EU zoekt bedrijven die 7 AI-'gigafabrieken' willen bouwen

De Europese Unie is donderdag een aanbesteding begonnen voor maximaal zeven AI-'gigafactories' in Europa. Daarvoor investeren de EU en de lidstaten maximaal 10 miljard euro. De EU hoopt dat Europese bedrijven en onderzoekers zo geavanceerde AI kunnen maken.

Het idee is dat er tot zeven grote AI-datacenters komen in Europa, waartoe grote en kleine bedrijven, onderzoekers en overheden toegang kunnen krijgen. Die organisaties kunnen daarmee weer eigen, geavanceerde AI ontwikkelen.

Zo wil Europa minder afhankelijk worden van andere landen voor de AI-modellen. AI-tools die met de AI Gigafactories gemaakt zijn, 'volgen EU-standaarden op het vlak van databescherming, veiligheid en ethiek', zegt de Europese Commissie. De hardware mag Europees zijn of van AMD, Nvidia of Qualcomm komen.

Fabriek mag meerdere locaties hebben

Bedrijven of samenwerkingsverbanden kunnen zich nu bij de EU aanmelden om een fabriek te kunnen bouwen. Een fabriek mag één locatie in één land of meerdere locaties hebben. Die verschillende locaties mogen ook verspreid zijn over verschillende lidstaten.

De AI-fabrieken moeten minstens evenveel geavanceerde AI-chips bevatten als de huidige krachtigste Europese AI-fabriek. In latere fases van de aanbesteding wordt die eis verhoogd. Zo wil Europa er zeker van zijn dat er alleen snelle AI-fabrieken gebouwd worden.

EU verwacht ruim 20 miljard euro van bedrijven en investeerders

De Europese Unie en de lidstaten investeren allebei evenveel in het project. Samen gaat het om 10 miljard euro. De gedachte is dat investeerders eerder geneigd zijn mee te doen als een deel van een project al met publiek geld wordt gefinancierd. De Commissie verwacht dat bedrijven en investeerders meer dan 20 miljard euro in de fabrieken gaan stoppen.

De aanbesteding sluit op 12 november. De Commissie verwacht dat de bouw begin volgend jaar kan starten en dat de fabrieken eind 2028 klaar voor gebruik zijn.

Een afbeelding van servers ter illustratie. Bron: Jason Marz/Moment/Getty Images

Reacties (53)

[Keypunchie]

Vind het een nogal vage aanbesteding.

Of begin met Europese "staatsbedrijven" (beetje in dezelfde hoek als CERN of ESA, maar dan consument-gericht), of maak er gewoon subsidies van.

Nu gaan ze deze "AI-fabrieken bouwen". En dan? Wie gaat ze gebruiken?

Het doel vind ik heel erg nobel, maar er lijken geen politieke consequenties te zitten aan het besef dat Europa niet meer op de VS aankunnen wanneer het om strategische veiligheid gaat. Dan moet ook het "operating system" anders.

[FreezeXJ]

Ik vind het juist vrij duidelijk, de EU heeft geld te besteden, en wil daarvoor datacenters kopen. Intekenen met plan, en daarna kiezen zij de opties die ze goed vinden. Als bedrijven het niet doen, want te sketchy business case, dan doet de EU het zelf, juist om die concurrentie aan te gaan.

De financiering van de EU is rock-solid (want jouw belastingcenten), dus voor intekenende partijen is er geen betalingsrisico, zoals je nu wel hebt als xAI, Anthropic of een andere AI-bro iets wil laten bouwen.
Daarnaast zit er de eis aan dat je EU-OK hardware erin stopt (beperkt verkrijgbaar), en moet het blijkbaar snelsnel (2028 al operationeel terwijl je pas in 2027 groen licht krijgt), dus helemaal een goed plan vind ik het nog niet, maar dat zien ze wel in de intekenlijst.

[player-x]

Het probleem voor EU-gebaseerde AI-bedrijven is dat ze zich ook aan EU-regels moeten houden, dus investeren in US AI tech is goedkoper, want daar gaat en mag (bijna) alles wat ze maar willen.

Om een EU AI platform van de grond te laten komen, is het nodig om die nadelen tegen te gaan met subsidies, want stilstand is achteruitgaan.

