Europese Commissie reageert op 16 juni officieel op Stop Killing Games

De Europese Commissie komt op 16 juni met een officiële reactie op het Stop Killing Games-initiatief, zo blijkt uit een voorlopige agenda die woensdag is gepubliceerd. Het Europese burgerinitiatief werd onlangs al besproken in het Europees Parlement.

De Commissie maakt in de agenda verder weinig details bekend over de aard van de reactie. Initiatiefnemer Ross Scott betoogt dat games speelbaar moeten blijven, ook als de servers offline worden gehaald. Hij zei vorige week tijdens een hoorzitting van het Europees Parlement dat hij niet van uitgevers eist dat zij hun games oneindig blijven ondersteunen. "We vragen uitgevers niet eens om hun bedrijfs- of verdienmodellen te veranderen, alleen dat ze, zodra ze de ondersteuning stopzetten, dat op een verantwoorde manier doen."

Het Europees Parlement reageerde grotendeels positief tijdens de hoorzitting vorige week. Tegenover Euractiv verklaarde vertegenwoordiger Daniel Ondruška dat de reactie vanuit de Europese Commissie 'verdeeld' is. Tijdens de hoorzitting zei Giuseppe Abbamonte, die sprak namens uitvoerend vicevoorzitter Henna Virkkunen, al dat wetgeving op dit vlak 'juridisch complex' is.

"Uitgevers hebben het exclusieve recht om hun werken te exploiteren, inclusief het bepalen van de voorwaarden waaronder deze aan het publiek beschikbaar worden gesteld. Elke regelgevende ingreep, zoals het verplichten van end-of-lifeondersteuning, moet uiterst zorgvuldig worden geanalyseerd, aangezien deze de fundamentele eigendomsrechten raakt."

Ross Scott bij de hoorzitting van het Europees Parlement. Bron: Europees Parlement

Reacties (92)

[The Zep Man]

Initiatiefnemer Ross Scott betoogt dat games speelbaar moeten blijven, ook als de servers offline worden gehaald. Hij zei vorige week tijdens een hoorzitting van het Europees Parlement dat hij niet van uitgevers eist dat zij hun games oneindig blijven ondersteunen. "We vragen uitgevers niet eens om hun bedrijfs- of verdienmodellen te veranderen, alleen dat ze, zodra ze de ondersteuning stopzetten, dat op een verantwoorde manier doen."

Volgens mij heeft hij ook wel eens een alternatief genoemd voor partijen die niets willen aanpassen aan ontwikkeling: zet een houdbaarheidsdatum op het spel, zodat de consument een geïnformeerde beslissing kan maken bij aankoop. Dat is nog steeds suboptimaal m.b.t. het speelbaar houden van spellen, maar wel een stuk eerlijker.

Tegenstanders van SKG bedenken vaak veel problemen die nu een probleem zijn, maar dat straks niet hoeven te zijn. Dat zijn dan geen problemen, want voor huidige spellen gaat nieuwe wet- en regelgeving niet gelden en voor spellen in ontwikkeling zal er een aanloopperiode zijn. Verder is veel van wat SKG wil bereiken met weinig meerwerk te behalen als men het vanaf het begin van een spelontwikkeltraject hier rekening mee houdt.

Wat voor grote uitgevers met name speelt is dat geplande veroudering lastig wordt. Er is minder reden om elk jaar spel N+1-editie te kopen als N nog prima draait en N+1 niet veel toevoegt. Veel indie-ontwikkelaars hoeven hier nauwelijks rekening mee te houden, want die brengen hun spellen al DRM-light (Steam zonder extra DRM) en/of DRM-vrij (GOG) uit, zonder verplichte online verbinding.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 23 april 2026 10:10]

[twiFight]

Bovendien is het meeste van het excuus over online moeten zijn en dat zogenaamd nooit aan kunnen passen sowieso al niet oprecht, want geen enkele developer gaat tijdens het bouwen van het spel eerst wachten tot de online infrastructuur volledig uit ontworpen is, gebouwd is én ook nog eens continu draait voor dat handjevol devvers. Met andere woorden, de code om het spel zonder online meuk te kunnen starten en spelen is er al lang. Hetzelfde geldt voor microtransacties. Dat zijn doorgaans mechanismes die aan het einde aangepast en getweakt worden aan de markt op dat moment. Soms zit het er bij de release van het spel uberhaupt niet in, zodat het niet in de reviews komt te staan als negatief punt, om dan een paar weken later alsnog door een patch toegevoegd te worden. Ook daar bestaat de code zonder online meuk dus gewoon.

Dat bleek ook wel bij The Crew, dé aanstichter van de hele SKG beweging. Daar had de community later de manier gevonden om het spel in de offline modus te zetten, die dus al die tijd gewoon in de code van het spel zat. En Ubisoft wist dat uiteraard, maar wilde het niet, want geld.

[Nas T]

Als je een stap hogerop denkt (de essentie van de discussie), dan is er eigenlijk maar één uitkomst: stop killing games krijgt gelijk. Uiteindelijk gaat het er om wat maatschappelijk gezien het belangrijkst is: het (oneindig) spelen van digitale spellen of de mogelijkheid om ze onbruikbaar te maken vanuit de spelmaker?

Waarom zou je (in maatschappelijk opzicht) voorstander kunnen zijn dat spelmakers zo'n mogelijkheid krijgen? Wat is hun belang? Geld? Ok, maar is dat rechtvaardig?
En andersom: wat zou het belang zijn van consumenten om een spel onbeperkt te kunnen spelen? Is dat belang groter dan het belang geld van spelmakers?

Dat lijkt mij een heel eenvoudige discussie.

[RoamingZombie]

Een eind datum? Dat gaat nooit werken want niemand gaat die toezegging ooit doen want niemand kan in de toekomst kijken. Dat is een beetje als bedrijf je nek onder een onzichtbare quillotine leggen. En dan kunnen er wel uitzonderingen in de clausule komen maar die zullen vervolgens ook meteen misbruikt worden.

[bzuidgeest]

Dan maken ze het een abbo game en niet een verkoop game. Of je zet er een einddatum op, of je maakt het een abbo.

Het enige wat niet kan is het verkopen als een product dat op een willekeurige datum gaat uitvallen.

