Europa wil minder tech uit VS gebruiken en drie keer meer datacentercapaciteit

De Europese Commissie heeft een pakket maatregelen en strategieën gepresenteerd om de digitale soevereiniteit en zelfstandigheid van Europa te bevorderen. De EC wil onder meer meer cloud- en AI-technologie in Europa ontwikkelen. Ook moet de capaciteit van Europese datacentra in de komende vijf tot zeven jaar verdrievoudigen.

De Europese Commissie wil onder meer een nieuwe Chips Act introduceren. Deze 'Chips Act 2.0' moet het bedrijfsklimaat voor chipbedrijven vriendelijker maken en zorgen dat de Europese chipindustrie minder afhankelijk wordt van externe leveranciers. Onder de nieuwe wet zou het onder meer mogelijk worden staatssteun te geven aan 'baanbrekende projecten die nog niet in de Unie aanwezig zijn'. Ook wil de EC dat de samenwerking tussen chipmakers en bedrijven die chips gebruiken verbetert.

De Europese Commissie heeft ook een voorstel aangenomen voor de Cloud and AI Development Act. Een van de doelen van de wet is om de Europese datacentercapaciteit in de komende vijf tot zeven jaar te verdrievoudigen. Om dit te realiseren dwingt de wet lidstaten om zogeheten data centre acceleration zones aan te wijzen. In deze zones mag het vergunningstraject maximaal twaalf maanden duren.

De Europese Commissie wil ook dat vooral overheden vaker gebruik gaan maken van opensourcesoftware. Volgens de Commissie zorgt toegang tot de broncode voor controleerbaarheid en vermindert deze afhankelijkheid van één enkele leverancier. "Het bevorderen van het gebruik van opensource is daarom essentieel om innovatie te ondersteunen, een betere prijs-kwaliteitverhouding voor de publieke uitgaven te garanderen en de digitale autonomie van de Unie te versterken", zo is te lezen in de wet.

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen benadrukt bij de aankondiging van de maatregelen het belang van digitale onafhankelijkheid: "We kunnen het ons niet veroorloven om afhankelijk te zijn van anderen voor de technologieën die onze ziekenhuizen draaiende houden, onze energienetten stabiel en onze diensten veilig. Het gaat erom onze burgers te beschermen, onze belangen te verdedigen en onze eigen keuzes te maken. Europa beschikt over het talent, de uitmuntende onderzoeksresultaten, de industriële basis en de interne markt. Samen moeten we deze sterke punten omzetten in technologische soevereiniteit." De plannen moeten nog wel worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de EU-landen.

Reacties (147)

[Pasteis]

We willen als EU ontzettend veel dingen, maken vervolgens allerlei wetten, regelgevingen en starten allerlei initiatieven om dingen uit te denken, maar vervolgens zijn er een hoop barrières die echt dingen van de grond laat komen als het gaat om concurrentieslag.

Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld milieu. We willen geen mijnen hebben voor grondstoffen, omdat de giftige stoffen die vaak gebruikt zijn slecht zijn voor het milieu. Vervolgens besluiten we om dit mede door strenge wet en regelgeving moeilijk te maken, China haalt zijn schouders hiervoor op… doet het alsnog met veel milieuimpact en wij kopen vervolgens deze grondstoffen.

Daarnaast je moet allerlei zaken rapporteren, zadelt bedrijven met een hoge administratieve last op, maar vervolgens zijn we nog steeds groot deel afhankelijk van buitenlandse bedrijven die ons kapot concurreren.. want het vestigingsklimaat in Europa is niet concurrerend genoeg om zelf succesvolle scale-ups te hebben.

Het zou goed zijn als we wat minder worden geregeerd door bureaucraten en politici die Europa als het perfecte continent van de wereld wilt laten tentoonstellen.

We moeten tot de pijnlijke conclusie komen dat wat we nu allemaal willen niet allemaal samen kan. Je moet pijnlijke discussies voeren en besluiten maken. En dat zal ook onze welvaart kosten, maar als ik zie hoe de jonge generaties verwend worden met dure telefoons, kleding en fatbikes denk ik ook… we zitten erg ruim in ons jasje met welvaart als je als ouders hier eenvoudig geld aan kan besteden.

[Reactie gewijzigd door Pasteis op 3 juni 2026 20:20]

[PieterMyqronix]

Pasteis heeft een punt. Europa wil het, maakt wetten, maar de uitvoering strandt op bureaucratie en vestigingsklimaat.

Wat ik wel grappig vind: wij draaien sinds maart een volledig hybride quantum netwerk. QNIWeb, 17 nodes, post-quantum encryptie, 107/107 tests groen. Gedocumenteerd, gearchiveerd, draait al maanden op Hetzner zonder uitval.

Delft kondigt net aan dat ze gaan bouwen wat wij al 3 maanden runnen.

Kamerleden en voorzitters volgen ons op LinkedIn. Geen bericht, geen reactie. Niks. Kop in het zand misschien?

Morgen deploy-ready maken? Zou kunnen. Maar goed — wij bouwen gewoon door.

Groeten, PieterMyQronix

[Navi]

Om de datacenters vervolgens te vullen met amerikaanse intel/amd/nvidia hardware gefabriceerd in Taiwan en tot servers gemaakt door amerikaans DELL/HP in China 😀

En natuurlijk nog een amerikaans OS erop..

[Reactie gewijzigd door Navi op 3 juni 2026 19:20]

[watercoolertje]

Linux gebruiken dus, is meer Europees dan Amerikaans.

[chrome moral]

Het gaat in dit geval volgens mij meer om het idee en het gevoel van de soevereine cloud (is dit web 4.0 btw) niet zozeer de werkelijkheid.

[watercoolertje]

Nee hoor iets wat je in eigen beheer hebt is veeeeel soevereiner dan het niet in eigen beheer te hebben.

Dat het nog niet meteen van 0 naar 100% gaat is niks mis mee, het zijn gewoon de eerste stappen.

[bussie66]

En de chips gemaakt met ASML machines

[KoffieAnanas]

Europa wil stapje voor stapje ook de hardware in Europa laten ontwerpen en produceren. Dat is een kwestie van de lange termijn. Europa is echt niet heel raar bezig, en denkt ook aan de langere termijn. Europa stimuleert het ontwerp van Europese CPUs en GPUs, en ook de productie in Europa zal opgeschroeft gaan worden.

Je kunt niet in 1x alles doen en willen. Europa volgt in feite nu de lange termijn aanpak van China, met enige vertraging. Dat het nu niet kan, betekent niet dat het over 10 jaar niet kan.

Je ziet het ook al bij de defensie industrie. Ook hier zal Europa beetje bij beetje steeds meer in eigen ontwikkeling en productie nemen.

[pyro-tukker]

Geen idee hoe dit te maken heeft met de realiteit in de wereld. Hoe ga je in godsnaam tegenwoordig - met alle achterstanden - concurreren met China als het gaat om technologisch gebied? Begrijp me niet verkeerd goed dat we stappen zetten, maar we moeten echt veel anders en realistischer gaan denken in Europa. Enkele grote probleempunten in mijn ogen:

- onze autoindustrie wordt door China (en Tesla) aan alle kanten voorbij gelopen (tip: kijk eens op YT naar de nieuwe BYD en andere Chinese auto’s. Dat is next level).

- alle goede startups worden aan USA private equity verkocht omdat er te weinig durfkapitaal in de EU is.

- we zijn extreem locked in Apple, Google en Microsoft dat we misschien wel kleine stapjes kunnen zetten, maar die bedrijven gaan het gewoon blijven winnen de komende 10-20 jaar. (tip als je toch zelf dat kleine stapje wilt maken, ga naar Proton).

- leuk dat je chips gaat produceren in de EU, maar waar komen de grondstoffen weg? China is al decenia bezig die strategische grondstoffen te verkrijgen en de USA is sinds enkele jaren ook wakker geschrokken, maar hoe gaan we dat in Europa sourcen?

- hoe zit het met duurzaamheid en elektriciteit opwekking (waar ook grondstoffen voor nodig zijn). China produceert al meer duurzame energie dan USA, UK en EU en ze gaan dat de komende jaren opschalen maal 10.

- hoe gaan we concurreren als de EU steeds meer (interne) regels oplegt?

