We roepen het al jaren: tweakers maken Tweakers. Dat betekent in de praktijk vooral dat we veel hebben aan tips over nieuws dat jullie elders op internet zien. Onlangs ontstond er een discussie in de reacties over een oproep om meer informatie met de redactie te delen. Hoe verzamelt Tweakers eigenlijk nieuws van lezers en wat mag daarbij wel en niet?
De discussie ontstond vorige week onder een artikel over het vermeende stoppen van smartphonemerk Nothing. Het bedrijf ontkende dat, maar een user wees erop dat verkopers inmiddels andere informatie hadden ... hint, hint. Als redacteur van dienst deed ik wat iedere rechtgeaarde journalist zou doen: ik vroeg meer info. Of nauwkeuriger gezegd: ik stuurde een linkje naar mijn website, waar ook contactinformatie staat via veilige en versleutelde kanalen.
Daarop ontstond een discussie. Lezers noemden dat 'niet netjes', het woord 'uitlokking' viel en uiteindelijk leidde het tot niets. We hebben (nog) geen bevestiging dat Nothing stopt en zelfs geen tips die daarop wijzen.
Hoe krijgen we tips?
Tweakers heeft meerdere manieren om tips te ontvangen. De bekendste, die we ook het meest gebruiken, is ons tipformulier. Dat is voornamelijk bedoeld voor tips over interessant nieuws dat jullie elders op internet zien. Op jaarbasis krijgen we zo'n 13.000 tips binnen en het overgrote deel daarvan bevat links naar nieuwssites, blogs en video's waarvan lezers denken dat die nieuwswaardig kunnen zijn.
Een klein deel van de tips bevat informatie zoals e-mails over prijsverhogingen of waarschuwingen over datalekken. Die informatie is vaak niet openbaar en is alleen gericht een bepaalde groep gebruikers of slachtoffers.
Dan is er nog een heel klein gedeelte van de tips, hooguit een paar handenvol, waarin echt unieke informatie staat. Dat is bijvoorbeeld interne bedrijfsinformatie die nog nergens anders bekend is. Die zeldzame tips leiden om uiteenlopende redenen doorgaans niet tot nieuws. Meestal is dat zo omdat één bron geen bron is en het nieuws lastig te verifiëren is.
Het tipformulier is, in combinatie met de gelinkte submittersprofielen, iets dat Tweakers onderscheidt van veel andere media in Nederland en België, en zelfs wereldwijd. Maar dit kanaal is in de eerste plaats bedoeld om het communityelement van Tweakers te benutten. Het is niet het eerste kanaal dat we voor journalistieke onthullingen gebruiken. Daarvoor halen we tips via andere kanalen binnen.
Bio's met Signal
Die tips komen meestal via informele kanalen binnen. We hebben een algemeen e-mailadres (waarop voornamelijk persberichten binnenkomen), maar ook een contactpagina waarop alle individuele Tweakers-redacteuren staan. Redacteuren hebben ook eigen auteurspagina's met bio's waarin hun contactgegevens staan. Sommige redacteuren, waaronder ondergetekende, hebben daarnaast eigen websites met contactmogelijkheden. Dat zijn dan vaak ook anonieme contactmogelijkheden, zoals Signal of Threema.
Daarnaar verwijzen we regelmatig in reacties, zoals ook in dit specifieke geval gebeurde. Zulke kanalen zijn uiteraard veel anoniemer dan e-mail of, nog erger, een dm via Tweakers.
Nafin-netwerken
Zo'n oproep doen we regelmatig. Dat levert ook geregeld nieuwe artikelen en scoops op. Toen in 2024 een grote storing plaatsvond op defensienetwerk Nafin, vroeg ik daaronder of mensen die daar meer van wisten me konden berichten. Er zitten immers op Tweakers duizenden systeembeheerders van wie er ongetwijfeld een paar kennis van dit netwerk hadden.
Die reacties kwamen er ook. Tientallen zelfs. Dat leidde diezelfde dag nog tot een achtergrondartikel over Nafin. Zonder de input van al die tweakers zou dat nooit zijn gelukt.
