch geweld dat je vervolgens onder die voorwaarden kan genereren is wel beperkt.
Als framerate niet hoog genoeg is dan vond de developer dat blijkbaar geen probleem.
Met VR is het wel een probleem en zul je die vaste framerate als een gegeven moeten nemen. Anders ga je het sowiso niet halen. Het punt is namelijk dat je er ook niet ongeveer in de buurt mee kan zitten. Het moet echt minstens dat zijn, en strak.
Je zult je engine er op moeten afstellen en dat betekent voor een willekeurige GPU dat je dan minder kan tekenen.
Voor een VR game kan het dus voorkomen dat een developer kiest om op 60Hz te renderen ipv 90Hz of 120Hz zodat de game bereikt wat de developer wil (immersie, emotie, gameplay, etc) Een zwaarde GPU stelt deze developer in staat dezelfde game op native 120Hz te renderen. Dus ja, de PS4K zal een soepelere ervaring kunnen bieden in sommige games.
Dus jij zegt dat developers eigenlijk een bagger VR ervaring gaan maken op 60Hz omdat ze persee dezelfde (hoeveelheid) effecten en shaders etc moeten tekenen want dat is nou eenmaal wat ze ooit ergens van tevoren verzonnen hebben? Ik vind dit best wel een slechte manier van redeneren.
Dit wordt nu best wel vaak gedaan met name omdat je op een screenshot toch geen framerate ziet. Het heeft helemaal niks met originele visie van de ontwikkelaar te maken maar met de marketingafdeling die gaat piepen dat het op apparaat X er mooier uitziet in screenshots dan op apparaat Y.
Maar ik denk dat dit bij VR geen echte optie is vanwege het immersive karakter. Daar gaat een lage framerate werkelijk storend zijn en moet je een voldoende hoge framerate als uitgangspunt nemen.
Framerate heeft niks te maken met de GPU? Aparte benadering.
Nou, nee dus :) Bijna elke gpu van de afgelopen pakumbeet 15~20 jaar kan 90fps doen.
Mijn desktop in 2001 draaide ik op 120Hz.
Dus framerate is niet het probleem. Is het nooit geweest ook.
Het gaat om wat de ontwikkelaar wil doen in dat framepje want je hebt inderdaad minder tijd en dus power om iets neer te zetten. Maar je kan het neerzetten @120fps.
En als er dan dus een harde ondergens komt vanwege VR dan heb je inderdaad mijn 'apparte' benadering nodig anders gaat het gewoon mis.
Mijn kyro2 kaart van 15 jaar geleden kon ook boven de 120hz gaan... Maar niet aan 3840*1080 renderen
We zeggen nu eigenlijk 90% hetzelfde maar hebben een andere kijk op dingen. En dat is helemaal niet erg.

Graphics, framerate en de GPU verhouden zich natuurlijk tot elkaar. Jij zegt de framerate is gelimiteerd en de graphics kan je oneindig schalen om te passen op de GPU.

Ik zeg, de framerate is gelimiteerd maar graphics kan je niet oneindig schalen. Op een gegeven moment krijg je gewoon een game die niet verkoopbaar is omdat deze het verwachtte niveau niet haalt. Het is niet voor niets dat sommige games op de PS4 of XBO een resolutie van 900p aanhouden.

Uiteindelijk is de GPU natuurlijk extreem belangrijk omdat zowel de framerate en de graphics daar direct van afhankelijk zijn. Jouw oude grafische kaart kan de huidige games gewoonweg niet draaien.

Renderen op 60Hz betekent trouwens niet dat dit een bagger VR ervaring geeft. De beelden worden namelijk geïnterpoleerd met asynchronous timewarp tot 120Hz. Overigens wordt dit ook gedaan bij native 90Hz en 120Hz om lag tegen te gaan.

De PS4K stelt ons in staat om games wel native 90Hz of 120Hz te draaien en ik ben daar persoonlijk erg blij mee omdat de VR ervaring daarmee beter gaat zijn. De PS4 zal dezelfde game op 60Hz renderen en weergeven op 120Hz dus het verschil is misschien subtiel.

[Reactie gewijzigd door woytek op 21 april 2016 19:19]

Framerate heeft niks met de gpu te maken? En keuze van de developer hoeveel graphics hij in een frame wil stoppen?... hier klopt helemaal niks van.

Gpu heeft juist het meeste effect op de framerate, hoe beter de gpu (en cpu natuurlijk) hoe hoger de haalbare framerate is of de graphics en dit is inderdaad wel een keuze van de developer.
Kiest de developer voor 120hz, ja dan zullen de graphics wat minder moeten zijn, is 60hz voldoende? Dan kunnen de graphics omhoog.

En framerate betekend niet hoeveel graphics er in een frame zit... framerate (ook wel fps of frame per second genoemd) betekend hoeveel frames er in een seconde zit, dit staat los van hoeveel graphics er in een frame zit.
Gpu heeft juist het meeste effect op de framerate, hoe beter de gpu (en cpu natuurlijk) hoe hoger de haalbare framerate is
Dat is alleen zo als je ook precies hetzelfde wilt renderen op die gpu's.
Maar bij VR is er een minimale framerate en die staat vast, ongeacht de gpu.
In dat opzicht heeft framerate niks te maken met een gpu en is het een keuze van de developer.
Kiest de developer voor 120hz, ja dan zullen de graphics wat minder moeten zijn, is 60hz voldoende? Dan kunnen de graphics omhoog.
Dat zeg ik! :)
Is dus een keuze van de developer.
En framerate betekend niet hoeveel graphics er in een frame zit..
Nee, framerate zegt hoeveel je per frame kan renderen. Bij een vaste framerate (zeg, 90Hz van VR) kan je dus per frame minder doen dan bij een 30fps geupscalede frame.
(resolutie is dus ook een keuze, het zijn in feite allemaal keuzes en geen van die dingen op zich zijn een beperking)
In dat opzicht klopt dat inderdaad, ik snap dat het opzich geen beperking is. Maar ik denk dat niet veel mensen nu nog met zulke slechte graphics willen spelen om een bepaalde fps te halen (zijn natuurlijk uitzonderingen). De hardware KAN dus wel beperkend zijn voor de ervaring die iemand wil (mooie graphics met hoge fps)
LOL, weet je waarom gamers een nieuwe videokaart kopen? Om hogere fps te halen, een sterkere gpu heeft alles te maken met fps...
Vloeken in de kerk dit, je gaat de content niet aanpassen om hogere fps te halen, ja miss iets om de crappy hardware van een console iets te compenseren..maar om een game op 100bij 200 resolutie te draaien om maar 30 fps te halen, das onzin, meer power erin en klaar.
LOL, weet je waarom gamers een nieuwe videokaart kopen? Om hogere fps te halen, een sterkere gpu heeft alles te maken met fps...
LOL.,,. we hadden het over consoles.
Vloeken in de kerk dit, je gaat de content niet aanpassen om hogere fps te halen,
Op de pc doen mensen niet anders. Nooit settings omlaag gegooid voor meer framepjes? Huh? :)
We hadden t over FPS en jou bewering dat de hoeveelheid FPS niks te maken had met de sterkte van de GPU, LOL....
Consoles of pc's maakt in dat geval niet uit, een console is niks anders dan een pc, beetje dichrgetimmerd.
En nee liever niet, als ik settings zo erg moet verlagen dat het spel zn look kwijtraakt wat de makers voor ogen hadden dan w8 ik wel tot mijn hardware op dat nivo zit voor ik het speel, meestal is de prijs dan ook al gezakt naar een euro of 5 ;)
Jou nickname is jou onwaardig, watercoolertjes moeten weten dat fps ALLES met gpu power te maken heeft ;p
Consoles of pc's maakt in dat geval niet uit, een console is niks anders dan een pc, beetje dichrgetimmerd.
Eeh, je vergeet het enig voor dit punt relevant verschil en dat is dat consoles dezelfde hardware hebben. Het is niet zoals op de pc dat iedereen een andere machine met een andere gpu heeft.
En nee liever niet,
Dus soms wel. Net als bijna elke pc gamer.
Maar we hadden het niet over pc, we hadden het over consoles.
We hadden t over FPS en jou bewering dat de hoeveelheid FPS niks te maken had met de sterkte van de GPU, LOL....
En dat is nog steeds waar in zn algemeenheid.
Je kunt een bijna willekeurige framerate genereren op bijna elke gpu. Wat je dan vervolgens nog kan tekenen is een ander verhaal.
Wat jij waarschijnlijk probeert te zeggen is dat bij dezelfde hoeveelheid te tekenen graphics de gpu uitmaakt voor de framerate. Maar er is op zich geen grens aan framerate.
Ik deel je mening niet, fotorealisme is wel degelijk belangrijk voor groot deel van de games, beide moet goed zijn om goede realistische ervaring te krijgen die men wilt in bepaalde spellen. Maar goed je zal best ook wel leuke ervaring hebben bij Crach bandicoot VR, maar dat is niet enige categorie games die men wilt spelen, denk zelfs een van de minst populaire, games als black Ops VR wilt men spelen met zo goed mogelijke realistische ervaring, dat je schikt van bloed dat op je af komt spatten. :D
Begrijp me niet verkeerd, fotorealisme is in sommige games wel degelijk belangrijk en kan ook zeker iets toevoegen!

Wat ik wel bedoel is dat immersie zelf los staat van het type graphics. Immersie bepaald in hoeverre jouw hersens denken dat je echt in de game zit. Dit is niet perse beter in een game met fotorealisme.

Sterker nog, immersie is gevoeliger in een game met fotorealisme. Wanneer er iets gebeurt in de game wat niet klopt (een beweging die we niet voelen, handen die we niet zien, afmetingen die niet kloppen, etc) dan kan dat ons gevoel van immersie beperken.

Wij weten hoe onze wereld er uit ziet en hoe deze behoort te reageren. Als er in een fotorealistische game iets niet klopt (hoe iets beweegt, hoe iets er uit ziet, etc) waarvan we weten hoe hoort, dan heb je kans dat dat de immersie verbreekt.
Waar baseer je op dat Sony de beste VR bril heeft qua hardware?
De Vive en de Rift gebruiken beide een fresnel lens die wat problemen geeft bij hoog contrast situaties. De PS VR heeft een echte lens en Sony heeft ontzettend veel in-house specialisme wat betreft optiek. Er zijn geruchten dat het zelfs een aspherical multi element lens is.

De Vive en Rift gebruiken beide een pentile 2160 x 1200 paneel terwijl de PS VR gebruik maakt van een custom RGB 1920x1080 paneel. Het aantal subpixels van de PS VR is dus hoger. Verder is het zo dat bij lage resoluties de verschillen tussen pentile en RGB het meest zichtbaar zijn en in een VR headset is de "angular resolution" vrij laag. Verder is de PS VR de enige headset die 120Hz kan weergeven.

Qua comfort wordt de PS VR ook steeds geprezen wat bij moet dragen aan een goede ervaring.
Sony heeft niet de "beste" headset, ze hebben zelf al aangegeven dat een Oculus Rift technisch beter is.
"If you just talk about the high-end quality, yes, I would admit that Oculus may have better VR," Ito said. "However, it requires a very expensive and very fast PC."
Als je alleen kijkt naar de PS4 misschien wel. Maar de PS4K gaat dit misschien veranderen.
Ik vermoed dat je aannames ernaast zullen zitten.
Want? Overigens zijn het niet allemaal aannames, zijn genoeg feiten die er op duiden dat de PS VR misschien wel eens de betere kan worden.

[Reactie gewijzigd door woytek op 21 april 2016 16:18]

Welke feiten precies ? Er is nog bijzonder weinig over bekend, anders dan dat de top van Sony zegt dat ie technisch niet top is. Laten we beginnen met de resolutie.
Ah je hebt mijn andere post nog niet gezien. Zal deze even linken: woytek in 'nieuws: Gerucht: Sony betwijfelt dat er ooit een PS5 komt'

Overigens lees je teveel in die opmerking van de Sony. Ze hebben helemaal niet gezegd dat de eigen VR headset technisch niet top is. Ze hebben enkel aangegeven dat een Oculus Rift met een dikke PC er aan meer kan dan een PS4 met PS VR en dat klopt inderdaad.
De headset van sony heeft ook een lagere resolutie en dergelijke zodat het goedkopere components kan gebruiken.
Dat is (gelukkig) een fabel: woytek in 'nieuws: Gerucht: Sony betwijfelt dat er ooit een PS5 komt'

De headset doet echt niet onder qua kwaliteit. Vergeet niet dat Sony enorm veel ervaring heeft in het maken van hardware.
"Dat de PS VR misschien wel eens de betere kan worden"
Welke feiten zijn er dan? En ja natuurlijk kan die wel eens de betere worden, hij is nog niet gereleased. Dit is allemaal speculatie en er is nog niks bewezen. Als zelfs de top van Sony zegt dat de VR bril van Oculus beter is zou ik eerder andersom denken. Maar je kunt toch niet zeggen dat het beter of slechter is als er nog niet eens een product op de markt is.
woytek in 'nieuws: Gerucht: Sony betwijfelt dat er ooit een PS5 komt'

Ik zal even de link plaatsen naar een andere post waar ik de verschillende VR brillen al heb vergeleken.

Een deel is natuurlijk speculatie maar het ziet er goed uit voor de PS VR, vooral als je ook een PS4K gaat aanschaffen.

[Reactie gewijzigd door woytek op 22 april 2016 14:09]

Ik heb het gelezen, deze hele thread maar de bril is nog niet uit. We weten het een en ander maar er is nog geen eindproduct. Daarom denk ik dat het te vroeg is om zo hard van stapel te lopen. Leuk dat je enthousiast bent over deze VR bril van Sony, ik denk alleen dat het te vroeg is om aannames te gaan maken in hoeverre deze bril beter is dan de concurrentie.
Ben het met je eens.

Eigenlijk had ik verwacht dat we inmiddels wel ongeveer op dit punt zouden zitten anno nu. Maar het blijkt dat we er nog niet zijn.

