Nederlandse schrijvers eisen dat Meta stopt met AI-modeltrainingen op hun werk

Een groep Nederlandse journalisten en schrijvers eist dat Meta stopt met het trainen van AI-model Llama op hun teksten. Meta zou zijn llm trainen op auteursrechtelijk beschermd materiaal. De groep heeft een sommatie gestuurd naar de techgigant.

De oproep komt van de Nederlandse Vereniging van Journalisten, de Auteursbond en Stichting Lira. Die laatste is een collectief waarbij schrijvers, (freelance)journalisten en andere contentmakers zich kunnen aansluiten en dat onderhandelt over hun auteursrecht. De groepen hebben op vrijdag een sommatie aan Meta gestuurd waarin ze eisen "dat het bedrijf het gebruik van illegale databronnen en het aanbieden van op die wijze getrainde AI-modellen in Europa staakt". Verder roepen de organisaties Meta op om te onderhandelen over 'een passende regeling voor het gebruik van auteurswerken bij AI-training'.

De vakbond en de stichtingen stellen dat Meta zijn AI-modellen heeft getraind op 'grote hoeveelheden auteursrechtelijk beschermd materiaal afkomstig uit illegale datasets'. "Het gaat om boeken, artikelen en andere teksten die zonder toestemming van de makers zijn gekopieerd en verspreid", zegt de groep.

Meta heeft nooit daarvoor toestemming gevraagd of betaald, terwijl de schrijvers wel auteursrecht hebben op hun werk. "Daar komt bij dat Meta met deze AI-modellen aanzienlijke commerciële belangen nastreeft en daarmee in de toekomst grote economische opbrengsten verwacht te realiseren", zeggen de organisaties. "Dat staat in scherp contrast met de positie van de makers, die dreigen buitenspel te worden gezet door systemen die getraind zijn op werk dat feitelijk van hen gestolen is."

Reacties (67)

[alienfruit]

Ik wens ze veel success. De rechtszaak in Amerika heeft mij ook geen geld opgeleverd omdat ik niet de volledige publicatierechten (alleen deels) van mijn boeken heb.

[Ryunoru]

Tevens is er al precedent voor gebruik van bestaand auteursrechtelijk beschermd materiaal voor AI-doeleinden. Rechtzaken begonnen voor artiesten van visuele kunst zijn niet goed uitgepakt, met als gevolg dat alle afbeeldingen vrij spel zijn. Kwestie van tijd voordat het met tekst, muziek en film net zo is. De muziekindustrie heeft nog het grootste arsenaal aan legale bewapening maar ook zij gaan eraan onder.

En als je daar wat van vindt, ben je opeens een luddiet. Mooi man dat AI...

[Pietopdeheuvel]

Vraag me af hoe je als schrijver er achter komt, en eventueel kan bewijzen dat jouw werk gebruikt is. Las recent de autobiografie van Ben Elton en daar las ik voor het eerst expliciet vermeld dat gebruik voor het trainen van AI niet is toegestaan.

Steeds meer (stem) acteurs zijn ook in actie tegen gebruik van hun stemmen.

[Reactie gewijzigd door Pietopdeheuvel op 27 februari 2026 16:18]

[Stroper]

Dat is al in het nieuws geweest: bv. https://arstechnica.com/tech-policy/2025/02/meta-torrented-over-81-7tb-of-pirated-books-to-train-ai-authors-say/ (is totaal niet bestraft, terwijl ik me nog goed herinner dat gewone mensen megaboets kregen voor een paar liedjes te downloaden).

[Reactie gewijzigd door Stroper op 27 februari 2026 16:49]

[RoyD]

Het trainen van een AI is wat anders dan rechtstreeks kopiëren.

[Luminair]

Om er op te kunnen trainen moet je het werk in eerste instantie in bezit hebben. En dat moet, hoe je er ook tegenaan kijkt, wel legaal.