Ik begrijp niet dat er mensen als jij zijn die zelf tegen de simpelste zaken in argumenteren. Die game bedrijven zijn niet zielig en worden hier niet zielig van. Genoeg games waar de enige online component de licentie/drm server is. Nou die kan je gewoon uitpatchen als je iets offline haalt.

[RoamingZombie]

Ik denk gewoon vanuit een bedrijf en dat soort dingen zijn een onredelijk bedrijfsrisico. Het heeft niets te maken met 'simpele zaken beargumenteren'. Het heeft te maken met realistisch zijn.

[sapphire]

Toch knap dat zoveel bedrijven het vroeger , en nu nog steeds overigens, wel op die manier konden met dat onredelijke bedrijfsrisico


Wat is er onredelijk aan eigenlijk, dat ze van ter voren moeten nadenken over iets? Als het zo onvoorspelbaar en lastig en onmogelijk te voorzien is zet je er toch een extreem korte ondersteuningsdatum op, max 1 jaar gegarandeerd en daarna zien we wel.
Loop je daardoor klanten mis...tja dat is een keuze.

Ik vind het onredelijk om als consument de volle mep te moeten betalen voor een game die ik beperkt mag spelen omdat de fabrikant er om whatever reden geen zin meer in heeft en geen exit-strategie heeft bedacht.

[Blinkin]

Ik ben wel benieuwd wat dit dan een onredelijk bedrijfsrisico maakt. In mijn ogen is dit enkel transparant zijn naar je klant over iets wat op dit moment al toepast en dus ook al weet.

Als het risico is dat door transparant te zijn je minder kopers krijgt kan ik mij voorstellen dat dat zakelijk minder aantrekkelijk is. Vanuit ethisch standpunt echter zeg ik dan voer maar in die wet.

[jaxxil]

Hoezo is dit een onredelijk bedrijfsrisico? "De servers blijven 3 jaar gegarandeerd in de lucht en daarna bieden we geen garanties meer" is een deal die bedrijven constant aan gaan. Aangezien je gewoon kan schalen naar spelersaantallen hoeft je ook echt geen volledig datacenter af te huren voor die drie jaar, als je spel minder succesvol is dan heb je ook minder serverhardware nodig.

Ik zie totaal niet waarom dit onredelijk bedrijfsrisico zou opleveren, ik ken kleine bedrijven die dit soort deals constant maken, laat staan grote publishers.

[Kheos]

Onredelijk bedrijfsrisico? Waarom kan de fabrikant van pakweg een stofzuiger, televisie, EV... dat dan wel? Waarom kunnen die wel een garantie geven maar als het over games gaat is het ineens moeilijk, moeilijk...

Zelfs de meest software heeft een 'supported until' datum. Hoezo onredelijk bedrijfsrisico? Vanuit welk type bedrijf denk je dan?

[Reactie gewijzigd door Kheos op 23 april 2026 13:24]

[bzuidgeest]

DRM is iets dat later aan de game word toegevoegd. Het is niet iets inherent aan de code. Het maakt een gecompileerde binary moeilijker leesbaar voor reverse engineering, maar het maakt het niet onmogelijk. De computer moet het namelijk nog steeds kunnen draaien.

Aan het einde van de levensduur een schone binary (executable) opleveren is geen enkel risico. Die hebben ze namelijk nodig om er DRM op toe te passen. Dus hebben ze hem altijd al zonder DRM.

Dus net als de rest vraag ik je: Welk bedrijfsrisico???

[SwaggyEggs]

Al deze regelgeving gaat ten koste van de kleine spelers in de industrie. Niet handig dit allemaal en ook nog kortzichtig. Duur voor uitgevers en slechts een minimale groep gamers die ermee gediend worden. Waar is het praktische inzicht gebleven?

[rbr320]

Het hele punt van het verhaal is nu juist dat dit helemaal niet het geval is. Ik kan de indie games die ik 15 tot 20 jaar geleden heb gekocht via Humble Bundle, GOG of direct op Steam nog steeds prima spelen, ondanks dat de makers en uitgevers ervan al jaren geleden gestopt zijn met de ondersteuning van deze games. Die kleine spelers hoeven dus letterlijk niets aan te passen om te voldoen aan de wensen van de SKG-beweging.

En ook de grote jongens laten zien dat het wel kan. Zo kan ik nog steeds naar hartenlust GTA IV spelen omdat Rockstar al jaren geleden hun Rockstar Social Club service er uit hebben gepatcht. Zoals @twiFight al aan geeft in zijn reactie bestaan er altijd versies van het spel die volledig offline werken, al is het alleen maar een interne test build. Het enige wat we van de uitgevers vragen is dat ze deze patches vrijgeven zodra ze stoppen met de ondersteuning van hun software.

[bzuidgeest]

Het kost de uitgevers helemaal niets.

Het heeft geen invloed op kleine spelers, want die gebruiken vaak genoeg al niet eens DRM.

DRM is iets dat aan een werkende game word toegevoegd. Je hebt dus altijd al eerst een DRM loze binary (executable). Dus er is geen extra werk om een DRM loze versie te publiceren nadat je stopt met een game leveren.

Het enige dat kortzichtig is, is denken dat het de game industrie ook maar iets kost of dat het maar een kleine groep wat oplevert.

Wat is er mis met bijvoorbeeld Microsoft nu ze geen harddisks meer verkopen voor de originele XBox een signing key te laten leveren zodat liefhebbers nog steeds een nieuwe disk in hun console kunnen plaatsen zonder hacking?

Wat is er mis met een bedrijf vragen het protocol van een multiplayer server op te laten leveren als ze die servers gaan uitzetten? Het bedrijf verliest daar niets aan. Een goed bedrijf heeft het toch al gedocumenteerd. En nee, security word daar niet door beïnvloed, want security by obscurity is geen security. Dat zou iedereen ondertussen moeten weten.