Daarnaast is er nu een nieuw doel: VR. Dat gaat wat compute power vragen. Ik denk dat er wel een verschuiving gaat zitten in waar de ontwikkeling zit.
De ontwikkelingen zijn afgelopen 10 jaar snel gegaan, sneller dan bijvoorbeeld '95 naar '05. Ik sta niet gek van te kijken dat Sony tussentijds met een update uitkomt (dat gebeurde toen ook al), alleen pakken ze dit nu verder aan dan destijds. Het gaat mij alleen om hoe ze deze update aanpakken, maar uit berichtgevingen lijkt dit wel goed te zitten (qua compatibiliteit van games).

Kom maar op PS4.5!
Enig bewijs voor de stelling dat de PSVR bril de beste vd 3 is? Hardware wise.
Hardwarewise zal deze niet 'het beste' zijn, ik denk dat hij bedoelt dat de PSVR het beste is uitgewerkt voor een speciefieke console :)

Omdat deze het best geoptimaliseerd kan worden, zal de hardware volledig worden benut voor waar deze bedoeld is, en derhalve misschien de indruk wekken 'het beste' te werken met 'de beste' resultaten :)
Het grote voordeel van een console is diepgaande optimalisatie wat een verwachte winst van ~60% oplevert in vergelijking met een qua hardware gelijkwaardige PC.
Games ontwikkelen voor twee vaste hardware configuraties die 90% gelijk zijn is natuurlijk heel wat anders dan voor oneindig veel PC combinaties ontwikkelen
Helaas gaat dit dus niet op voor de Ps4K. De GPU,CPU en Geheugen zijn allemaal anders.
Het is eerder dat het 10% gelijk is aan de PS4.

Ook vergeet je dat men al met verschillende platforms moet werken voor multiplatform titels. Nu komt er nog 1 bij waarbij ze de game's ook nog eens backwards/forwards compatible moeten maken.

[Reactie gewijzigd door ghost010 op 21 april 2016 16:20]

Waar haal je je info vandaan want er klopt niks van?
  • De CPU is exact dezelfde.
  • De GPU is van dezelfde fabrikant en zal ongetwijfeld vrijwel dezelfde architectuur hebben waarvoor de low level API gewoon wordt aangepast
  • Geheugen is hetzelfde enkel iets sneller
  • Alle andere hardware zal identiek werken
  • Alle ontwikkel tools zullen identiek zijn
Sony zal er alles aan doen om het makkelijk te maken voor developers voor het PS4 platform te ontwikkelen. Ja dit zal extra resources kosten maar aangezien de games identiek zullen zijn los van grafische instellingen verwacht ik dat dit wel mee valt.

Een PS4K is absoluut niet te vergelijken met een Xbox of PC waarvoor ook ontwikkeld moet worden.

[Reactie gewijzigd door woytek op 21 april 2016 16:37]

En waar haal jij die info vandaan dan? Want er klopt niks van?
En deze: http://www.eurogamer.net/...riginal-ps4-will-co-exist

"All new titles with Neo support use unified packages that run on both platforms. The CPU binary is identical, while three GPU binaries (shared, PS4-specific and Neo-specific) are all contained in the same package."
Als ik het goed begrijp hoeft Sony niets meer aan te kondigen want de gamesites weten alles al?
Er zijn documenten gelekt die naar de developers zijn gestuurd vandaar dat bepaalde details al bekend zijn. In zekere zin kan je zeggen dat het meeste wel duidelijk is maar alsnog is het natuurlijk interessant wat Sony hier zelf over te zeggen heeft.
Dus jij beschouwd een "lek" als feit?
En de eerste link laat wel degelijk zien dat er een andere GPU in zit.
dat iets de zelfde architectuur is betekend niet dat het de zelfde cpu/gpu is.
Games in deze generatie worden op low level API geprogrammeerd, elk verschil is een groot verschil.
Daarnaast heeft de GPU meer CU's dan de vorige, en dit maakt een hoop uit.

Een overclock zou iets anders zijn.
Er zijn een aantal verschillende mensen die toegang hebben gekregen tot officiële Sony documentatie betreffende de PS4K. De bron van de informatie is dus officieel, de documenten zijn gedetailleerd en in mijn ogen betrouwbaar ja.

Heb jij mijn post wel goed gelezen? Want je noemt dingen die ik nooit gezegd hebt.

Er zit inderdaad een andere GPU in, ik heb nooit anders beweert. Deze GPU is wel van dezelfde fabrikant en zal qua architectuur in zoverre gelijk zijn dat dit geen noemenswaardige problemen zal opleveren voor developers.

De CPU is exact gelijk met als enige verschil dat deze dus is overclocked. Dus jawel, de CPU is hetzelfde.

"Games in deze generatie worden op low level API geprogrammeerd, elk verschil is een groot verschil."

Dit is gewoon niet waar. Games op windows gebruiken al heel lang een veel abstractere en dus high level API. De laatste tijd zijn er wel pogingen om dit te veranderen maar voor zover ik weet is het nog niet zo ver.

Op de PS4 is er wel een low level API beschikbaar. Daar komt ook voor een groot deel de prestatiewinst van 60% vandaan. Deze low level API zal ook voor de PS4K worden gebruikt, ik zal het stukje nog een keer quoten:

"All new titles with Neo support use unified packages that run on both platforms. The CPU binary is identical, while three GPU binaries (shared, PS4-specific and Neo-specific) are all contained in the same package."

Dus de CPU blijft exact gelijk, daar hoeven developers geen extra moeite in de stoppen. De GPU binaries worden netjes door Sony verpakt in dezelfde API waardoor het vrij eenvoudig wordt voor developers om voor de PS4 en PS4K te optimaliseren.
CPU draait ook sneller though :)
Een ps4 is vergeleken met een pc maar low end, hoe vergelijkt de 4.5 zich met een pc?
CPU zal nog steeds erg limiterend zijn en de gpu is meer richting mid range.
Een simpele berekening van mijn kant duidt er meer op dat de PS4K GPU te vergelijken is met een GTX 980 maar dit is een schatting natuurlijk. CPU zal inderdaad wel een bottleneck zijn.
Heb je geen high end pc nodig voor 4k vloeiend te spelen?

Als black opps op 4k uitkomt ben ik wel over, heb ik een voorsprong op de concurrentie.
120Hz is zeker mogelijk via de normale HDMI aansluiting op de PS4, maar nooit boven 1080p. In ieder geval is het niet mogelijk om via HDMI 1.4 een hogere resolutie te pushen op zo'n hoge refresh rate. Ik denk dat als je naar een beeldscherm kijkt dat slechts enkele centimeters van je ogen is verwijderd dat 1080p toch aardig aan de lage kant is. Er is een goede reden de PC specs zo hoog gezet zijn door Oculus en HTC. Los van mogelijke optimalisaties aan de software van een console denk ik niet dat de PS4 een VR ervaring kan creëren die aan de concurrentie kan toppen.
Het voordeel van een console is dat deze veel kleiner is dan een qua hardware gelijkmatige PC maar een 60% prestatiewinst vind ik een beetje overdreven. Natuurlijk is een console geoptimaliseerd maar vaak ook veel beperkter. Je kunt bijvoorbeeld geen enkele grafische setting aanpassen. En de hoofdreden is omdat de game op een console dan vaak niet meer met genoeg FPS draait. Daarnaast worden games steeds vaker geport naar de PC met brakke prestaties als gevolg.

Een console loopt ook nooit voor op hardware, ze optimaliseren voornamelijk de huidige beschikbare hardware door het zo te optimaliseren dat het in een kleine doos past. Niet voor niets zien PC games er de laatste jaren qua graphics er maar matig uit. Waar zijn de Crisis 3 games gebleven die het uiterste uit PC gaming halen? De grootste oorzaak daarvan is naar mijn mening de console. Een console heeft qua prestaties nog nooit voorgelopen op de PC en dat zal om bovenstaande redenen ook nooit gebeuren.

7 jaar om een console te ontwikkeling lijkt mij ook een beetje overdreven. Die 7 jaar gebruiken ze om de huidige consoles uit te melken. Ik verwacht niet dat iedereen om de twee-drie jaar een nieuwe console gaat kopen. Daarnaast moeten ontwikkelaars dan hun games afraffelen want voor je het weet ligt er alweer een nieuwe console in de schappen.
De 60% die ik noem komt niet uit de lucht vallen. Deze komt direct van Sony uit een presentatie over VR gericht op developers. Je zegt dat een console beperkter is maar het tegenovergestelde is juist waar.

Developers gebruiken een API om de grafische kaart aan te sturen. Een API kan breed en makkelijk zijn door een grote "software" laag over de grafische kaart heen te leggen of een API kan heel erg gedetailleerd zijn door een dunne laag "software" te gebruiken.

Bij de PC is de API vaak high level (dus abstract) om zo veel mogelijk nieuwe en oude grafische kaarten te ondersteunen. Dit maakt dat het soms erg lastig is om een game te optimaliseren voor de PC. Het is wel zo dat een game PC van nu krachtiger is dan de PS4 maar tegelijkertijd kan je niet al deze kracht efficient benutten.

De grafische kaart in de PS4 is echter altijd gelijk. De API die developers kunnen gebruiken is daarom ook low level (dus gedetailleerd). Hierdoor kunnen verregaande optimalisaties worden toegepast waardoor langzamere hardware dezelfde resultaten kan bereiken dan een betere PC. Volgens Sony is deze winst ongeveer 60% als je gelijke system bekijkt. De PS4 heeft een custom AMD 7870 kaart.

Ik geloof zelf niet dat de PC games achter blijven door console gaming. Ik denk juist dat dit verschil in efficiëntie daarmee te maken heeft. Vergeet ook niet dat spellen van nu ook nog moeten draaien op hardware van 5/6 jaar geleden. Niet iedereen heeft een splinternieuwe PC. Dat brengt ook veel werk en moeilijkheden met zich mee, waar een developer op de PS4 geen last van heeft.

En natuurlijk lijkt 7 jaar nu wat lang. Iedereen heeft tegenwoordig elk jaar of elke twee jaar een nieuwe telefoon en we verwachten steeds meer het nieuwste van het nieuwste. Maar om het uitmelken te noemen vind ik wat overdreven, waarschijnlijk had het zoals je zelf zegt niet gekund om elke 2/3 jaar een console uit te brengen ivm klanten en developers.
Dat zou goed kunnen maar iets wat een bedrijf zegt over zijn eigen producten vind ik meestal niet zo betrouwbaar. Ik ga simpelweg af op wat ik in de praktijk ondervind. Ik heb zowel een Xbox 360 als PS3 in bezit gehad maar dit komt echt niet in de buurt van PC gaming qua grafisch geweld. En dan heb ik echt geen high-end PC.

Sterker nog, er staat sinds kort een PS4 bij mij op de werkvloer. Ik verbaas me er over dat sommige games er zo slecht uit zien. Ik ben meer een toetsenbord en muis gamer. Met controllers kan ik maar moeilijk overweg. Een console moet het hebben van gemak, gezelligheid op de bank en exclusieve titels wat mij betreft.

De hardware die ontwikkeld wordt voor de consoles loopt direct achter zodra het uitkomt. Omdat alles in een kleine doos wordt gestopt is het vrijwel onmogelijk om dezelfde high-end videokaart sterk te verkleinen en in een console te stoppen plus alle benodigde koeling. Sinds de consoles in opmars zijn is PC gaming qua grafische mogelijkheden gewoon een stuk minder geworden. Er is geen enkele game wat de volle potentie van een high-end PC benut op dit moment. De games die veel resources vragen zijn vaak brak geport of niet geoptimaliseerd.

Je kunt ook direct zien wanneer een game gemaakt is met de console in het achterhoofd. Je ziet het aan de feel van het menu, de laadschermen etc. Dan noem ik even de DOOM beta als voorbeeld. Ik weet het niet zeker maar deze game is niet ontwikkeld voor PC en daarna voor de console maar eerder andersom.

En dat is misschien ook wel logisch omdat, zoals je ook al aangeeft, het programmeren voor een console een stuk makkelijker is omdat je altijd tegen dezelfde hardware aanpraat. Op de pc heb je wel het voordeel dat je eventueel kunt tweaken. Zo kun je de CPU en GPU prestaties behoorlijk omhoog krikken. Ik merk in de praktijk dat ik daardoor een upgrade van CPU of GPU daar behoorlijk mee kan uitstellen.

Het voordeel van steeds praten tegen dezelfde hardware is ook direct het nadeel. De prestaties zijn vrijwel altijd gelijk. Games zien er vaak grafisch gezien hetzelfde uit (met wat uitzonderingen) op de console. Je loopt dus 7 jaar achter de feiten aan door steeds tegen dezelfde hardware aan te praten. Dat kun je optimaliseren door de software maar dat houdt toch een keer op.
Het lijkt er een beetje op dat je iets tegen consoles hebt. Dat snap ik wel dat had ik vroeger ook toen ik vrijwel alleen op de PC speelde met een tobo en muis. Je stopt consoles in een hokje met "bank, gezelligheid en exclusives".

De praktijk is echter anders. De low level API gecombineerd met een vaste hardware set resulteert dus in een 60% winst in performance vergeleken met een PC die dezelfde hardware heeft. Geen rekening houden met verouderde hardware, vaste hardware, verdergaande optimalisaties en minder overhead zorgen er allemaal voor dat de hardware gewoon efficiënter wordt gebruikt en dat is die 60%.

De PS3 moet je eigenlijk niet meer meenemen in deze discussie omdat deze een custom cell processor gebruikte wat het een stuk lastiger maakt om voor te ontwikkelen door de compleet andere structuur. Een PS4 lijkt zoveel op een PC dat het ontwikkelen voor meerdere platformen geen groot issue meer is. Het is dan ook absolute onzin om te zeggen dat de kwaliteit van PC games te lijden heeft van consoles, dat is volledig te wijten aan de ontwikkelaar die de PC build gewoon niet goed heeft geoptimaliseerd.

Het klopt dat er in consoles nooit high-end hardware wordt gebruikt maar dit heeft niks met formaat te maken en alles met de prijs. Als je een console zou bouwen als een PC met high end hardware dan wordt de prijs van een PS4 bijvoorbeeld 800 euro wat dus niemand uit gaat geven. Dus er wordt hardware gebruikt met een gunstige prijs/kwaliteit verhouding.

