Apple Mac Studio met 512GB geheugen kost minstens 25.129 euro

Apple heeft een nieuwe Mac Studio-variant uitgebracht. Die heeft nog steeds de krachtigste M5 Ultra-soc van het bedrijf, maar krijgt 512GB geheugen. Voorheen leverde Apple de Mac Studio met maximaal 256GB ram. Het nieuwe model kost minstens 25.129 euro.

Voor het genoemde bedrag levert de fabrikant een ingebouwde 1TB-ssd, zo blijkt op de Apple-website. Grotere ssd's kosten extra, waarbij de prijs voor het grootste 16TB-model oploopt tot 33.379 euro.

Apple rekent verder 12.650 euro voor de upgrade van 256GB naar 512GB. De Mac Studio-variant met 512GB ram kan ook alleen geleverd worden met de volledig ingeschakelde M5 Ultra-chip, met 36 cpu- en 80 gpu-cores.

Het was al bekend dat Apple eind oktober met een 512GB-variant van de Mac Studio met M5 Ultra zou komen. Apple leverde zijn voorganger met M3 Ultra eerder ook met 512GB ram, maar schrapte die optie in maart vanwege de torenhoge geheugenprijzen.

Met meer geheugen kunnen gebruikers onder meer grotere AI-modellen draaien. Met twee van deze Mac Studio's kun je bijvoorbeeld Meta's Muse Spark Open-model lokaal draaien, voor een luttele 50.258 euro.

Het nieuwe 512GB-model is officieel per direct verkrijgbaar. In de praktijk loopt de levertijd al flink op. Apple verwacht het systeem nu in 10 tot 12 weken te kunnen verzenden, met 28 januari 2027 als verwachte leverdatum.

De Mac Studio met M5 Ultra. Dit model heeft 256GB ram, maar dat zie je niet aan de buitenkant. Foto: Tweakers

Reacties (139)

[beeldbuijs]

De meeste mensen hebben geen idee wat sommige bedrijven binnenharken maar ook niet wat ze voor kosten maken. Consumenten vinden dit duur, maar vul waar ‘Mac Studio’ staat de werkbus met gereedschap van een servicemonteur, loodgieter, timmerman, schilder etc in en het is een heel schappelijk bedrag.

Een zelfrijdende aardappelrooier kost tussen de 1 en 5 ton en wordt hooguit twee maanden per jaar ingezet.

De meeste nieuwe boerenschuren (ook niet goedkoop) staan het grootste deel van het jaar leeg, dienen alleen voor de gekoelde opslag van bijvoorbeeld aardappelen, tot de koper ze komt halen.

[Canaria]

Helemaal eens met je punt, de prijs van een vrachtauto vergelijkt men ook niet met de prijs van een stadsautootje.

Een nuancering vind ik wel op z'n plaats: hoewel de onderhoudskosten van een computer over het algemeen laag zijn en de kosten vooral zitten in de aanschaf, wordt een Mac Studio over het algemeen veel sneller afgeschreven dan bijvoorbeeld een bestelbus, aardappelrooier of een nieuwe boerenschuur.

[Maurits van Baerle]

Ja. Er zit een groot verschil tussen of je iets als eenvoudige gebruiker of hobbyist koopt en of je iets koopt als bedrijf om geld te verdienen. De hele rekensom is anders.

Ik kom niet meer veel in dat wereldje maar toen ik dat nog wel deed had je bedrijven in de visual effects die op de avond van een Apple keynote al een paar pallets aan Mac Pro’s bestelden. Als je £2000 per uur rekent voor kleurcorrectie in een film en je werkt 10% sneller met een nieuwe Mac dan heb je een investering van 10k in een paar weekjes terugverdiend.

[phoenix2149]

Ja maar de vraag is, moet die rekensom anders zijn? Dit maakt het soms wel erg lastig voor een klein bedrijf om goede producten aan te schaffen om hun werk te doen of te ondersteunen.

Dat sommige zaken duurder zijn door beter bouwkwaliteit, langere garanties etc daar is wat voor te zeggen, maar als je op papier van 256 naar 512 RAM kan gaan voor zeg 2000 euro (weet de actuele prijzen niet echt), maar omdat het een "professioneel" apparaat is kost het ineens 10k dat is raar. Dat het geteste/goedgekeurde RAM modules moet zijn kan ik me nog indenken dat het dan zeg 2500 is en als je garantie wil behouden en een service monteur ze er ze dan in moet prikken 3000 ok... maar 5 keer de prijs...

[sus]

Een kitje 64GB DDR5 kost je tegenwoordig zo 1000-1200 euro. Daar zou je er 4 van nodig hebben om van die 256GB naar 512GB te gaan; even los van dat die modules niet in een mac studio passen enzo.

Dus voor een PC ben je al 4-5k verder om die van 256GB extra te voorzien.

Neem dan de apparte variant van Apple, grotere chips om totaal die 512GB te kunnen krijgen; dan is 12K hedendaags geen heeeel raar bedrag. Wel veel geld, dat absoluut.

[DylanSchell]

Natuurlijk is dat een raar bedrag, de meerprijs van 256GB naar 512GB is hoger dan de prijs van een Mac Studio met 256GB. voor hetzelfde geld koop je dus 2x Mac Studio met 256GB.