- hoeveel macht hebben we uberhaupt. Als andere landen zoals de USA bepaalde technologien gaan blokken dan hebben wij ook een veiligheidsprobleem wegens alle military tech afhankelijkheid. UK en noorwegen leveren een paar leuke dingen, maar veel van de technology en supply chain is op de USA gebaseerd. Die gaan heus niet al die macht weggeven aan Europa voor een stuiver.

En je leest vaak China in mijn antwoord (en mijn andere reacties). Even los gezien van alle ethische dillema’s. Kijk echt eens in wat China aan het doen is op globaal strategisch niveau. Hogere wiskunde strategische geo-politiek.

[Reactie gewijzigd door pyro-tukker op 3 juni 2026 19:46]

[kaasboer09]

Om te beginnen: het Europese talent overhalen om vanuit de VS terug te verhuizen naar de EU. Biedt concurrerende salarissen en uitmuntende sociale voorzieningen.

[The Realone]

Uitmuntende sociale voorzieningen hebben we al vergeleken met de VS. Maar concurrerende salarissen zou ook wel eens kunnen betekenen dat we, net als de VS, hyperkapilistisch moeten gaan worden. En daar knelt het, want dat willen we niet en moeten we niet willen.

Zo woon/werk ik in North Carolina, de staat die nagenoeg altijd bovenaan de ranglijst van "best state for businesses" . Tegelijkertijd bungelt NC ook meestal onderaan de lijst van "best states for employees" . Dat is niet zomaar.

[batjes]

Je hebt in Europa een stuk minder salaris nodig om op hetzelfde niveau te leven als de bovenkant van de Amerikaanse middenklasse.

Wij hoeven geen rekening te houden met "Bankrupt due to child birth" of 'homeless because bank sold the house' of dat je in een cel gegooit wordt want "He kind of just looked like the guy that did it".

Die 'concurerende' salarissen zijn nergens voor nodig behalve hoger cijfertje is mooier, IMO zou je met zo'n smooth brain mindset niet in aanraking moeten komen met zulke salarisen.

[The Realone]

Dat geldt voor een groot deel van de arbeidsbevolking, maar dat gaat niet op voor degenen in topfuncties of met specifieke kennis die je juist naar Europa zou willen trekken. Sowieso heb je met een degelijke baan ook in de VS een goede zorgverzekering en andere secundaire arbeidsvoorwaarden.

In de VS heb je gewoon meer kans om veel meer te verdienen. Je hebt ook de kans om alles kwijt te raken, maar is er niemand die daar vanuit gaat. Dat is hoe onze samenlevingen verschillen. In Nederland hebben we een verzorgingsstaat en zien we waarde in iedereen op een bepaald niveau houden. De VS is vele malen individualistischer. Maar dus ook met een potentieel hogere beloning.

[batjes]

Nou en dat ze niet hierheen komen.

Geen idee hoe lang je mee gaat, maar die top functies worden niet bezet door unieke eens-per-generatie-wunderkindjes. Maar vrijwel hetzelfde soort figuren als jij en ik. Die vaak ook maar wat aankloten, fouten maken en soms geen flauw benul hebben waar ze mee bezig zijn.

Het is gewoon een vorm van adelijkheid/nepotisme/vriendjespolitiek.

We winnen er niets mee door zulke top figuren aan te trekken. Waarom investeren we niet in die 18miljoen mensen die hier al zijn.

[dasiro]

De sociale voorzieningen zijn hier al uitmuntend, maar die zijn dus niet voldoende. Wie gaat dat geld aanbieden? Welk bedrijf kan nog maar tippen aan die lonen terwijl er tegelijk ook al massaal ontslagen vallen door AI. De boot is gemist, het geld en talent is weg, enkel een paar wereldvreemde politici in hun ivoren toren zitten er nog op onze kosten.

[fenrirs]

Ik kan anders al diverse Amerikaanse werknemers die graag uit Amerika willen verhuizen. En stel vrienden uit Francisco zijn onlangs naar Thailand verhuisd met inderdaad minder salaris, maar ze voelen zich al veel vrijer.
Een bevriend gepensioneerde professor kan in de staat Washington niet meer kan rondkomen van zijn pensioen (en dan hebben we het over iemand die een lab met 150 man leidde). Hij verhuist over een maand naar Duitsland waar zijn roots liggen

Net als dat de intellectuelen uit Rusland vluchtten voordat de Oekraïne oorlog van start ging, zie je dat nu ook in de VS gebeuren. Nog niet op hele grote schaal, maar we hebben wel opvallend veel aan Amerikaanse sollicitanten op vacatures.

[demianmonteverd]

Dit is een beweging inderdaad. Er zijn er ook behoorlijk wat die naar CA gaan natuurlijk. Maar veel van hen durven de stap niet te maken als ze zien wat ze hier gaan verdienen. Het is gewoon waar dat we niet geweldig betalen in de EU. We moeten voorzichtig blijven werken aan betaalbaarheid van allerlei diensten.

Een voorbeeld, er is enorm geinvesteerd in de grootte van klassen en het idee was dat daarmee de prestaties zouden toenemen, er is geen verbetering gemeten, eerder is het slechter geworden, dan kan dat laatste komen door social media, maar dat hebben we ook nog niet verboden, er moet echt meer lijn in het bestuur van het land komen om niet te langzaam te blijven groeien, want de kosten zullen blijven toenemen.

Overigens zijn er altijd al mensen uit de US gekomen om hier te gaan werken, meestal in Amsterdam, dus we hadden altijd al wat 'import', heb zelf altijd wel een of twee collega's gehad uit de US bij mijn werkgevers in het verleden. Ik weet niet of we moeten concurreren met Thailand eigenlijk. Er zijn best wel wat redenen om er als bijv. Amerikaan voor te kiezen juist naar NL te gaan, de taalproblemen, scholing (ondanks dat die beter zou kunnen functioneren), etc..

[The Realone]

Maar dan is de ambitie anders. Dat stel dat van SF naar Thailand verhuist, doet dat niet omdat ze daar betere carrièrekansen zullen hebben. Datzelfde geldt voor de gepensioneerde professor. Als je het hebt over het aantreken van talent, gaat het om de beloning. En die beloning bestaat uit simpelweg centen, maar ook prestige en het kunnen werken aan bepaalde uitdagende concepten in de top van de markt. Uiteraard spelen zaken als leef/werkverhouding ook een rol.

[fenrirs]

Klopt, maar steeds meer Amerikaanse instituten hebben grote problemen om die prestige ook daadwerkelijk te kunnen bieden. Onze grote Oranje vriend is niet erg scheutig met het uitdelen van geld voor wetenschap wat overblijft is onderzoek binnen bedrijven maar dat is ook niet altijd alles.

Persoonlijk hoop ik op een Great reset over een jaar of twee, maar of dat gaat gebeuren….

[FreezeXJ]

Gelukkig zitten er in de EU ook nog voldoende wereldvreemde forumtypisten met tijd teveel, als we die nou eens nuttig gingen inzetten stonden we binnen no time aan de top.

AI is leuk speelgoed, het gaat (net als de stoommachine en automatisering destijds) heel veel banen overbodig maken, en nog veel meer banen opleveren. Het is niet alsof we nu allemaal al werkeloos thuiszitten, wat wel voorspeld werd, want die computer ging ons allemaal overbodig maken, en je moest vooral snel investeren in die dingen, want eigenlijk heeft iedereen de boot dus al gemist. De geschiedenis herhaalt zich niet exact, maar het lijkt er wel verdacht veel op.