Dat was een oproep om beroepsmatige kennis te delen. Soms doen we echter ook oproepen om andere informatie te delen, informatie die niet per se positief is. Dat deden we bijvoorbeeld toen de Nederlandse politie werd gehackt. Na een oproepje in de comments kwamen er opnieuw veel reacties binnen, de meeste via Signal en andere anonieme kanalen.
Bron: Thierry Hebbelinck/iStock/Getty Images
Politie-intranet
Dat leidde meerdere keren tot nieuws. De hack kwam van statelijke actoren, bijvoorbeeld. Daarnaast hoorden we van meerdere politiewerknemers dat zij via de media over de hack moesten horen en dat leidde op zichzelf weer tot nieuws. We waren daarin niet de enigen. De Telegraaf, de NOS en RTL baseerden hun berichtgeving ook op bronnen.
Dat is niet heel verrassend. Met 60.000 werknemers is de Nationale Politie een van de grootste Nederlandse werkgevers. Wat daar op het intranet verschijnt, lekt snel uit.
Maar de vraag waar het om draait: mag dat eigenlijk wel? Mag je oproepen om informatie te delen? En zo ja: welke informatie dan?
Geen staatsgeheimen
Juristen met wie we spraken zijn het er allemaal over eens. Ja, dat mag. Oproepen om informatie te delen is over het algemeen toegestaan, op een paar uitzonderingen na. Staatsgeheime informatie bijvoorbeeld, want alleen al het bezit daarvan is strafbaar – en zelfs daarop zijn nog uitzonderingen te vinden. Verder is het ook niet toegestaan om iemand aan te zetten tot het plegen van strafbare feiten. In de praktijk mag een journalist dus niet iemand overhalen om een systeem te hacken en die gehackte gegevens te delen.
Strafbaar of niet, hoe zit het dan ethisch? Die vraag is uiteraard minder duidelijk te beantwoorden, want ethiek is per definitie een breed begrip. Zoals sommige users terecht opmerkten, kun je een oproep om bedrijfsinformatie te delen zien als een oproep om contractbreuk te plegen. Of om de relatie met een klant, werkgever of leverancier op het spel te zetten.
Tegelijkertijd kan zulke informatie ook een maatschappelijk doel hebben. Je kunt er een publieke instantie scherp mee houden en bij een commercieel bedrijf kan informatie over het mogelijke stoppen ervoor zorgen dat consumenten beter geïnformeerde keuzes maken voordat ze een product kopen. Zou je bijvoorbeeld een telefoon kopen als je wist dat het bedrijf misschien failliet gaat?
Verantwoordelijkheid
Uiteindelijk ligt de eindverantwoordelijkheid voor het delen van de berichten bij de persoon die ervoor kiest om informatie te delen. Die maakt de afweging of de informatie belangrijk genoeg is om te delen en welke relaties daarmee op het spel komen te staan.
Maar ook wij als journalisten hebben daarin een verantwoordelijkheid. Zo moeten we bronbescherming garanderen. We moeten integer handelen en open zijn over welke informatie we wel en niet gebruiken. We moeten maatregelen nemen om communicatie anoniem te houden. Daarnaast moeten we ook zelf afwegen wanneer we een oproep voor meer informatie plaatsen. We moeten dan niet alleen de nieuwswaardigheid afwegen, maar ook bepalen of het nieuws genoeg meerwaarde heeft om zo'n oproep te rechtvaardigen.
Maar dat oproepjes voor input, in welke vorm dan ook, meerwaarde hebben op een communitysite als Tweakers, staat buiten kijf.
/i/2007947434.png?f=imagenormal)
/i/2008294878.png?f=imagenormal)
:strip_icc():strip_exif()/u/12112/snake_av.jpg?f=community)
/u/348138/crop5dde89a7c37c4_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/356962/crop67ec287dab5be_cropped.gif?f=community)
/u/1906/crop5dfd46928e003.png?f=community)
/u/26608/crop6a6600bc5e872_cropped.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/14450/FeikeEye.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/65843/chef60x60.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/364924/crop651c5ddadde89_cropped.jpg?f=community)
/u/211309/crop61b0ff95cd8ef.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/448966/crop62a741840cd69_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/41502/breezah.jpg?f=community)
/u/85941/crop61dd9b39bb021_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/38542/Scrat1ani.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/47583/ollie.jpg?f=community)