Tja, het zal kunnen zijn dat de geheugen chips om tot 512GB te kunnen komen wat duurder is dan om aan 512GB te komen, maar bij de vorige generatie was dit verschil niet zo groot.

[Aikon]

Precies dit. Dat een aardappelrooier 3 ton kost is leuk, maar totaal irrelevant. Normaliter betaal je voor wat je krijgt, maar dat is bij Apple wel erg losgeslagen. Er is geen enkele reden voor deze absurde bedragen. Apple zou gewoon 25 ton vragen voor diezelfde aardappelrooier...

[Omnicron]

Leg me eens uit dan : Wie koopt zo'n absurd duur ding ?
Ik kanme nl niet voorstellen dat het met wat minder ook zou kunnen.
Ik heb ik het hier mis. Is dan het crem d'la creme van apple ?

[wsn1979]

Je kunt met dit soort machines complexe AI modellen draaien, maar ook 8k films redeneren of biomedische modellen, weermodellen of complexe simulaties op huisvesten. Ook in memory VM's en volledig in geheugen draaiende databases doe je hier mee. Dus ergens bij een studio in Hilversum, een onderzoekslab in Wageningen of een bedrijf zoals Vekoma wat achtbanen virtueel wil stresstesten kun je dit soort configuraties tegenkomen. (Ook wat betreft Linux machines)

[Tota-Fox-]

Een werkbus heeft vaak wel tools die over 5 of mogelijk vaak nog veel langer meegaan. Accu's van Metabo of Makita of een ander merk gaan vaak ook best lang mee, tenzij je met een beunhaas bijvoorbeeld gaat. Maar een Mac is na 5 jaar wel wat anders, en die 512 GB geheugen wekt zeker wat interesse. Zeker bij de AI-boys of bedrijven die graag modellen willen draaien. Met landbouw klopt dat niet; de meeste boeren hier leasen of huren tijdelijk machines. Dat doen bedrijven vaak ook, zoals met reachtrucks en machinerie.

[Smash1231]

Een Mac Studio doet het heus wel nog goed na 5 jaar. Het is geen laptop waar de scharnieren of toetsen verslijten. Het is meer dat ie dan al volledig is afgeschreven in de boeken. Dan kan je net zo goed een nieuwe snellere versie kopen en weer afschrijvingen inboeken.

[ChieluzzB]

Hangt nog steeds af van de toepassingen.


Voor administratieve functies en simpele fotobewerkingen is een vijf jaar oude M1 MAX zelfs overkill (wel zeer comfortabel).


Voor een klein videobedrijf, grafisch vormgever of 3D Artist is Mac Studio M1 Max voldoende (hoewel bepaalde taken nu al vrij traag op de hoogste kwaliteit).


Voor het draaien van grote locale AI modellen is een M1 Max onvoldoende. Voor grote mediastudio's met veel grafisch werk is de stap naar een M5 Max, laat staan M5 Ultra een flinke boost.

[vogelaarke135]

In prinicipe mee eens. Maar dat zijn voorbeelden waarbij het werk simpelweg niet gedaan kan worden zonder dat apparaat (rooier, werkbus, boerenschuur).

Terwijl het werk op een veel goedkopere Mac mini zou kunnen bijvoorbeeld. Dat is waarom mensen wat verbaasd zijn. Het ligt aan de workflow (zoals hieronder is aangegeven) of het verschil wordt terugverdiend.

[beeldbuijs]

Eens. Je kunt aardappels ook met een tweedehands rooier van slechts een halve ton oogsten of laten rooien door een loonwerker. Aardappels hoef je niet in een eigen schuur op te slaan, je kunt ze ook te velde verkopen en rechtstreeks op een vrachtwagen laden etc. Kortom ik ben het met je eens dat het altijd anders kan en dat geldt ook voor de Mac Studio. En ja, een computer schrijf je sneller af dan een rooier. En vergelijkingen gaan nooit 1:1 op, maar ik wilde toch een poging doen deze bedragen wat meer in perspectief te zetten.

[OcNewB]

Dat…. Is echt een exorbitante prijs (12.650 euro) voor een upgrade van 256 naar 512GB. 😱

[Jefrey Lijffijt]

Ik denk dat het een zeer goede prijs is, dit is geen gewoon DDR5 ofzo, de geheugenbandbreedte (1,2 TB/s) zit tussen dat van GDDR6 (1 TB/s) en dat van GDDR7 (1,5+ TB/s). Als een 5090 RTX met 32 GB GDDR7 al 9000 euro kost, dan is dit een koopje dat als warme broodjes over de toonbank zal vliegen.

[latka]

Zit niet het soort geheugen maar de bus: je pc heeft een 64 bit bus tussen geheugen en cpu. Een mac mini doet het parallel met 1024 bits. Tevens zit het op het mobo vastgesoldeerd en is hoger geklokt. Maar vooral die brede bus maakt voor hoge bandbreedte cijfers (zelfde als op gpus). Net zoals een epyc cpu met 12 channels naar het geheugen kan (12*64 bits). Dat verklaart ook waarom al het geheugen zo duur is: het is bijna allemaal hetzelfde op wat tweaks na.