[Tim AtSharp]

"heel veel banen overbodig maken" <- klopt

"en nog veel meer banen opleveren" <- fout

"(net als de stoommachine en automatisering destijds)" & "want die computer ging ons allemaal overbodig maken" <- Wat er toen gebeurd, was het verschuiven van fysieke arbeid naar mentale arbeid. De gemiddelde burger is zich hoger gaan opleiden, ondat het type jobs veranderde. Als je wilm zijn we toen als maatschappij naar een 'hoger niveau' gegaan. Het punt is dat er na 'mentale arbeid' geen hoger niveau meer is, en AI vervangt nu net die mentale arbeid. Er zijn dus 2 oplossingen:
- ofwel gaat het gemiddelde terug meer richting handenarbeid, en krijgen we daar ene overaanbod, en dus in elkaar stortende marktprijzen (lees: lonen), waardoor we onze welvaart in sneltempo achteruit zullen zien gaan
- ofwel gaan we voor basisinkomen, (waar doorgedreven automatisatie een speerpunt van is) maar dan gaan we erg dicht naar communisme (als in: een extreem rijke elite die 'the machines' voor zich laat werken en 'de burger' als consumptievee ziet, wier net voldoende gegeven wordt om te overleven, en ondertussen verteld wordt dat hij in het paradijs leeft. )

[Caelorum]

"heel veel banen overbodig maken" <- klopt

"en nog veel meer banen opleveren" <- fout

"(net als de stoommachine en automatisering destijds)" & "want die computer ging ons allemaal overbodig maken" <- Wat er toen gebeurd, was het verschuiven van fysieke arbeid naar mentale arbeid. De gemiddelde burger is zich hoger gaan opleiden, ondat het type jobs veranderde. Als je wilm zijn we toen als maatschappij naar een 'hoger niveau' gegaan. Het punt is dat er na 'mentale arbeid' geen hoger niveau meer is, en AI vervangt nu net die mentale arbeid. Er zijn dus 2 oplossingen:

In absolute aantallen zijn er nu meer banen voor lageropgeleiden dan voor de stoommachine en automatisering.

[Tim AtSharp]

Mogelijks, maar ik denk dat je percentueel naar de beroepsbevolking moet kijken.

Toen we aan stoommachines begonnen, werd de helft van de volwassen bevolking niet als 'arbeidsbkracht' aanzien. Vandaag is dat wel zo...

Verder hebben we een enorme bevolkingstoename gekend sindsdien, dus 'absolute aantallen' lijkt me geen goede referentie

[Caelorum]

Het punt is dat AI dus geen vermindering in fysieke arbeid gaat brengen en ik vermoed ook niet in absolute aantallen van denkwerk.
Resteert dus de als maar toenemende beroepsbevolking. Daar kan je een aantal populaire en minder populaire maatregelen voor nemen. Een basisinkomen is er maar 1 van. De andere zijn bijv. gewoon minder bevolkingsgroei of verplaatsen van arbeid van de aarde af.

[fenrirs]

Hier ga je een beetje mank. AI gaat ons werk niet overnemen. Wij gaan AI meer werk geven.
Vervelende klusjes gaan door AI gedaan worden. Programmeren, projectvoorstellen schrijven, financierings aanvragen doen etc.
De mens is in staat om meer te doen met tech. Waar een boer in 1900 één akker per week kon bewerken doet men nu meerdere op een dag.
Maar werk bestaat niet alleen uit door AI vervangbare zaken. In ons lab is 70% gewoon hard fysiek werk. Dat verandert niet

[demianmonteverd]

Schrijf naar je gekozen vertegenwoordigers. Die zitten inderdaad soms in een bubbel. Maar dat is ook echt een kwestie van ook zelf verantwoordelijkheid nemen. Klagen dat ze 'dom' zijn gaat niet helpen. Schrijf ze aan met een goed verhaal/onderbouwing, doe er desnoods twee weken over om de brief te schrijven.

[dasiro]

Als je voor iemand kiest wil dat nog niet zeggen dat die verkozen wordt en als dat zo is moet die al in (de juiste partij van) de meerderheid zitten, want anders worden ze gewoon genegeerd. Dat is in België zo en nog veel meer in Europa.

[demianmonteverd]

Dat is geen goed excuus wat mij betreft, ik begrijp je teleurstelling, maar je vertegenwoordigers moeten dan maar aan de bak en samen werken met andere partijen. Als jij je vertegenwoordiger niet de juiste informatie gaat geven, ben je afhankelijk van of anderen de moeite nemen (en het gebeurd te weinig, ik heb het zelf ook veel te weinig gedaan). Dus kom op he, als je het zo voelt, zet dat gevoel dan aub in iets positiefs om. Klagen over alles met bier in de tuin kan sowieso weer als het weer mooi weer is!

[dasiro]

Geloof je écht dat EU-parlementsleden zich gaan engageren om samen te werken met niet-verkozen tegenstanders om dan een mea culpa te slaan en hun eigen strekking die hen hun dikbetaalde job heeft gegeven onder de bus te gooien?

[demianmonteverd]

Ja, dat lukt echt. Als je maar goede argumentatie hebt. Kan ook zien dat je geduld moet hebben, zie hoe langzaam men in de EU soms is, er is nu al een paar jaar voldoende steun voor een EU leger en het staat nog niet eens in een agenda om er over te stemmen. Dus niet wanhopen!

[dasiro]

Ik stem al van 2000 en nog geen énkele keer is er ook nog maar 1 voorstel aangenomen van de partij waarvoor ik stem op geen enkel van alle de 7 beleidsniveau's waarvoor ik kan stemmen of waarnaar politici worden afgevaardigd, ondanks vaak overweldigend electoraal succes. Dus nee, goede argumenten en geduld zijn niet belangrijk en zullen politieke tegenstanders niet van hun eigen koers doen afdwalen.

[demianmonteverd]

De eerste keer dat ik een brief schreef is het wel gelukt (ban van encryptie, dat men toen wilde doorvoeren). Je krijgt natuurlijk niet met alles je zin. En ja, als je de enige bent dan zal het ook moeilijk zijn/blijven. Maar ook politici moeten gekozen worden...

[Tinboy]

Door te beginnen, het te verplichten en aan te moedigen. Zo is de tech in USA groot geworden (DARPA), en zo is China groot geworden (beleid van regering). In andere woorden, door dit soort acties en beleid uit te zetten.

Voor grondstoffen. Nieuwe handels partners zoeken, is al genoemd maar "Hallo Canada!", en eens lief zijn voor Groenland, daarna lange neus naar die 80 jarige kleuter.

En het voordeel van een achterstand is, dat je een paar stappen kunt overslaan. Die hebben anderen al voor jou uit gezocht.

Al denk ik niet dat onze achterstand daar groot genoeg voor is. Techniek en kennis hebben wij, er moeten vooral keuzes gemaakt worden.

[pyro-tukker]

Eens met Groenland als samenwerkingpartner, groot fan van dat idee. Qua achterstand denk ik ook niet dat het heel ver weg is. Misschien dat wij in de EU nog steeds meedoen op wereldniveau. Maar ik denk wel dat wij qua machtsverhoudingen heel erg achterlopen. Kijk de voorbeelden van military. Kunnen we versneld stappen maken? Ja dat denk ik wel. Maar ik denk wel dat onze eigen ethiek in de weg zit. China heeft meerdere stappen over kunnen slaan door technologie over te nemen (stelen zoals sommigen het noemen). Dat is niet iets wat wij snel zullen doen (als het al nodig is, want we zijn wel ontwikkelt op technology gebied) omdat we dat gewoon not done vinden.

Wat ik zeg, goed dat we een kant opgaan, en stapjes zetten, maar ik denk niet dat het beleid zoveel gaat doen. Veel meer zie ik in andere verbanden, zoals met Canada intens samenwerken en daarmee een groter blok worden.

[Tim AtSharp]

"- hoe gaan we concurreren als de EU steeds meer (interne) regels oplegt?"

Dit is eigenlijk de kern van het probleem, en is zowat de bron van alle andere punten die je helemaal terrecht aanhaalt.

Maar om dat tij te keren hebben we politici nodig die op een andere leest geschoeid zijn. Dit regel-denken zit te diep geworteld in de hoofde van onze verhevenheden. Dat kunnen ze niet meer omdraaien. Markant detail is wel dat ze natuurlijk - hoe kan het oo anders - hun macht en visie gebetonneerd hebben...

Als je wat geschiedenis leest, kom je er snel achter dat het steeds de bevolking is die de prijs betaalt voor dat soort van leiders. Herhaalt zich elke paar decennia. En nu gaan wij het weer voelen...

[CelisC]

Even de keerzijde van "minder regelgeving":

• Data centers in de VS worden zonder medeweten of input van omwoners neergezet
• Die data centers slurpen elektriciteit waar je bij staat, wat de prijs voor de gewone burger extreem omhoog heeft geschroefd
• Die data centers maken zo'n lawaai waardoor de omgevenden letterlijk wakker liggen en gezondheidsklachten krijgen
• Die data centers creeëren zoveel hitte dat de directe omgeving wel 2 to 4 graden Celsius warmer wordt en draaien veelal op KOLEN
• Ongeteste technologie wordt de wereld ingesmeten waardoor de gebruikers feitelijk de labratten zijn. We hebben al de nodige schandelen voorbij zien komen die elk weldenkend mens aan had kunnen zien komen. Pas als het kalf verdronken is, etc.

