Boston Dynamics gaat Atlas-robot verkopen en wil er 30.000 per jaar produceren

Boston Dynamics wil samen met moederbedrijf Hyundai over enkele jaren 30.000 Atlas-robots per jaar produceren. De mensachtige robots moeten in fabrieken van Hyundai gaan werken, maar worden ook beschikbaar voor andere bedrijven. Tot dusver was de robot meer een onderzoeksproject dan een commercieel product.

Boston Dynamics AtlasBij de aankondiging van de nieuwste versie van Atlas laat Boston Dynamics weten dat de mensachtige robot van 1,9 meter herhaaldelijk tot 30kg kan tillen. De machine kan autonoom opereren en functioneert volledig bij temperaturen tussen de -20° en 40°C. Atlas is waterbestendig. Dit zou de robot geschikt maken voor werk in een industriële omgeving, waarvan Hyundai naar eigen zeggen gaat gebruikmaken. Samen willen de bedrijven vanaf 2028 zo'n 30.000 eenheden van de robot per jaar produceren.

Atlas gebruikt twee accu's die geschikt zijn voor oplaadstations met 110V- en 220V-stroominput. Dit moet er volgens Boston Dynamics voor zorgen dat de robots in een bestaande omgeving kunnen worden geïntegreerd. De robot moet zelfstandig de accu's kunnen vervangen.

Het is niet duidelijk wat Atlas moet gaan kosten. Het bedrijf verkoopt bijvoorbeeld al de relatief simpele hondachtige robot Spot vanaf 70.000 euro. Vermoedelijk wordt Atlas aanzienlijk duurder.

Boston Dynamics werkt al meer dan tien jaar aan Atlas. De mensachtige robot werd onlangs geüpdatet; het bedrijf stopte met de productie van de hydraulische versie en maakt voortaan uitsluitend varianten op basis van elektromotoren.

Hyundai is niet de enige autofabrikant die sterk inzet op robots om bepaald werk over te nemen. Tweakers schreef eerder een achtergrondartikel over de robot van Mercedes-Benz en Apptronik, die net als Atlas in fabrieken moet werken. Tesla maakt een mensachtige robot die juist in het huishouden moet helpen.

Door Yannick Spinner

Redacteur

06-01-2026 • 14:54

113

Reacties (113)

Sorteer op:

Weergave:

Lijkt me een logische volgende stap in de automatisering van de industrie. Ben wel benieuwd wat de terugverdientijd van een legertje robots zoal kan zijn. Aankoopkost / Uptime adhv batterijduur / (software) onderhoud / ....

Ben er persoonlijk niet meteen grote fan van, maar gezien hoge loonkosten in sommige landen / sectoren lijkt het mij een evidentie dat bedrijven die nog erg afhankelijk zijn van manueel werk hier hard op zouden kunnen gaan.
Het is werk dat nu veelal in lagelonenlanden wordt gedaan, dat we met robots weer terug kunnen halen naar Europa. Goede zaak vind ik.
Nopes, je betaald je blauw aan taksen en electriciteit ... En dat is in andere landen nog altijd een pak goedkoper. Tevens steekt het daar ook meestal niet zo nauw met de regeltjes, wat je hier dan wel weer hebt.
Valt best mee, zeker aangezien de robot van Tesla zo rond de 20k kost en meerdere jaren meegaat. Een gemiddelde werknemer kost al namelijk meer dan 40k per jaar en die werkt maar 8 uur per dag in plaats van 20 uur.
Op dit moment zit er een dikke boete van de overheid op menselijke arbeid. Dat noemt men 'loonbelasting'. Die belasting kan oplopen tot meer dan 50 procent. Er bestaat op dit moment geen belasting op het inzetten van robots. Door robots geleverde arbeid is onbelast.

Vroeg of laat zal hier een verandering in gaan optreden. Dan is het de vraag of het inzetten van robots in alle gevallen voordeliger is dan het inzetten van mensen.
Als de prijs van de robot laat ons zeggen 250k is ... Als je iemand moet inhuren dan ben je snel voor een minimuloon 50-60k per jaar kwijt als bedrijf. Laat ons nog zeggen 50k. Dan is dat op 5 jaar break even.