En er zijn nog steeds groepen die openRA spelen. Dus wie ben jij of die bedrijven om te bepalen wat wel of niet de moeite is. Als philips besluit na twee jaar je stofzuiger uit te zetten omdat ze de licentie server niet willen onderhouden worden mensen ook terecht boos. Ondanks dat de stofzuiger wellicht niet vaak verkocht is. Dan hadden ze maar geen online enabled stofzuiger of koelkast of tostie ijzer moeten maken. En ja de miele kookplaat van mijn ouders is internet enabled. Gelukkig werkt hij ook zonder (ze zijn net naar dat huis verhuist)

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 23 april 2026 14:24]

[The Zep Man]

Een eind datum? Dat gaat nooit werken want niemand gaat die toezegging ooit doen want niemand kan in de toekomst kijken. Dat is een beetje als bedrijf je nek onder een onzichtbare quillotine leggen.

Dat een bedrijf daardoor anders spellen gaat ontwikkelen: prima. Verder zijn voor AAA(A)-spellen die regelmatig een vervolg krijgen de datums waarop ondersteuning wordt gestopt van te voren bekend. Als EoL bekend is voor andere software, dan kan het ook bekend zijn voor spellen.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 23 april 2026 11:34]

[RoamingZombie]

De EoL loopt doorgaans af bij andere software nadat de opvolger gereleased is. Games gaan niet oneindig door en zijn geen diensten die noodzakelijk zijn. Dit is wel een beetje appels vs peren. En wat als er nog maar een playerbase is van onder de honderd? Gaan we dan echt zo'n bedrijf laten vast houden aan die belofte, ook als het zijn ondergang kan zijn? Ik blijf er bij, een game ontwikkelaar gaat zich niet binden aan een einddatum.

[Kheos]

Dan laten ze toe op zelf een server te draaien. Wat is het probleem?

[Blinkin]

Ik zie niet in waarom de playerbase relevant zou zijn. Er wordt immers niet gevraagd om servers of dergelijke online te houden.

Maar laten we het omdraaien. Wat als de playerbase 10.000 man is?

[beeldbuijs]

Een minimale periode van ondersteuning kan prima.

Wat is nou helemaal het probleem? Dan weet je als koper dat het over een jaar misschien ophoudt qua online multiplayer optie, maar a) dat was natuurlijk altijd al zo en b) dat is dan natuurlijk met heel veel andere spellen ook het geval. Dus het is niet alsof consumenten dan ineens je spel helemaal niet meer kopen.

Je kunt je als uitgever hiermee juist onderscheiden, door te garanderen dan een bepaald spel minimaal tot 2030 online multiplayer ondersteund wordt. En zo duur is het nou ook weer niet, als die eenmaal op de rit staat.

[RoamingZombie]

Niemand kan de toekomst garanderen en als bedrijf wil je je niet vast binden aan zo iets en je daarmee open zetten voor eventuele juridische consequenties. En bij een heel kort termijn gaan kopers natuurlijk afhaken.

Iedereen reageert hier als consument maar als bedrijf kijk je er anders naar. Ik heb niet eens een bedrijf maar ik heb wel economie gehad. Zo simpel is het allemaal niet.

[SgtElPotato]

Waarom niet? Een uitgever kan aangeven dat zijn spel tot minstens 2030 online ondersteund gaat worden. Als jij dan een spel koopt in 2026 weet je dat. De uitgever kan ook aangeven of een spel online zelf gehost kan worden en dus bij uitval van de officiële servers nog door de liefhebber ondersteund kan worden.

Lijkt me een prima oplossing. Een CoD of BF verkoopt toch wel bij iedere release. De oude versies lopen langzaam leeg en spelers stappen over op de nieuwste versie. Maar bijvoorbeeld een game die 5 jaar lang doorontwikkeld wordt na release en dan ineens stopt en naar v2 gaat houd gewoon op met bestaan. Zeker als die game een online / internet vereist (wat sws al onzin is).

[R_Zwart]

Durf jij dat soort uitspraken op je werk te doen over de life cycle van een product?

[SgtElPotato]

Intern zijn dit soort zaken altijd al bekend / ingepland.

[darknessblade]

Het is vrij simpel, zet er een houdbaarheids/support up to date op. en als het successvol blijkt te zijn verleng je deze datum naar een later punt.


Als het wordt ingekort, dan kunnen mensen hun geld terug eisen

[rboerdijk]

Waarom is dat onredelijk? Een digitaal product gaat niet fysiek kapot - dus dat risico heb je al niet. Het
"in de toekomst kijken" is een probleem van de fabrikant - en als die geen lange termijn belofte aandurft, dan is het toch prima om te zeggen "Dit spel wordt ondersteund tot 6 maanden na de eerste release" - dan is het aan de klant zelf om te beslissen of hij dit soort firma's wil ondersteunen.

Natuurlijk gaat die fabrikant met dat model geen success krijgen, maar andersom - waarom zou het risico (de guillotine) bij de klant moeten liggen?

[R_Zwart]

Jij durft dat soort uitspraken te doen en garandeert dat het blijft bestaan ook als het fors verliesgevend wordt? Door dat laatste zullen producten vooral duurder worden om het risico af te dekken. Net zo als met andere door de EU opgelegde verplichtingen.

[Loller1]

Als het onderhouden van een game verlieslatend is moeten ze er gewoon mee ophouden en zorgen dat mensen zelf servers kunnen hosten. Niemand hier zegt dat ontwikkelaars verlieslatend moeten zijn.

En wat betreft zulke uitspraken in het algemeen; uhm ja. Natuurlijk. Je smartphone krijgt toch ook een datum mee tot hoe lang het ondersteund wordt met Android updates? Voor Windows geeft Microsoft toch ook al sinds jaar en dag mee hoelang je updates mag verwachten? Voor je auto krijg je toch ook een termijn voor ondersteuning en updates? Welk product ken jij waar de ontwikkelaar zegt "aah, we lanceren het, maar we beloven totaal geen ondersteuning, en als de ondersteuning wegvalt, dan heb je pech en kan je het niet meer gebruiken"?

[Reactie gewijzigd door Loller1 op 23 april 2026 11:54]

[beeldbuijs]

Als ik bijvoorbeeld als boer aardappels teel, moet ik ook een financiële boekhouding, mestboekhouding, documenten voor allerlei certificeringen bijhouden en nog 10 jaar bewaren.

Daar wordt het ook ‘duurder van’.

Hetzelfde geldt voor zoveel zaken, zoals de apk voor auto’s.