Ik was en ben zelf behoorlijk onder de indruk van de PS4 graphics, kijk maar eens naar Uncharted 4 bijvoorbeeld. Vooral als je dan meeneemt dat je 300 euro betaald voor de console en een PC die gelijkwaardige graphics kan leveren al snel het drie dubbele kost.
Sony heeft waarschijnlijk qua hardware de beste VR bril op dit moment, al moet deze nog uitkomen dus de echte vergelijking kan later pas gemaakt worden.
Bedoel je dan op papier? Want anders snap ik echt helemaal niks van je opmerking.

Vind het sowieso een aparte opmerking, gezien het feit dat eigenlijk op hardware vlak de boel redelijk langzaam voortbeweegt de laatste jaren. De enige echte ingeburgerde revolutie is die van SSD's. VR is allemaal nog mondjesmaat vanwege initiele aanschafprijs en benodigde hardware voor goed functioneren. 4k is nog verre van ingeburgerd.. Op grafisch vlak wordt e.e.a. pas interessanter met zaken als HBM.
Ik bedoel inderdaad op papier want helaas komt de PS VR pas in oktober uit. Wel zijn er natuurlijk al ervaringen met de PS VR op de verschillende beurzen en hier blijkt ook al het een en ander uit. Als je wilt weten waarom ik denk dat de PS VR qua hardware beter is kan je mijn post hier lezen: woytek in 'nieuws: Gerucht: Sony betwijfelt dat er ooit een PS5 komt'

Ik snap je laatste opmerking niet. Je noemt allerlei hardware zaken als opslag, VR, 4K, geheugen, etc maar ik had het specifiek over de hardware van de PS VR bril. Ik verwacht dat deze beter zal zijn dan de Vive of Rift. Overigens is er door de enorme smartphone markt een gigantische technologische vooruitgang geboekt in kleine hoge resolutie schermen waardoor goede VR nu pas enigsinds haalbaar is.
Ik. Het is duidelijk dat op dit moment een apperaat niet meer +5 jaar mee kan gaan vanwege een aantal ontwikkelingen: VR, de overgang naar 4K/UHD, de architectuur (en functie) tussen consoles en pc's trekken steeds meer naar elkaar toe en "specifiek" programmeren voor consoles geen opzienbarige winst meer oplevert. Daarnaast wordt de graphische power bijna compleet gedomineerd door de grafische kaart, waar dit vroeger ook afhing van veel andere componenten.
Bij elkaar genomen is het niet heel veel moeite om consoles naast elkaar te laten bestaan met bijvoorbeeld "verschillende" graphische kaarten. IPV elke 7 jaar 1 nieuwe console kunnen ze het nu bijvoorbeeld 3 versies uitsmeren over 7 jaar. Op die manier blijf je technologisch bij, zonder mensen elke keer een compleet nieuw apperaat te laten aanschaffen. De stap met de PC wordt daardoor wel kleiner, maar klinkt wat kansrijker dan de steambox bijvoorbeeld.

Edit: woytek zegt soort van hetzelfde maar was eerder :D

[Reactie gewijzigd door imdoctorbob op 21 april 2016 13:43]

In dit geval gaat het er dus eigenlijk helemaal niet om dat Sony stopt na de PS4 en nooit een PS5 uitbrengt, maar dat Sony dus tussentijds kleinere udpates wil uitbrengen aan software en nu dus vooral ook hardware. Met andere woorden, Sony plant nog wel een PS5, maar die komt eerder en is een kleinere verbetering t.o.v. PS4. Met recht een PS4.5 dus.
In dat geval moet de console wel modulair zijn of, als het steeds een volledige kast is zoals lijkt met de ps4.5, een lagere prijs hebben.
Een tv van 1000 euro is te verantwoorden omdat je weet dat die minimaal 5 jaar mee gaat (als tv, het smart gedeelte buiten beschouwing gelaten).

Daarnaast moet je je wel blijven afvragen hoeveel generaties je mee wil gaan en moet je gaan bedenken hoe je de texturen van de games gaat verspreiden. De fysieke media past waarschijnlijk niet 3 jaar aan texturen op.
Wat is het voordeel van een console ten opzichte van een PC als je ook moet gaan sleutelen aan je console. Het punt van een console is juist dat je een relatief goedkoop product koopt die een lange tijd meekan waarop je kan gamen. Als je je console steeds moet gaan updaten kan je toch net zo goed een pc kopen.
Het meest rare vind ik dat de ps4 amper 1080p spellen op 60 fps draait.

Ben het helemaal met je eens, maar binnen de 1080P wereld word ook alles steeds mooier.
Als ze over 20 jaar spellen maken moet dat er ook gewoon super uitzien op een 1080p scherm.
Iemand die sony wel snapt?
Jazeker, Microsoft. En vele anderen met Microsoft.
Microsoft heeft als software- en dienstenleverancier ingezien om onafhankelijk van hardware te zijn met hun UWP en Windows 10. De dienst wordt dan geleverd volgens de mogelijkheden van het apparaat. Dat heeft natuurlijk beperkingen, maar als die duidelijk naar de consument worden gebracht, kan dat heel acceptabel zijn.
Misschien dat Sony ook deze kant op wil.

[Reactie gewijzigd door Fireshade op 21 april 2016 14:33]

Jammer dat UWP en hun strategie daarmee zo'n gedrocht zijn ;-)
Ik denk dat het niet zo´n probleem is als we modular consoles krijgen en dat je om het jaar een upgrade kan kopen. Zodra je een game in je console stopt herkent het de modular die jij hebt en past daar dan de graphics op aan zodat het genoeg fps blijft houden. Als je dat dan bekijkt over 5-6 jaar dan hoeven game devs maar voor 5-6 modulars grafische presets te maken, niet echt grote moeite ofzo. Zo kan een game dev zeggen dat een game pas vanaf modular serie 5.1 en hoger kan draaien, en dat terwijl ze inmiddels al bij modular 5.8 zitten ofzo, dus is er altijd support met graphics die naar beneden schalen.

Ik denk dat wij als consument niet zoveel last hier van ondervinden. Dat hele modular systeem kan je vrij simpel houden. Voor multiplayer hoeft er ook niks te veranderen, enkel dat er dus spelers bij zitten met meer fps of betere graphics.

Naja, dit kwam als eerste in mij op :9
Jouw idee dat consoles vele jaren mee moeten gaan was gebaseerd op een economisch model waarbij de ontwikkelkosten eruit gehaald moeten worden voor een nieuwe generatie economisch interessant wordt. Nu consoles dezelfde onderliggende technologie gebruiken als PC's is er geen enkele reden om telkens vele jaren te wachten tussen generaties. Waarom zou een console bouwer 7 jaar lijdzaam moeten toezien terwijl hun hardware steeds verder achter komt te liggen terwijl ze met een semi-triviale system-update weer helemaal up to date kunnen zijn?

En waarom is het eigenlijk een probleem dat er meerdere generaties PS4 zouden zijn? Heb jij er persoonlijk last van als andere mensen een sneller model hebben dan jij?
De current-gen consoles waren wel vanaf introductie verouderd. Daarom vind ik de Playstation 4.5 ook geen heel bijzonder idee.
Consoles zijn altijd vanaf introductie "verouderd". Dat komt voornamelijk door de prijs.
Die eenheid waar je het over hebt heeft in de praktijk geen voordelen. Het is voor de consument en ontwikkelaar veel aantrekkelijker om multiplatform te gamen met verschillende snelheden.

Op een pc passen de standaard instellingen zich toch ook aan uw gpu?
Ontwikkelaars hebben er alle baat bij om ook oudere/goedkopere gpu's ook toegang te geven tot games. Iedereen wint.

Het grote voordeel van consoles is dat ze prijs/kwaliteit veel waar voor je geld geven omdat het winstmodel op de gameverkoop berust. Maar na 7 jaar is dat voordeel helemaal weg en blijft een lompe bak over met snelheden van vervlogen tijden. Voor niemand aantrekkelijk. In de smarphone stores is dit al een paar jaar de norm. Elke telefoon is anders.

De reactie van sony is dus heel normaal.

Sony zou beter samenwerken met Apple, nu moeten gamers nog bootcamp installeren op hun mac.
Ik zou ook zeggen dat er geen 5 komt als 4.5 in de pijplijn zit :)
Beetje het Apple model hè. Er zijn meerdere iOS devices die allemaal gebruik maken van dezelfde app store en development omgeving. Doordat alles gestandaardiseerd is blijft ontwikkelen makkelijk. Koop je het laatste model iPhone dan zijn er echter weinig Games die het onderste uit de kan vragen, ze moeten immers ook draaien op de iPhone van 2 tot 3 jaar terug. Soort van vooruitgang door rollend gemiddelde....
Dat kan. Misschien gaan ze voor VR / AR devices (gadgets) die de PS4 en de controller uiteindelijk moeten doen vergeten.
VR /AR is een leuk hebbeding voor erbij, maar het zal het 'traditioneel' gamen achter een beeldscherm niet vervangen. Net als dat de Wii leuk is voor eventjes.
Ben de laatste tijd begonnen die soort quotes te verzamelen, puur omdat het een mooie collectie gaat worden om over 10 jaar op terug te kijken :+ . Een VR bril met gelijke angular resolutie als een monitor (nog niet haalbaar, maar zeker niet onmogelijk) heeft gigantische voordelen boven normale monitor setups en bijna geen nadelen.

Hoe dan ook, lijkt me zeker niet onmogelijk dat Sony die kant op zou gaan, maar het zou alsnog een bizarre keuze zijn om een dergelijk product dan niet PS5 te noemen... dus ik denk niet dat dat de achterliggende gedachte bij deze comment was.
Het wordt een beetje door de strot gedrukt door mensen die telkens zeggen dat dit de toekomst is. Zo kan ik ook een lijstje bij gaan houden met ontwikkelingen die zo in zouden zijn. Zo heeft de TV thuis de bioscoop niet vervangen.
De VR / AR heeft een totaal andere beleving en doel.

Eigenlijk bestaat 'VR' al heel lang. Niet op je hoofd maar in bioscoopvorm. Zo kan ik me nog herinneren dat ik 15-17 jaar terug naar Omniversum ben geweest. Was het vet? jazeker. Zou het de bioscoop vervangen? Nee.
Het wordt een beetje door de strot gedrukt door mensen die telkens zeggen dat dit de toekomst is. Zo kan ik ook een lijstje bij gaan houden met ontwikkelingen die zo in zouden zijn. Zo heeft de TV thuis de bioscoop niet vervangen.
Leuk voorbeeld, door een tactisch anti-piraterij spel heeft de cinema z'n maatschappelijke relevantie geforceerd weten te behouden. Welk bedrijf zou dat volgens jouw bij monitoren nu gaan doen?
Eigenlijk bestaat 'VR' al heel lang. Niet op je hoofd maar in bioscoopvorm. Zo kan ik me nog herinneren dat ik 15-17 jaar terug naar Omniversum ben geweest. Was het vet? jazeker. Zou het de bioscoop vervangen? Nee.
Zie je, en dit is exact waarom mensen het zo moeilijk vinden om de potentie van VR in te schatten. Ze herinneren de baggere ervaringen van vroeger en projecteren die op de toekomst. Zijn mobieltjes ook geen succes geworden omdat het 20 jaar heeft geduurd voordat ze serieus op de markt kwamen vanaf het eerste prototype? Het grote verschil is dat mobieltjes niet eerst super gehypte zijn, wat wel met VR spijtig (?) genoeg gebeurt is.

Uiteindelijk het enige wat je kunt doen is gewoon VR headsets 1:1 vergelijken met monitoren. Op dit moment is daarbij het belangrijkste verschil dat de angular resolution van monitoren op dit moment nog veel hoger is, en zo lang dat het geval is zijn monitoren handiger voor algemeen non-entertainment gebruik. Maar zodra dat veranderd (monitoren zitten namelijk al op hun optische limiet met 4k schermen nu) dan is het enige wat je overhoudt de grote voordelen van VR headsets (de grote FoV) met praktisch geen nadelen (nu al heeft de CV geweldige ergonomics, tegen de tijd dat de angular resolution die van monitoren inhaalt dan is dat al helemaal geen issue meer).
Ik denk dat een aantal mijn opmerkingen verkeerd begrijpen. Ik bedoel niet dat het niets zal worden, ik bedoel alleen dat het geen vervanger zal zijn. Het is een nieuwe markt die erbij komt.
Zo hebben games op je mobiel er ook niet ervoor gezorgd dat men geen consoles meer gingen kopen.

Door de komst van social media(videobellen) dat mensen niet meer bij elkaar hoefden te komen en dat het de toekomst zou zijn.
Net zoals genoeg bedrijven en mensen zweren bij cloud terwijl dat ook een trend is.
Als je hebt genoten van een IT opleiding, dan heb je ook meegekregen dat er heel wat trends zijn gekomen in de IT wereld waar grote bedrijven aangeven dat hun product/uitvinding het juiste is.
Een mooi voorbeeld is dat alles via web applicaties zouden moeten gaan.
We zouden geen PC's meer nodig hebben maar alleen thin clients met een scherm. BAM! Apple komt in 2007 iets wat de App store heet. Client applicaties waren opeens weer in. Waar ze in de IT voorspeld hadden dat clients niet meer zouden bestaan is opeens een draai aan gegeven. Het zou super ideaal zijn om zo simpel mogelijk een app te kunnen downloaden.

Als iets nieuws wordt ontwikkeld is het niet meteen een vervanger. Hoe hard bedrijven ook schreeuwen.
Wat David bedoelt is dat als de films gelijk te koop waren als dat ze in de bioscoop draaiden, ze de boel wel konden sluiten. Ik zou er nooit meer heen gaan in elk geval, want voor het beeld en geluid hoef ik het al niet te doen. En dan blijven er alleen maar irritaties over die je daar wel hebt en thuis niet. Het is geen uitgaansgelegenheid, dus die andere mensen buiten je vrienden zijn je alleen tot last. Ik zit namelijk niet te wachten op dudes die de karakters aan hun meegesleepte vriendin tijdens Barman versus Superman proberen uit te leggen tijdens de film(en dergelijke situaties heb je bij elke film). En de prijs van eten en drinken gaat ook helemaal nergens over. Dus die 3 uur doe ik wel zonder ;)

[Reactie gewijzigd door MN-Power op 21 april 2016 16:48]

Gelukkig is onze wereld niet zo zwart/wit dat dingen 1:1 vervangen hoeven te worden ;)
Dat is wat ik bedoel.
Het Omniversum is totaal niet te vergelijken met een VR-bril; ik hoop dat je dat begrijpt.
VR bestaat inderdaad heel lang, Descent onder DOS kon je al spelen in VR, dat was 1994.