Maar er is een maar ... Hier in België ben je verplicht om 20 dagen vakantie te geven/nemen. Dan zijn er de weekends/feestdagen nog. Afhankelijk van wat je doet kan je hier dus veel sneller je geld terugverdienen. Tevens kan die robot iets langer werken als 8u per dag. Zeker met spare batterijen.

Als je die robot 16u per dag kan laten werken en neem 20 dagen "downtime" per jaar voor reparaties etc. Dan zal je ROI al 2,5 jaar zijn om break even te draaien. Nemen we daar dan nog weekends bij, zijn dat nog eens 104 dagen per jaar. En neem dan nog 6 feestdagen ... Dat zijn een 110 ... Met een dubbele shift is dat weer iemand die een 40 uren week klopt ... Alles hangt er uiteraard van af wat er mogelijk is, laadtijd/vervangen batterijnen, downtime, mogelijkheden, etc en uiteraard de prijs.
Musk heeft herhaaldelijk aangegeven dat, zodra ze op een productiehoeveelheid van 1 miljoen Optimus robots per jaar zitten, de kostprijs ongeveer $25.000 is. Denk dus aan een verkoopprijs van ca. $35.000. Indien correct, zit je al binnen enkele maanden op break-even.
Er was toch ook zo een robot tijdje geleden voor huishoudelijke taken (Neo the home robot). Die kwam uit op 20k of 500 euro de maand. Maar lijkt me een "goedkopere" versie van dit. Huishoudelijke taken is nog wat anders dan een werkpaard. Zeker als het om zwaardere dingen gaat bijvoorbeeld. Gewoon benieuw wat de prijssetting gaat zijn. Maar zowieso het moet "schappelijk" zijn anders zal het niet verkopen
Het gaat om de schaal. Stel dat $5.000 van die $25.000 afschrijving op de fabriek en alle machines is. Als je dan maar 100.000 robots per jaar produceert, in plaats van een miljoen, is dat dus $50.000 afschrijving per robot, in plaats van $5.000. De kostprijs per robot is dan $70.000.

Zodra je op massaproductie-niveau zit, verdwijnt die component fabriek bijna, en kom je eigenlijk uit op alleen de materiaalkosten. Een humanoide robot is minder materiaal en eenvoudiger te produceren dan, zeg, een BMW M3 - en dus goedkoper, mits allebei geproduceerd op massa-schaal. (Dit is natuurlijk overgesimplificeerd)

[Reactie gewijzigd door Gulpen op 7 januari 2026 20:35]

Schaal schaal en nog een schaal, waarom kan je een auto produceren voor 15-20k? Omdat je er honderden duizenden per jaar van produceerd, dit is hetzelfde met robots en alle andere producten. Hoe meer je er maakt per tijdsperiode hoe goedkoper de productie wordt.
Maar ben je met 250k er dan wel? want maintenance, aansturing, onderhoudscontract? dat weet ik allemaal niet. Ik denk dat het best in de buurt komt, maar praktijk blijft altijd nog maar even zien.

Wat bijvoorbeeld een robot minder goed kan is als je zegt: "even met zijn alle knallen", kan een mens in veel gevallen nog steeds sneller. Is allemaal erg contextueel natuurlijk en behoeft veel nuance, as uaul :)

Ik ben zeker niet tegen robots als deze, mits in gezonde verhouding. En dat is een lekker vage term :Y)
250k aankoopkost lijkt mij wel realistisch, maar er zal zeker wel een maandelijks contractje aan vast hangen. RaaS incoming!!
Wacht maar dat de robots gaan ZZPen. Komen ze zo met hun eigen contractjes aanzetten. Nog maar even wachten totdat robots sentient worden :+
De robots van Unitree zijn < $20.000. Ik weet wel dat die van Boston Dynamics veel beter zijn, maar als je die dingen op grote schaal gaat maken en er komt concurrentie dan lijkt het me logisch dat ze uiteindelijk niet veel duurder hoeven te zijn dan een auto.
Het is maar een flauwe gok he, geen idee wat onderhoudskosten zouden zijn bijvoorbeeld en hoeveel abonnementskosten voor functie x of y. Maar ik schat dat een robot ergens tussen 250k en 1 miljoen gaat uitkomen. Alles hangt ook uiteraard af van de gebruikte materialen. Ik verwacht niet dat ze het duurste staal of legering gebruikt hebben. Maar toch zeker al iets dat niet zomaar gaat roesten.