Op lange termijn en in algemene zin wordt de voedselketen er niet alleen veiliger van, maar ook gezonder en goedkoper. Het kost iets, maar het levert uiteindelijk meer op dan het kost.

[Yalopa]

Waarom niet eigenlijk. Ten minste speelbaar tot… datum.

Lijkt me prima haalbaar.

[Tourmaline]

Ze moeten elke game gewoon "eigen" server geschikt maken zodat de community zelf kan zorgen voor beschikbaarheid/speelbaarheid. Dat moeten ze ook doen met software. Zodra een developer stopt, de software geschikt maken zonder activatieserver.

[R_Zwart]

Klinkt leuk, maar effectief lost dat niets op. Als de producent er al geen brood meer in ziet zullen andere bedrijven dat ook niet willen gaan doen. Hoogstens een paar vrijwilligers.

[memphis]

Gezien het veelal om multiplayer games gaat hoeft het niet altijd grootschalige servers te zijn maar klein voor bv een lanparty. En neem bv van vroeger Napigator waarmee je Napster kon linken aan een gewenste server, dat zou met games ook kunnen.

[cnieuweboer]

Een houdbaarheid datum lijkt mij geen oplossing. Dan kan elk spel met online componenten gewoon zeggen "we garanderen 3 maanden, alles daarna is bonus". Consument is geïnformeerd, maar effectief veranderd er niets.

[Superkanjo]

Dat is niet waar, de "markt" zal dat corrigeren omdat ik verwacht dat de verkoopcijfers achter zullen blijven wanneer er een korte termijn aan support wordt gegarandeerd.

We hebben dezelfde verschuiving, betreft het garanderen van updates, toch ook gezien bij smartphone leveranciers? Volgens mij kan het prima werken voor games.

[cnieuweboer]

Maar nu kopen mensen ook al spellen (en andere dingen) die elk moment kunnen stoppen met werken. Terwijl er ook andere spellen zijn zonder DRM (zie GoG) of online componenten. Dat toont aan dat die overweging niet genoeg (of geen?) invloed heeft.

[Pat911]

Veel mensen zijn zich er nu niet van bewust. Dus heeft het geen invloed.

Zodra een bedrijf verplicht wordt dit te vermelden, gaan mensen er wel naar kijken (en nee, natuurlijk lang niet iedereen).

[Superkanjo]

Zoals @Pat911 ook al aangeeft gaat het om het creëren van een stuk bewustwording. Dat de consument al jaren iets accepteert kan ook komen doordat ze geen idee heeft van de alternatieven.

[rbr320]

Maar nu kopen mensen ook al spellen [...] die elk moment kunnen stoppen met werken.

Dat komt omdat er vrijwel geen andere keuze is. Als jij Call of Duty of Battlefield wilt spelen dan kan je niet anders dan de laatste versie kopen en deze spelen totdat de servers uiteindelijk offline gaan en je dus gedwongen wordt om weer de portemonnee te trekken. Er is technisch niets mis met de software, deze zou gewoon nog offline kunnen werken, maar omdat de service gestopt wordt zit je met een defect product.

(en andere dingen)

Noem 1 ander ding dat jij met regelmaat opnieuw moet kopen omdat de leverancier op een volstrekt willekeurig en voor jouw van tevoren onbekend moment stopt met de ondersteuning, waardoor jij dus effectief je complete aankoopbedrag kwijt raakt elke keer dat dat gebeurd. Ik durf te wedden dat je niets kunt noemen dat niet software is en zelfs de meeste software heeft een vooraf bekende EOL datum.

[cnieuweboer]

We hebben het over het punt of alleen een houdbaarheid datum voldoende is. Dus zonder private servers, of offline, oid.

Als Call of Duty of Battlefield battlefield dan van te voren zegt "server blijven minimaal 3 jaar beschikbaar". Wat is dan daadwerkelijk het verschil? Mensen die Call of Duty of Battlefield willen spelen hebben dan nog steeds geen keuze. En weten nog steeds niet significant veel meer dan nu.

En ik zei niet dat ik regelmatig een nieuw apparaat koop. Dus die vraag is mij iets te specifiek. Dat is met spellen ook niet het geval. De spellen die ik speel worden niet regelmatig offline gehaald. Maar hier zijn een paar voorbeelden van dingen die zomaar gestopt zijn met werken. Zonder dat men bij aankoop wist dat dit op een specifiek moment zou gebeuren.

nieuws: Google stopt per 8 april 2024 ondersteuning voor Nest Secure-alarmsysteem
nieuws: Smarthome-hub Revolv van Nest stopt volgende maand met werken
https://arstechnica.com/gadgets/2017/11/logitech-to-shut-down-service-and-support-for-harmony-link-devices-in-2018/
https://www.theverge.com/news/806246/neato-robovac-cloud-shutdown
https://finance.yahoo.com/news/elon-musk-kills-tesla-autopilot-to-push-full-self-driving-subscriptions-164159266.html

En ik herinner me ook een paar smart tv functies die met een update werden uitgeschakeld. Maar kan die zo snel niet vinden.

[ErikT738]

Idealiter kopen mensen die game dan natuurlijk niet, als ze voor hetzelfde geld ook een game kunnen krijgen die drie jaar support garandeert, of een game die zonder verdere ondersteuning voor altijd speelbaar blijft.

[Yalopa]

Ga jij dat spel met 3 maanden houdbaarheid kopen dan?

[Reactie gewijzigd door Yalopa op 23 april 2026 12:20]

[Botmeister]

3 maanden is wel een extreem voorbeeld hoor. Zou daar vooral niet de discussie mee voortzetten. Zelf denk ik meer aan de lifecycle van consoles van 7-8 jaar. En om dat dan weer wat realistischer te maken, stel ik hem even virtueel op 5-8 jaar, afhankelijk van de game. Een pak yoghurt is langer houdbaar dan een pak melk ondanks dat beide melkproducten zijn. En voor genoeg melkprod... games zullen die houdbaarheidsdatums helemaal niet hoeven gelden.

[cnieuweboer]

Dat wordt natuurlijk leuk verpakt. Zoals (chatgpt generated text).

Online services are 100% guaranteed for a minimum of 3 months after launch, supporting matchmaking, updates, and live features during the initial period.