Het is echter wel zo dat VR nu echt vorm begint te krijgen. De hoeveelheid power die nodig is om dit tot een echt realistische beleving te maken komen dichter en dichter bij en heeft dus helaas zo lang moeten duren.

Ik geloof niet dat dit snel alle huidige methoden zal vervangen, maar ik "MOET" VR hebben voor mijn Race-SIM verslaving anyway... Het is eigenlijk net zoals die stuurtjes, ik heb jaaaren moeten wachten tot die dingen eindelijk op het toneel veschenen (ik was 7 jaar oud toen ik bij elke winkel vroeg of zoiets bestond maar nee). Alsof er geen animo voor was, maar nu zijn die dingen standaard geworden en zijn er zelfs top-quality stuurtjes te krijgen voor Sim-racers. En ook een stuurwiel is voor een niche markt (denkt men), maar deze niche markt is enorm gegroeid de afgelopen jaren. Al deze simracers/flightsimmer etc. hebben enorm veel behoefte aan VR. In veel gevallen zie je VR als een gimmick gebruikt worden (ook al die huidige VR spelletjes zijn erg gimmicky, even leuk maar niet zo lang denk ik), echter een goede race ervaring waar dieptezicht en vrijheid om om je heen te kijken niet alleen maar een leuke gimmick is, maar juist erg belangrijk om goed close te kunnen racen zonder brokken te maken.

Begrijp dat als je zelf geen interesse hebt in dit soort games, je de meerwaarde van VR niet zo ziet, maar de groep simmers groeit aanzienlijk en maakt VR binnen korte tijd onmisbaar, zeker in mijn leven gaat VR een hele grote rol spelen... dat zou het al zijn geweest als de techniek dit eerder mogelijk had gemaakt. We hebben erg onderschat hoeveel ontwikkeling hiervoor nodig was, nu snappen we heel goed waarom VR vroeger nooit zo is aangeslagen en waarom dit nu wel het geval is. Wat mij betreft gaat VR heel veel hebben aan ons sim-racers. De gimmicks zijn maar even leuk, maar voor de type mensen als ik wordt dit pure noodzaak en natuurlijk is het ook über-vet ;)

Het is helaas jammer dat ik inmiddels wat moet minderen met Assetto Corsa omdat ik artritis-psoriasis heb wat mijn gewrichten aantast en mijn spieren scheuren kapot van de force-feedback, maar het is nou eenmaal mijn allergrootste hobby :)
Dit is door de geschiedenis keer op keer gezegd van bepaalde technieken. En elke keer heeft de techniek deze zelfde mensen ingehaald. Ik verbaas me er wel eens over dat sommigen nog steeds durven te voorspellen dat bepaalde technieken "nooit doorbreken" of "traditioneel ***** nooit gaan vervangen". :+
Nou, die 3D televisies had ik je van in den beginne kunnen zeggen dat dat het niet ging worden...

Maar bon, het zal wel een deel zijn van een ongoing evolution. Sommige dingen falen maar men leert ervan en wat er wel van werkt gaat in een volgende iteratie en wordt beter.
Er zijn ook zat dingen waarvan men zeker was dat het de toekomst zou worden maar die nooit succesvol zijn geworden of zelfs nooit werkelijkheid. Maar de meeste van die dingen zijn allang weer vergeten. Ik kan alleen vliegende auto's (al sinds de normale auto voorspeld, nooit wat geworden) en Segways (dat bestaat ten minste, maar wie heeft er zo'n apparaat?) bedenken, maar er zijn heel veel meer van dat soort dingen.
Andersom gebeurt ook veel. Van veel technieken werdt geroepen dat het alles ging veranderen of vervangen, maar als we dan later kijken blijkt dat niet het geval te zijn.
De achterliggende gedachte kan heel erg breed opgevat worden. Ik hoop eigenlijk dat zij wel het idee krijgen dat de klant niet na 3 à 4 jaar weer een nieuwe console moet kopen. De hele reden dat een console zo aantrekkelijk is, is juist de lange support!

Wellicht handig om een relatief modulaire console te gaan ontwerpen. Eerst de nieuwe PSx ontwikkelen en daar uitbereidbaarheid op introduceren in de zin van een console-moederbord klaar maken voor een multi-CPU/APU -setup. Net als Nintendo destijds heeft gedaan bij de SNES en de N64. Hier hebben zij voor extra connectiviteit (modem/broadband) en CD-drive -compatibility de opties open laten staan. Deze zijn weliswaar amper gebruikt in Nederland, maar bieden wel ontzettend veel opties.

Ik zou er iig voor tekenen dat mijn console hierna weer compatible zou zijn met de meest recente games.
Wat je zoekt bestaat, het heet een PC :+
Het feit dat je nog steeds een apparaat op je hoof hebt zal er alleen al voor zorgen dat het nooit het "gewone" gamen met een TV zal verdringen.

Ik snap ook niet dat zoveel mensen bij 3D hekelen dat ze een 3D-bril op moeten, maar bij VR is een gigantisch grotere headset op moeten opeens geen probleem. :P
Dat komt omdat de toegevoegde waarde van 3d minimaal is, terwijl dit voor VR juist een compleet nieuwe belevind oplevert.
Het nadeel is dat je (denk ik) nog een lange tijd vrij zware VR brillen op hoofd mag gaan zetten, die ga ik niet langer als een half uurtje op me hoofd houden. Bij een los scherm heb ik geen extra gewicht op me hoofd dus kan ik veel langer achter elkaar gamen zonder telkens ff pauze te moeten houden.
Heb je zo'n ding al eens op je hoofd gehad? Volgens mij valt dat gewicht echt wel mee... Ik heb alleen de Gear VR gebruikt, maar volgens mij gaat die alleen maar zwaarder en minder comfortabel zijn (want meer hardware en goedkoper gemaakt), maar het gewicht heb ik echt geen seconde last van gehad.
Na max een uurtje of 2 ben ik wel echt goed moe van VR, maar dat heeft meer te maken met de nog niet echt geweldige lenzen in de Gear VR en het feit dat veel VR belevenissen best heftig zijn.
318 gram voor zover ik kan vinden, dat vind ik nog vrij zwaar voor een bril die aan de voorkant van je hoofd hangt.
Hangt sterk van het soort spel af denk ik. Voor shooters, flight sims en racers kan dat wel leuk zijn.

Maar ik speel bijvoorbeeld ook graag turn-based strategy & tactics games, en bij dergelijk "staar-naar-kaarten" games lijkt VR mij geen enkele meerwaarde te kunnen bieden.

Ik denk dat VR niet alle andere media zal verdrijven in de games wereld, maar misschien wel dominant kan worden in bepaalde segmenten (ik denk dan vooral aan racing, vlieg- en ruimtesimulators, en misschien FPS).

[Reactie gewijzigd door sspiff op 21 april 2016 13:45]

Ik denk dat je gewoon de rift eens moet proberen bij iemand.

Lucky's tale kijk je ook van bovenaf erop en heeft toch echt een meerwaarde en speelt erg prettig.

https://www.youtube.com/watch?v=j9glTUNyyOE

Maar zelf vind ik het het fijnste werken voor race games, je waant je echt helemaal in de auto dan.
Ik heb het al eens geprobeerd, en moet zeggen dat het leuk was maar toch nog heel erg gimmicky leek. Zoals ik al zei, ik denk dat het weldegelijk een meerwaarde zal bieden in bepaalde genres, maar niet alle beeldschermen zal gaan vervangen.
Een VR bril met gelijke angular resolutie als een monitor (nog niet haalbaar, maar zeker niet onmogelijk) heeft gigantische voordelen boven normale monitor setups en bijna geen nadelen.
Je bedoelt dat je voor gek zit, niet echt gezellig bezig bent, je omgeving niet meer goed kunt waarnemen en dat het waarschijnlijk niet echt practisch is?

Het komt op mij meer over als de Wii, leuke gimmick maar na een paar keer zit je toch weer met de normale controller te gamen omdat je dan betere rondetijden in Mario Kart kan rijden :P.

Natuurlijk zijn er leuke toepassingen te verzinnen, er zijn er ook meer dan genoeg waarbij het niet nuttig is. In het geval van de console zie ik dat toch meer als een gezelligheids-pc. Voor die rol lijkt het me niet geschikt. Op de pc zelf zijn er ook genres te verzinnen waarbij het alleen maar irritant is, denk aan RTS. Wat wel groot zal worden is de VR porno :+ .
Je bedoelt dat je voor gek zit, niet echt gezellig bezig bent, je omgeving niet meer goed kunt waarnemen en dat het waarschijnlijk niet echt practisch is?
Want in je eentje achter PC gamen is zo gezellig? Zelfs console gamers zijn grotendeels loners die in hun ééntje aan het gamen zijn. Als iets dan heeft VR juist de potentie om gamen veel gezellig te maken omdat je daadwerkelijk met mensen samen kunt gamen op een heel ander niveau ondanks dat je niet in dezelfde kamer zit.
Op de pc zelf zijn er ook genres te verzinnen waarbij het alleen maar irritant is, denk aan RTS.
Hoezo irritant? Dat is toch juist een genre waarbij het heerlijk is? Dat gevoel om als een soort 'god' boven het landschap te zweven en iedereen te controleren. Juist daar heb je gigantisch baat bij een gigantisch Field of View om overzicht te hebben.
Als iets dan heeft VR juist de potentie om gamen veel gezellig te maken omdat je daadwerkelijk met mensen samen kunt gamen op een heel ander niveau ondanks dat je niet in dezelfde kamer zit.

Zoiets bestaat al, dat heet online gamen.
Hoewel ik het als een onderdeel van de toekomst zie. Zie ik het ook als iets naast een traditioneel scherm. Niet iedereen zit te wachten op totale immersion. naast secundaire factoren als dat op een afstand naar iets kijken rustgevender is als van dichtbij.
Het kan ook gewoon naast elkaar bestaan he. Dingen als buitenspelen en bordspellen zijn ook niet volledig vervangen door gamen achter een scherm.
Ik denk dat ze eerder abonnementen service van game streaming zullen uitbrengen in de toekomst. Zo heb je geen krachtige spelcomputers nodig, eerder een toegangsapparaat voor streaming. Sony is zo verzekerd van maandelijkse of jaarlijkse inkomsten. Aangezien meeste mensen al voorzien zijn van een internet aansluiting en deze vaak snel genoeg is lijkt het mij geen ondenkbare scenario. Abonnementen hebben overigens ook het voordeel dat piraterij bemoeilijkt wordt.

[Reactie gewijzigd door aliberto op 21 april 2016 20:53]

Cloud based gaming zou bijvoorbeeld ook voor het energie verbruik goed zijn :)
Buitenspelen?!?!? Doe niet zo gek man, we wonen toch niet in Afrika!

(grapje natuurlijk)
Het zal je wellicht verbazen maar spellenwinkels (van die speciaalzaken die in zo'n beetje elke stad te vinden zijn) doen erg goede zaken de laatste jaren. Er zijn gigantisch veel bordspellen die erg populair zijn. En er zijn ook vele andere niet digitale spellen die populair zijn. Denk bijvoorbeeld aan X-wing en Warhammer of Magic.
Als bordspellen fan ben ik juist enthousiast voor VR. Dat kan eindelijk computer gaming sociaal genoeg maken, want met de huidige generatie computer spellen eigenlijk bijna nooit meer is dan voice chat en een simplistische avatar. (Bij VR kun je straks facial tracking hebben en de ander gewoon echt in de ogen kijken, iets wat zelfs met videobellen niet kan met standaard hardware)

[Reactie gewijzigd door David Mulder op 21 april 2016 15:36]

Moet je eens met een Jezidi dame praten die uit als ze mazzel had uit de klauwen van IS kon komen. Ze komen inderdaad niet per boot nee.
Zowel de Homo Erectus, Homo Neanderthaler als Homo Sapiens (wij) deden dat hoor :).
Bijna geen nadelen?

VR is slecht voor je ogen: continu beeld op je oogballen branden gaat blijvende schade achterlaten.
VR is extreem asociaal, maw. je hebt 100% geen enkele interactie met je omgeving.
VR is niet voor iedereen (denk aan mensen die geen 3D kunnen zien, of een lui oog hebben)
VR is eigenlijk al achterhaald voordat het übehaupt een hit is. (net als "3D films")


Mijn idee: het waait over, net als 3D, in minder dan 5 jaar.

Brilloze VR zal eerder een toekomst zijn, denk ik maar dan zit je weer aan schermen en hologrammen.

[Reactie gewijzigd door sanderev66 op 21 april 2016 13:44]

Er brandt continue beeld op je oogballen, daar zijn ze voor gemaakt. De mythe dat TV kijken slecht voor je is is tegenwoordig een beetje achterhaald, niet?

VR hoeft niet asociaal te zijn, kijk maar naar een aantal games die Sony gaat uitbrengen samen met de PS VR. Daarbij spelen verschillende spelers tegen elkaar waarbij er steeds één de VR bril op heeft en de rest met controllers speelt. Dit brengt juist hele uniek game ervaringen met zich mee.

Zelf voor mensen met één oog kan VR immersief zijn. Wat ze missen is inderdaad stereoscopisch beeld maar de diepte is er wel degelijk doordat je rond kan kijken.