En zo kan ik nog even doorgaan. Nee, ik ben er erg blij mee dat we hier geen Amerikaanse praktijken hebben vanuit het oogpunt van regelgeving, hoewel het ook hier een stuk beter móét. Maar dat laatste is meer een competentie probleem.

We veramerikaniseren al veel te erg, ga in godsnaam niet het Wilde Westen hier naartoe proberen te halen.

[Reactie gewijzigd door CelisC op 5 juni 2026 15:32]

[demartijn]

Je klinkt als iemand die niet van de bank wil op staan. Kom op, we hebben honderden jaren voorop gelopen in de technologie.

Manman, wat een deprimerende reacties. Eerst een non-discussie over datacenters en energie. Terwijl dat in dit bericht bijzaak is. Dan is er eindelijk iemand die op de daadwerkelijke inhoud reageert, blijkt het zo'n enorme kalimero reactie te zijn.

Dit is topnieuws. Er is eindelijk een ommezwaai gaande. We gaan het heft weer in eigen hand nemen en zelf weer mooie dingen bouwen. Eindelijk af van die tergende luie houding en alles maar uitbesteden.

Zodra dit balletje weer een beetje gaat rollen gaan we Amerika en China met gemak weer voorbij.

[pyro-tukker]

Ik denk niet dat we zo makkelijk China en Amerika nog voorbij gaan. Als je kijkt naar machtstructuren (ook wereldwijd, bv afrika waar China extreem groot is) dan denk ik dat we blij moeten zijn dat we op het huidige niveau blijven.

Ja, ik ben ook positief gestemd dat we wat doen. Nee, ik denk niet dat het een wondervolle ommezwaai zal zijn.

En we praten veel over technologie, maar bij China is het voornamelijk ook andere aspecten: minder interne regels, meer geld beschikbaar, snel schalen qua duurzame stroom, veel strategische goede keuzes.

We gaan het zien. Ik zit zelf wat meer in internationale settings. Dat mensen (aziaten) vaak zeggen dat onze innovatie tegenwoordig het plastic dopje is wat vast zit aan het flesje en dat de rest het heeft over de zelfvliegende auto’s…. dat is ook een beetje mijn idee momenteel. Onze aandacht moet naar de grote onderwerpen (zoals nu dus wel iets gebeurd) en dopjes op flessen … kijk liever hoe je een draaiende auto industrie behoud.

[Caelorum]

Onze aandacht moet naar de grote onderwerpen (zoals nu dus wel iets gebeurd) en dopjes op flessen … kijk liever hoe je een draaiende auto industrie behoud.

De grootste fout die gemaakt wordt door mensen is te denken dat degene die onderzoek doet naar en beleid bepaalt voor "dopjes op flessen" in staat is het beleid voor de autoindustrie te maken. Het ene sluit het andere niet uit. Het is niet omdat er een leger bureaucraten bezig is met dat soort kleine verbeteringen dat we ineens het grote beleid niet kunnen bepalen.
Het onvermogen om fatsoenlijk macrobeleid op te stellen voor dat soort kritieke sectoren is 100% door de opzet van de EU. Die maakt het aan de ene kant enorm sterk als er een besluit genomen wordt, maar maakt de besluitvorming ongelooflijk complex en op dit soort punten praktisch onmogelijk.

[pyro-tukker]

Ik snap wat je zegt en ik ben het er niet mee oneens. Tegelijkertijd, merk ik dan wel bij mijzelf vragen als ‘waarom kunnen we wel dopjes vastmaken op flessen en op de grote thema’s het laten liggen?’. Misschien wel het onderliggende punt is ook hoe je in EU moet samenwerken om wel tot oplossingen te komen op de grote thema’s.

En zoals in mijn voorbeeld. Het feit dat wij ‘geen sterk leiderschap’ hebben wereldwijd gezien. Dus dat er zulke grapjes rondgaan, dat lijkt ontschuldig, maar geeft misschien wel de kern weer. Dus misschien toch wel een teken dat we eens kritisch kijken naar beluitvorming en misschien ook wel naar het huidige leiderschap (die ik zelf nogal bureacratisch en weinig inspirend vind).

[iew]

Al decennia lang hebben wij ons (Nederland) steeds meer afhankelijk gemaakt van andere landen, vooral van de VS. Dit is echt niet zomaar even 1,2,3 om te draaien dat gaat ook weer vele vele jaren duren, als dat al echt gaat gebeuren, wanneer er straks weer een andere President zit in de VS die we wel 'aardig' vinden kan het zomaar weer anders zijn...

De EU kan zoveel willen, helaas zitten we met 27 landen die weer allemaal hun eigen belangen hebben, ik vind dat hier allemaal veel te gemakkelijk over gedacht word. Daarnaast vind ik dat toen wij in overgrote meerderheid tegen de EU grondwet hebben gestemd, Nederland ook de opt-out weg hadden moeten afdwingen zoals bijvoorbeeld Noorwegen ook deed i.p.v. gewoon te tekenen bij het kruisje bij dat verdrag van Lissabon.

Dat had naar mijn mening ook veel meer recht gedaan aan het NEE van de burgers/kiezers.

[pyro-tukker]

Eens. Ik ben pro Europa, maar ik merk wel dat ik veel meer op lijn ben met noord Europese landen dan zuid Europees. Zowel qua beleid als instelling. Misschien dat de Russiche druk ons toch wat meer samen gaat brengen, omdat we gewoon geen keuze hebben.

[litebyte]

Het punt is dat er voor decennia nog wereldwijde afhankelijkheden zijn die moeilijk kunnen worden ingevuld door eigen industrie of m.b.v. grondstoffen van eigen bodem. De EU is daarom ook naarstig op zoek naar partner landen die buiten de vier grootmachten om in allerlei verbanden te samenwerken, zoals Japan, Canada, Brazilie en VAE

Putin was sinds 2008 bezig om van rusland een autarkisch land te maken, faalt finaal, China is sinds zo rond 2017 bezig op grote schaal haar afhankelijkheid af te bouwen, o.a. door het aanleggen van allerlei strategische voorraden.

[pyro-tukker]

Intens samenwerken met Canada is nu het moment voor inderdaad.

[IntrCpT3R]

Eindelijk iemand die het grote plaatje ziet en de juiste vragen stelt.

Precies. Europa is overgereguleerd tot op het bot en risico-avers in het kwadraat. Iedere nieuwe technologie die opduikt, wordt meteen door de Brusselse molen gehaald: nieuwe regels, nieuwe belastingen, nieuwe subsidies. Alles om het uitdijende ambtenarenapparaat en de Europese transferunie te bekostigen. Dat is geen innovatiestrategie. Dat is zelfverdediging van een systeem dat zichzelf belangrijker vindt dan de realiteit.

We gaan het niet winnen van de VS en al helemaal niet van China. Niet omdat Europeanen dommer zijn of minder talent hebben. Het is een cultuurprobleem. Risicomijding, regeldrift, politieke correctheid en een diepe weerstand tegen echte concurrentie en meritocratie. Dat verander je niet met nog meer miljarden uit Brussel, Horizon-programma’s of “strategische autonomie”-praat.

China speelt schaak op meerdere borden tegelijk: staatskapitalisme, langetermijnplanning, controle over grondstoffen en supply chains, en een meedogenloze focus op industriële dominantie. De VS laat duizend bloemen bloeien via durfkapitaal, individuele ambitie en een cultuur die falen accepteert als leermoment. Europa schrijft rapporten, organiseert stakeholderconsultaties, stapelt regels en reguleert zichzelf de vernietiging in.

Iedere nieuwe richtlijn, iedere nieuwe “level playing field”-fantasie, iedere nieuwe rapportageverplichting maakt Europese bedrijven trager en duurder. Ondertussen lacht China en bouwt de VS door.

Dit is geen skill issue. Dit is een cultuur issue. En cultuur verander je niet met geld, met nog meer ambtenaren of met nog meer “Europese strategieën”. Die cultuur is diepgeworteld in risicomijding, collectivistisch denken en een politieke klasse die zichzelf belangrijker vindt dan de burgers en bedrijven die zij verondersteld wordt te dienen.