Zowieso zal het niet goedkoop zijn, maar wat is goedkoop. Volgens mij zelfs moest dit 1 miljoen per robot zijn en laat ons zeggen een contact van 50k per jaar voor maintenance, dan denk ik nog dat je dit er wel kan uithalen. Maar dan begint slijtage wel mee te spelen.

Neem 8u laden en 16u laden per dag, 20 dagen downtime per jaar, dan zijn dat 690 werkdagen per jaar voor een robot (365 - 20)*2 (die *2 is om aan 16u te komen ipv 8 van een gewone werkenemen). Als je een gemiddelde werknemer neemt dan doet deze zo een 200-210 dagen per jaar, sommige 220 maar daar komen de meeste niet aan. Dus die robot verzet op een jaar het werk van 3 man. Stel dat je die 3 fte's elk 50k kosten, dan is dat 150.000 per jaar. Stel dat een robot 500.000 zou kosten, dan zit je op een tijd van iet meer dan 3 jaar. Als we aan 1 miljoen zitten, dan zitten we aan 6 jaar. Lijkt me nog altijd doenbaar. Maar dan kan slijtage wel een rol beginnen te spelen volgens mij. Ik ben zeker geen manager en geen pro met cijfers, maar dit is hoe ik het zie en hoe veel managers het gaan zien volgens mij.

Als je met een terugverdientijd van +-5 jaar zit, dan zit er wel wat in. Als het naar de 10 jaar gaat leunen dan denk ik niet dat het een succes zal worden. Uiteraard is dit "versie 1", maar niks daalt in prijs over tijd (of toch heel weinig dingen). Zowieso is dit ook een bedrijf en moeten ze winst maken.

Het is koffiedik kijken, maar hier had ik dus wel graag gewerkt :). De enige vraag die nu nog blijft ... will it blend ? :)
Het gaat vaak niet eens om besparing maar om beschikbaarheid en continuïteit van personeel. Ik gaf ooit leiding aan een team dat oplossingen ontwikkelde om werk met minder personeel te kunnen doen. Niet om te besparen, maar precies om deze redenen.

De robot vervangt vaak laag betaald en eentonig werk. Daar is het lastig mensen te vinden en de mensen blijven vaak niet lang. In gevallen was er een verblijftijd tussen de 3 en 6 maanden. Dus je bent continu mensen aan het trainen (erg kostbaar). En dan gaat het niet meer om terugverdien tijd, maar om rendabiliteit.
Dan wacht je op de open source varianten, die kun je zelf onderhouden of elkaar laten onderhouden.
je vergeet wat:
Per werknemer betaal je bovenop het afgesproken brutosalaris nog zo’n 20 tot 35 procent van dat salaris aan extra kosten. Hoe hoog de kosten van personeel in 2025 precies uitvallen, hangt af van je cao en de individuele afspraken die je met werknemers maakt. 

Bron

En daarnaast heb je als bedrijf nog veel meet overhead om die ene werknemer aan het werk te houden: HR, Managementaandacht, werkplek, etc.

[Reactie gewijzigd door AceAceAce op 6 januari 2026 16:33]

Yups daarom rekende ik dus 50k. Iemand in een magazijn verdient geen 50k per jaar, maar eerder zo een 24 tot 30k dacht ik (ken daar de lonen niet, en ook van andere beroepen niet, al veel te lang zelfstandige). En neem daar de sociale bijdragen bij en wat extra overhead, zit je wel aan een 50k (kan ook iets meer zijn hoor). Uiteraard gaat de plaatselijke carrefour/alber heijn dit niet gebruiken tenzij ze die dingen aan 50k gaan verkopen. Maar dat zie ik nog zo snel niet gebeuren
Tja en dan moet je aannemen dat die robots ook alles net zo goed en betrouwbaar kunnen als mensen. Er zijn heel veel alledaagse bewegingen waar mensen geen probleem mee hebben, maar die robots compleet vast kunnen zetten.