"VR is eigenlijk al achterhaald voordat het übehaupt een hit is". Nogal een loze opmerking en kan ik dan ook helemaal niks mee.
Toch kan ik me voorstellen dat veel VR wel degelijk slecht is voor je ogen. Het aantal mensen dat bijziend is is explosief gestegen de laatste 30jaar. Volgens onderzoek is dit toe te wijzen aan computergebruik en nog recenter teveel naar de tablets staren op slechts 30cm van je ogen. Allemaal zaken waardoor de ogen te vaak en te veel ingesteld staan op dichtstbijzijnde objecten en te weinig ver weg kijken.
Bij VR-brillen staan de schermen recht voor je ogen en hoewel de VR objecten kan suggereren die ver weg zijn vraag ik me wel degelijk af hoe je ogen hiermee omgaan.
Let wel dat bijziendheid op jongere leeftijd vaker leidt tot slechtziendheid op oudere leeftijd.
Interessant punt. De reden is volgens mij dat als je ogen zich veel op korte afstand focussen (beeldschermen / boeken lezen) de spieren van de ooglens zich niet meer goed kunnen ontspannen (ze spannen aan om de lens te bollen, voor dichtbij en ontspannen om de lens plat te laten worden). Gewone spieren/aanhechtingen worden korter als je ze veel traint, misschien is dat bij oogspieren ook. Hoe 't precies zit weet ik niet.

Echter, als we aannemen dat het focussen op korte afstand het probleem is, dan ben ik benieuwd hoe dat met VR zit. Er zitten hele sterke lenzen op zo'n VR bril, omdat je ogen niet op zo'n korte afstand kunnen focussen. De vraag is: hoeveel moeten ze nog WEL zelf doen? Zijn de lenzen zodanig sterk dat je ooglens zelf niks meer hoeft te doen (op 'oneindig' focussen)? Dan zou het geen probleem moeten zijn...
Inderdaad, het is niet zozeer het beeldscherm dat de bijziendheid veroorzaakt, maar het feit dat men niet buiten komt.

Zie bijvoorbeeld dit artikel uit NRC. Er zijn wel wat vraagtekens bij het onderzoek waar het artikel over gaat, maar het geeft wel een beeld (no pun intended) van de oorzaken en (mogelijke) oplossing.
Heeft die stijging niet gewoon ermee te maken dat er meer aandacht voor is de laatste 30 jaar, vergeleken met de jaren daarvoor? Beter te meten, eerder te ontdekken, etc.

Dat dat het specifiek met tablet kijken te maken heeft lijkt me voorbarig. De eerste iPad is pas 6 jaar oud. Ik denk dat het pak em beet 3 jaar geduurd heeft voor de grote massa om een iPad of tablet in huis te halen. Dan heb je 3 jaar aan onderzoek data die moeten bewijzen dat het aan tablets ligt dat mensen bijziend worden. Volgens mij is er al een verband met een boek lezen en bijziend worden. Boeken lezen gebeurd al 100 jaar.
Je ogen staan ontspannen naar het scherm te kijken, ondanks dat het scherm vlak voor je ogen is lijkt het voor je ogen dat het heel ver weg is, dus hij ontspant je lenzen.

Dus het verhaal met schermen die vlak voor je ogen staan gaat hier niet op.
Het is heel simpel. Hoe goed kun jij een tekst lezen als je een briefje letterlijk 3 cm van je ogen afhoudt? Probeer maar eens. Ik zal het antwoord verklappen: dat kun je niet. Je kunt hieruit de conclusie dus wel trekken dat ze *iets* moeten doen om het beeld ogenschijnlijk verder weg te projecteren, omdat je het anders gewoon niet kunt zien. Dat kan gewoon met een goede lens, en je ziet dit ook weleens terug in auto's, waar informatie in de diepte geprojecteerd wordt zodat je niet steeds hoeft te herfocussen.

Ik heb inmiddels verscheidene VR headsets op mijn hoofd gehad (Oculus Rift, PS VR), en je ogen zijn gewoon ontspannen - je staart in de verte.
Ik gok niet hoor, heb zelf de DK2 en weet er wel wat van. Zoals hierboven ook aangegeven zijn de lensen van de VR brillen zo gemaakt dat je ogen op oneindig focussen en dus je lenzen in je ogen ontspannen.

If your eyes focus on something far away, they focus on infinity. That means the rays of light are parallel and the lenses of your eyes are relaxed.

If an object like this little fly moves closer to your eyes and you want to keep it in focus your lens bends and breaks the light differently. To keep the fly in focus all the light from a single point on the insect needs to be focused on a single point in the back of your eyes.

If the fly comes too close the lens cannot bend enough and you lose focus.

This is why VR HMDs need special lenses, so the angle of the light from the lenses is corrected so that it can be used by our eyes again.

Because the light rays hit your lens at a different angle you perceive the image as farther away than it really is.

Bron: http://vr-lens-lab.com/lenses-for-virtual-reality-headsets/

en een video waarin Nate Mitchel van oculus uitlegt dat de lenzen het meest complexe onderdeel van de rift zijn:

https://www.youtube.com/w...qRo&feature=youtu.be&t=5m

[Reactie gewijzigd door trion75 op 21 april 2016 15:23]

In de VR brillen zitten een speciaal soort glazen die het beeld focussen op dichtbij, hierdoor hoeven je ogen dat niet te doen en blijven ze in de positie die je normaal voor verweg hebt. Hierdoor krijgen je ogen geen moe gevoel.

[Reactie gewijzigd door Legoracers op 21 april 2016 15:15]

Je noemt een hoop nadelen op en geen enkele bron, zou je deze willen vermelden? Ik hoor nergens dat VR al over is voordat het is begonnen. Voor zover ik begrijp en zie in mijn omgeving lijkt het nu pas te beginnen en zijn mensen ontzettend geinteresseerd in hoe dit zich ontvouwt.
TV is slecht voor je ogen, dat zeiden we een aantal jaar geleden toch ook, met dezelfde reden?
Ook TV is asociaal, heeft ook behoorlijke impact gehad in hoeveel dingen je samen doet. Je kan trouwens meestal je VR-beeld tegelijkertijd op een monitor projecteren.
TV is niet geschikt voor blinden. Moeten we producten nou echt schrappen omdat niet 100% met de bevolking mee overweg kan? Dan blijft er weinig over.

De toekomst is eng, hè? :P
VR is slecht voor je ogen: continu beeld op je oogballen branden gaat blijvende schade achterlaten.
Zo'n VR bril zou best slecht voor je ogen kunnen zijn maar het branden van het beeld op je ogen lijkt me een nonsense argument.
Volgens mij is de lichtopbrengst van zo'n bril op je ogen minder dan de lichtopbrengst van gewoon daglicht.
Heb je recente bewijzen voor het risico voor je ogen ten opzichte van een beeldscherm? Die bollen zijn toch echt gemaakt om licht op te vangen gedurende je leven?
Deze ziekte heeft zelfs een naam "Digital eye strain". Onze ogen zijn van oorsprong ontwikkeld om te kunnen schakelen tussen dichtbij kijken (handelingen van onze handen te coördineren) en ver weg (b.v. tijdens het jagen). En dat is dus niet om uren lang op een locatie te focussen, laat staan tegen een lichtbron in. Dit is biologische logica, gelukkig is het vaker bewezen voor mensen die deze logica niet kunnen volgen. Lees pubmed voor meerdere publicaties (voor de gemiddelde NONO: dat is db met wetenschappelijke publicaties).
De echte naam daarvan is zover ik weet Computer Vision Syndrome, om wiki daar even bij te quoten
Computer vision syndrome (CVS) is a condition, often temporary, resulting from focusing the eyes on a computer or other display device for protracted, uninterrupted periods of time. Some symptoms of CVS include headaches, blurred vision, neck pain, redness in the eyes, fatigue, eye strain, dry eyes, irritated eyes, double vision, vertigo/dizziness, polyopia, and difficulty refocusing the eyes. These symptoms can be further aggravated by improper lighting conditions (i.e. glare [1] or bright overhead lighting) or air moving past the eyes (e.g. overhead vents, direct air from a fan).
Bedenk daar dus bij dat juist de juiste brightness, het beperken van air flow en het vrij laten bewegen van de nek dingen zijn die VR makkelijk kan oplossen. Tel daar bij op dat je bij VR niet moet focusen steeds op een object op een korte afstand van je en dat Intel een VR techniek heeft waar je twee lagen kunt focusen (volledig nutteloos voor de ervaring, maar als CVS een probleem blijkt te zijn dan betekend dat wel dat we een oplossing hebben klaar staan).
Eigenlijk een misnomer, het heeft niks met digitaal te maken. Mensen die continu met hun neus in de boeken zitten hebben altijd al hetzelfde probleem. Zolang je regelmatig even op iets wat ver weg is focust is er niks aan de hand en laat een VR bril door de lenzen nou net het licht zo focussen dat het op je oogbal valt alsof afkomstig van een object dat ver weg is (focusdiepte "oneindig"). Een VR bril zou wat dat betreft dus juist een groot voordeel kunnen hebben ten opzichte van traditionele beeldschermen.
Ook eerder genoemd, ik heb geen idee wat jullie bedoelen met "oneindige" focus, zoiets bestaat niet, want je oog moet zich kunnen focussen. Kan dit zelf erg moeilijk verklaren met natuurkunde regels, niet bepaald mijn zwakste kennisgebied. Maar hoor graag meer uitleg.
Daarnaast mis je een groot verschil met boeklezen, dit is zeker ook een oorzaker van staar wanneer je dit vaak doet, echt kijk je niet in een directe lichtbron als een beeldscherm of VR bril. Vandaar ook dat een techniek als e-ink is ontwikkeld die gelijk staat aan boek lezen.
Pak bijvoorbeeld even dit plaatje er bij:
https://nl.wikipedia.org/.../File:Positive_lens_2.svg

Als deze lens de lens in je oog is (zonder oogafwijking), dan is F het punt waarop de invallende lichtstralen samen komen op de binnenkant van je oogballen (waar de kegeltjes en zo zitten... biologie was niet mijn vak ;-)).

Als de invallende lichtstralen paralel lopen met A (de optische as), dan wil dat zeggen dat ze afkomstig zijn van een object dat zich ver weg bevindt. Dat object bevindt zich namelijk daar waar die lichtstralen kruisen. Als het object ver genoeg weg is dan lopen de lichtstralen effectief gezien parallel (ze lopen niet 100% paralel want dan kruisen ze nooit, vandaar dat het oneindig genoemd wordt, maar meer dan een paar meter ver weg is praktisch gezien hetzelfde).

Als het object nou dichter bij komt dan lopen die lichtstralen echter niet meer paralel aan A. De bovenkant van de lichtbundel loopt dan van links naar rechts langzaam naar boven, en onder langzaam naar beneden. Als de breking van de lens gelijk blijft dan betekent dat dus dat die lichtstralen niet op hetzelfde punt uitkomen op de binnenkant van je oogbal en daardoor zie je het object wazig. Om te zorgen dat je het scherp gaat zien moeten de lichtstralen op hetzelfde punt uitkomen en daarom moet de lens sterker worden. In je oog wordt deze daarom vervormd als je kijkt naar iets dat dichter bij is.

Als je nou uren achter elkaar je lens zo blijft vervormen, en dat elke dag opnieuw, dan verliest de lens langzaam het vermogen om weer helemaal naar zijn originele vorm terug te keren. Daardoor zal de lens in ontspannen toestand de lichtbundels die paralel lopen aan A niet meer goed focussen op je oogbal, en daardoor kun je niet meer scherp zien in de verte. Een bril voor bijzienden zorgt er dan voor dat die lichtbundels niet meer paralel op je ooglens vallen, maar een beetje naar buiten gebroken zodat ze eigenlijk dichterbij lijken te zijn (bezien vanuit de lens, niet vanuit hoe jij het waarneemt).

De lens in een VR bril doet het tegenovergestelde. Deze neemt de lichtbundels die van een punt zeer dichtbij komen (het display), en breekt deze lichtbundels zodat ze toch paralel aan A op je ooglens vallen. Daardoor lijkt het voor je lens dus alsof de lichtbundels van een object ver weg af komt. Je lens kan dus in ontspannen toestand blijven (de "focus op oneindig" stand) en je ziet alles scherp, ondanks dat het scherm zelf vlak voor je ogen zit.

edit: Trouwens, tip voor mensen met een niet al te sterke afwijking (bijziend)... ik zet vaak mijn bril gewoon af als ik beeldschermwerk doe. Voor mij is de focusafstand in ontspannen toestand ongeveer de afstand tot mijn scherm. Dat betekent dus dat ik zonder bril mijn ogen rust geef terwijl ik naar het scherm kijk (of in ieder geval de lens dan). Als je erg bijziend bent dan lukt dat niet, maar voor mensen met een kleine afwijking kan het handig zijn.

[Reactie gewijzigd door Finraziel op 21 april 2016 16:25]

Goed verhaal, thanks voor je duidelijke uitleg, hier ga ik later nog even goed over nadenken hoe dit zit. Wat je schreef klopt op deze manier zeker, het heeft minder schadelijke eigenschappen dan een beeldscherm er blijven wel twee punten over:
  • Je kijkt direct tegen een lichtbron in (gelijk aan beeldscherm)
  • Je focus staat nog steeds vast, het mag dan niet 5cm van je oog af zijn, maar een focus van pak en beet 200 meter constant lijkt me ook niet denderend voor je ogen (deze materie is even onbekend terrein voor mij, enkel als voeding voor discussie ;) )
ps. grappig dat je dit aandraagt op deze manier, biologie en natuurkunde waren wel mijn vakken :)
Focussen op 200 meter afstand is de ontspannen toestand voor je oog, dus daar heeft deze totaal geen moeite mee :)
Natuurlijk als je altijd alleen maar daarop zou focussen dan is dat ook niet goed, maar mensen gaan echt niet de hele dag alleen maar in VR zitten (dat is om andere redenen al vermoeiend). Aangezien je tussendoor 'in de echte wereld' nog genoeg met objecten dichtbij werkt zul je niet snel last krijgen van dat de spieren die je lens vervormen in onbruik raken of zo.
Eerste deel ben ik van overtuigd ondertussen, hoewel ik geen goede bronnen heb kunnen vinden die het zo bewoorden als jou, geloof ik wel wat je zegt. Het sluit namelijk naadloos aan op wat ik er wel over weet en snap. Vraag me wel af of het ontfocussen tussendoor zo vaak zal gebeuren omdat je toch meer in de virtuele wereld gezogen wordt, maar ook hiervoor is het aantal uren per dag dat je dit doet te minimaal om echt over op door te zagen in mijn ogen.
Nogmaals thanks voor je verhelderende uitleg :)

Edit: Snap niet goed waarom ik een reactie op mijn reactie niet mag modereren, denk dat dit goede toevoeging is over het topic dat stiekem toch redelijk "off-topic" is, maar wel interessant ;)

[Reactie gewijzigd door DerDee op 21 april 2016 17:38]

Maar vr heeft dan toch juist de potentie om dit nadeel van beeldschermen weg te halen?
Ja dat blijkt na bovenstaande uitleg van @finraziel
De enige reden dat beeldschermwerk (bijvoorbeeld) slecht voor je ogen is, is dat je continu dichtbij aan het focussen bent. Je moet af en toe ook even veraf focussen om die spieren en lens soepel te houden, anders ben je jezelf langzaam maar zeker steeds meer bijziend aan het maken.
Maar in een VR bril focus je over het algemeen juist op oneindig, heel relaxt voor je oogballen dus. Ja het schermpje zit wel dichtbij, maar de lenzen zorgen er als het goed is voor dat de invalshoek van het licht ongeveer loodrecht is op je oog, net zoals licht van objecten die ver weg zijn. Geen probleem dus wat dat betreft.