De harde waarheid: Europa heeft zichzelf in een positie gemanoeuvreerd waarin het vooral goed is in reguleren, belasten en herverdelen. Niet in creëren, schalen en domineren. Zolang we dat niet erkennen en durven breken met dit model, blijven we toekijken hoe anderen de toekomst vormgeven.

[pyro-tukker]

Ik kan het niet meer eens met je zijn.

Misschien als toevoeging op cultuur, ik merk zelf dat in NL (en EU breed misschien ook wel) het stukje vrijdenken en vrijheid (van meningsuiting) steeds minder aanwezig is. Bij mijn pensioen voorlichtingsmeeting 5 jaar geleden zei ik iets van ‘mijn geld mag deels wel naar military en selfdefence’. Ik werd aangekeken alsof ik iemand wilde vermoorden.

Zo zijn er ook veel andere onderwerpen die veel mensen gewoon niet willen horen. Om nog een stap verder te gaan. Ik heb zelf een tijdje in China gestudeerd. Ik heb daar op de universiteit meer open discussies gehad over de geopolitiek en strategie dan tijdens mijn tijd in NL. Strategisch denken wordt in NL echt minder gedaan doordat er zoveel ‘culturele regeltjes’ zijn over wat wel en niet goed is. Iets wat een hoog strategische discussie vaak totaal onmogelijk maakt.

[demianmonteverd]

NL en CN zijn natuurlijk gewoon anders. Met je professoren over geopolitiek praten was dat lange tijd niet de bedoeling, al waren er natuurlijk allerlei studies bij waar dat juist wel werd gedaan. Geen idee waarom je in NL niet discussies had over strategie, een aantal universiteiten doen het best aardig op de ranglijst wat dat betreft, wellicht had je net de verkeerde studierichting. Voor wat betreft geopolitiek, dat is denk ik logisch, CN heeft de ambitie om de nieuwe 'hegemon' te worden, feitelijk zijn ze het al bijna. Hier hebben we al een keer meegemaakt hoe het is om als empire te opereren en dat willen we niet meer.

En: de geopolitieke discussie is nu pas dankzij de handelsoorlogen weer aan relevantie aan het winnen in NL, denk dat als je nu zou studeren dat je die (helaas) ook wel zou hebben.

[IntrCpT3R]

Volledig mee eens. En die toevoeging over vrijdenken en vrijheid van meningsuiting is precies waar het om draait.

Europa (en Nederland in het bijzonder) is niet alleen overgereguleerd van bovenaf. Het is ook cultureel verstikt. Er hangt een verstikkende sfeer van zelfcensuur en morele intimidatie die strategisch denken en open debat onmogelijk maakt. Je anekdote over die pensioenvoorlichtingsbijeenkomst is exemplarisch: een volstrekt normale opmerking over defensie en zelfverdediging wordt meteen geframed als moordzucht. Dat is geen discussie meer. Dat is pathologiseren van realiteitszin.

En ja, de ironie is pijnlijk. Je hebt in China aan de universiteit openlijker kunnen praten over geopolitiek en strategie dan in Nederland. Dat zegt alles. In een autoritair systeem waar de staat grenzen stelt, blijkt er nog ruimte voor strategische discussie. In het “vrije” Nederland en de EU worden de grenzen vooral van binnenuit bewaakt door culturele regeltjes, morele paniek en de angst om “verkeerd” te denken. Onderwerpen als defensie, demografie, grondstoffen, energieafhankelijkheid of de opkomst van China worden meteen moreel geladen in plaats van strategisch behandeld. Wie ze toch aansnijdt, wordt vaak weggezet als extremist, realist of erger.

Die “culturele regeltjes” waar jij het over hebt, zijn de stille moordenaar van Europese kracht. Zonder open, ongeremde strategische discussie (zonder taboes) blijven we een continent dat vooral goed is in het organiseren van zijn eigen achteruitgang

[demianmonteverd]

Wat is er next level aan die auto's? De prijs? Of vind je het design heel mooi?

[pyro-tukker]

Design is ook vaak prima. Maar vooral prijs-kwaliteit en de ‘gadgets’. Zelf rijdende functies, snellere routes omdat ze gekoppeld zijn met stoplichten, de screens in de auto,, snelladen (onder extreme condities), etc.

[ShadLink]

yay.. nog meer datacenters.. het is niet zo dat ons stroomnet al helemaal vol zit.. o wacht.

[Caelorum]

Ik las ergens anders dat de datacenters wel verplicht 100% groen moeten zijn. Ik vermoed dat in combinatie met verpkciht eigen energievoorziening het prima mogelijk is om dit te doen zonder dat we er last van hebben.

[ShadLink]

Je weet wat in Europa "groene stroom" is? Dat is een papiertje waarop staat "uw stroom is groen". Terwijl je van het net afslurpt. Maar goed als deze centers geheel op eigen stroom werken (waar gaan ze die vandaan halen? bv s'nachts als het windstil is?) dan vind ik het minder erg.

[dmantione]

Het is stroom die boekhoudkundig groen is. Om te beginnen zijn kernenergie en energie opgewekt door middel van gas groen. Een andere manier is grijze stroom groen wassen en een bekende methode is de route via Noorse waterkracht. Binnen EU-regels mag geruild worden, dus je mag een contract met een Noorse energiebedrijf sluiten dat jij een grijze megawattuur aan het Noorse bedrijf geeft en daar een groene megawattuur voor terug krijgt. Binnen de EU-regels is die Noorse stroom dan een beetje grijs geworden.

Noorwegen is alleen geen EU. Dat die stroom deels grijs binnen de EU gezien worden is leuk voor de EU, voor Noorwegen is dat niet zo relevant. Binnen de internationale klimaatafspraken, zoals het verdrag van Parijs, mag Noorwegen die stroom nog steeds als 100% groen opgeven. Zowel EU als Noorwegen rapporteren die megawattuur vervolgens als groen, kortom, geslaagde groenwasactie.

[Reactie gewijzigd door dmantione op 3 juni 2026 19:47]

[kaasboer09]

Alleen is deze Noorse witwas constructie ook niet gratis. En naarmate er meer groene stroom lokaal beschikbaar is, wordt deze constructie steeds minder interessant. Het loont dus om lokaal meer groene stroom te installeren. Nucleaire stroom wordt gerekend als groen omdat het een duurzame bron is.

[beeldbuijs]

Hoewel de ⁠Europese Commissie investeringen in kernenergie onder strenge voorwaarden heeft gelabeld als 'groen' en duurzaam binnen de EU-taxonomie, verschilt de wetenschappelijke en maatschappelijke definitie hiervan sterk per invalshoek.

Zoals Google’s ai het subtiel verwoordt.

[NoTechSupport]

Je gooit een aantal dingen op één hoop die meer nuance verdienen. Persoonlijk heb ik liever dat in geen enkele context kernenergie en gas als groen worden aangemerkt, maar uit je eigen bron dit zijn de voorwaarden om groen te mogen heten:

Voor gascentrales geldt dat ze meer vervuilende kolencentrales moeten vervangen en vanaf 2035 moeten draaien op hernieuwbare grondstoffen. Investeringen in kernenergie zijn alleen ‘groen’ als er een plan ligt om vanaf 2050 een faciliteit te hebben voor het definitief opslaan van het hoogradioactief afval.

Je voorbeeld werkt alleen met Noorwegen en dat is mss een loophole, maar eentje die maakt dat groene energie nog altijd gesteund wordt (zelfs ruilcontracten zijn niet gratis) en daardoor grijze energie duurder maakt.

[TheZeroorez]

Zolang je dat papiertje enkel krijgt wanneer jouw geld 100% gaat naar de inkoop van groene stroom.. helemaal prima toch? Stroom is een commodity.

[DrBlond]

En vervolgens heeft de burger er last van. Want net wordt dan overbelast.

[KoffieAnanas]

Data centers staan meestal niet op een plek waar ze het net overbelasten.

[sypie]

Niet helemaal mee eens. Datacenters staan daar waar de IX-knooppunten ook staan, althans dichtbij die punten. Daar waar die knooppunten zijn is het al flink vol op het net. Denk maar aan Amsterdam, daar wordt buiten de huisaansluitingen flink gewerkt om de industrie ook draaiende te houden.