Hoewel ik een gebruiker ben van een lokale AI voor mijn HA, ben ik zeker geen AI-fan van hoe de VS-techbedrijven het nu doen, en met gemengde gevoelens hoop ik dat het beter werkt onder EU regels.

[sebastienbo]

En in geval van oorlog vind ik het nogal griezelig van maar 7 spots te hebben waar alles is ...
Ik zou liever veel, maar kleiner willen.

[Scriptkid]

Maar 1,2-1,5 miljard subsiedie op een gigafabriek voor ai is een peanut.

Cossusbijvoorbeeld is al 7 miljard aan hardware en daar zitten geen bouw of operating kosten in.

Daar moet je als bedrijf dus nog heel veel geld bij leggen.

Als je kijkt naar de super computers die kosten al 500miljoen en hebben maar een fractie van een giga datacenter aan gpu kracht.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 30 juli 2026 18:01]

[The Realone]

We zijn hier allemaal capitalistische economieën, waarbij het logisch is dat zaken die de commerciële sector bevorderen, ook geregeld worden door diezelfde sector. AI is nog altijd niet bepaald een nutsvoorziening, dus buiten stimuleren met subsidies en versnelling/versoepeling van regels heeft de overheid hier weinig in te zoeken.

[Skit3000]

Ik vind het delen van hardware slim, behalve dat het met AI waarschijnlijk 24/7 op volle toeren draait omdat je eigenlijk nooit klaar bent met het trainen van een model. Je kan dan dus één of misschien twee grote bedrijven toegang geven tot deze AI-gigafabrieken om hun modellen te trainen en verbeteren, of 20 kleine bedrijven (die allemaal maar 5% van de beschikbare compute krijgen en zo waarschijnlijk allemaal tot een inferieur model komen).

Het kan goed gaan, zolang er maar een "commissie van wijze mensen" zit die de beschikbare compute op zo een manier toewijzen dat de grootste kanshebbers op goede modellen het eerst/meest aan de beurt zijn.

[SaraNostra]

Precies. Is er een vraag dat er wordt gebouwd? "Here, take our tax payers' money, let's build it and after that, we'll see".

Beetje vreemd.

[Reactie gewijzigd door SaraNostra op 30 juli 2026 17:18]

[siggy]

Kan men niet beter chipfabrieken bouwen met dit geld ipv weer geld zo in de pockets van buiten-EU bedrijven laten landen? Dit is gewoon spekken van de kas van NVIDIA en AMD.

Weer een compleet kortzichtig besluit van de EU. China pakt het goed aan, die bouwen een hele supply chain op en doen het zelf. Helpt de eigen bevolking en de eigen economie. Wat doen wij? Hardverdiende belastinggeld buiten de EU pompen.

[flaskk]

Tja, zou asml oid hier in kunnen ondersteunen? Best een behoorlijke zak geld gaat naar de hardware, zou voor de Europese economie goed zijn dat dit binnen haar grenzen blijft.

[wildhagen]

Welke rol zou ASML hierin moeten hebben? Die produceren geen chips, maar machines om chips te maken.

Dus hooguit kan ASML machines aan chipbouwers geven, die zich eventueel hier willen vestigen, maar veel meer dan dat kan ASML in deze kwestie niet betekenen lijkt me.

[SomerenV]

Nou ja, zonder machines geen chips en zonder chips geen AI, en laat ASML nou een van de grootste spelers zijn op het gebied van die machines.

[The Realone]

Dat kan wel zo zijn, maar dan nog heeft ASML niks om bij te dragen aan de invulling van dit soort AI datacenters. Beetje van dezelfde orde als vragen of Tata Steel nog wat kan bijdragen aan de constructie.

[YGDRASSIL]

Zonder staal geen machines dus dan Tata ook maar laten meedoen?

[The Realone]

Wat denk je dat AMSL produceert? In ieder geval niks wat in een datacenter gaat.

[bob harley]

"
Het bedrijf, met het hoofdkantoor in Veldhoven, is wereldwijd de belangrijkste leverancier van lithografiesystemen.[3] Dit zijn machines waarmee patronen van transistoren op siliciumwafers worden geprojecteerd om geïntegreerde schakelingen, chips te maken. Deze systemen vormen een essentiële schakel in de mondiale halfgeleiderindustrie en worden gebruikt door vrijwel alle grote chipfabrikanten.
"

Transistoren, silicium wafers, schakelingen, chips.
Sounds like a data Centre.