Beyond that, the game is built with long-term continuity in mind. The focus is on growing and sustaining the experience for years to come, with systems designed to support ongoing play and future expansions.

Maw, het blijft online zolang het genoeg geldt oplevert voor de uitgever. Net zoals nu. En mensen kopen dat nu ook al zonder beloften over houdbaarheid, in de hoop dat alles veel langer beschikbaar blijft. En dat is meestal ook wel zo.

[Reactie gewijzigd door cnieuweboer op 23 april 2026 14:34]

[loki504]

Als de rest van game industrie daar in mee gaat en allemaal 3 a 6 maanden doen zal het wel gebeuren ja:P

[Juice2000]

Wat voor grote uitgevers met name speelt is dat geplande veroudering lastig wordt. Er is minder reden om elk jaar spel N+1-editie te kopen als N nog prima draait en N+1 niet veel toevoegt. Veel indie-ontwikkelaars hoeven hier nauwelijks rekening mee te houden, want die brengen hun spellen al DRM-light (Steam zonder extra DRM) en/of DRM-vrij (GOG) uit, zonder verplichte online verbinding.

Dit kan je ook samenvatten als: Grote uitgevers schroeven nu heel graag op sluwe wijze de verkoopcijfers van nieuwe games op, door elke keer als ze een N + 1 editie van hun spel uitbrengen, versie N na een tijdje gewoon te disablen. Het is een vorm van chantage eigenlijk. Wil je weer spel X spelen? jammer joh, je oude versie die je ooit kocht is gedisabled, koop de nieuwe versie maar (en een eventuele nieuwe console/computer).

[blinchik]

Interessant, maar de discussie is veel breder. Het zou niet alleen over games moeten gaan, maar over het hele cloud gebeuren.

Thermostaten, airco's, deurbellen... allemaal cloud gestuurd, en het kan van de een op andere moment worden afgezet of niet meer merken, zonder dat de consument dit eigenlijk begrijpt. En een belofte is leuk, maar wat als het bedrijf failliet gaat?

[ErikT738]

Wat dat betreft is dit misschien wel mooi laaghangend fruit om een precedent te scheppen voor alle software.

[Techno Overlord]

Ik vond Ross' speech een beetje rommelig. Er ging een aantal keer iets fout, haperde soms in zijn woorden en het was vooral veel voorlezen. Ik had het toch wat beter voorbereid als ik hem was.

Neemt niet weg dat ik achter zijn woorden staat hoor. Het is nobel en op veel vlakken slaat het ergens op. Maar het is maar met welk perspectief je erna kijkt. Dat geldt dus ook voor diegene die er een uitspraak over moeten doen.

[luke22]

ga er maar aan staan. dit was HET moment waar heel lang naar toegewerkt is, de wereld kijkt mee. je zit daar in een gigantische zaal vol met top van Europa. Ik zou ook goed zenuwachtig zijn.

[TMon]

We maken 't vaak groter dan 't is. Het zijn mensen die 't vak politicus hebben gekozen en door ons gesteund worden.
Bovenal, gewoon mensen. Die anders soms tandarts of leraar aardrijkskunde waren geworden.

Als je 't zo benaderd, maak je die wereld veel benaderbaarder.

[PdeBie]

Het feit dat de slides niet altijd mee liepen met zijn verhaal hielp ook niet echt nee. Heel jammer, want zijn verhaal en de boodschap was gewoon goed. Ook de voorstellen die hij deed zijn niet onmogelijk om uit te voeren door game publishers en developers. Het is allemaal heel redelijk.

[Kroesss]

Die redelijkheid is denk ik juist de kracht van dit initiatief. Bij heel veel andere "burgerinitiatieven" zie je dat ze een bepaald probleem willen oplossen tot het extreme, waarschijnlijk in de hoop ergens in het midden uit te komen, maar daarmee verliest het volgens mij snel aan realisme. SKG vraagt op eigenlijk geen enkel punt iets wat buiten het normale bereik ligt, en juist daarom krijgt het denk ik veel mensen achter zich, en ook een positieve eerste reactie in het EC.

[johanl79]

Hoe vaak heb jij een speech gedaan in het Europees Parlement? Ik gok 0. Ik zou best een beetje zenuwachtig zijn, jij niet?

[Jerie]

(De beste stuurlui staan aan wal.)

Ja, ik wel. Altijd bij presentaties. Aan de andere kant kun je zoiets oefenen.

Je kunt het ook aan een specialist laten, zoals iemand (woordvoeder) van Bits of Freedom, EFF, of Europese evenknie.

DIY heeft ook zo z'n charme.

[roflpantoffel]

De speech kwam wel als legitiem over en niet als bedrijfspitch wat misschien goed is.
Het begin van de speech van onze Catarina Vieira was wel echt cringe, omdat het een lijst aan game referenties was zonder duidelijk verhaal.
Leuk voor twitter, maar voor de mensen van het EC is het warrige taal.

[HollowGamer]

Liever dit, dan een politieker met mooie woorden, en dan totaal iets anders doen.

[Kenneloth]

Ga er zelf maar staan. Ik vond de gemeenteraad in Enschede toespreken al "lastig". Dit is next level.

[EnigmaNL]

Hij is geen professionele lobbyist ofzo, dit is de eerste keer dat hij zoiets doet.

[Pat911]

Laten we dan hopen dat de mensen die er over moeten beslissen zich richten op de inhoud, en niet op zijn haperingen, of hij wel of niet een stropdas droeg of een andere oppervlakkige reden.

[Lothlórien]

Wellicht een beetje een n00b-achtige opmerking, maar ik heb gemist wat het technische probleem is. Zijn er tegenwoordig geen singleplayer/campaigns meer, waardoor de games niet meer speelbaar zijn zodra de fabrikant de servers offline haalt? of zit het meer in een DRM-achitge check waardoor de game pas speelbaar wordt nadat het contact heeft gehad met de serversoftware?

Ik vrees dat ik al veel te lang uit de gamewereld ben namelijk.

[Navi]

Ja er zijn games die gewoon niet werken zonder contact met een externe server. Ook al is het singleplayer en is er geen functionele eis voor.

Bij offline halen van die servers zou er gewoon een laatste patch moeten komen die dat eruit haalt zodat de game gewoon blijft werken.