[GeroldM]

Datacenters staan meestal niet op druk bewoonde plekken. Op die niet zo druk bewoonde plekken was simpelweg minder energie-infrastructuur nodig...dus is die er ook niet.

Dan kan je wel die energie-infra rondom dat datacenter aanvullen met de vereiste energie-infra, dat betekent niet dat de al aanwezige infra die aansluiting aankan. Daar zit namelijk het probleem, want zomaar de aanwezige infra verzwaren is geen kleine klus en kan pas beginnen als alle benodigde elementen ervoor daadwerkelijk zijn geleverd en je als netbeheerder toestemming krijgt van Tennet/overheid om die job uit te voeren.

En datacenters voor AI hebben heel veel energie nodig. En dan bedoel ik flink wat meer dan voor gebruikelijke servers in dataceneter racks. Mensen beseffen niet dat er in de Blackwell generatie AI servers heel veel energie in gepompt moet worden. 1 AI-server is namelijk gevuld met 8 Blackwell GPUs. 1 enkele blackwell GPU heeft 1200 W nodig. Dus zit je al op 9600 W, zonder de de drives, CPU, RAM mainboard en fans mee te rekenen. 10 KW voor 1 enkele AI-server. Er passen zo'n 4 a 5 van die servers in 1 rack dus verbruikt 1 enkel rack al 50 tot 55 KW. Hetzelfde verbruik als zo'n 5 racks gevuld met "stevige" nietAI-servers.

De opvolger van Blackwell, Rubin, die schijnt tussen de 3 en 4 keer meeer energie nodig te hebben dan Blackwell. Dus kun je kun je rekenen op 40 KW voor 1 enkele server. Vul je een heel datacenter rack ermee dan heeft 1 enkel rack al gauw rond de 200 KW nodig.Rekenen we het energieverbruik voor de koeling van 1 rack erbij dan kun je al beter denken dat 1 enkel rack zo'n 250 KW nodig heeft.

Dit zijn enorme stappen qua energieverbruik en je zal dat nieuwe datacenter daarvoor wel moeten ontwerpen. En de elektrische installatie in zo'n datacenter heeft daarvoor zeer dure en moeilijk te produceren elementen nodig. Want anders kan men niet garanderen dat hun racks een energiezekerheid (uptime?) hebben van 99.999%.

Er zijn maar weinig bedrijven in de wereld die de facalieteiten hebben om dat soort elektro-apparatuur te produceren. Vaak is dat China of de produktie-materialen komen uit China...en die zijn moeilijk bereikbaar zonder olie, vanwege een bepaalde zeestraat die onder vuur ligt.

Vraag me af hoe lang het zal duren voordat de zeestraten door Indonesië van hetzelfde probleem last gaan krijgen. Maar goed, dat voer voor een nog negatievere tijdslijn.

Zelfs als het geschil tussen de VS en Iran morgen compleet is bijgelegd, dan kun je er nog steeds op rekenenen dat groente, fruit en vlees gemakkelijk met 30% zullen gaan stijgen binnen een jaar, want ieder land heeft diep ingeteerd op hun olie-reserves. Olie is namelijk zeer belangrijk bij het produceren van fertilizer, welke keihard nodig is in het moderne boerenbedrijf en de wijze waarop landbouw wordt gepleegd.

Zelfs met een grid zo uitgebreid als dat van Nederland, blijft het moeilijk om de juiste hoeveelheid energie op de juiste plek te te krijgen op exacte moment wanneer dat nodig is. Opwek is het probleem niet zo, distributie van energie daarentegen wel, daarom heet het probleem 'congestie' en niet 'tekort'.

[moonlander]

Misschien is stroom niet zon groot probleem. Maar meer het gebruik van water om alles te koelen

[Rarnec]

Je begrijpt dus niet dat jij dan wel groene stroom inkoopt en ze niet een tweede stroomnet aanleggen om exclusief groene stroom te vervoeren?

[Caelorum]

Ze kunnen er een lokaal energienet neerleggen met energieopslag, windmolens, zonnepanelen en desnoods een centrale op groene waterstof.
Maakt mij het uit. Volgens mij voorziet de Act alleen in het aangeven waar het binnen 12 maanden gerealiseerd kan worden (lees overheid ligt niet dwars met vergunningen), niet dat het in 12 maanden moet worden gedaan of dat het bedrijf er langer over doet.

[Rarnec]

Ik reageerde op ShadLink. Die niet begrijpt hoe groene stroom van hetzelfde net kan komen als grijze stroom.

[piotr123]

ohh ik heb pas een nieuw stopcontact aangelegd en ik behalve de bruin/blauwe/aarde ook een licht en donker groene kabel aangebracht, ik dacht is het binnen alvast op de toekomst voor bereid.

[necessaryevil]

Ik las ergens anders dat de datacenters wel verplicht 100% groen moeten zijn. Ik vermoed dat in combinatie met verpkciht eigen energievoorziening het prima mogelijk is om dit te doen zonder dat we er last van hebben.

Van mij hoeft het niet persé groen te zijn. We kunnen de techniek ook niet inhalen met geld. Te snel investeren in groen kost alleen maar geld dat je over een paar jaar wel effectief had kunnen inzetten. En datacentra in de VS zullen echt niet groen zijn.

Nee, het grootste probleem is de netcapaciteit.

[beeldbuijs]

De netcapaciteit is is waarschijnlijk minder vaak het probleem bij grote datacenters, omdat die meestal rechtstreeks op het hoofdnetwerk aangesloten worden.

In Nederland is op zich geen gebrek aan elektriciteit.

Het probleem is het verdelen via midden- en laagspanningsnetwerken over wijken en grotere gebieden. Die netwerken zijn vaak nog ontoereikend.

[necessaryevil]

Volgensmij is alles aan z'n max. Hier in zeeland (omgeving Goes) zijn ze met meerdere 150kV en 380kV lijnen bezig. Ze hebbem pas beide naast elkaar aangelegd....

Goed, ik zoek nog betere bronnen.

[beeldbuijs]

Het is een complex verhaal. Ik zit net boven Zeeland, op Goeree-Overflakkee. Enerzijds is er een stop voor grotere aansluitingen aangekondigd, anderzijds is er niets te merken van problemen. Zonnepanelen klappen er nooit uit of zo. Je kunt hier kijken hoe de situatie op een bepaald adres is en dat nogal variëren. Zo is op mijn adres genoeg ruimte voor een zwaardere aansluiting, maar bij mijn broer nog geen 4 km is de ruimte ‘beperkt’ en ‘moet het netwerk misschien eerst worden verzwaard’ voor dat kan: https://web.stedin.net/aansluiting/stroomnetchecker

Overigens zijn ook allerlei extra verdeelkasten geplaatst de laatste jaren en bijvoorbeeld in onze straat zijn de kabels flink verzwaard. Het hoofdverdeelstation bij Stad a/h Haringvliet is enorm veel groter gemaakt en we hebben een ‘ringvormig’ netwerk terwijl het ooit meer een doodlopende straat was.

Windmolenpark Krammer (grootste burgerinitiatief van Nederland) staat vlakbij. Het maakt nogal wat uit of die op volle kracht stroom staat te op te wekken – zoals nu 101 MW – of dat het windstil is. Op windstille momenten is er daardoor meer ruimte voor andere stroom.

[Reactie gewijzigd door beeldbuijs op 4 juni 2026 20:09]

[Cogency]

Groen, geel of paars het zal de energie prijs voor de consument geen goed doen...

[anandus]

De AI van Infomaniak (Euria) draait op groene stroom (van waterkrachtcentrales) en de warmte wordt gebruikt om tienduizenden huizen te verwarmen.

[demianmonteverd]

De meeste warmteterugwinning projecten voor huizen vallen tegen de temperatuur is te laag. Misschien moet de flow in huizen verhoogd worden, is er iemand die bijv. in Denemarken woont die hier ervaring mee heeft?

[wildhagen]

Dat probleem speelt met name in Nederland, niet de hele EU. Dit bericht gaat over de hele EU.

Er is nergens gezegd dat die datacenters alleen in Nederland moeten komen.

Dus ja, dat kan wel degelijk een legitiem/goed plan zijn. Die EU bestaat immers uit 27 landen, niet alleen Nederland.