[Jefrey Lijffijt]

Ah okee, dat wist ik niet. Dus voor de geheugenchips is eigenlijk alleen de kloksnelheid van belang, en het verschil is verder alleen hoe ze connecteren met de rekenchip, waarbij je bijvoorbeeld 6 lanes hebt voor 384 bit? Waarom zijn van die brede bussen zo schaars en duur?

[latka]

Heel plat: iedere bitje van geheugen naar cpu heeft nodig: pin op cpu+koperbaan naar geheugen+slot voor het geheugen. Minimaal dus 64 pinnen en 64 sporen/traces en 1 dimmslot. Een desktop cpu heeft 2 channels (dus 128 pinnen+128 koperbanen). Als je dat wilt verhogen wordt je cpu duurder om te maken (meer pinnen/complexer) wordt de routering van de koperbanen moeilijker/duurder en voor een browser en een tekstverwerker is dat niet nodig. De bulk van de PCs heeft er dus niets aan dus blijft het niche (en dus duur).

[Jefrey Lijffijt]

Niche is het zeker niet, er zijn al zeker honderdduizenden mensen die graag lokaal een serieus AI-model willen draaien. De performance die je haalt hangt vrijwel alleen maar af van de bandbreedte van het geheugen en je moet het volledig kunnen laden, inclusief context. Met 512 GB kun je de grotere modellen (600-700 miljard parameters) met 4-bit quantisatie goed draaien of meerdere kleinere modellen als je verschillende taken tegelijk wilt ondersteunen.

[latka]

Yup. Gelukkig zijn ook kleine modellen goed bruikbaar: minder kennis maar met een websearch call goed te doen. Lokaal Kimi draaien met redelijke performance zie ik de komende 2-3 jaar niet gebeuren.

[Honytawk]

I.p.v. de hogere ram te kopen kan je beter 2 Apple Mac Studios kopen.
Is dezelfde prijs, en je krijgt er nog extra cpu en opslag bij.

[burne]

Maar dan moet je bridgen over ThunderBolt5 en dat is een stuk trager dan de interne geheugenbus. 80Gb/s versus 614 GB/s. Ofwel: 7.5 keer sneller om het op één machine te doen.

Qua prijs is er weinig verschil: €24.958 versus €25.129.

[Blokker_1999]

Leuk dat je die prijs van de RTX noemt, maar het blijft idioot. 2 jaar terug kocht je dat geheugen in bulk voor nog geen 1000 Euro als OEM/ODM.

En neen, dit is geen koopje, en er zijn niet veel mensen die zomaar even het bedrag van een kleine wagen gaan neertellen voor een computer tenzij ze er een goede reden voor hebben en weten dat ze die investering kunnen terugverdienen. Een computer van 1000 of 2000 Euro is relatief eenvoudig te verantwoorden voor een bedrijf. 1 van 30k? Dat is iets anders.

[Jefrey Lijffijt]

Je koopt dit vooral als je bezig bent met innoveren middels AI. We weten allemaal dat er bijzonder veel geld nu geïnvesteerd wordt om dat mogelijk te maken en ik denk eerlijk gezegd dat dat ook hier snel opkomend is. Uiteraard moet je wel iets hebben om te automatiseren, maar er is heel veel meer te doen dan we mensen voor hebben om het aan te sturen en hardware om het op te draaien.

[lordawesome]

Nee, er zit relatief langzaam LPDDR5X in een Mac Studio. Dat is bijvoorbeeld 3x zo langzaam als GDDR7 wat op Nvidia 50-serie GPU's zit. De geheugenbus maakt het verschil. Die is 1024-bit bij een Mac Studio en 512-bit bij een 5090. Waardoor ze een bandbreedte van respectievelijk 1,2TB/s en 1,8TB/s krijgen.

Apple heeft geluk dat ze voor de brede geheugenbus zijn gegaan, want die kost vele malen minder dan geheugenchips tegenwoordig.

[.oisyn]

Het opmerkelijke is vooral dat de meerprijs van die extra 256GB meer is dan een gehele 256GB Mac Studio

[RVervuurt]

Kan je die dingen tegenwoordig niet lussen? Dan heb je ook nog eens extra rekenkracht en SSD.

[LK_TS]

Ja dat kan, je loopt dan wel tegen een bandbreedte issue aan. Alles op een enkele machine is een snellere verbinding dan via twee losse. Waar prijs nauwelijks verschil maakt tussen 2x256 en 1x512 ligt is het alleen handig als je meer CPU nodig hebt.

[Cergorach]

Niet helemaal, ligt aan de setup, het model en gebruik. Het kan daadwerkelijk sneller zijn, maar alleen onder heel specifieke omstandigheden. En omdat de ontwikkelingen in LLM zo snel gaat, werkt het wellicht nu wel goed voor een specifiek model dat je veel gebruikt, maar over een paar maanden niet meer met weer een ander model.

[burne]

TB5 is 80Gb/s, de interne bus van de M5Ultra is 614Gb/s. Dat is geen klein verschilletje.

[LK_TS]

Ja precies, alleen als je meer CPU nodig hebt en de bandbreedte geen bottleneck vormt zal het nuttig zijn om meerdere aan te schaffen. Al denk ik dat als je die use case hebt wellicht naar andere leverancier gaat kijken dan naar een pure Apple oplossing.

[beeldbuijs]

Maar hoeveel procent van de klanten voor een Mac Studio heeft behoefte aan 256 GB ram?