En asml zou absoluut ook andere dingen kunnen produceren al zal dat niet van de ene op de andere dag gaan.

[SmokingCrop]

ASML maakt machines die gebruikt worden door chipfabrikanten. Niet de chips of onderdelen zelf.

[xxs]

ASML maakt ook nog meetapparatuur voor de chipindustrie en software.

[The Realone]

Jij mag mij 1 datacenter in de wereld aanwijzen waarin je een chipmachine van ASML kunt vinden. Als jij morgen een taxibedrijf wil beginnen vraag je toch ook niet of Siemens, om maar wat te noemen, voor jou een robot met lopende band in elkaar wil zetten zodat je taxis kunt gaan produceren? Je vraagt de autofabrikant of die wat kan betekenen, niet degenen die onderdelen voor een autofabrikant maakt.

En nee, ASML gaat niet opeens chips produceren, dat is echt een hele andere markt dan waar zij nu inzitten met totaal andere productie- en toevoerketens. Op papier kan alles, maar op papier kan een papierfabrikant morgen ook romans gaan publiceren.

[xxs]

Een DC zit daarentegen wel vol met chips die geproduceerd zijn m.b.v. ASML systemen.

[The Realone]

Precies, ASML produceert dus niks wat in het datacenter zit.

[SomerenV]

China (al is dat hier wat minder van toepassing bij ASML vanwege export restricties) en de VS hebben véél diepere buidels, en de meeste bedrijven kiezen uiteindelijk vaak toch voor het grote geld. Met de duizelingwekkende bedragen die rondgepompt worden in de naam van AI lijkt 10 miljard kleingeld.

[bilgy_no1]

De VS hebben mede een diepere buidel omdat de Europese pensioenfondsen en verzekeraars een groot deel van het geld investeren via de VS. We zouden moeten afdwingen dat een veel groter deel daarvan strategisch binnen Europa wordt geïnvesteerd.

En die duizelingwekkende bedragen in de VS is deels ook rondpompen van geld.

[old_spice]

Superslim idee. Net als die geniale plannen van het ABP onder leiding van Paul Rosemuller om niet meer in de wapenindustrie te investeren maar in groene investeringen. Pakte ook zo goed uit voor het rendement. Politiek gemotiveerd (of vooral restrictief) investeren gaat vrijwel nooit goed.

[keigezellig123]

Best wel triest dat de wapenindustrie (het mogelijk maken van doden van mensen) meer rendement oplevert dan zaken die onze planeet uiteindelijk leefbaarder moeten maken...

[Hawkboy71]

Je kan van Rosemuller vinden wat je wil, maar dat over de beleggingen is echt kolder.

https://www.multiraedt.nl...leggingen-en-rosenmoller/

[stresstak]

We zouden moeten

Valt voor mij in de categorie '..nergens oorlog, nergens honger, en allemaal een bloem in het haar.'
Gaat nie gebeur nie.

[paulmes]

Nederland staat nu al buitenspel. Noem het woord datacenter of iets wat met veel chips en opslag te maken heeft en gemeenten, bewoners en energie en waterbedrijven staan in de tegenstand!

[wildhagen]

Dit gaat dan ook niet enkel over Nederlad, maar over de EU als geheel. De EU is groter dan Nederland en bestaat uit 27 lidstaten.

Veel problemen hier, met de energievoorziening, drinkwater-voorziening etc, zijn lokaal voor Nederland, vaak door slechte politieke keuzes door voorgaande kabinetten. Die problemen spelen vaak helemaal niet, of veel minder, in andere Europese landen.

[The Realone]

Als deze zaken degelijk geplanned worden en de hele procedure transparant is, is er niet zo'n probleem. Maar juist daar ontbreekt het vaak aan. Deals worden gesloten in achterkamertjes, niemand wil openbaren hoeveel het verbruik betreft, welke tarieven betaald worden, enzovoorts.

Daarbij hoeft Nederland echt geen AI-fabriek binnen de eigen landsgrenzen te hebben. Het doel is Europese groei en soevereiniteit. Niet enkel Nederland, want dat is niet realistisch.

[demianmonteverd]

Laten we helpen, door een knip te maken tussen datacentra voor het soort organisaties uit het artikel, en de hyperscalers.