Verder wordt het werk daarna wel degelijk geëncodeert naar neural weights, en daarmee opgeslagen. De encoding daarvan is zelfs niet lossy, en met de juiste prompts kun je hele exacte werken er uit halen. Vaak door alleen al een passage uit een boek te geven en te zeggen "toon mij de volgende paragraaf", temperature op 0 te zetten, kan dat al. Models hebben daar vaak wel safeguards tegen, maar de data zit er gewoon in—anders kan het er namelijk ook niet uit.

[Reactie gewijzigd door Luminair op 27 februari 2026 17:02]

[dasiro]

Het professioneel gebruik van illegaal materiaal met het oog op financiële exploitatie ervan is inderdaad wat anders dan het rechtstreeks kopiëren voor eigen niet-commercieel persoonlijk gebruik. Al denk ik niet dat dit je insteek was

[iqcgubon]

Inderdaad. Ik verdien daar geen geld aan, Meta wel. Het is dus Meta die een fikske boete moet krijgen, niet ik.

[MSalters]

Je kunt veel voorwaarden in een boek zetten maar het heeft hetzelfde probleem als shrinkwrap licenties: ze zijn niet geldig. Geen overeenkomst zonder overeenstemming.

Nu is de vraag wat de "default" juridische positie is. Valt trainen onder gebruik (legaal) of kopiëren (illegaal)? Als je in een licentie een verbod opneemt erken je dat de default geen verbod is. Doe je dat in een onjuiste (shrinkwrap) licentie dan is het actief dom.

[honey]

Vraag me af hoe je als schrijver er achter komt, en eventueel kan bewijzen dat jouw werk gebruikt is.\

Ik vind dit wel een hele goede vraag. Zijn er methoden om te onderzoeken of je werk is gebruikt, of is het onmogelijk?

Als het onmogelijk is, dan is plausible deniability natuurlijk voor de hand liggend.

[Xerxes249]

They found that Claude outputted “entire books near-verbatim” with an accuracy rate of 95.8 percent. Gemini reproduced the novel “Harry Potter and the Sorcerer’s Stone” with an accuracy of 76.8 percent, while Claude reproduced George Orwell’s “1984” with a higher than 94 percent accuracy compared to the original — and still copyrighted — reference material.

Van bijvoorbeeld, dit onderzoek

Helaas zijn bij copilot en chatgpt restricties om de modellen heen gewrapped die zorgen dat geen auteursrechtelijk materiaal letterlijk wordt gereproduceerd, misschien dat de API dat wel kan. Deepseek kan helaas geen letterlijke kruistocht in spijkerbroek produceren maar schrijft wel een hoofdstuk dat dezelfde strekking heeft.

[oks]

En zo wordt je dus uit de geschiedenis geschreven? Interressante casus. Maar goed, kijken hoe deze onderhandleing uitwerkt...

[merethan]

Als ik Nederlands leer begrijpen & schrijven door hun werk te lezen, dat mag wel?

[D11]

Alleen als je op legale wijze aan het materiaal bent gekomen.

[Zoop]

Is natuurlijk een stuk moeilijker te handhaven, maar als jij Nederlands leert begrijpen en schrijven door puur alleen te werken met gestolen les materiaal, dan snap je hopelijk wel wat daar verkeerd aan is.

[LOTG]

Dat is niet de enige factor hier. De trainingsdata word meermaals gebruikt om een model te trainen en vervolgens worden er niet een enkele instantie met ook maar iets in de buurt van menselijke limitaties geproduceerd maar een tool die vrijwel iedereen 24/7 kan bedienen met die informatie.

Het is gewoon geen vergelijking tussen een mens die iets koopt en gebruikt om van te leren en een LLM.

Als auteurs hier rekening mee moeten houden zou de prijs van boeken gigantisch omhoog moeten.

[SuperDre]

Maar is het gestolen? Wie zegt dat Meta niet gewoon een account hiervoor heeft, of op publieke artikelen leert?

[ArremeR]

Niet als je een bot bent, of een trol.