[zyberteq]

Nog beter, dat is al heel lang zo! Begin 2000 begonnen een aantal spellen Online DRM te krijgen. Die servers zijn natuurlijk allang niet meer online, dus op een legale officiele manier kan je die spellen ook niet meer spelen. Gelukkig zijn er voor een hoop van die spellen cracks/workarounds beschikbaar. Maar ook nog steeds niet voor alle. Letterlijk abandonware dus en verloren media voor de toekomst.

[kuurtjes]

Het gaat er vooral om dat game uitgevers een game na aankoop zomaar onspeelbaar kunnen maken.

[Wolfos]

Veel games hebben inderdaad geen singleplayer modus, waardoor ze altijd afhankelijk zijn van een server.

Vroeger lieten games je dit veelal zelf hosten, terwijl alleen de lijst met servers centraal was. Maarja, dan heb je geen matchmaking, voortgang word niet bijgehouden, cheaten is lastig tegen te gaan, en even met je vrienden spelen vereist het opzetten van een server.

Dus de meeste games kiezen tegenwoordig om zelf alle diensten te hosten, en het zou vrij pittig zijn om beide vormen te ondersteunen.

En dan hebben we het nog niet eens over MMO's welke natuurlijk altijd een centrale server infrastructuur hebben.

[rbr320]

Wellicht een beetje een n00b-achtige opmerking, maar ik heb gemist wat het technische probleem is.

Dat is nu juist het punt van de hele Stop Killing Games beweging, er zijn helemaal geen technische problemen. De dingen die jij zelf al noemt, zoals DRM en always-online componenten, zijn allemaal kunstmatige barrières die door uitgevers van games zelf geïntroduceerd zijn. Het enige wat de SKG-beweging wil is dat als onderdeel van de End Of Life strategie van een spel, deze barrières worden verwijderd zodat het spel of in ieder geval een deel daarvan, gewoon speelbaar blijft nadat de ondersteuning stopt.

[Triblade_8472]

Tijdens de hoorzitting zei Giuseppe Abbamonte, die sprak namens uitvoerend vicevoorzitter Henna Virkkunen, al dat wetgeving op dit vlak 'juridisch complex' is.

Nou, komt het toch eens goed uit dat we bakken met geld uitgeven aan een leger van politici, ambtenaren en juristen in Brussel (of Straatsburg).

Even serieus, dit is toch gewoon al een schot voor de boeg dat ze er niks mee wil doen of wat? Het riekt naar "ik vindt het lastig en de lobby van auteursrecht enzo klopt al op de deur, dus ik doe het lekker niet"

[Menesis]

Wat ik me nu afvraag; Apple ondersteunt geen 32 bit apps meer op MacOS, en daardoor zijn ook vele games niet meer speelbaar. Zou dat ook hieronder gaan vallen? En dat gaat ook gelden voor intel based apps die nu nog wel op apple silicon openen. Puur software block volgens mij, als Apple Rosetta de nek om draait.

Ik snap dat het in principe over cloud based games gaat en dat mijn voorbeeld niet onder de aansparkelijkheid van de game publisher valt, maar het resultaat is alsnog dat een game door toedoen van een ander bedrijf ineens niet meer werkt, terwijl het technisch gezien wel zou kunnen blijven werken.

En wat is de grens tussen een game en een applicatie? Dreams op PS5 is haast een game-engine. Roblox is ook haast een soort platform ipv game op zichzelf.. Ingewikkeld allemaal.

En wat als de game een abonnement is, dan kan de publisher alsnog de boel gewoon stopzetten en er onderuit komen.

[Reactie gewijzigd door Menesis op 23 april 2026 11:21]

[FvGa]

Wellicht niet de meest handige naam, ik dacht het ging om gewelddadige games.

[pvdheu]

Het laatst genoemde citaat in het artikel zegt eigenlijk al genoeg.

SKG probeert te beweren dat wij als consument eigendomsrecht hebben betreffende een spel waarvoor men een licentie aanschaft. Het citaat geeft al duidelijk aan dat dat eigendomsrecht toch echt bij de studio/ontwikkelaar ligt.

Ik heb altijd de mening gehad, en verwacht ook dat dit de uitkomst is van de discussie in de EC, dat SKG hun motivatie om onjuiste en aannames en gronden baseert en derhalve geen aanleiding biedt om regelgeving aan te passen dan wel te creëren.

SKG heeft best een punt te maken, maar ze hebben de plank volledig mis geslagen met how ze dat punt onder de aandacht hebben gebracht en hebben daarvoor ook aannames welke gewoon ongegrond zijn gebruikt

[jpfx]

Dat licentie ding is nu precies het punt. Is het terecht dat het om een licentie gaat? Of moet je meer in de richting van een boek kijken? Of zijn het twee verschillende dingen:

• Het spel (eigendom)
• Online data (licentie)

In mijn optiek (en dat is uiteraard subjectief), heb je de basis van de game. Dat functioneert as-is. Dat men een server in de lucht houdt om een "licentie" te autoriseren wegens piraterij is nu net een ding dat naar mijn mening niets afdoet van het feit dat een spel gekocht en eigendom is. Dus als ze die server uit de lucht halen omdat ze het niet langer kosteneffectief vinden zouden ze tenminste een patch moeten uitbrengen die de serverafhankelijkheid wegneemt.

Het tweede punt zou dan online-content zijn. Als dat een multiplayer is, dan kan je je afvragen of dat een core activiteit van de game is of niet. En of in plaats van een server online houden als er niet meer genoeg (nieuwe) deelnemers zijn om dat kosteneffectief te maken is zeker een afweging. Maar dan is redelijkheid wel weer een argument. Is het redelijk dat voor een game van € 80,-- de server de lucht uit gaat bij een arbitrair aantal (nieuwe) gebruikers per x tijd? En wat is dan x? Of is het dan redelijk dat je een andere partij (gebruikers?) de mogelijkheid geeft om ZELF een server te hosten? Immers, het geld is door de uitgever reeds verdient, en die besluit zelf dat het voor hem niets meer oplevert. Dan kost het hem dus ook niets als een ander dat doet, kan hij de game blijven verkopen zonder server toegang (van hemzelf) en dus eigenlijk toch nog wat verdienen? Zal allemaal niet zo eenvoudig zijn, maar in mijn opinie is er echt wel meer mogelijk dan alles-of-niets.