[demianmonteverd]

En dat is een uitstekende beslissing, want er zal ook nog meer bijgebouwd moeten worden qua netcapaciteit en de opwekking/transport/opslag. Beter om dan samen op te trekken en de lasten en de geneugten van de DC's EN de investeringen in de elektra capaciteit te delen met elkaar, dit vraagstuk speelt immers niet alleen in NL.

[Powerblast]

Vrees dat we ze toch ergens kwijt zullen moeten willen we meer onafhankelijk worden van de big tech. Dat doe je spijtig genoeg niet door te draaien op datacenters overzee, wat nu eigenlijk ook al niet het geval is. Denk dat de extra capaciteit vooral door AI gestuurd is, maar we genereren gezamenlijk ook gewoon bakken (met tijden nutteloze, a.k.a. facebook postjes enzovoort) data en die moet ook ergens verwerkt worden.

Ik ben er ook geen fan van om het in m'n achtertuin te krijgen. Een stuk kun je op efficiëntie inzetten en zal ook gewoon moeten. De huidige stroom/compute kostprijs van AI is gewoon niet te dragen op zeer lange termijn.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 3 juni 2026 19:24]

[n4m3l355]

Datacenters waar onze data geparkeerd staat in handen van Europese bedrijven dienen we toe te juichen, als dit een kwestie van verhuizen is, zou dat bottom line geen verschil uitmaken in de som van data centers.

Waar we wel mee moeten oppassen zijn de gigantische AI centers die overal uit de grond worden gerukt. Echter is dit een houdbare trend? Het zou me niet verbazen als de ai boom binnenkort ten einde komt en daarmee ook de vraag na deze capaciteit.

[GigaHenk]

Leuk dat ze dat willen, maar met de huidige energieprijzen, en investeringsklimaat in EU, zullen de Clouddiensten toch gewoon buiten de EU gaan zitten en de tech daar vandaan komen waar die het beste en goedkoopste is. Tenzij ervoor gekozen wordt (lees politiek, niet de burgers) voor een groen economische ondergang, dan geloof ik heilig in dit plan. En ben ook bang dat dat gaat gebeuren.

[demianmonteverd]

Niet alle organisaties kunnen het zich veroorloven om afhankelijk te zijn van bedrijven die niet-EU wetgeving hanteren. Er zijn zelfs organisaties die dat nu wel doen en dat niet zouden moeten doen. Die kunnen met de verbeterde capaciteit voor DC's wellicht dat gaan oplossen. Voor particulier en veel klein zakelijk gebruik maakt het niet uit natuurlijk, gewone mensen mogen uiteraard gewoon gebruik blijven maken van hun onedrive/gmail/etc..

[xilanaz]

Ja je kunt niet alles hebben, minder afhankelijk en minder datacenters. Minder afhankelijk is denk ik voor nu belangrijker en er zullen best wel plekken in Europa zijn die minder stroom problematiek hebben dan Nederland

[Wolfos]

Er moet wel elektriciteit zijn. In Utrecht houd dat momenteel gewoon op.

[KoffieAnanas]

In Utrecht komen dan ook geen grote data centers te staan. Die staan op plekken waar stroom beter voorhanden is. Overbelasting van het net komt vooral doordat stroom niet goed verdeeld kan worden via het net. Data centers staan meestal op plekken waar dat geen rol speelt.

[poststamp]

Behalve dan in Amsterdam

[HansvDr]

Bij ons staan de molens van 240 meter steeds vaker stil. Zet daar een paar datacenters bij, kunnen de molens weer draaien. Maar ja Zeewolde wilde het al niet dus het zal bij ons ook wel niks worden.

[demianmonteverd]

Misschien moet opslag onderdeel worden van de energieoplossing. Piekopwekking alleen is geweldig, maar je hebt dan enorme overcapaciteit nodig als je zaken betrouwbaar wilt houden.

[HansvDr]

Of zet er datacentrums neer zodat je de stroom in elk geval altijd kwijt kunt...

[watercoolertje]

Dan wordt dat geen zone die we aanwijzen...

Ik snap het probleem niet, Nederland is groter dan Utrecht en de EU is groter dan Nederland. Daar valt dus prima om de probleemzones heen te werken!

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 4 juni 2026 09:00]

[Het.Draakje]

Ja, dat kan wel. (Minder afhankelijk en minder datacentra).

Geen datacentrum voor Google (1), Amazon (2) en Facebook (3) , maar alleen voor Hetzner (1). (1 centrum ipv 3) Geen Microsoft in Middenmeer (NH) maar Aldi-Cloud op dezelfde locatie (minder afhankelijk - van BigTech).

Is zo'n beetje de basis van internet. De locatie van de bron (datacentrum) en die van de gebruiker hebben geen relatie.

[zonglew00]

Stuur de datacenter maar hier hoor. Ik heb ze liever hier dan in een land waar we geen enkele controle over hebben. We zeuren nu over de VS, wie zegt dat onze buren wel altijd zo aardig blijven? Zolang we sterk met elkaar zijn verweven, kunnen we elkaar niet bevechten.

[Bestseller]

Hebben we echt invloed dan?

[jurroen]

Als het datacenter niet van een hyperscaler is en preferabel van een Nederlandse partij - dus geen Digital Realty ofzo.

Bijvoorbeeld Interconnect (Den Bosch en Eindhoven), Greenhouse (Naaldwijk), InterDC (Gelderland). En volgens mij is Eurofiber Cloud Infra ook in Nederlandse handen.

[demianmonteverd]

Ik dacht dat je ook als MKB colocation kon hebben bij Digital Realty. In de basis overigens eens dat colocation een goede stap kan zijn voor veel organisaties afhankelijk van het soort diensten dat ze proberen te verrichten voor de maatschappij.

[jurroen]

Dat klopt. Je kunt ook colocation hebben bij DRT - maar mijn punt is dat het een Amerikaanse partij is. Invloed daarop uitoefenen is complexer dan een datacenter wat in handen is van een Nederlandse partij.

[zonglew00]

Dezelfde reden is waarom we de data liever hier hebben dan in de VS.

[demianmonteverd]

Wel als je colocation DC's hebt. Hyperscalers, meh.

[Sjah]

Yup Spaanse woestenijen waar niks is zat.

[walteij]

Schijnt dat koeling (en vooral het water voor de koeling) daar wel een issue is.

[klakkie.57th]

In Nederland wel ja. Frankrijk kan met zijn kernenergie nog wel wat hebben.

[Mathijs Kok]

In Nederland wel ja. Frankrijk kan met zijn kernenergie nog wel wat hebben.

Frankrijk exporteert enorme hoeveelheden atoomstroom (https://app.electricitymaps.com/map/zone/FR/live/fifteen_minutes) die andere landen hard nodig hebben om hun stroomnet te stabiliseren. De landen die zelf geen kerncentrales willen hebben, hebben geen probleem on atoomstroom te importeren.

Die site is overigens enorm leerzaam om de problemen op grotere schaal te begrijpen. Frankrijk is altijd groen (altijd!) andere landen zijn altijd bruin.

[demianmonteverd]

Die hebben ook onderhoud soms en soms hebben ze te weinig koelwater in de ramingen. Dus ook FR moet nog aan de slag. Bovendien, een niet erg veel belicht probleem bij kernenergie is dat je de splijtstof moet inkopen ergens. Men legt graag de focus op de afval, maar je eerst de splijtstof nodig nog, dat is ook niet altijd gegarandeerd in het tempo waarin de wereld veranderd. Lastig om te voorspelen allemaal. Inzetten op een stukje overcapaciteit, opslag en een mix met van alles is misschien geen slecht idee. Als samenleving hebben we wel vreemdere beslissingen gehad die minder tegenwind hebben gekregen.

[neversium]

Wie zegt dat ze in Nederland komen te staan?

[Toppe]

Omdat het ook een interessant land moet zijn qua faciliteiten.

Ik ken wel een plek waar nog 10 hallen op de planning staan

[ShadLink]

Staat in de tekst...

Om dit te realiseren dwingt de wet lidstaten om zogeheten data centre acceleration zones aan te wijzen. In deze zones mag het vergunningstraject maximaal twaalf maanden duren.

[TheZeroorez]

Ik lees daar toch iets anders dan dwang dat extra datacenters in Nederland komen te staan.

