Ja, een soort van net als email, maar voor een veel federatieve software ook gewoon net als het normale internet vanuit de gebruiker gezien, in ieder geval voor ActivityPub.
Als gebruiker kan je gewoon een website bezoeken die een van de federatieve platforms weergeeft, zonder een account te maken (bijv.
Mastodon van de overheid). Je kan ervoor kiezen om een account aan te maken op een instance naar keuze en specifieke personen te volgen (of hastags, communities, kanalen, weet ik veel wat er allemaal bestaat). Dit werkt allemaal vrij intuïtief. Als een instance uitvalt, kan het zijn dat je een aantal dingen die je volgt niet meer kan zien (website niet bereikbaar). Als je eigen instance omvalt kan je nog steeds alle andere instances bezoeken of een account aanmaken op een andere. Dit maakt fediverse platformen vrij robuust en biedt een onafhankelijk alternatief voor big tech.
Het is jammer genoeg niet allemaal zo eenvoudig en duidelijk. Het is bijvoorbeeld ook mogelijk dat verschillende instances elkaar blokkeren, dan kan je vanaf een account op de ene instance niet meer de posts van de andere instance zien. Dit is een noodzakelijke censuur om o.a. spam te voorkomen (vergelijkbaar met het blokkeren van een spam versturende mailserver), maar kan ook gebruikt worden om politieke meningen en dergelijke te verbannen. Het resultaat hiervan is dat je je bewust moet zijn van op welke instance je bent om te weten wat je kan zien. Overigens heb ik hier in de praktijk nog niet echt last van gehad, vooral profijt (bijvoorbeeld door automatisch alle Musk en Trump berichtgeving weg te filteren).
Een andere moeilijkheid, maar ook mogelijkheid!, zit ´m in de grote hoeveelheid van en verschillen tussen platformen en hoe die geïmplementeerd worden en dat veel implementaties nog in de kinderschoenen staan. Als voorbeeld
piefed.social, dit is een instance die het redditalternatief PieFed implementeerd, deze federeert ook met Lemmy, een ander redditalternatief. De features van deze twee platformen komen voldoende met elkaar overeen dat het niet echt uitmaakt welke je kiest als het om basisfunctionaliteit gaat, maar het voegt wel een laag van complexheid toe voor een nieuwe gebruiker (wat moet je nou weer kiezen?! Lemmy heeft een wat grotere community met grotere instances wat niet heel belagrijk is, PieFed is sneller en heeft een soepelere ervaring vind ik). De grote potentie zit echter ook in de mogelijkheid dat verschillende platformen elkaars posts kunnen zien en delen zolang dat maar geïmplementeerd is. Het biedt in principe de mogelijkheid dat Mastodon (twitterachtig), Lemmy (redditachtig), PieFed (redditachig), Pixelfed (instagramachtig), PeerTube (youtubeachtig), Matrix (1-op-1 berichtjes/discordachtig), etc allemaal naar elkaar kunnen linken. Een happy family van social media platformen die ieder hun eigen focus hebben, maar die geen walled gardens hebben en juist mooi met elkaar integreren en dat meer is dan alleen de som van de delen.