Niet dat mensen perfect zijn, maar die robot kan zeer waarschijnlijk niet opeens alle arbeid vervangen.

Dan is er nog de vraag of humanoid wel de beste designkeuze is voor veel repetitief productiewerk.

Dus dit toekomstbeeld is er wel een waarin je uitgaat van een veel verder ontwikkeld product.
Grotendeels mee eens. Ik denk echter wel dat mensen voorlopig nog sneller te trainen zijn en sneller in de meeste werkzaamheden. Als je kijkt naar Atlas, dan is dat niet bepaald een heel snelle beweger in zijn taken.

Eenmaal getrained dan is het wel makkelijk kopieerbaar natuurlijk.
De prijs van de robots zitten voor Boston Dynamics misschien nog op die hoogte, maar Tesla wilt er miljoenen produceren voor het einde van dit decennium dus dan zit je al gauw onder de 30k per stuk
Klopt helemaal. Dat argument heeft mij van gedachten veranderd.

Ik ben niet tegen automatisering, omdat het in principe niet mensen vervangt, maar arbeid productiever maakt. We kunnen dan meer met dezelfde eindige grondstoffen, energie en arbeid. Dit levert de economie als geheel netto wat op. Alleen bij de overgang kan het tijdelijk banen kosten. Maar op lange termijn is er meer welvaart.

Maar. Doordat arbeid zo hoog belast wordt klopt de vergelijking niet meer. Het is uit belans. Het creeert een perverse prikkel om arbeiders te vervangen voordat het economisch rendabel zou zijn zonder loonbelasting. Hierdoor is er een netto verlies op de economie voor een deel van de automatisering. De winst van bedrijven zit dan puur in belasting besparing.

Een oplossing die ik heb gelezen is een robottax (op aanschaf, energie en onderhoud). Op zich ben ik hier niet tegen mits er tegenover staat dat loonbelasting omlaag gaat. Anders gaat de totale belastingomzet omhoog.

[Reactie gewijzigd door bewerkers op 6 januari 2026 15:34]

De loonbelasting is zo hoog, omdat we de winstbelasting zo laag gemaakt hebben en er allerlei trucjes zijn om de de winst kunstmatig te verlagen. Het verlagen van loon, daar worden de werknemers niet blij van, dus dat gebeurt niet zo snel.

Maar even anders bezien: Utopia is bijna gearriveerd. De mens kan spelen, dansen, zingen en zich op de schone kunst van het leven richten, want robots zorgen ervoor dat we allemaal in overvloed kunnen leven. En dan kunnen we belasting afschaffen omdat er voldoende van alles is voor iedereen!
Doet mij denken aan deze x post:
You know what the biggest problem with pushing all-things-AI is? Wrong direction.
I want AI to do my laundry and dishes so that I can do art and writing, not for AI to do my art and writing so that I can do my laundry and dishes.
https://x.com/AuthorJMac/status/1773679197631701238

AI zal dus helaas mogelijk ook veel leuk werk vervangen. Sommige rotklusjes zijn lastig te automatiseren. Verder is het naief te denken dat we niet hoeven te werken. Want alleen de bouwers en eigenaren van de robots verdienen het geld als alles geautomatiseerd wordt.
Ja, geloof je het zelf HAHA. In de oertijd was er ook al zoiets als schaarste. En zolang er schaarste is op één enkel gebied is er een verschil, want... De een heeft meer dan de ander.

Ook al zou er een perfecte utopia zijn, hebben we nog steeds verschillen en gelukkig maar ook, want dit is wat ons menselijk maakt.

Robots zullen alleen het werk bij ons wegnemen wat wij niet willen doen.
Belasting is geen boete. Het is het gevolg van inzien dat we in een samenleving wonen en dat we sommige zaken beter gezamenlijk regelen dan ieder voor zich.

Ik word zo moe van dat 'belasting is diefstal' argument.