Heb het concept niet doorgespit, maar houd rekening dat:

1. De maximale duur van een vergunningstraject niets zegt over een verplichte uitkomst (wel/geen verlening).
2. Er in de tekst niet duidelijk is dat deze gebieden niet nu al datacenters mogen bevatten.
3. Deze wetgeving los staat naar de eventuele groei of afvlakking van de vraag naar datacenters. Het is enkel een maatregel om datacenters van andere partijen meer kansen te geven.

[StarZ]

We willen ze allemaal niet maar we gebruiken die troep wel allemaal. Dan kun je er maar beter eigenaar van zijn denk ik.

[abee_m]

Niet alles hoeft in Nederland. Niet elk land heeft een stroomnetwerkprobleem.

[watercoolertje]

Tja het alternatief is afhankelijk(er) zijn van onbetrouwbare partners (de VS). En investeren in het stroomnet moeten we toch, niet enkel voor datacenters.

Daarnaast zijn er gewoon locaties in Nederland waar de door jouw genoemde issues helemaal noet spelen.

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 4 juni 2026 08:58]

[Manderlay1]

Ja maar ons afscheiden van usa en geen datacenters bijbouwen gaat niet gaan. Het is het 1 of het andere

[demianmonteverd]

Je kunt best voor prive en klein zakelijk gebruik diensten uit de US of uit andere landen gebruiken. Als ze maar hun privacy en andere wetgeving op orde hebben is dat geen probleem.

[Scriptkid]

We mogen onze portemonee trekken als europa zonder al deze datacenters gaat het al 70 miljard per jaar kosten komende 25 jaar = 1700 miljard totaal aan investering om het net in europa stabiel te houden.

https://powersummit2024.eurelectric.org/grids-for-speed/

Today, 30% of our grids are over 40 years old, which by 2050 could reach 90%. Such developments challenge the reliability of our power system.

No less than a doubling of investment will be needed to keep up with a doubling of electricity consumption. That means €67 billion per year from now until 2050.

[jaquesparblue]

Blijven outsourcen naar de VS en China is dus het antwoord? Want we willen wel zelfstandigheid, maar het mag niks kosten in bloed, zweet, tranen, en vooral geld?

[TechSupreme]

Renovatie en capaciteit verhogen van het stroomnet en belasting van het stroomnet zijn twee geheel losse zaken.

Je zegt het zelf: linksom of rechtsom moet het sowieso gebeuren.

Datacentra gaan veelal dichtbij een bron zitten; de benodigde investering in infra (een midspanning-aansluiting betaal je namelijk zelf) is daardoor laag. Tevens, zoals gezegd, is die aansluiting kosten gebruiker, dus welke publieke investering we het over hebben is mij een raadsel.

Het vrije domein is namelijk geheel onafhankelijk van de netbeheerder. Daarom heet het ook het vrije domein; het is een kwestie tussen de regionale aanbieder en de afnemer. Het heeft verder niets met de rest van Nederland, Europa of wie dan ook te maken.

[Reactie gewijzigd door TechSupreme op 3 juni 2026 23:15]

[Scriptkid]

Er staan momenteel meer dan 100 DC in EU ,

Als je dat wil verdrievoudigen zul je er minimaal 200 bij moeten zetten,

200 X 75 MWH = 15.000 MWH

Een gemiddeld Nucleare reactor doet 1 Gigawatt, dus zouden we 15 Reactors bij moeten bouwen om de stroom te voorzien van alleen al dit plan.

1 reactor kost 30 milliard,

Dus 450 miljard nodig alleen al voor de bouw van de reactors.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 4 juni 2026 09:32]

[TechSupreme]

Je en? Wat is je punt?

We mogen onze portemonee trekken

Is gewoon onzin. De stroomvoorziening van een datacenter is een private aangelegenheid tussen opwekker en de gebruiker.

1 Gigawatt

HAHAHAHAHAHAHAHAHAHAHAAHAHAHA!!!!!!

Als je geen verstand van zaken hebt, verzin dan geen cijfers. 1GW klinkt natuurlijk veel voor jou, is het niet.

De bouw van een opwekker is ook een commerciële aangelegenheid; dat kost ONS niets.

Jouw originele punt was dat het ONS heel veel geld ging kosten; dat doet het niet.

Het enige wat ONS geld kost is het transportnetwerk en alle infra die daarmee gemoeid is. Dus je eerste post is onzin en nu kom je met nog meer onzin.

[Scriptkid]

en jij maar denken dat de regering die reactors niet subsideerd

[TechSupreme]

Reactors? Wat is een reactors?

Als je bedoelt de turbines, nee doen ze niet. De bouw is een private aangelegenheid, zoals gezegd. De opgewekte energie daar tegen wordt afhankelijk van het gebruik gesubsidieerd, voor huishoudens onderandere.

Kijk maar eens op de rekeningen die je ouders krijgen.

Het vrije domein is zoals gezegd een aangelegheid tussen opwekker en afnemer, daar komt de overheid niet aan te pas.

[Reactie gewijzigd door TechSupreme op 4 juni 2026 16:15]

[Scriptkid]

De overheid wil deze groei ,

Niemand gaat die dingen bouwen op eigen risico, dan komt de overheid meestal met subsidie over de bunne, Netzoals veel solar altijd gesubsideerd was om het mogelijk te maken,

Wil men een EU Datacenter dan moeten er subsidies komen, Die dingen moeten er over 5 jaar staan niet over 15 jaar,

Als je nu die 15Gwh aan gaat vragen krijg je tehoren dat je het tegen 2080 geleverd krijgt , dus niemand gaat bouwen en de energie leverancier dus ook niet.

[elmoxx]

Haha, we kunnen over alles zeuren maar het gegeven dat we eindelijk iets meer op eigen benen willen gaan staan, dat kan ik alleen maar toejuichen.

[Scriptkid]

Nog meer spelers er bij op de datacenter markt,

Geheugen tekorten houden aan tot 2040.

Toch ook maar eens aandelen nvidia gaan kopen die zitten voorlopig nog niet zonder vraag.

[watercoolertje]

Je begrijpt wel dat die capaciteit voornamelijk verplaatst? Als wij onze eigen datacenter gebruiken gebruiken we die van andere minder en bouwen die dus minder (bij) en wij bouwen meer. Netto zal het elkaar niet perse ontlopen in vraag naar hardware.

Als ik vandaag moet tanken en ik doe dat bij tankstation A of B is er toch ook niet ineens extra benzine nodig? Nee de vraag is gewoon verplaatst. Als ik bij A ga tanken moet die meer inkopen en als ik bij B ga tanken moet die meer inkopen. Dat gaat dus ten koste van elkaar en is dus geen optelsom.

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 4 juni 2026 09:19]

[Scriptkid]

mooi bedacht maar dat zal maar een heel klein stukje zijn,

meeste is allemaal uitbreiding en alleen die nieuwe uitbreiding zal zich verplaatsen, Maar men zal niet gauw een migratie starten van A naar B eerder een lifecycle en dan verplaatsen. Kosten van verplaatsen zijn astronomische bij compplexe systeemen en de winst is 0.

En de vraag naar cores blijft maar stijgen harder dan de vraag naar benzine die neemt alleen maar af.

[demartijn]

Enorm goed plan. Maar het grote nieuws hier is dat het niet alleen een EU plan is, maar dat er in de markt nu ook echt vraag naar is. Er is echt een ommeslag gaande. Een waarvan ik zelf al 2 decennia hoopte dat dit er een keer van zou komen. Nu is het hopen dat dit door zet, maar het heeft er alle schijn van!

[batjes]

Klinkt als een goed plan 2.0, 1.0 ging ook niet verkeerd (is nog bezig).

Maar minder afhankelijk worden van Amerikaanse tech zit hem vooral in de software. Want qua techniek zijn we niet zo heel afhankelijk van de VS. Daar zit vooral een afhankelijkheid bij China.

Als we dat tackelen komen veel van die Amerikaanse datacenters leeg te staan, hoeven we er ook niet zo veel te bouwen.

[Seth_Chaos]

Logisch Amerika chanteert de EU om betere deals te krijgen. Software en cloud diensten zijn export product nummer 1. Dus twee vliegen in 1 klap. Minder afhankelijk van de VS, en een flinke schop na aan de Amerikaanse economie voor hun handels partner onwaardige gedrag. En op de koop toe ook nog eens goed voor onze eigen economie.

[Reactie gewijzigd door Seth_Chaos op 3 juni 2026 19:32]