Je kunt het ook andersom bekijken: Geheugen in grotere uitbreidingen is de afgelopen decennia relatief goedkoop geweest. In de jaren negentig kostte de maximale geheugenuitbreiding voor een Mac ook al twee keer zoveel als de computer zelf. Een Macintosh IIfx van $ 9.000 à 10.000 had in 1990 standaard 4 MB werkgeheugen. Dat was uit te breiden tot 128 MB voor prijzen vanaf $ 20.000, maar ook toen gebruikte vrijwel niemand dat daadwerkelijk. Zelfs bij een specialist in beeldbewerking heb ik in die tijd maar één keer een Mac met 96 MB gezien.

[arjandijk162]

Weet je ook meteen wat het duurste onderdeel is en apple weet wat de meerwaarde is, een 10% snellere CPU doe je om iets sneller te werken, twee keer dit geheugen opent deuren naar modellen die anders niet werken

[arjankoole]

In dat ding zit ook een stevigere CPU+GPU+APU combo. Dat maakt het ook duurder. (je verdubbelt van max naar ultra al in APU cores, van 16 naar 32)

En van 'onderin' 18 CPU cores en 32 GPU cores voor max, naar 36 CPU cores en 80 (!) GPU cores.

Je krijgt in essentie meer dan 2 keer een M5 Utra. (zo schaalt het niet helemaal natuurlijk). Maar dat kost echt wel ff wat.

[arjandijk162]

De Ultra 256gb kost 11k voor de 30CPU en 12.5K voor 36core, dus zelfde CPU voor de helft, max kun je niet krijgen met dat geheugen

[JustRob]

Als je het nodig hebt, kun je het waarschijnlijk zakelijk afschrijven en heb je het ook zo terug verdiend. Dit is geen consumenten product.

[n4m3l355]

Niet meer nee, maar een jaartje of twee terug wel. En dat is toch wel jammer dat dankzij de huidige situatie, voor fanatiekelingen nu zich niet meer met hun hobby bezig kunnen houden of het met minder moeten doen.

[Cergorach]

Twee jaar geleden was het 512GB model ook gewoon bijna €10k, dat zijn ook geen consumenten prijzen voor computers. En 512GB is ook niet iets dat een consument nodig heeft.

En omdat je het zakelijk afschrijft, betekend niet dat je het zo hebt terug verdient. In tegendeel, dit koop je als bedrijf niet om geld mee terug te verdienen, modellen die je hier op kan draaien kan je veel en veel goedkoper krijgen via API. Je verdient daarmee nooit je investering terug. Je doet dit uit pure noodzaak omdat je met data werkt welke je niet wilt (of mag) in de cloud draaien. Dat is de enige reden waarom bedrijven dergelijke zaken kopen (voor LLM).

[DLeijen]

Muse Spark 1.3 kost zo'n $4,25 per 1M tokens, Claude Opus $20. Daar zitten modellen ongeveer in lijn mee die je op een cluster van 2 van deze zou kunnen draaien. Terugverdienen is niet onmogelijk voor power users, maar nadeel is wel dat er waarschijnlijk nieuwe frontier models zijn tegen de tijd dat je gelijk loopt met API costs.

[StackMySwitchUp]

1M tokens heb je er in een uurtje doorheen als je goed je best doet, en je kunt experimenteren. Ik denk dat dat terugverdienmodel nog wel te verantwoorden is. Het is een idioot bedrag maar dat is alles tegenwoordig dus ik sta er niet van te kijken.

[epoman]

Soms zit de 'terugverdientijd' meer in dat je bepaalde data niet op de hardware van een ander mag/wilt zetten.

[Cergorach]

Dat is geen terugverdientijd dat is of een wens of een harde eis. Je verdient daar niets mee terug.

[epoman]

Het woord stond al tussen aanhalingstekens.

Je laat er vooraf een berekening op los om te zien of de investering gerechtvaardigd is, neem ik aan. Het is geen zak drop.

[Cergorach]

Een miljoen tokens op zo een M5 Ultra duurt ruim 5 uur stampen op een M5 Ultra (DS V4.1 Flash). Je kan Opus niet lokaal draaien, dus je zal daar voor een open model moeten kiezen en die kan je ook kiezen zonder dat je het lokaal draait en die zijn een HEEL stuk goedkoper dan de Opus, etc. van de closed source LLM providers.

[Cergorach]

Zo werkt het natuurlijk niet. je vergelijkt nu 'equivalent', welke niet equivalent zijn. En als je diezelfde modellen via API zou nemen, zou het veel goedkoper zijn.

Daar komt nog eens kosten bij voor stroom en evt. koeling (in bv. de zomer).

En hoeveel tokens genereert zo een cluster per 24 uur constant gebruik? Een heel stuk minder dan je zou denken. Dit is de limiet waar je tegenaan loopt. Zelfs als je 24/7 dat ding volledig kan benutten (wat je niet kan), dan nog haal je het niet.