"Extreem asociaal", buiten dat je het lekker negatief verwoordt, is ook maar net hoe je het bekijkt. Er worden ook allerlei VR toepassingen ontwikkeld waarbij je juist heel sociaal bezig kunt zijn met mensen die niet op dezelfde locatie zijn. Verder zie ik het probleem ook niet zo... Als ik echt vol in een game zit dan ben ik ook niet bezig met mijn omgeving. Zet de bril af en je kunt vervolgens enthousiast aan je vrienden vertellen hoe het is en het hun laten proberen. Vooral in het begin denk ik eigenlijk dat het vaak wel een sociaal aspect ook heeft in het andere mensen uit laten proberen.

Niet voor iedereen... Nee, als je geen 3D kunt zien dan kun je dat ook niet in VR, maar daarmee is VR niet gelijk waardeloos? Je wordt nog steeds in een virtuele wereld geplaatst, je ziet nog steeds niks anders dan die wereld om je heen en die wereld beweegt nog precies met jou mee als je je hoofd beweegt... Ik zie niet in waarom dit een probleem zou zijn. Die mensen zien in de echte wereld ook geen 3D, is de echte wereld daarom voor hun ook een flop?

Je 4e punt, al achterhaald, daar valt eigenlijk niet op te reageren... dat is gewoon afkraken zonder inhoudelijk argument.
Ar is het mengen van vr en de echte wereld.
Zeg ik iets anders dan?
Ja want je zegt dat AR de brilloze variant is van VR, dat is het zeker niet. Beide vereisen een bril, AR is vorm van VR waarbij ook gebruik wordt gemaakt van de echte wereld, doorzichtig ("zonder scherm") of digitaal geprojecteerd.
Voor AR id niet perse een bril nodig of je moet het woord heel breed opvatten.
Dat klopt helemaal, AR vereist niet per definitie een bril. Maar komt wel beste tot zijn recht in combinatie met VR (de vorm zoals ik hierboven beschreef). Neemt nog zeker niet weg dat brilloos VR geen AR heet, twee verschillende "technieken/fenomenen".
VR is de gebruiker helemaal afsluiten en in een nieuwe virtuele omgeving zetten waarin interactie mogelijk is. AR is virtuele objecten toevoegen aan de werkelijkheid. Niet hetzelfde dus en ook niet een combi van.
En daar ga je toch even de mist in, een VR bril met een camera aan de voorzijde die het beeld opnieuw projecteer op zijn scherm is toch echt een vorm van AR. Dingen toevoegen aan de realiteit, realiteit wil in deze zin niet zeggen dat je het ook direct moet kunnen zien. Neem bijvoorbeeld de AR apps op je telefoon, die gebruiken allemaal dit principe, de combinatie van ;)
Dan zou het dus geen vr bril zijn. Maar een bril met een scherm. Het wordt pas VR als er interactie met die omgeving mogelijk is. En AR als je de camera gebruikt om dingen in de omgeving erbij te zetten.
Bij deze mijn laatste reply, probeer het je uit te leggen maar lijkt erop dat je gewoon je gelijk wil krijgen. VR staat nergens voor interactie met de virtuele wereld, je moet er alleen inzitten. Een bril met schermen heeft maar een doel, dat is een virtuele realiteit creëren om je heen. AR kan inderdaad en komt best tot zijn recht in combinatie met VR.
Ja, omdat AR niet brilloos kan.
Om maar even een voorbeeld te noemen: De AR kaarten voor een 3ds.
Dat klopt, maar je eerste comment klopt niet.
AR is niet "brilloos VR".

Je suggereert daarmee dat als je niks voor je ogen hebt (bril/headset), dat het dan AR is.

Maar je kan ook "VR" hebben zonder bril.

Afijn, wel of geen bril heeft in ieder geval niks te maken met VR/AR.

Edit:
AR met bril = Microsoft hololens (is dus een combi van VR/AR)
VR met bril = Oculus rift, etc
AR 'zonder bril' = je voorbeeld van kaartjes.
VR 'zonder bril' = moet je aan dit soort dingen denken.

[Reactie gewijzigd door bskibinski op 21 april 2016 18:04]

Heb je alsnog een brilletje voor nodig.
"640 kB ought to be enough for anybody" - Bill Gates
En de verplichte "heeft hij nooit gezegd" comment :Y)
Een VR bril met gelijke angular resolutie als een monitor (nog niet haalbaar, maar zeker niet onmogelijk) heeft gigantische voordelen boven normale monitor setups en bijna geen nadelen.
Beetje erg kort door de bocht.
Klinkt een beetje alsof je een hamer beschouwt en vervolgens vindt dat elk probleem een spijker is...
:D

99% van de mensen gebruikt monitoren voor browsen en office en facebook etc.. En jij denkt dat al die mensen liever met een helm op hun kop zitten?

Er zitten best wel grote nadelen aan VR voor heel veel situaties.
Op je werk wil je niet afgesloten zitten van je omgeving, dan had je net zo goed thuis kunnen blijven.
Je wilt ook niet 8 uur lang zo'n ding op je kop hebben.

Je monitor verruilen voor een VR set heeft dus alleen in sommige gevallen gigantische voordelen. In de meeste gevallen heeft het geen gigantische voordelen.

Ik denk dat AR veel meer potentie heeft om geintegreerd te raken in os dagelijks gebruik. Maar dat heeft weer niet een enorme resolutie nodig om nuttig te zijn.
99% van de mensen gebruikt monitoren voor browsen en office en facebook etc.. En jij denkt dat al die mensen liever met een helm op hun kop zitten?
Zonder enige twijfel. Lekker lui op de bank of in een relaxte bureaustoel in plaats van steeds naar een monitor moeten staren op een vaste plaats.
Op je werk wil je niet afgesloten zitten van je omgeving, dan had je net zo goed thuis kunnen blijven.
Inderdaad, thuis werken kan nu eindelijke alle voordelen bieden van op kantoor werken. Terwijl je thuis dus 'afgesloten van je omgeving' bent zul je straks wel gewoon je collegas kunnen zien en samenwerken.
Ik denk dat AR veel meer potentie heeft om geintegreerd te raken in os dagelijks gebruik. Maar dat heeft weer niet een enorme resolutie nodig om nuttig te zijn.
En daar verwacht ik juist van dat het alleen een niche product zal zijn dat alleen nuttig is in businnes situaties zoals Google Glass. Maar dat is eigenlijk helemaal geen AR, maar gewoon HUD's.
Ik denk dat veruit de meeste mensen het afgesloten zitten niet als een voordeel gaan ervaren.
Het is leuk voor dingen die immersie vereisen, maar als je een brief moet schrijven dan is het best wel onnodig.
Ik denk dus dat de meeste mensen AR gaan prefereren, puur omdat het integreert in het normale leven.

Er zijn inderdaad wel uitzonderingen waar VR met name qua entertainment iets toevoegt. Maar ik denk niet dat het snel de monitor als outputdevice gaat vervangen.
Ik denk dat veruit de meeste mensen het afgesloten zitten niet als een voordeel gaan ervaren.
De reden thuiswerken toch niet zo goed werkt als eerst werd gehoopt is omdat je juist niet de sociale druk van collega's hebt en makkelijk word afgeleid door mensen thuis. VR kan dat volkomen oplossen.
Het is leuk voor dingen die immersie vereisen, maar als je een brief moet schrijven dan is het best wel onnodig.
Onnodig zeker, maar wel makkelijker dan een monitor, want je kunt dan wat je nu op de Desktop aan schermen achter elkaar hebt gewoon naast elkaar hebben alsof je twee of drie monitoren nu hebt. En dat alles kun je natuurlijk doen terwijl je lui op de bank ligt met alleen een toetsenbordje.

---

We gaat het natuurlijk zien en ik denk zeker dat het nog wel eventjes duurt voordat het de monitor vervangt, maar ik twijfel er niet aan dat het gaat gebeuren. De monitor heeft het punt bereikt waar de angular resolution verhogen geen nut meer heeft, dus dan is het enige wat nog nut heeft de FoV vergroten (grotere monitoren) en een veel kosten efficiëntere manier om dat mogelijk te maken is simpelweg de monitor dichterbij te halen en met lenzen de FoV te vergroten: VR Headsets. Vergelijk de prijzen maar eens van een 2k mobiel scherm en een 2k monitor. (En zover ik weet geld dat ook voor 4k schermen, maar die heb ik nooit opgezocht want die zijn nog extreem zeldzaam mobiel)

[Reactie gewijzigd door David Mulder op 21 april 2016 15:17]

VR kan dat volkomen oplossen.
Op je werk komen ook.
Onnodig zeker, maar wel makkelijker dan een monitor, want je kunt dan wat je nu op de Desktop aan schermen achter elkaar hebt gewoon naast elkaar hebben alsof je twee of drie monitoren nu hebt.
En jij denkt dat de meeste mensen hier behoefte aan hebben? :/
Ik denk dat een gemiddeld persoon die aan het computeren is meer dan genoeg heeft aan 1 scherm. Daarbij laat ik de uitzonderingen dus weg.
De monitor heeft het punt bereikt waar de angular resolution verhogen geen nut meer heeft, dus dan is het enige wat nog nut heeft de FoV vergroten (grotere monitoren) en een veel kosten efficiëntere manier om dat mogelijk te maken is simpelweg de monitor dichterbij te halen en met lenzen de FoV te vergroten: VR Headsets
Je maakt hier de aanname dat mensen behoefte hebben aan meer informatie in beeld. Ik zie juist een tendens de andere kant op, minder informatie. Veel witruimte. Geen gezeur aan je hoofd.
En nogmaals, voor bepaalde doelgroepen is meer informatie inderdaad ideaal. Maar dat is niet iets algemeens.
Op je werk komen ook.
Want inderdaad, iedereen is zo blij met 1/16de van hun tijd in de auto door te brengen, en vaak zelfs significant meer. Zelfs met zelfrijdende autos blijf je daar de brandstof en autokosten overhouden, en zelfs als je dat niet meerekent is er ook nog de baas die liever geen grote kantoren bouwt. En datzelfde is ook gewoon maatschappelijk logisch, want nu staan de helft van de gebouwen onnodig leeg de helft van de tijd.
En jij denkt dat de meeste mensen hier behoefte aan hebben? :/
Ik denk dat een gemiddeld persoon die aan het computeren is meer dan genoeg heeft aan 1 scherm. Daarbij laat ik de uitzonderingen dus weg.
De meeste mensen zijn erg blij als ze een groter scherm op werk krijgen of een tweede scherm. Mensen letten er niet op als ze laptops kopen, maar ik heb totaal 'normale' mensen volledig enthousiast zien vertellen dat ze nu twee documentjes naast elkaar kunnen openen.
Onnodig zeker, maar wel makkelijker dan een monitor, want je kunt dan wat je nu op de Desktop aan schermen achter elkaar hebt gewoon naast elkaar hebben alsof je twee of drie monitoren nu hebt. En dat alles kun je natuurlijk doen terwijl je lui op de bank ligt met alleen een toetsenbordje.
Dan leer ik misschien eindelijk eens blind typen :X
Ik zeg niet dat het niet gebeurd, maar om te zeggen dat er bijna geen nadelen aanzitten vind ik zeker anno 2016 nogal een uitspraak. Hoe vaak werd tegen jou als kind gezegd dat je niet te dicht bij de tv moet gaan zitten omdat dit schadelijk is voor je ogen? Dit is in een aantal wetenschappelijke onderzoeken al bewezen dat onze ogen erdoor achteruit gaan. Laat staan als we het scherm niet op 50cm maar op 5cm plaatsen en uren doorheen gaan staren, dat is vragen om staar bij mensen onder de 40 jaar als je mij vraagt.
Begrijp me niet verkeerd, ik ben zeker van dat ik een van de eerste generaties VR brillen zal aanschaffen. Leuk voor erbij en uurtje, misschien 2 gamen lijkt me tof in de avond. Maar hele dag zo'n ding op lijkt me vandaag de dag een erg onverstandig idee en ook geïsoleerde wereld waar ik niet graag heen zou willen. Blijft natuurlijk de vraag wat daarvan nog over is over 10 jaar, toekomst kunnen we niet voorspellen simpelweg omdat we niet in ons denkbeeld meenemen dat alles om ons heen mee veranderd.
Ik zeg niet dat het niet gebeurd, maar om te zeggen dat er bijna geen nadelen aanzitten vind ik zeker anno 2016 nogal een uitspraak. Hoe vaak werd tegen jou als kind gezegd dat je niet te dicht bij de tv moet gaan zitten omdat dit schadelijk is voor je ogen? Dit is in een aantal wetenschappelijke onderzoeken al bewezen dat onze ogen erdoor achteruit gaan. Laat staan als we het scherm niet op 50cm maar op 5cm plaatsen en uren doorheen gaan staren, dat is vragen om staar bij mensen onder de 40 jaar als je mij vraagt.
Niet te vergelijken, want bij het ene focus je op 40 cm, bij het andere ontspannen je ogen op oneindig (vanwege de lenzen, dus die 5 cm van jouw heeft nergens mee te maken). Zou prima kunnen dat de huidige hardware wel degelijk ongezond is, maar uiteindelijk komt het zowel buiten als binnen er op neer dat er licht je ogen binnen worden geprojecteerd. Ervoor zorgen dat dat niet te veel is en wie weet wat nog allemaal zal zeker onderzoek naar moeten worden gedaan, maar dat zijn allemaal relatief simpele problemen om op te lossen (constant ontspannen ogen kan een groter probleem zijn).
Begrijp me niet verkeerd, ik ben zeker van dat ik een van de eerste generaties VR brillen zal aanschaffen. Leuk voor erbij en uurtje, misschien 2 gamen lijkt me tof in de avond. Maar hele dag zo'n ding op lijkt me vandaag de dag een erg onverstandig idee en ook geïsoleerde wereld waar ik niet graag heen zou willen. Blijft natuurlijk de vraag wat daarvan nog over is over 10 jaar, toekomst kunnen we niet voorspellen simpelweg omdat we niet in ons denkbeeld meenemen dat alles om ons heen mee veranderd.
Naja, met de eerste generatie zou ik zeker ook niet meer aanraden :+ . Maar tegen de tijd dat facial tracking een deel word van VR headsets en de ergonomics allemaal van het niveau Oculus Rift CV en beter zijn dan denk ik dat de hele dag in VR zitten juist socialer is dan hoe genoeg gamers hun tijd nu doorbrengen.
Ik vraag me af waar deze gedachte van "eindeloze focus" of "ontspannen ogen" vandaan komt. Heb er niet eerder over gehoord met uitzondering van dit topic. Voor mezelf zou ik niet kunnen verklaren waarom je niet op het scherm focust dat 5 cm van je ogen afzit, je hersenen zorgen ervoor dat dit een 3D beeld van wordt gevormd, maar je focus blijft op 5 cm. Nogmaals, hoor graag een uitleg dat ik het niet begrijp, sta altijd open om iets te leren en mijn fouten toe te geven.