[CelisC]

Net wat je zegt, dat laatste citaat:

"Uitgevers hebben het exclusieve recht om hun werken te exploiteren, inclusief het bepalen van de voorwaarden waaronder deze aan het publiek beschikbaar worden gesteld. Elke regelgevende ingreep, zoals het verplichten van end-of-lifeondersteuning, moet uiterst zorgvuldig worden geanalyseerd, aangezien deze de fundamentele eigendomsrechten raakt."

Dat wekt de suggestie dat het eigendomsrecht van de ontwikkelaar dus belangrijker gevonden wordt door deze politicus dan de rechten van de consument.

Niets staat een ontwikkelaar in de weg om een game niet meer te ondersteunen en dan een disclaimer toe te voegen bij het starten van het spel dat het spel niet officieel meer ondersteund wordt en dat alle intellectuele eigendom van het bedrijf blijft, bladibla, maar nog nog wel speelbaar te laten voor degenen die het gekocht hebben.

Als een game geen eigendom is van de speler, dan moet het ook geen aankoop genoemd worden, maar een uitlening.

edit:
Typo's

[Reactie gewijzigd door CelisC op 23 april 2026 14:49]

[GenomDalar1983]

Ik mis de tijd van Battlefield 2, van EA Games, had dedicated servers, maar men kon ook zelf servers draaien. Dat ze op gegeven moment stoppen met de dedicated servers, helemaal prima, maar er is tenminste nog mogelijkheid om zelf een server te draaien. En heeft EA vandaag de dag daar nog last van? Ik geloof het niet.

[TheDeeGee]

Hoe kun je nou hopen dat dit gaat verliezen?

Zoiets zegt een PirateSoftware aanhanger.

[ZpAz]

Ubisoft, ben jij dit?

[bzuidgeest]

Je vind burgers die zich voor iets inzetten cringe? Ik denk dat je een serieus probleem hebt.

[TMon]

Maar wat is voor jou een "normale" organisatie?

Volgens mij bestaat praktisch elke organisatie uit belanghebbers die zich inzetten voor wat zij belangrijk vinden.

Je krijgt dat mensen die bij dat onderwerp passen.
Greenpeace trekt een bepaald type mens.
De banklobby zijn eigen soort.
De gemeente raad is vaak een type mens.
En zo ook 't team van stop-killing-games.

[hottestbrain]

Definieer 'normale organisatie' alsjeblieft.

[Honytawk]

Het is altijd makkelijker kritiek te hebben vanuit je luie zetel.

[EnigmaNL]

Is het tegenwoordig cringe als iemand opkomt voor de rechten van consumenten? Voor JOUW rechten?

[batjes]

Ik vind jouw reactie anders ook behoorlijk cringe.

[Manos078]

De houding, bewoording en presentatie vind ik juist zeer goed geformuleerd, duidelijk en een heel hoog democratisch gehalte bevatten. Meer mensen zouden voorbeeld moeten nemen aan hoe veel toewijding mensen als Scott hiervoor heeft. Iets wat we in deze tijden moeten koesteren. En wat helaas op NLse bodem nog te wensen overlaat kuch bindende referendums kuch.

Hoewel ik jouw reactie heel cringe vind, omwille de vibes iemand verlies te wensen. Als jij denkt dat het beter kan, wat let je?

[bzuidgeest]

Bindende referendum zijn een ziekte en een miskleun. De meeste mensen komen niet opdraven. Bijna niemand begrijpt vaak het onderwerp en mensen zijn kortzichtig en kiezen bijna altijd voor eigen korte termijn gewin of onderbuik.

Men haalt zwitserland graag aan, maar dat is een heel ander land dan Nederland en hun volk is doorgaans veel beter over het onderwerp geïnformeerd.

Als je al een bindend referendum in de wet zou plaatsen. Dan zou dat moeten met een opkomstplicht. Een drempel van meer dan 95% opkomst voor geldigheid. En verplichtingen rond de informatie campagne van partijen om bij feiten te blijven en de kennis over het onderwerp van de stemmer hoog te maken. Er is in een referenda niets mis met een principiële keus, maar je moet wel kunnen aantonen dat je de voor en nadelen van je keus begrijpt en dat je de feiten kent.

Zonder dat is het niet meer dan een instrument voor kleine partijen om te sturen op angst en onderbuikgevoel. En dat is heel slecht voor een democratie en een land.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 23 april 2026 10:43]

[rboerdijk]

"Bindende referendum zijn een ziekte en een miskleun. De meeste mensen komen niet opdraven. Bijna niemand begrijpt vaak het onderwerp en mensen zijn kortzichtig en kiezen bijna altijd voor eigen korte termijn gewin of onderbuik."

... en wat is precies het verschil met (het gros van de ) politici?

Rutte die 2 dagen na het winnen van de verkiezingen een zak geld belooft een grote bedrijven (wat niet in zijn programma stond?)... Politici die totaal geen idee hebben van de thematiek, en zich ook niet inlezen in dossiers - een enkele uitzondering (Pieter Omtzigt) daargelaten...

[bzuidgeest]

Ik weet niet of je nou die flater van een omtzigt in de argument moet noemen. Bye bye NSC. Plekje elders was gewoon terecht. Iemand in die man zijn staat kan de politiek helemaal niet aan. Die moet eerst zichzelf op orde krijgen. Dat is hoe het voor alle mensen met een burnout werkt.

En wat het verschil met politici is? Maakt het uit? Het argument was tegen bindende referenda. En bindende referenda invoeren gaat niets oplossen. Waarom wil je twee keer iets dat je net zo erg vind? WIl je twee ziektes omdat eentje niet genoeg is? Want dat is wat je opschrijft.

En laten we wel zijn. Rutte kan in zijn eentje niets beslissen. Alles moet door twee kamers heen waar mensen "nee" kunnen zeggen en de meerderheid "ja" moet zeggen. Anders kan Rutte hoog en laag springen maar gebeurd er niets. En in Nederland hebben we coalities. Dus het werkelijke programma is altijd een mengelmoesje. Dat is hoe een democratie werkt. Tenzij 1 partij een meerderheid heeft van de 150 zetels en dan komt bijna nooit voor in Nederland.