[oef!]

Ja vreemd he? Met watertekorten, alsmaar oplopende temperaturen en netcongestie.

Ik ben er niet tegen maar het is wel degelijk een issue.

[Rogers]

Vind je het gek als de burger gevraagd wordt stroom en water te besparen en er de hoofdprijs voor betaald terwijl al 1 van de 300 datacenters die we hebben 1% van onze landelijke stroomvoorziening gebruikt en ze (drink)water gebruiken om te koelen omdat dat lekker goedkoop is.

[Scribe]

De hardware mag Europees zijn of van AMD, Nvidia of Qualcomm komen.

Wat is de issue met Intel? Dat mag niet want de Amerikaanse overheid heeft daar een belang in?

[vlaaing peerd]

Intel ME firmware kan op stroom, terwijl de PC/server uitstaat, data versturen naar Intel.

AMD heeft ook managment engine firmware (PSP), maar kan afhanelijk van je hardwarekeuze er niet op zitten, of geen data verzenden.

Ik weet niet of dat de specifieke motivatie is, maar dat was even wat me te binnen schoot.

[Scribe]

Aha, interessant. Dacht dat bij beiden kon...

[oef!]

Voor het juiste bedrag zal Intel er waarschijnlijk absoluut geen problemen mee hebben om wat aanpassingen te doen.

[Llopigat]

Of gewoon een national security letter ofzo natuurlijk.

[Salvatron]

Ten eerste: wat is in vredesnaam een AI-gigafabriek, en ten tweede 10 miljard euro is niet veel geld.

[Jazco2nd]

Het was mooier geweest als deze tender zou eisen dat minimaal X % van de chips, Europese chip designs zijn. Want 99% van de mensen (incl EC, Alhoewel niet helemaal waar want die hebben ook geïnvesteerd in een paar van deze startups) weet niet dat we die hebben. Ja, het zijn jonge bedrijven maar voor zover ik weet is eentje in elk geval al klaar voor massaproductie.

Ik heb het natuurlijk ook over VSORA (Frans, klaar voor massa productie), Axelera en in de nabije toekomst (deze tender is immers voor de lange termijn), Euclyd (Nederlands? Oprichter is ex ASML), Optalysys, Fractile, Olix, Semidynamics.

Wat deze bedrijven nodig hebben om uiteindelijk ook echt door te breken is demand. Investering is leuk maar als iedereen maar Nvidia blijft eisen en in mindere mate AMD komen we nergens.

En wie de chips bakt en waar die oven staat (Taiwan of binnenkort Dresden) is minder interessant, wanneer het chip design alsnog 100% Amerikaans is.

[Reactie gewijzigd door Jazco2nd op 30 juli 2026 17:33]

[dannyke01]

Geen enkel serieus bedrijf heeft hier interesse in.

[rijnsoft]

Het hele spelletje met AI is volgens mij om er eerst heel veel geld in te pompen, en het verlieslijdend in de markt te zetten. Pas als de concurrentie is verslagen, en de consument verslaafd is, gaat men winst maken.

Dit heet Wikipedia: Predatory pricing.

Dit is duidelijk wat de Amerikaanse en Chinese bedrijven nu doen. Wat zijn de plannen van de EU in deze? Ik lees er weinig over terug in de plannen. En zonder plan ben je bij voorbaat al te laat.

Om mijn punt te onderstrepen, zie: https://isaiprofitable.com

[Llopigat]

Het hele spelletje met AI is volgens mij om er eerst heel veel geld in te pompen, en het verlieslijdend in de markt te zetten. Pas als de concurrentie is verslagen, en de consument verslaafd is, gaat men winst maken.

Zeker weten. Vooral die 20 euro abonnementjes kosten gewoon geld.

Ze hopen dat de techniek voortschrijdt en het goedkoper maakt, maar vooralsnog worden de modellen steeds capabeler maar juist zwaarder Het element predatory pricing is zeker ook aan de gang, absoluut. Het is ook wel bekend als 'marktaandeel kopen'.

[eheijnen]

Kunnen ze wel zoveel geld neertellen voor chips als al die andere partijen...

Zo ja, waar halen ze die chips vandaan als zowat alle fabrieken uitgeboekt zijn voor de komende 2 jaar tenminste...