Daarnaast is er een mega groot verschil wat jij totaal niet over schrijft (ook in je reply op onderstaande post). Bij een beeldscherm/tv kun je eenvoudig en regelmatig wegkijken, dit is bij een VR bril wel een ander verhaal. Hier zit je in en gaat niet even elke 20 min dat ding afzetten om je focus te verleggen. Ik heb nog nooit onafgebroken 2 uur naar mijn tv zitten staren om een film te volgen, dit zal met grote zekerheid bij VR brillen bij mij wel gebeuren.

(@onderstaande reply) Daarnaast is het een leuke gedachte dat er meerdere focuspunten op zitten, maar het blijft maar cm werk. Dit is nog steeds een enorm klein spectrum van wat onze lenzen in de ogen kunnen, die door dit fenomeen lui worden, waardoor staar wordt veroorzaakt.

Als laatste leg je vaker een argument neer "dat kan nu niet maar wat de toekomst brengt, is dit (eenvoudig) mogelijk". Nouja, als jij mij kunt vertellen wat de toekomst brengt mag je het alvast presenteren en stinkend rijk mee worden, een discussie die ik nu aanga doe ik met feiten die nu bekend zijn. Over 10 jaar terugvallen op redenen die toentertijd niet bekend waren dat het überhaupt ooit mogelijk zou zijn, dan stellen in mijn ogen de redenen ook niet meer voor, valt meer onder moto "we wisten niet beter" i.p.v. "Wat we toen allemaal niet wilde doen we nu toch.

Noem mij van de oude stempel, maar ik vind de wereld niet socialer worden, en zie om mij heen alleen maar meer problemen ontstaan met de gemakken die we hebben. Neem een whats app gesprek, wordt door 3 deelnemers anders geïnterpreteerd omdat er geen emotie bij zit in vorm van lichaamstaal. Ben zelf ook jaren lang kluizenaar geweest op mijn slaapkamer met enkel mij en me pc (en connecties naar vrienden). Zal zeker niet zeggen dat het alleen maar nadelen heeft, maar is nu niet dat ik daar sociaal sterker door ben geworden. Als ik nu moet zeggen dat ik een Skype gesprek moet gaan openen met mijn collega aan de andere kant van de tafel, dan noem ik dat belachelijk en een wereld waar ik niet graag naartoe wil. Dus lees sociaal niet alleen als communicatie, maar als omgaan met elkaar en de manier waarop. (Hierover zou ik echt een boek kunnen schrijven waar meeste van mijn leeftijdsgenoten het zelfs mee eens zullen zijn, zover ik mijn betogen heb gehouden dan.)

Edit: @David Mulder, die moest 4 enters extra hebben om dit te willen lezen.

[Reactie gewijzigd door DerDee op 21 april 2016 16:08]

Ik heb het geduld niet om één lange lap van tekst te lezen (wat enters zouden echt vreselijk helpen), maar om je eerste vraag te beantwoorden: In VR heb je een lens zitten tussen je ogen en het scherm. Die lenzen waren plano-convex (vlak bol op z'n Nederlands?) in de DK's, en zijn nu wat complexer, maar goed, wat die lens dus doet is dat het licht er zo doorheen gaat:

http://folk.uio.no/walman...298_tex2html_wrap1200.gif

Dus net zoals een bril normaal gesproken de focus verlegt doet een lens zoals dat dat ook, en ik zoek een afbeelding die het verschil tussen verre en dichtbije objecten mooi toont zoals ik het zelf zou tekenen met zo'n lens er tussen, maar kan er geen vinden. Het komt er gewoon op neer dat het brandpunt totaal verlegt word.
Griet Titulaer had het al over VR en het is er nog steeds niet
Ben de laatste tijd begonnen die soort quotes te verzamelen
Heb je dat ook gedaan bij de 3D tv hype?
Maar moeilijk te vergelijken, indien je straks verplicht bent gebruik te maken van een zelf rijdende auto dan kan je wel al die quotes hebben maar je kan er niks mee.
Ik ben iemand die zelf rijden leuker vind dan wanneer iemand anders achter het stuur zit. Zelfde gevoel als dat iemand anders rijdt en ik er een beetje stom naast zit te kijken. Ik wil zelf rijden..

Stel ik zit straks in een zelf rijdende auto dan is dat niet omdat ik dat wil maar omdat het zou moeten. Een groot verschil als je het mij vraagt.

Maar goed in VR zie ik dan wel weer toekomst, iets wat mij een aangename toevoeging lijkt aan de xbox one (of welke opvolger van de xbox dan ook).

Ik volg nu bijv the originals op netlfix met mijn vriendin, hoe tof zou het zijn indien je vanuit de ogen van 1 personage kijkt, en om het nog toffer te maken: de keuze uit een hoofd personage.
Je kan op zo'n moment natuurlijk niet zelf om je heen kijken (althans lijkt me niet nodig) maar dat je gewoon in je personage zit.
Ook op gebied van gamen zie ik er genoeg succes in als extra.
Ach ja, zelfrijdende auto's worden wel heel offtopic hier om op in te gaan, maar hetgeen je moet beseffen is dat zelfs als je auto rijden leuk vind dan zal bijv. op een race circuit rond racen in VR terwijl je in de auto zit het nog steeds winnen van rustig in de file staan. En dat is uiteindelijk hetgeen centraal staat: Is er iets wat je leuker vind dan autorijden. Zo ja, dan ga je dat gewoon in de auto doen, of alvast aan het werk in de auto en doe je dat wat je leuker vind als je 's avonds veel eerder thuis komt.

Natuurlijk, als autorijden je hobby is en je bent vrachtwagen chauffeur of taxi chauffeur geworden daarom dan is het een volkomen ander verhaal. Maar mensen die die beroepen voor de lol hebben gekozen zijn de uitzondering, niet de norm.

[Reactie gewijzigd door David Mulder op 21 april 2016 16:11]

'Pfff mobieltjes. Ben je altijd bereikbaar! Nee hoor, ik heb gewoon een pieper als ze me nodig hebben. Zit je op het terras en word je gebeld. Ik moet er niet aan denken.' - 1999
Yes daar is ie hoor. De dooddoener. Er is vrij weinig veranderd aan de uitspraak uit dat filmpje. Iedereen die een telefoon heeft kan een tijdje zonder bellen of gebeld te worden. Nu hou ik er nog steeds niet van als ik om de haverklap gebeld zou worden.

Oh wacht.... je hebt het over een SMARTPHONE. Dat is een mobiele computer met belfunctie op zak. Verbonden met het internet waarmee ik filmpjes kan bekijken en spelletjes kan spelen. Waarmee ik on demand mijn bankrekening kan checken en mails kan versturen
Vergelijk je vaker appels met peren?

Nu wacht ik nog op de eerste die de stoomlocomotief als argument gaat gebruiken.
Waar heb jij het over. Ook voor de smartphone had bijna iedereen een gsm. En ook toen konden heel veel mensen amper zonder.

Waarschijnlijk zit je roze string vandaag te strak of ben je ongesteld dus zien we je opmerking even door de vingers.
Als je het filmpje gaat bekijken waar jij het citaat uit hebt, dan kan je zien dat het ging over dumbphones.
Je weet wel dat ding waar je alleen mee kon bellen en smsen. Je kan het niet vergelijken met nu waarbij bijna iedereen een smartphone heeft en niet meer zonder kan.
Nu moet je ophouden hoor want je kan niet zo bezig blijven.

Toen de dumbphones opkwamen kon iedereen er ook niet meer zonder. Er is een reden dat iedereen bog 'een oude Nokia' heeft gehad.
Het is niet ondenkbaar dat 'Playstation' straks een dienst is ipv een fysiek apparaat. Why not.
Het is niet ondenkbaar dat 'Playstation' straks een dienst is ipv een fysiek apparaat. Why not.
Want dat werkte zo goed met PlayStation TV. Zelfs als je het een dienst zoals Netflix zou maken (embedded in sommige apparaten) dan loop je tegen het input latency probleem aan.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 21 april 2016 13:28]

In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst, ongeacht of die resultaten positief of negatief waren.
In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst, ongeacht of die resultaten positief of negatief waren.
Behalve als resultaten beperkt worden door natuurwetten. Een grote afstand tussen datacentrum en controller + videoscherm zal nu eenmaal meer vertraging hebben dan een lokale computer die de controller + het beeld aanstuurt.

Overigens weet ik niet of consoles in hun huidige vorm een bestaansrecht hebben. Bij de introducties van de Xbox en de Xbox 360 (respectievelijk de Playstation 2 en 3) hadden de consoles een puntje voor op de meeste game PC's. Ondertussen is dat niet meer van toepassing.

Dus zal de volgende stap streaming van alles zal zijn? Ik heb geen idee. Wel weet ik dat de gamemarkt economisch te groot is om zomaar het bijltje erbij neer te leggen.

Het kan overigens zijn dat Sony simpelweg niet meer het concept "Playstation X" (waarbij X een getal is) gaat aanbieden, maar bijvoorbeeld met iets modulairs komt.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 21 april 2016 13:35]

'Overigens weet ik niet of consoles in hun huidige vorm een bestaansrecht hebben. Bij de introducties van de Xbox en de Xbox 360 (respectievelijk de Playstation 2 en 3) hadden de consoles een puntje voor op de meeste game PC's. Ondertussen is dat niet meer van toepassing'

Consoles hebben een bestaansrecht vanwege het gemak (met de controller in de zetel) en de gelijkheid tussen de toestellen waardoor de performantie gegarandeerd is (of tegenwoordig voor sommige releases blijkbaar, het gebrek eraan ;-).
Consoles hebben technisch gezien nooit een stap voor gehad op hun PC equivalenten, of toch nooit voor lang.

Dat er geen PS5 komt daar geloof ik niks van, ze zijn toch niet gek daar. Dat het concept anders zal liggen (streaming bvb), dat kan perfect natuurlijk.
Consoles hebben technisch gezien nooit een stap voor gehad op hun PC equivalenten, of toch nooit voor lang.
De PS1 liet in 1994 alle pc zooi alle hoeken van de kamer zien, hoor. :P
De eerste echte 3D kaart voor pc was de Voodoo van 3dfx en die kwam 2 jaar later, kostte net zoveel als een ps1, deed ongeveer dezelfde kwaliteit graphics als de ps1 maar had daarbij een complete pc met 2D kaart nodig.
Het was pas toen (ik meen) de 2e generatie geforce kaartjes op de markt kwamen dat consoles achter gingen lopen. Dat was zo eind 90er jaren.
Het ligt er maar net aan waar je wat laat doen.
Voorspelbare zaken kun je door een server op afstand laten doen. Denk aan het renderen van de achtergrond in een realistisch uitziende speelomgeving met veel perspectiefwerking. Dat is wel voor een paar seconde vooraf te voorspellen en als een framework naar een uitgeklede console te sturen. Die console toont dat deel van het framework dat relevant is op het speelmoment en berekent zelf de actie van dat moment en de bijbehorende extra 'visuals'.
Het zal een andere aanpak vergen van hoe de taken geprogrammeerd worden, maar het maakt een sterke vereenvoudiging van de consoles mogelijk, misschien zelfs integratie van de console in de controller.
Playstation TV is nu omgevormd tot PS Now en moet zeggen.. ieder spel die ik speel is letterlijk zonder enig vorm van lag.
Dat is natuurlijk een onzin reactie, tablets bestonden ook al lang voordat de iPad op de markt kwam en toch was er toen niemand in geïnteresseerd en dat is ook een mega succes geworden. Het concept moet gewoon tractie krijgen en de techniek erachter verbeterd worden.

Dat wij in Nederland gemiddeld gezien genoeg bandbreedte hebben schiet een bedrijf als Sony weinig mee op, ze moeten rekening houden met de mindere lijnen op andere locaties in de wereld en dus werkt het met zware compressie en dan ook nog eens op PS3 games die veelal niet eens native 720p op 30 fps renderen waardoor het geheel niet echt lekker oogt als je dat vervolgens op een 55" Full HD/4K TV weergeeft. Daarbij komt dat de ervaring staat of valt met latency en die is gewoon te hoog als je overal een DC binnen ~200 km hebt staan. Dat is nu gewoonweg nog niet het geval en dus is het bagger.