[JPK1960]

AI genereert boeken op basis van de productie van schrijvers -> schrijvers verdienen minder -> schrijvers schrijven minder -> originaliteit wordt de das omgedaan -> schrijvers stoppen ermee.

En dan?

[RoyD]

Een heleboel schrijvers zijn niet zo origineel als ze doen voorkomen. Een beperkt deel is echt uitzonderlijk en vernieuwend. Dat zal zo blijven, ook de vraag naar hun werk. Maar vele andere schrijvers borduren ook voort op het werk van anderen zoals nu een AI.

[JPK1960]

'Maar vele andere schrijvers borduren ook voort op het werk van anderen zoals nu een AI.'

Waarmee je het vermogen van ai gelijk stelt aan het vermogen van een mens. In dit geval schrijfvermogen.

Die vergelijking lijkt me op dit moment nogal opportuun.

[joker1977]

Dat is natuurlijk niet helemaal waar wat je zegt.

Je stelt zelf dat schrijvers minder gaan schrijven omdat AI boeken genereert. Schijnbaar is die AI "goed genoeg" om lezers weg te kapen bij menselijke schrijvers, net als dat "slechtere schrijvers" bestaan die grotendeels voortborduren op andermans werk, doet AI iets soortgelijks. En schijnbaar wordt het (toch) gelezen.

AI kan schrijven, misschien niet als Shakespeare, Wolters of Rowling, het is duidelijk inferieur. Maar zo zijn er genoeg schrijvers inferieur aan genoemde acteurs. Daar stellen we hun vermogens ook niet gelijk aan elkaar, waarom zou je dat bij AI dan ineens wel doen en dat dan opportuun noemen ?

[JPK1960]

Omdat een schrijver originele teksten schrijft en ai gebruik maakt van die originaliteit. Wellicht te kwalificeren als misbruik want het gaat hier toch echt om een vorm van plagiaat.

[Mel33]

Even een tegengeluid.... "want ik heb wel vaker iets gepost ergens, waar nog geen aandacht voor was, en dan lees ik het de volgende dag in een stuk tekst, of achter een paywall. Dus als Ai dit niet mag, dan mag een journalist ook niet leren van een tekst die 'ik schrijf' of ooit heb gesproken(mocht het toevallig hen een verrijking of duiding schenken in wat ze willen verwoorden in hun journaal.)

[Finraziel]

Zolang de journalist het in eigen woorden brengt heb jij volgens mij geen poot om op te staan... Het probleem met een llm is dat die geen eigen woorden heeft maar gewoon heel erg veel bronmateriaal door elkaar husselt (ok heel kort door de bocht).

[Mel33]

En andersom? als ik zijn verhaal in mijn woorden brengt?

Er zit toch een vreemde omgangsvorm in, want zodra het werk is dan heeft hij opeens copyrights?

[ErikT738]

In principe zou een LLM de tekst uit een boek nooit 1-op-1 moeten kunnen reproduceren, en gebruikt het dus "eigen woorden". In de praktijk is het onderzoekers wel gelukt om delen van boeken te reproduceren, maar vaak is dat dan enkel bij werken die "overtrained" zijn (passages uit het boek zaten ook in ander trainingsmateriaal, waardoor de LLM meerdere keren op het stuk is getraind) of moet er eerst heel veel content van een pagina in het prompt worden opgegeven.

[joker1977]

uit het originele artikel:

Teksten van auteurs zijn onmisbaar voor AI-taalmodellen, maar zij ontvangen daarvoor geen vergoeding.

Duidelijk motief.

[beeldbuijs]

Wat is je punt? Als Meta teksten jat om er grof geld mee te verdienen is dat blijkbaar geaccepteerd, de aandelen gaan weer verder omhoog naar aanleiding van AI-nieuws, terwijl die bedrijven niet eens te bereiken zijn via hun eigen website, maar als de schrijver er zelf er wat aan wil verdienen moet hij dat via de rechter afdwingen en vinden sommigen het vreemd dat die er überhaupt over durft te beginnen. De omgekeerde wereld.