En de oplossing is dan ook simpel: voer op robots een gelijke heffing in als de loonbelasting (of meer generiek verhoog de winstbelasting, dan pak je ook de AI impact mee) in plaats van de loonbelasting af te schaffen in een race naar de bodem.
Diefstal heb ik niet gesteld. Ik stel dat er op menselijke arbeid een boete wordt geheven daar waar arbeid geleverd door een robot onbelast is. Dus callcenter medewerker eruit, AI agent erin en een bedrijf spaart naast salaris ook loonbelasting uit.

Dan is het geen gelijk speelveld en wordt arbeid geleverd door een robot door de overheid bevoordeeld t.o.v. menselijke arbeid.

De winstbelasting verhogen is lastig, dat speelt nu al vele jaren in Europa. Met grote bedrijven die entiteiten overal in de wereld hebben, is dat erg lastig.

Maar een loonheffing op AI/robot arbeid, dat zou het speelveld zeker eerlijker maken.
Wat een ongelooflijk dom statement om belasting een boete te noemen. Kijk eens om je heen hoe extreem goed onze maatschappij geregeld is, hoe schoon onze straten zijn, hoe goed alles onderhouden is, hoe goed we zorgen voor mens en dier zo goed als we gezamenlijk kunnen. Dit kan je alleen maar doen door gezamenlijk mee te betalen in de vorm van belasting. Een boete krijg je alleen maar als je regels overtreed die wij gezamenlijk als maatschappij inzetten om te zorgen dat men zich aan de afspraken houd die we met zijn allen bedenken om onze maatschappij leefbaar te houden voor iedereen.
Alhoewel ik het met je eens ben dat belasting absoluut geen boete is, wordt het punt van wiseger hier wel gemist. Ik had het wel anders verwoord, maar goed.

Ik denk dat zijn punt deels is dat de Belastingdienst heel wat inkomsten (lees: inkomstenbelastingen) gaat missen als er mensen massaal vervangen worden door robots. Dit ligt in de context van de paradox van automatisering natuurlijk iets genuanceerder; de geschiedenis leert - tot nu toe - dat automatisering op de middel-lange termijn niet leidt tot grootschalige werkeloosheid. Het punt van wiseger is dat dit geld ergens anders vandaan zal moeten komen, maar dat winstbelasting een lastig puntje is. Zeker door de huidige globalisering en de talloze belasting 'optimalisaties' die we zien.

Maar het is wel een serieuze vraag denk ik: mocht er daadwerkelijk minder uren gewerkt gaan worden door mensen, en dus ook minder belasting betaald gaan worden, hoe gaan we daar dan slim mee om?
IB, dus niet de sociale collectieve premies, worden vrijwel volledig geheven bij de hogere inkomens (boven modaal). De eerste pak m beet 35 % van je loonbelasting is geen IB, maar WIA, AWBZ, AOW, etc.

Nog steeds klopt de vergelijking dat er een fiscaal probleem ontstaat bij substitutie van werk door robots, maar heeft dat weinig effect op de wegen, openbare ruimte, justitie, defensie, onderwijs etc. Die zaken komen uit de IB.
Dit is echt onzin. Een bedrijf, zoals jezelf ook zegt, draagt die belasting af, maar die afdracht is onderdeel van het loon. De werknemer betaalt die belasting, niet het bedrijf. Het bedrijf betaalt arbeidsloon, waarover de werknemer inkomstenbelasting betaald. De loonbelasting die het bedrijf afdraagt, is een voorheffing op de inkomstenbelasting van de werknemer.

Het aannemen van een medewerker zorgt voor een verhoging van de loonkosten en dát zal de afweging zijn om een mens of robot aan te nemen. In de context van het bedrijf bestaat loonbelasting niet en kan het dus ook per definitie geen boete voor het bedrijf zijn.
Ik heb het over de context vanuit een bedrijf gezien. Als een bedrijf extra capaciteit nodig heeft op haar call center, dan leidt het aannemen van een extra medewerker tot een hogere maandelijkse afdracht aan de fiscus.
En die medewerker fiets naar zijn werk over wegen die we met zijn allen betalen. Bedrijfsleiders zijn niet zo zwakzinnig dat ze belasting als een 'boete' zien.
Dan nog.