Laten we even een rekensommetje maken: Deepseek V4.1 Flash zou ergens rond de 53t/s halen met het (volle) MLX model. Dat is bijna 4,6 miljoen tokens per 24 uur, als we kijken naar puur de prijs van output tokens dan is dat ~$1250 aan DeepSeek API (verdeelt over de hele range van dure en goedkope tijd). Dat is ongeveer twintig jaar terugverdientijd. Maar dat is nog zonder stroom (en koeling), daar ben je in Nederland ook nog eens ~€2000/jaar voor kwijt (besparing op de kachel valt vies tegen omdat het een niet efficiënte warmtebron is). Alleen al de stroomkosten is al bijna 2x wat het kost via de API.

Als je daarbij gaat rekenen hoeveel context er is, hoeveel tijd dat in beslag neemt op de Mac, wat dat eigenlijk kost bij DS, etc. Dan is het never nooit rendabel, bij geen enkele hardware oplossing. Zelfs niet voor deze RAMpocalypse....

[arjankoole]

Dat soort configuraties waren nooit consumenten producten. Dit viel altijd al in de professionele workstation categorie.

Het is niet de mac mini die je bij opa en oma neergooit om mee te internetten.

[Cergorach]

De goedkoopste Mac Mini is al meer dan €1k en het duurste model is bijna €8k...

[Johnkict]

Ik heb onlangs nog offertes moeten maken voor servers. Dit valt best mee

[jpsch]

Apple levert toch geen servers meer?

[Johnkict]

Nee. Gewone servers. Zit je vaak snel aan 25k voor 64gb

[mjl]

Ik heb nog wel een oude server met 512GB liggen (DDR4) met 64TB aan opslag.... voor 25k mag iemand die wel komen kopen

Ik heb wel wat te koop staan op marktplaats, maar ik moet zeggen dat het daat nou niet erg storm loopt op DDR4 ECC registered geheugen....

[jpsch]

Dan is dat toch een hele andere toepassing?

[uiltje]

Ik heb nog een Z440 gekocht met 64 GiB ECC voor 180

[mailis]

Nét genoeg om thuis als NUC voor Home Assistant en misschien Pi-hole inderdaad

[willempjuh]

[Fugitive2008]

We hebben laatste een HP Z8 met 256GB (Voor FEA) geheugen aangeschaft, daarvoor hanteerden ze ook de zelfde 'logica'. Niet te lang over nadenken .

[Cavemen]

Wij hebben nieuwe HP servers gekocht, zijn net geleverd. 256 -> 512GB upgrade was 20k.

We zijn 180K euro kwijt voor 2 servertjes en een storage unit met HDD, geen SSD. Bizar!

[Bad_Boy]

Nog niet lang geleden een stapel compute nodes moeten vervangen vanwege afschrijving. De te vervangen servers deden 4 jaar terug rond de 35k per stuk met 1tb aan geheugen. De equivalente vervangers van deze generatie met nu nog "maar" 768gb aan geheugen koste ons ruim 100k per stuk...hoe je het went of keert de hardware markt is compleet stuk op zowel consumenten als zakelijk gebied!

[himlims_]

Kan je niet gewoon 2x een mini met 256 kopen

[Mizgala28]

Dat is opslag niet RAM.

Mini gaat maar tot 64gb RAM.

[TMT]

ik wilde net hetzelfde zeggen. Ik heb geen probleem met spullen die veel geld kosten, als het state of the art dingen zijn die goed presteren, nieuwe tech, high-end, speciaal design, lage oplage, hoge R&D kosten... maar het gaat hier over wat RAM latjes. Slaat nergens meer op. Niet eens RGB of niks

[SG]

Dit is duur door AI gekte en voor die AI gekte bedoeld.
Voor beetje hobby local LLM moet ik het maar doen met 64GB.
Upgrade vanaf 48GB mac studio M4-max

[CAD_Allard]

De yield bij het maken van dit geheugen zal ook nog wel een verschilletje in zitten. Dat zal vast niet €12.650,- zijn maar wel een deel ervan.

[Yzord]

Kan je beter 2x256GB versie pakken. Heb je dubbel zoveel cpu/gpu cores voor zelfde prijs. Gewoon een cluster maken. Ik snap dan dus ook niet waarom Apple deze grote stap maakt.

[bones]

Kun je met ai dan gebruik maken van 2 verschillende studio's? dacht dat als je het lokaal wilt draaien je dan alleen de locale hardware (waar de ai op draait) kunt aanspreken.

[Yzord]

Exo draait alles

[Scribe]

Voor als je meerdere hiervan wilt in een cluster, duhhh

[escalate]

De performance schaalt niet linear, je krijg niet 2x performance maar eerder iets rond de 1.5x. Alex ziskind heeft veel analyse werk hierin gedaan en zet de methodiek ook op GitHub. Misschien handig om daar eens in te duiken

[frozen_fire]

Goede deal dan om 2x 256GB te nemen ipv 1x 512GB. Goedkoper en nog 50% sneller ook!

[Cergorach]

Het gebruikt alleen twee keer zoveel stroom, het werkt niet altijd 100% en het is meer bewegende onderdelen, waardoor het geheel complexer wordt. Leuk voor gasten die heel technisch zijn en diep in LLM meuk zitten, maar voor iemand die LM Studio installeert en grote modellen wilt gebruiken is dit gewoon een optie die niet duurder is. Als ik zelf voor de keuze zou staan zou ik ook voor een enkel kiezen van 512GB, puur voor het stroomverbruik/hitte.