[RoyD]

Het werk zelf wordt niet gekopieerd of verder verspreid. Alleen de AI leert er beter Nederlands door. Dat mensen aan AI grof geld verdienen is niet de verdienste van de schrijvers. Zo kunnen schrijvers wel van alles gaan claimen. Alleen als je werken gaat uitgeven die gegenereerd zijn op basis van werken van andere schrijvers bevindt je je in een grijs gebied. Want als het teveel lijkt op de originele werken is het plagiaat. Zo niet, dan is het gewoon een nieuw werk.

[hottestbrain]

Het is en blijft simpelweg inbreuk op het auteursrecht door META. En heel eerlijk, als je nu in de gemiddelde AI vraagt om een tekst te schrijven in de stijl van Jan Terlouw, dan komt daar gewoon iets uit rollen. 'De AI leert beter Nederlands' is dus iets te kort door de bocht.

[WokBoy]

Sterker nog, je kunt met wat skills verbatim lappen tekst uit bestaande boeken en atrikelen laten "genereren". Dus niet alleen trainen ze op gestolen materiaal, ze dupliceren het ook nog.

[beeldbuijs]

AI kan ook Nederlands leren zonder (bijvoorbeeld) Jan Terlouw's teksten te gebruiken, dus waarom doen ze dat dan niet? Zonder de tekst van de auteurs kan de AI dit blijkbaar niet, dus het werk van de auteurs voegt wel degelijk iets cruciaals toe. Als Meta nou nog die boeken had gekocht of de rechten op online columns of zo, maar zelfs dat doen ze niet. Daarnaast is dit niet hetzelfde als wanneer een natuurlijk persoon Nederlands leert.

[RoyD]

Ik zeg ook niet dat de werken niets toevoegen. Zeer zeker wel. Het gaat om de vraag of de auteurs hierdoor geschaad worden. En zolang er geen soortgelijke concurrerende werken geproduceerd worden lijkt mij dat niet het geval.

[Gorg jr.]

Want jij doet je werk voor nop?

[Artz]

Creatieve beroepen kunnen eenmaal niet anders omdat ze per krantje of boek betaald worden, en dat moet bovendien in grote hoeveelheden aangezien de stuksprijs zeer laag is. Als er geen krant of boek meer verkocht wordt, dan kan een journalist of schrijver niet meer betaald worden. Dus je kan deze beroepen niet direct vergelijken met de bankmedewerker of consultant (die ook een bonus krijgt om zijn basissalaris aan te vullen als er voldoende winst wordt gemaakt binnen het bedrijf).

[ArremeR]

Tja, je moet niet betaald willen worden voor je werk, schrijvers zijn net als schilders en tekenaars artiesten die leven van lucht en betaald worden door hun passie, ten faveure van het spekken van de bank van ... multimiljardairs...

[SuperDre]

Maar ze worden betat, door degene die hen betaalt om het artikel te schrijven, bv telegraaf, ED etc.

[WokBoy]

Tja, zelfs als je open source software schrijft wil je op zijn minst erkenning dat jij dat geschreven hebt - en zelfs dat krijgen de makers niet. Toestemming hebben ze niet gegeven, royalties of wat dan ook niet gekregemn, maar Meta gaat er dik centen van trekken. Je lantaarnpaalvergelijking gaat krom.

[oompieiserweer]

Dit doet elk ai bedrijf

[Noxious]

GPT-NL is hier wel een uitzondering - maar ik weet ook niet van veel andere.

[L-VIS]

Waarom wordt deugen altijd in een negatieve context gebruikt? Deug jij niet? Maw steel je, pleeg je geweld etc. Ik denk dat deugen iets positiefs is, itt niet deugen zoals de meta’s van deze wereld. Want zeg nou zelf, het is toch niet verkeerd om aan andere te denken in deze wereld?