Je wilt als bedrijf toch ook dat die werknemer een behoorlijke opleiding heeft gevolgd, gezond is, zich redelijk vlot kan verplaatsen, zich redelijk veilig voelt, wat kan sporten of andere vrijetijdsbesteding kan doen. Daar zit allemaal belastinggeld in. Het is dus ook in het belang van het bedrijf dat die dingen gedaan worden, en dus volkomen redelijk dat daar aan wordt bijgedragen.
Ja maar heel veel bedrijven werken niet 24/24 en toepassing van deze robots zal enkel maar in de eenvoudige jobs zijn die repetitief zijn of in productie bedrijven. Net de bedrijven die hier al uit de regio zijn verhuisd of momenteel geen personeel vinden.

Momenteel zie ik nog niet veel jobs verloren gaan door robots.
Nog even los van de aanname dat die robots productiever gaan zijn dan mensen in een belangrijk aantal sectoren, wat we nog niet weten, die bedrijven hebben wel een markt nodig om hun zooi te verkopen. Zie Ford. Als je 95% van het werk aan robots uit besteed, wie gaat de output kopen?
En ook dag afzet markt, want die robot hoeft geen "rubber hoesje voor het koffie apparaat". Nou kun je het nog een tijdje rekken met rubber hoesjes voor robots. Maar als elke robot op den duur een hoesje heeft, of er minder robots komen omdat productie omlaag moet (want iedereen zit zonder geld en koopt veel minder), dan zit je nog met de gebakken peren.


Maar een plusje: Aandeelhouders waren eventjes blij met een "dikke dividend jonguh!" voor een kwartaal/jaar.
Ook boetes gaan naar de gezamelijke pot.

Het enige verschil is dat het via de belastingdienst gaat en niet via justitie. De kleur van de envelop is anders en we geven het een andere naam. Maar aan het eind van de maand blijft er evenveel geld over.

Het is dus een semantische discussie. Of je het nu boete, belasting, heffing of accijns noemt maakt niet veel uit.

Om terug te komen op het onderwerp. Voor een fabriek maakt het niet uit hoe deze kunstmatig opgelegde kosten heten. Robots hebben deze kosten nu niet.

[Reactie gewijzigd door bewerkers op 6 januari 2026 16:47]

Maar is het wel nodig? Of met andere woorden, gaan er wel banen verloren? (op nationaal niveau, dwz, gaat het percentage werkelozen omhoog door automatisering)

Als je naar... alle voortgang in productiviteit kijkt versus werkeloosheidscijfers, zie je dat het eigenlijk wel meevalt. MAW, ik geloof niet dat automatisering ervoor zorgt dat er minder belastinginkomsten door inkomstenbelasting komt.

Dat gezegd hebbende, ik vind wel dat alle bedrijven lekker belasting mogen betalen. Datacentra hebben bijvoorbeeld relatief weinig personeel, als je het afzet tegen de omzet die ze voor hun eigenaar genereren. Daarnaast ben ik voorstander van alle wetten die de werknemers beschermen, dat ze niet zomaar ontslagen kunnen worden maar dat een werknemer ze danwel een andere baan moet geven, danwel een flinke ontslagpremie moet betalen.
Doe normaal, kerel. Wij hebben zowat het beste zorgstelsel ter wereld.
Ja en de hoogste belastingen, slecht wegennet, slecht openbaar vervoer, slecht bestuur, geen visie op lange termijn, nog steeds geen grondige hervormingen doorgevoerd, teveel uitzonderingen op de belastingen, mensen die doorgroeien in bedrijven houden netto nauwelijks iets meer over, drugsgebruik en invoer niet onder controle enzovoort. En toch zijn we 60% belast + de bedrijven die belastingen betalen op ons loon.
Tja, je moet eens kijken hoe een gemiddeld Nederlands huis en een Nederlandse auto er uit zien, in vergelijking met België. De Nederlandse wegen zijn mooier en beter, maar Belgen rijden in een auto in een hoger segment en de huizen zijn veelal ook groter. Het is maar waar je prioriteiten liggen. Probeer het glas ook eens halfvol te zien ipv halfleeg.
Hoe het in Nederland gaat maakt mij niet uit, daarbij hier begint de wooncrisis ook.