Maar ik heb er al niet voor gekozen toen de M3 Ultra 512GB €10k was... Ik gebruik die capaciteit te weinig, trekt meer in idle en die paar keer dat ik dit eventueel zou gebruiken zou ik veel goedkopere GPU resources kunnen huren in de cloud (die zijn natuurlijk over de afgelopen jaren ook duurder geworden).

[salipander]

Met de 512GB Mac kun je ook clusters maken, maar dan dubbel zo groot. Daar is ook vraag naar. Dit zijn zakelijke machines.

[burne]

Juist bij AI modellen is geheugenbandbreedte heel belangrijk, en hoe snel ThunderBolt 5 ook is, het is veel en veel trager dan de interne bus van de M5Ultra. 7.5 keer trager geheugentoegang ga je niet compenseren met meer cores.

[Bulls]

In de nabije toekomst gaan we het hebben over standaard 100 cores en terabyte geheugen. Net als dat vroeger je over mhz en mbs had voor je computer.

Ik weet nog dat m’n ouders geheugen upgrade kochten van 1 mb naar 2 mb voor 100 gulden.

[TMT]

Als ik me goed herinner hebben mijn ouder 8000 BEF betaald (200€/435 gulden in 1994, best veel geld toen) om van 2MB RAM naar 8MB te gaan op onze 386SX25.
De reden was... ik kon Doom niet opstarten (had 4MB nodig), dus mijn ouders kapot gezaagd voor een upgrade

[FFW]

Ik kocht in 92 voor 300 gulden een 512mb (moet 512 kilobyte zijn ) upgrade voor mijn a500 van een of andere roker op een zolderkamertje. Omgerekend is dat 75x zo duur als ddr4 geheugen vandaag, dus ik heb toen goed geinvesteerd , met als doel om minder diskettes te hoeven wisselen als ik spellen kopieerde met xcopy pro

[Reactie gewijzigd door FFW op 29 oktober 2026 09:18]

[HADES2001]

Ik kocht in 92 voor 300 gulden een 512mb upgrade voor mijn a500 van een of andere roker op een zolderkamertje. Omgerekend is dat 75x zo duur als ddr4 geheugen vandaag, dus ik heb toen goed geinvesteerd , met als doel om minder diskettes te hoeven wisselen als ik spellen kopieerde met xcopy pro

Ik denk eerder dat je 512kb bedoelt? lijkt me erg stug dat je je a500 upgrade met 512mb in 1992 de eerste RAM met die capaciteit werd pas in 2002 gereleased

[Reactie gewijzigd door HADES2001 op 29 oktober 2026 09:03]

[FFW]

Haha ja dat klopt . Ik heb in geen tientallen jaren in kb gemeten. Gecorrigeerd

[Wolfos]

Ik denk niet dat we binnenkort standaard richting de honderd cores gaan. Consumenten CPU's neigen altijd eerder naar snellere cores dan meer.

Voor workstations en servers kan het best natuurlijk.

[kozue]

Die snelheid per core groeit al heel lang nauwelijks meer. De tijd dat je in 1 of 2 jaar van 450 naar 900 MHz ging ligt al ver achter ons. Opschalen naar meer cores en de software zo schrijven dat het te parallelliseren is, is een stuk efficiënter.

[salipander]

De snelheid per core is wel enorm toegenomen. Veel cpu's draaien (single core) meer dan 5 GHz wat 5 jaar geleden niet zo veel voorkwam.

[kozue]

5Ghz is nauwelijks sneller dan wat we 15-20 jaar geleden hadden. Toen zaten we al dik boven de 3. Er is misschien 50% snelheid bij gekomen in pakweg 20 jaar. Totaal niet vergelijkbaar met de vooruitgang die we vroeger hadden en zeker niet "enorm". Je zou nog kunnen stellen dat huidige cores efficiënter zijn en meer kunnen doen met hetzelfde aantal GHz, maar in pure kloksnelheid is het al heel lang best stabiel.

[salipander]

Kijk nog maar eens goed naar de single core performance v.e processor nu en 2020. De IPC is aanzienlijk omhoog gegaan. Het draait niet alleen om clockspeed.
En 3 of 5 GHz maakt wel veel uit!

[Wolfos]

Die kloksnelheid zegt niet alles. Een Apple M6 schijnt (single threaded) bijna twee keer zo snel te zijn als mijn Ryzen 5950X van zes jaar geleden:
https://www.cpubenchmark.net/single-thread/

Intel ook alweer zo'n 70% sneller.

[loekf2]

Mijn A3000 Acorn Archimedes uit begin jaren 90 had een 2 MHz ARM2 CPU met 3 MB geheugen, 2 MB via een uitbreiding. En toch kon je een complete MDID sequencer er op draaien, met coop multitasking.

Gaat nergens meer over tegenover. Efficient programmeren is lang geleden afschaft. Tegenwoordig willen bepaalde mensen zo groot mogelijke LLMs lokaal draaien.

[Bulls]

Ja het lijkt alsof er alleen maar meer bij moet om iets meer te kunnen, meer opslag, meer geheugen, meer bandbreedte, en vervolgens worden de programma’s of games ook alleen maar groter en zwaarder.

[Davey400]

Ik weet nog dat m’n ouders geheugen upgrade kochten van 1 mb naar 2 mb voor 100 gulden.