Iedereen die Rutte ergens de schuld van geeft, heeft wat mij betreft duidelijk aangegeven niet te weten hoe een democratie en zeker niet de Nederlandse werkt. Heeft wellicht iets te veel naar Wilders of Baudet geluisterd en hun onzin.

Als je iets te klagen hebt over de politici (die in ieder geval betaald worden om zich in te lezen). Dan heb je dus iets te klagen over de keuze van je mede Nederlander. Want zonder hun stem komen die politici er niet. Elke partij zit daar omdat een groep mensen er voor stemt. Nu is het vertrouwen in politici behoorlijk laag. Maar genoeg mensen geloven er blijkbaar nog in. Die vinden dat sommige politici wel hun werk doen. Of in ieder geval weten ze wat ze niet willen.

p.s. de politici die het minst komen opdraven voor hun werk behoren tot de FVD en de PVV. Je kan dat zo opzoeken.

[batjes]

Ik ben blij dat het vorige bindende referendum juist door onze overheid naast zich neer gelegd is.

Holie molie wat stemde er veel tegen puur op basis van wappie-theoriëen. Het werd goed duidelijk gemaakt dat onze samenleving daar absoluut niet voor geschikt is. De meeste mensen stemden op onderbuikgevoelens.

Zwitserland regelt dit maatschappelijk ook beter. Zo'n referendum is geen politiek spel en het gross van de mensen aldaar lijkt beter te weten waar ze daadwerkelijk op stemmen.

[bzuidgeest]

Dat moet je aan @Manos078 en @rboerdijk vertellen. Ik ben het al met je eens

[Manos078]

Om deze reden: ''Maar de referendumvariant die wij in Nederland kennen, is zwak", zegt Van der Krieken. "Het is adviserend, niet bindend en kan maar gaan om een select aantal onderwerpen." Bron

Dat ''onderbuikgevoel'' komt vanuit het niet gehoord worden. Wappies en onze individualistische samenleving daar gelaten, denk ik niet dat je daarmee referenda gelijk moet afknallen. Eens in de 4 jaar stemmen voor een coalitie die van alles en nog wat aan compromissen sluit zorgt ervoor dat we al enige tijd allerlei moeilijke dossiers vooruit schuiven, wat alleen maar meer ellende met zich meebrengt.

Ik denk dat het volk hier echt meer zeggenschap in zou mogen hebben, behalve tweede kamer en gemeenteraadsverkiezingen.

[bzuidgeest]

Eens in de 4 jaar stemmen voor een coalitie die van alles en nog wat aan compromissen sluit

Wat stel je voor? Een dictatuur? Gewoon een gedeelte van de stemmen negeren zoals in first past the post in het VK? De coalitie drukt uit hoe het volk verdeelt is en dus is er geen andere oplossing dan een compromis. Dus als je het anders wil, moet je, je medeburger op andere gedachte brengen.

Dat vooruitschuiven is ook niet vanwege een coalitie, dat is omdat politici meer geven om hun zetel houden dan om moeilijke beslissingen die nodig zijn maken waar sommige mensen slechter van worden. En waarom is dat? Omdat de kiezer ongeïnformeerd en kortzichtig is. Een politici word gewaardeerd door het volk op hoeveel plezier hij brengt, niet op hoe goed hij zijn werk doet en de moeilijke beslissingen maakt. Dezelfde reden waarom referenda zo slecht zijn. Eens in de 4 jaar is al te moeilijk voor een heleboel mensen. Dit is een democratie, het begint en eindigt bij het volk. De politiek, de kamers zijn daar maar een uitdrukking van. Je geeft toch ook niet de spiegel de schuld als je haar niet goed zit?

Het volk heeft zat zeggenschap. Het volk is te lui om er gebruik van te maken. Dat moet een ander maar doen. Iedereen kan kamer vragen stellen, iedereen kan een partij starten. Iedereen kan enquête aanbieden, iedereen kan WOO/WOB verzoeken doen, je kan naar raadvergaderingen. Allemaal op land en gemeente niveau. Wie doet dat? Wie kijkt de dossier door? Allemaal klagen, maar geen flikker willen doen. Roepen om een hapklare enquête met een AB vraag. Denk je dat de dossiers daar makkelijker van worden? Wat een onzin.

Wat heb je zelf al gedaan met de methoden die je hebt om invloed uit te oefenen. Heb je uberhaupt wel eens met een politieke partij gecommuniceerd?

Onder de juiste omstandigheden is een referenda prima, maar die omstandigheden bestaan hier niet. Zonder die omstandigheden is het een verschrikking. Maak eerst de omstandigheden in orde en DAN kan er wellicht een referendum zijn.


En uit het artikel waar je zo selectief uit pakt:

"De brexit was een adviserend referendum, maar de uitslag werd wel opgevolgd", zegt van der Krieken. "Terwijl in Zwitserland, waar alle referenda bindend zijn, het volk vóór een migrantenquotem stemden, maar de politiek uiteindelijk anders heeft gehandeld. De soep wordt niet zo heet gegeten."

en

Een referendum moet je leren als land.
Koen van der Krieken

We hebben nog niet voldoende geleerd voor een referendum.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 23 april 2026 16:15]

[bzuidgeest]

Zelfs als dat zo is (wat ik bijvoorbeeld bij louis rossman vind) dan hoop ik nog dat ze succes hebben. Waarom niet? Als hun doel en het mijne gelijk zijn dat ben ik niet dom genoeg om te hopen dat ze verliezen. Hoe ze hun doel halen is niet belangrijk. En vooral het feit dat ze het maar mooi doen is al te bewonderen. Ik zie het jou niet op een andere manier doen.

[biomechanical]

Dan vergeet je het enige "legale" omkopers in de politiek. De lobbyisten. Het bedrijfsleven kan, zouden ze het moeten, miljarden in het lobbyen steken. Een burgerinitiatief (of goede doelen betaald door giften) kan nooit en te nimmer meer geld in lobbyen steken dan het bedrijfstak waarom het gaat.

Lobbyen zou verboden moeten worden of anders een limiet zetten zodat er een eerlijk speelveld ontstaat tussen de burger en het bedrijfsleven in de politiek.