Dat gezegd hebbende kun je met hardware decoding (in TV's, laptops en tablets), hogere bandbreedtes en datacenters over de hele wereld best een behoorlijk leuk platform maken. Als je er dan ook nog eens exclusieve content aan toe voegt van Sony's eigen studio's dan heb je gewoon een goed product in handen. Dan moet je echter geen oude games gaan porten en op dit moment is de techniek nog niet overal goed genoeg om er groot in te investeren. Netflix en Spotify hebben wel bewezen dat er een markt is voor dit soort diensten en Netflix is dan ook vooral populair vanwege zijn eigen exclusieve content.

Het commentaar van Yoshida kan echter ook gewoon inhouden dat er meer gekeken wordt naar kleinere stapjes qua hardware waarbij er elke 2/3 jaar een nieuw platform uitgebracht wordt (PS4.5) waarbij tot 2/3 generaties terug alles backwards compatible is (lees iPhone 4S, 5C/S/SE ,6 +/S/S+) waarna de oudste generatie via een stille dood van het toneel verdwijnt. Dan komt er wellicht nooit een "big bang" PS5 waarbij er een compleet nieuwe architectuur komt en direct voorgaande generatie in de kou komt te staan.

[Reactie gewijzigd door Rctworld op 21 april 2016 16:04]

In de tijd dat entertainment een service wordt via de cloud in plaats van een fysiek object, zal ervoor zorgen dat consoles overbodig worden. Mijn gok is dat wij over een niet al te lange tijd games streamen, zoals wij dat nu met films doen.
Probleem is dat je bij films geen input doet qua controllers.. Voor online gamen wordt dit voorlopig nog erg lastig!
Wat is jouw definitie van niet " niet al te lange tijd"?
Over 10-20 jaar als een snelle stabiele verbinding (>100mb) de norm is... why not.
En de "motion to photon" tijd welke bij VR zelfs in offline systemen soms te hoog ligt. Input Lag is bij VR nog belangrijker dan bij normale games vanwege de directe correlatie met lichaamsbewegingen.

Hoewel dat allicht op te lossen is door niet al het renderwerk op de server te doen. NVidia en Microsoft hebben allebei al wel eens gedemonstreerd om renderwerk(Volumetrische belichting bijvoorbeeld) in de cloud te doen. Mogelijk in de toekomst dat het meeste in de cloud wordt gerendered en eventueel correcties mbt perspectief lokaal uitgevoerd kunnen worden, maar dat is slechts een idee . Tot die tijd lijkt mij onmogelijk om VR renderwerk in de cloud uit te voeren.
0-5 jaar eerder ;) De technologie is er al.
De technologie bestaat ja, maar ik heb het over een grootschalige toepassing op de markt.
Ik heb het dan ook inderdaad over 10-15 jaar, dus dat heb je goed ingeschat :)

De input lag is inderdaad een euvel, maar er zijn momenteel al apparaten die hetzelfde doen. Het vergt wel een goede internetconnectie, maar dat is logisch.
Sony laat jouw al via PS Now PS3 games via een streaming spelen.
Dus die kant gaan wij inderdaad op.
Ik kreeg laatst een uitnodiging voor de beta daarvan op de PS4 en heb toen even kort The Last of Us gespeeld. Was zeer positief verrast. Geen moment heb ik het gevoel gehad dat ik niet gewoon lokaal speelde.

Nu is dat wel een iets minder snel spel dan COD ofzo, maar ik zie niet in waarom het niet voor een groot aantal spellen prima zou kunnen werken.

Heb wel een snelle en stabiele glasvezelverbinding, dus dat zal ook wel helpen.
Ik gebruik ps now via de Amerikaanse weg.
Best makkelijk is dat te regelen, vs account aanmaken op de ps4 en vs kaart bemachtigen en hoppa.
De snelheid van een verbinding zegt nog niets over de vertraging die er op zit. Het is vooral de vertraging die belangrijk is bij het draaien van games op afstand (mits er genoeg bandbreedte is om de stream aan te kunnen)
Probleem is dat je bij films geen input doet qua controllers.. Voor online gamen wordt dit voorlopig nog erg lastig!
Wat is jouw definitie van niet " niet al te lange tijd"?
Over 10-20 jaar als een snelle stabiele verbinding (>100mb) de norm is... why not.
Het aantal mbps is momenteel al snel genoeg voor soepel 1080p streamen. Echter de latency zal voor dit soort toepassingen nog wel wat omlaag moeten wil het echt voor elke game te gebruiken zijn.
Ik zit mij alleen af te vragen hoe ze het dan gaan doen met DLC's. Ik ga er dan even vanuit dat je een vaste prijs hebt per abbo.

Anyway, ze moeten wel opschieten met glasvezel aanleggen anders zie ik het streamen niet zo snel gebeuren. :)
Waar stream je die dan op?? :P
Een thin client zou een oplossing kunnen zijn.
Thin client kan in dit geval toch ook een console zijn?
Het is maar wat je een console noemt, natuurlijk. Het zal geen op zichzelf staand apparaat zijn; het is alleen een device om de connectie met de cloud/server mogelijk te maken.
Nou ik zou het je nog sterker vertellen console was vroeger de gebruikte naam voor thin clients. Het werd pas later toegepast op spel computers.
Waar stream je die dan op?? :P
Een simpele PC of thinclient zou al volstaan maar veel logischer zou zijn rechtstreeks via een App op je TV of tablet.
De techniek is al heel ver voor streamen, maar nog niet optimaal. Maar ik maak me dan meer zorgen hoe een game dan die 60 euro per persoon kan terugverdienen. Helemaal voor korte singelplayers ben je er met max 12 uur wel door heen en ga je het spel nooit opnieuw huren en niemand gaat 60 euro betalen om een korte game te huren. Ik zie daarom helemaal niet zoveel in streamen als de mensen hier.

Ben dan benieuwd of sony na de ps4,5 dan met een ps4,66 komt. En zoals op iphones dat er op een gegeven moment sommige games de oude ps4 ondersteunen. Maar persoonlijk hoop ik nog steeds op het traditionele console idee, om de 7 jaar een gloed nieuwe console.
Het zou opgelost kunnen worden met abonnementen: je betaald een X bedrag om toegang te krijgen tot een X aantal spellen. Het probleem wat ik hierbij zie is de versplintering tussen de verschillende bedrijven; zou je dan een abonnement moeten nemen op EA games, Ubisoft games, etc.?
Een abbonement zou werken bij films er series, zie netflix. Maar heel veel films of series zijn al eerst in de bios of op tv geweest en al veel geld terugverdient.

En hoe ga je dat geld dan verdelen over de studios die games er op uit brengen. Games als uncharted en god of war kosten 100 miljoen ongeveer om te maken. Als iedereen die game maar 1x uitspeeld en 30 euro per maand betaald en dus meerdere van dat soort games per maand kan spelen. Hoeveel zou dat de ontwikkelaar opleveren, ik denk zelf veelste weinig.

Sowieos kreeg je verschillende streaming diensten, omdat de grote bedrijven allemaal een graantje willen mee plukken.
Dat is een goede vraag, één waar ik geen antwoord op heb. Ik denk dat een groep knappe bollen hier een beter oordeel over hebben, of in ieder geval een betere inschatting kunnen maken. Playstation Now is ook een streamingservice met games, wat aangeeft dat het nu al mogelijk is op een kleinere schaal. Hoe dit kan worden uitgevoerd op grote schaal, is nu lastig te zeggen.
Ik denk dat een streaming service met oudere games heel goed kan werken, zodat ze nog wat extra geld op kunnen leveren.

Kijk maar naar de service zoals ea acces of ps plus ten tijde van de ps3. Hier betaal je dan 50 euro per jaar voor en krijg je gewoon AAA games van 1 a 2 jaar.
Origin Access op PC heeft net Fifa 16 gehad, en Battlefield Hardline al 8-9 maanden na release. ;)
Dat heeft ze bij HBO, Netflix, Videoland, etc, etc ook niet weerhouden. Ik vermoed dat dat precies is wat er gaat gebeuren... helaas
Games streamen is er al.
Het is er zeker wel, maar nog niet op grote schaal zoals de huidige consoles. De techniek is er, maar de markt/de gebruikers zijn er nog niet klaar voor.
Als er geen ps5 komt dan is die vervangen door een streaming service en word alles op een remote server gedraaid. Iets wat een mooie ontwikkeling kan zijn want dan zijn de mogelijkheden een stuk groter geworden.

Ik denk wel dat er dan weer een verplicht abonnement komt, waar je betaalt voor de dienst en niks meer bezit.

[Reactie gewijzigd door REDSD op 21 april 2016 13:43]

Wel ruk voor alle mensen met minder lekker internet.

En dat zijn er nogal wat, ook in de ontwikkelde wereld.
Precies dit. Als je kijkt naar de ontwikkelingen in business applicaties als Platform as a Service (PAAS), Software as a Service (SAAS) etc dan kan Sony alle kanten op.

Ze zullen altijd een thin client / connector of iets moeten verkopen om hun controllers op aan te sluiten en het beeld weer te geven, maar verder kan alles gestreamd worden vanuit hun datacenter. Sony kan dan ook nog kiezen of ze een platform verhuren (Paas), als het ware jouw playstation in de cloud, ofdat ze een service verhuren waarop je jou games speelt.

In de eerste situatie zou je wellicht alsnog games kunnen kopen (digitaal) en in de tweede situatie betaal je een vast bedrag per maand o.i.d. Mogelijkheden zat, ik ben benieuwd hoe Sony dit vorm gaat geven.
Iets wat een mooie ontwikkeling kan zijn want dan zijn de mogelijkheden een stuk groter geworden.

Ik denk wel dat er dan weer een verplicht abonnement komt, waar je betaalt voor de dienst en niks meer bezit.
Dit is voor de helft marketingpraat.

Als het abbo's worden dan kan jij inderdaad niks meer bezitten. Maar je kan dan ook niet meer met je portemonnee stemmen. Je gaat dus slikken wat ze je bieden.
Dat verkleint juist de mogelijkheden en de aanbieder zal in staat zijn je beter uit te melken.
Je zit dan ook nog meer in een walled garden. Zo zul je de dienst moeten doorbetalen om bijvoorbeeld je save games te behouden, ook al speel je niet. Tikt lekker aan.
Oude game een keer spelen? Tough luck, staat niet meer in de lijst vn te spelen games.
De aanbieder kan in deze situatie truuks toepassen die de voordelen van streamen vet onderuit halen.
Dus dat is juist geen goede ontwikkeling.
ALS ... ja tuurlijk

Je kan nu al voor uit gaan dat er zeker wel een ps5 komt ooit , de techniek blijft niet stil staan .
Hij doelt natuurlijk op het feit dat harde console generaties elke ~7 jaar gaan vervagen en dat er bijvoorbeeld gewerkt gaat worden met incrementele upgrades. ;)
Het is een van de weinige winstgevende onderdelen van Sony en dan zouden ze daar mee stoppen? Haha, 21 april...
Het lijkt me toch van wel op ten duur. De techniek staat ten slotte niet stil, en op ten duur willen mensen wel weer eens nieuwe grafische pracht en praal... en Sony is toch één van de 2,5 bedrijven (Nintendo is een beetje weggevallen imho) die enorm gewilde consoles maakt. Ik bedoel
- VR gamen lijkt er aan te komen (of het een gimmick is of niet weet ik nog niet)
- 4K gamen komt er aan
- met meer grafische en cpu kracht kun je nu op PC's al veel mooiere effecten laten zien
- en daarbij wordt hardware ook steeds zuiniger, iets sneller en langzaam aan goedkoper
- en ga zo maar door...

Het zou me eerder verbazen als er op ten duur géén nieuwe Playstation uit zou komen!
Vaag Nintendo nog niet uit, mits zij komen met een killer console. Mensen betalen graag voor een console waarop je mooie graphics kanm zien, dat zie je aan de sales cijfers. Nintendo heeft verkeerd gegokt met Wii U.

Maar goed, Nintendo heeft een goed besluit genomen oom in hun volgend console met AMD samen te gaan werken voor een Polaris te gaan. Zou mij niet verbazen wanneer Nintendo & Sony achter de schermen samen min of meer de Polaris naar zich toe hebben geclaimd. In elk geval, het wordt interessant, MS kan niet achterblijven wanneer Sony met een sterk verbeterde console komen aanzetten en Nintendo lanceert ook een sterk console.

Ben benieuwd.
Waarom niet een modulaire PS maken?
Het kan ook een strategische zet zijn, omdat juist de PS4.5 misschien later dit jaar uitkomt, heeft het nog geen waarde om de PS5 aan te kondigen. Want als er nog geen PS5 uitkomt, dan zijn er altijd wel extra mensen die dan de PS4.5 gaan kopen, omdat de PS5 dan toch niet komt. Mocht de PS5 wel komen dan zijn er genoeg mensen die dan de PS4.5 verkopen en de PS5 gaan kopen. Dan krijgt Sony meer geld.
Dat was ook mijn eerste gedachte. Gewoon een financieel dingetje. Als ze nu al laten weten dat er een PS5 in de pijplijn zit.. dan gaan mensen natuurlijk nooit de 4.5 kopen.. want de 5 komt er bijna aan.
Het gaat hier om een gesprek die zich VORIG jaar tijdens de D.I.C.E. evenement plaats vond, das dus februari 2015, lang voordat er ook maar iets bekend was over een PS 4.5..
Lang voordat het bij het publiek bekend was dan. Bij Sony waren ze daar natuurlijk al mee bezig.
Was wel een erg 'privé' diner dan als alles binnen de kortste keren op nieuwssites beland :+ .

OT: Maar natuurlijk bekijken ze wat voor optie's de toekomst biedt, dat zullen ze met de PS4 vast niet anders gedaan hebben. De kans dat ze uiteindelijk echt geen PS5 of equivalent gaan uitbrengen is erg klein gezien het (financieel) succes van de PS4 en streaming is nog lang niet goed genoeg om dezelfde doelgroep te kunnen bereiken om maar te zwijgen over de extra concurrentie die daar ineens dan mee om de hoek zou komen...
kortste keren? het gaat hier over februari vorig jaar..
Ik heb het idee dat het gerucht uit zijn context is gehaald (of zo gevormd is).

Als Yoshida de vraag krijgt hoe een PS5 er uit zou komen te zien terwijl hij als insider al weet dat er een PS4.5 aan zit te komen, dan klopt die hint toch, dat er geen PS5 aankomt (want een 4.5)?

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True