In 1993 hebben we ook al eens een explosie van de prijzen gezien n.a.v. een brand in een fabriek in een Japan.

Waar inderdaad rond de 100 gulden per MB normaal was bij computerwinkels voor een reepje steeg het toen in heel korte tijd naar tussen de 300 en 400, afhankelijk van de winkel.

Omdat 'we' bij de Vobis grote voorraden hadden (en de focus niet op componenten lag) bleef de prijs bij ons heel lang 125 gulden, met als gevolg dat ze zelfs van concurrerende winkels bij ons de rammetjes kwamen kopen.

Deze keer was de prijs binnen een paar maanden weer normaal, om vervolgens jaren lang alleen maar te dalen.

[MSalters]

En daarom is Vobis failliet. DRAM is een cyclische markt, altijd geweest, dus als je de winst niet pakt wanneer het kan dan ben je daarna failliet.

[Pietopdeheuvel]

Als ik naar de prijzen van snel geheugen kijk, ff gegoegelt,

HPE P69728-B21 geheugenmodule 64 GB 1 x 64 GB DDR5 | bol

Dan is dat 3018 Euro voor 64GB, maal 8, kom je op 24.144 Euro. Dan heb je snel CPU geheugen, maar alleen dat. In deze Mac is dat geheugen ook voor de GPU/NPU beschikbaar.

[BrainCrash]

Ja, je kan gaan googlen om dan op een heel exotische geheugenmodule uit te komen, en die als prijsreferentie te gebruiken… Óf je checkt even simpel de heel mooie Pricewatch die we hier hebben, bijvoorbeeld:
categorie: Geheugen intern
En dan zie je dat je voor die circa 3000 euro ook al DDR5 geheugenmodules van 128GB kan kopen.
En als je puur naar 64GB modules gaat kijken, DDR5, dan zitten er veel rond de 1000 euro. Das dus 1/3 van de prijs waar jij mee rekent. Dat maakt het rekensommetje wel heel anders natuurlijk.

Apple rekent 12k euro voor 256GB extra. Dat is dus ongeveer 2-3 keer zo duur dan de huidige consumentenprijzen voor losse modules van dezelfde grootte. Komt dus procentueel best overeen met wat Apple altijd al extra vraagt voor dergelijke upgrades.
(En dan heeft Apple natuurlijk alsnog iets betere inkoopkanalen voor hun geheugenchips vergeleken met de modules die wij kunnen kopen via de pricewatch)

[Blaz0r]

nu cherry pick je gewoon de andere kant op natuurlijk, dat geheugen is DDR5 @ 5600MT/s tegenover het LPDDR5X @ 9600MT/s dat in de huidige Mac Studio zit

[BrainCrash]

Ik kon zo snel nergens op de Apple site vinden wat voor type geheugen het precies is, en staat ook niet in dit artikel.
Mee eens dat het sneller dan de meeste huidige modules is, maar blijft natuurlijk dat Apple daar waarschijnlijk alsnog niet veel meer voor betaalt dan wat ik zou betalen voor de prijs van een geassembleerde reguliere module uit de Pricewatch.
De 64GB moduleprijzen die ik noemde zijn ook al met 6400MT/s in de pricewatch te vinden. Nog steeds langzamer, maar wel al wat dichter in de buurt.

Overigens is dat geheugen van de poster waar ik op reageerde ook maar gewoon 6400MT/s.
Dus is helemaal niet “cherry picken de andere kant op”, maar gewoon vergelijken met realistischere marktprijzen voor modules, in plaats van één exotisch exemplaar te gebruiken wat de persoon deed waar ik op reageerde.

[Pietopdeheuvel]

De prijs van geheugen wordt gedreven door de snelheid van het geheugen. Je kijkt alleen naar de hoeveelheid geheugen.

[Rey Nemaattori]

De prijs van geheugen wordt gedreven door de snelheid van het geheugen. Je kijkt alleen naar de hoeveelheid geheugen.

Da's pertinent onzin natuurlijk, 32GB @6400MT/s zal nooit even duur zijn als een reepje van 64 of 128 GB @6400MT/s puur omdat ze dezelfde snelheid hebben.

[Pietopdeheuvel]

Nee, ik zeg dat het prijsverschil tussen dezelfde hoeveelheid geheugen wordt gedreven door de snelheid ervan.

[m_snel]

Is het ook niet gewoon veel duurder als je meer geheugen per module hebt. Want je kan natuurlijk niet eeuwig geheugen bij blijven prikken.

[BrainCrash]

Ja hallo zeg, goeiemorgen.
Ik reageerde in eerste instantie notabene op jouw eigen reactie waar je een module met precies dezelfde snelheden linkt.
Ik kijk naar dezelfde typen modules als waar jij zelf ook naar keek, maar bracht de prijzen daarvan beter in perspectief door meer realistische marktprijzen daarvan te noemen. Dat is immers altijd beter om iets te vergelijken. Nu spreek je eigenlijk gewoon jezelf tegen in je eerste reactie hierboven.

[asing]

Wat je hier even mist is dat dit zogenaamd "unified memory" is. Supersnel geheugen gedeeld tussen de CPU en GPU. Met zoveel snel geheugen is het een ideaal ding om grote LLMs op te draaien.