[RippedBonobo]

Ik zeg nergens dat deugen negatief is. Ik zeg alleen dat het ons vaak buitenspel zet in een steeds harder wordende wereld.

[JPK1960]

Deugen zet je vaak buitenspel? Consequent en consistent deugen lijkt mij juist de basis voor welbevinden en tevredenheid en wint uiteindelijk in de meeste gevallen. Jokkebrokkerij en asociaal gedrag halen je bijna altijd in.

[RippedBonobo]

Om jezelf in de spiegel te kunnen kijken, ja, eens.

Om als natie/volk/cultuur/continent relevant te blijven en sterk te blijven in een wereld waarin we leven, nee. Tolerantie zal je uiteindelijk ten onder brengen.


Maargoed, dit gaat wel erg off-topic :D

[Annihilism]

Dan zijn we maar een stel "deugneuzen". Liever dat dan het wilde westen van eindeloos lijden, corruptie, wetteloosheid en mensenrechten schenden wat je nu in de VS ziet.

[RippedBonobo]

Helemaal prima, eens met je mindset. De waarheid is echter anders; culturen die "deugen" niet zo hoog in het vaandel hebben en qua tolerantie meters onder onze west-europese tolerantie zitten, maken uiteindelijk misbruik van je, en maakt dat je wordt overspoeld als land en uiteindelijk jezelf verliest.

De wereld is hard, zet je roze bril af. Nederland is niet zo geworden door te deugen, maar ook door hard te zijn. Dat is iets wat bijna altijd vergeten wordt.

[lighting_]

tot je opeens in je portemonnee merkt of wederom gaat klagen dat USA zo ver voorloopt op AI en wij waarom zo afh van zijn.

[lighting_]

Wil je groot worden of voor lopen dan moet je tegen grenzen aanlopen of overheen gaan
Gewetensvraag. Denk jij dat het moderne en rijke NL ook zou hebben bestaan zonder de gouden eeuw?

[Myri]

Gewetensvraag: Dus als maatschappij/land is het faciliteren van slavernij, uitbuiting, onderdrukking, verkrachting, mekaar constant naar het keel staan, "ok"? Want hey, het doel heiligt alle middelen en de kleinkinderen kunnen er maar goed mee zijn?

[lighting_]

ik vroeg eerst. Waarom antwoord je niet en stel je een wedervraag?
Ook jij profiteert van het moderne NL uit het verleden.
Erkennen is niet iets wat sommige kunnen.
In die periode deden ze dat. Dat was over de grens gaan.
Portugal, Frankrijk, Engeland deden allemaal mee

De Arabische Afrkaanse slavenhandel was vele malen groter dan de Afrikaanse Europese
Japanners hebben huis gehouden in China en Zuid Korea
China onderdrukt de Oeigoeren en Tibetanen
Welk land heeft geen zwarte bladzijde?
Uit welk ei kom jij?

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 27 februari 2026 18:53]

[JPK1960]

'Niks is gegarandeerd in het leven behalve de dood.'

Je vergat de belastingen

[vinkjb]

Snap ik wel, je zou toch auteursrechten moeten betalen als ze jou eigendom gebruiken in hun modellen. Bedrijven moeten toch ook licentie betalen aan bedrijven als ze iets gebruiken van een ander bedrijf

[joker1977]

Hangt volledig van de afspraken af. Volgens mij hebben de meeste acteurs (nog) geen specifieke "AI mag niet mijn boeken lezen en training daarop ontvangen" in de wet laten opnemen.

"Ja maar het is copieeren"

dat is het dus expliciet niet. Misschien voelt dat wel zo, maar dat is het simpelweg niet. Die auteur schrijft ook met dezelfde 26 letters als de vorige auteur, dat noemen we ook niet copieeren.

[Annihilism]

META: "we kijken er naar en doen er niks mee, geef ons maar een boete van 0,00001% van de omzet want we gaan toch wel door met wetten overtreden".