[Shunt]

Een Dacia Duster is ook goedkoper dan een BMW M5 dat is natuurlijk compleet niet te vergelijken. Dit soort geheugen is vele malen sneller als het gewone DDR5 geheugen wat je er lekker bij kunt prikken. volgens mij zelfs een verdubbeling qua snelheid. Dit geheugen is eerder vergelijkbaar met geheugen wat je ook op een GPU zou vinden.

[Pietopdeheuvel]

Apple gebruikt LPDDR5X geheugen.

[Elminster]

Holy crap.
Ik heb 256GB in mijne pc. Ik zit hier op een goudberg!

Damn. Wat een prijzen.

[Saph]

De prijzen zijn echt bizar inderdaad. Ik heb "maar" 64GB in mijn PC zitten, dat was 270,- toen ik het kocht en nu 1400,-..

[bzuidgeest]

Alleen als je totaal geen pc nodig hebt. Want anders moet je na verkoop een nieuwe kopen die nog duurder is....

[SPee]

Ja, maar het kan nog duurder.
Ik heb bij Dell gekeken naar hun workstations. Daar krijg je 256GB voor €21.723,-.
En je kunt ook meer krijgen; 1TB voor €105.957,- of 2TB voor €289.054,-.

Wat heb je liever? Een huis of auto? Of veel RAM?

[hawke84]

Heb een 64GB Mac Studio M2 Ultra maxed out gekocht 2.5 jaar geleden voor 5K EUR.
Nu kost de huidige (weliswaar met M4 Ultra en 96GB) 8600 EUR.
Dat is de reflectie van de AI-markt die geheugenprijzen omhoog duwt helaas.
Komt het ooit weer naar beneden... ?

[Gustaaf437]

Ondanks de wat force prijs lijkt hij toch aardig populair. Toen ik gisteren een paar uur de lancering keek stond de levertijd nog op begin december en nu dus alweer een goede maand later. Het is natuurlijk even afwachten hoe die open-weight LLM-modellen presteren, maar als dat enigszins in de buurt komt van de huidige Claude-modellen, dan is het voor veel bedrijven of vermogende individuen wel de moeite waard om een aantal clusters thuis neer te zetten.

[Croga]

Dat zegt natuurlijk heel weinig over de populariteit. Als ze er één per maand produceren dan is er nu dus één verkocht.....

[Maurits van Baerle]

Toen Apple de M CPU’s ontwikkelde hadden ze niet LLM’s in achterhoofd. Maar, kennelijk vanwege het specifieke shared memory model, blijken ze extreem goed geschikt voor het draaien van modellen.

Ze hebben met de Mac Mini, bij toeval, een apparaat dat in de meest uitgebouwde versie met pallets tegelijk over de toonbank gaat, rechtstreeks datacenters in.

[Exirion]

Ik keek toen het event nog bezig was en toen had ik ‘m uiterlijk 24 november in huis kunnen hebben. Het is heel snel gegaan, terwijl het met 4TB (wat je echt minimaal wil hebben) bijna 27K is.

[Roko]

Zij die een dergelijke computer nodig hebben kunnen het vast betalen, maar of je het er voor over hebt is een andere vraag.

[kozue]

Ik denk dat dit vooral in bedrijven als lokale AI server gebruikt gaat worden. Voor bedrijven vallen zulke bedragen wel mee. Een werknemer kost een stuk meer per jaar, dus als je hiermee 1 werknemer minder aan hoeft te nemen maak je al winst.
Voor thuis, is er inderdaad geen haar op m'n hoofd die er aan denkt ooit zulke bedragen voor een computer neer te gaan leggen... maar wij zijn gewoon de doelgroep niet.

[adamvansanten]

Voor consumenten zijn deze prijzen enorm, maar als je een heel development team hiermee van lokale AI dev capaciteit kan voorzien is het een prima investering. Veel goedkoper dan 1 jaarsalaris van een gemiddelde developer.

[Pietopdeheuvel]

Dit is dan ook geen consumenten computer, het is een zwaar werkstation

[adamvansanten]

Dat was precies mijn punt

[FFW]

Ik zocht er vergelijkbare top spec mac bij uit 2020 en kom uit op

• Apple Mac Pro 28 core : 21.363,15 €

• OWC 1-TB-RAM-Kit: 8.932,12 €

• OWC 4-TB-ssd upgrade: 1.109,76 €

Totaal: 31.405,03 €


Dus relatief bekeken bespaar je door vandaag zo'n mac te kopen

[Reactie gewijzigd door FFW op 29 oktober 2026 08:48]

[kozue]

Niet echt. In jouw lijstje staat 1TB. Dat is het dubbele van de 512 die je hierbij krijgt. Als ze een 1TB versie hadden, zou je daar veel meer dan €31.405 voor betalen. Plus dat je 4TB SSD hebt ipv de 1TB die je voor 25k krijgt.

[LK_TS]

Die 512Gb is geheugen die zowel door CPU en GPU gebruikt kan worden. Dat heb je met die 1Tb ram kit niet. Dat maakt deze configuratie zo aantrekkelijk

[all_by_myself]

Ik zat van de week nog wat oude computerbladen door te lezen uit half jaren 80. In die tijd waren dit soort prijzen heel normaal,... dus je zou bijna kunnen zeggen dat deze Mac retro is!