Het is in België dat ik leef en wat ze doen met het vele belastinggeld dat ze ontvangen. Geen probleem om belastingen te betalen maar nu staat er gewoon te weinig tegenover.
En in plaats van "arbeid door robots" te belasten, hoop ik dat we weer tot het onzicht komen dat arbeid niet belast moet. Het is veel beter om verbruik van niet hernieuwbare grondstoffen en landgebruik te belasten. Als we dat zouden doen wordt het weer economisch interessant om spullen te repareren, om grondstoffen te hergebruiken of om kleiner te wonen etc (als je in je eentje in een landgoed woont).

Leuk feitje: zo'n honderd jaar bestond er überhaupt nog geen inkomstenbelasting voor de massa. Dit is een relatief recente uitvinding.
Is dat wel een 'feit'? In de feodale tijd waren boeren ook verplicht een deel van hun opbrengst af te staan. Dat is toch echt een vorm van inkomstenbelasting.

Sterker nog: de eerste beschavingen (daarmee bedoel ik grotere en meer complexe samenlevingen met een gecentraliseerde vorm van bestuur) kenden al zulke belastingen en dat gaat zeker terug tot Mesopotamië.

De moderne inkomstenbelasting werd inderdaad pas rond 1800 ingevoerd, mede omdat landbouw minder belangrijk werd als economische motor dan industrie, handel en nijverheid. Maar het concept van een belasting naar rato van je opbrengsten is dus al.zo oud als de weg naar Rome (of eigenlijk nog zo'n 3000 jaar ouder dan die weg naar Rome).
De tiende, de twintigste en de honderste penning van Alva. Geen inkomstenbelasting inderdaad maar wel omzetbelasting van 10, 5 en 1%.
Loonbelasting is een voorheffing van de inkomstenbelasting. Voor de loonbelasting is een werkgever inhoudingsplichtig. Voor de winst mag het hele bruto-loon in mindering gebracht worden. Over de winst gaat vervolgens ofwel vennootschapsbelasting bij een BV of NV, of inkomstenbelasting bij maatschap, VOF, CV of eenmanszaak. Als een werknemer 100.000 euro oplevert en 50.000 bruto salaris kost, heb je 50.000 winst. Via een BV of NV vennootschapsbelasting, bij uitkeer aan aandeelhouders box 2. Bij alle andere vormen gaat over die winst het box 1 tarief. Voor een werkgever is loonbelasting dus niet zo interessant. Bij een robot is de opbrengst hetzelfde en zijn de onderhoudskosten en afschrijving misschien ook 50.000. Over de winst gaat dan volgens hetzelfde riedeltje belasting. Een robot heeft geen inkomsten en valt dus niet onder de inkomstenbelasting. Een ondernemer hoeft daarom niet 12 keer per jaar een deel van de totale jaarlijkse inkomstenbelasting in te houden omdat een robot niet al z'n inkomen anders te vroeg uitgeeft. Voor de inkomsten die een robot genereert (of vervangt) wordt gewoon belasting geheven, alleen dan via een andere route.
Over de inkomsten die een menselijke werknemer genereert worden ook belastingen geheven.

Een zwaar vereenvoudigd voorbeeld: Iemand bezit een Taxi bedrijf en wil uitbreiden.

Hij kan een elektrische auto leasen voor 1000 euro per maand full operationeel lease en 2x een chauffeur aannemen die allebei 3000 netto per maand willen verdienen en de auto delen. Zo heeft hij 80 uur extra capaciteit per week.

Hij kan straks een RoboCab leasen voor 7000 euro per maand. De RoboCab is 80 uur per week beschikbaar, alleen als de Taxi centrale open is.

Optie 1 kost 7000 euro per maand.

Optie 2 kost 7000 euro per maand.

Toch niet. Bij optie 1 komt er zijn 2x 2000 euro aan loonbelasting erbij, bij optie 2 niet.

Loonbelasting geldt nu eenmaal alleen voor menselijke arbeid. RoboCab heeft geen menselijke bestuurders nodig.

Zodra een bedrijf teruggaat in de menselijke FTE's en dat opvangt met AI en/of robots gaan de fiscale lasten omlaag en daarmee de winst omhoog.

En de extra winst belasting weegt niet op tegen de misgelopen loonbelasting. Sterker nog, multinationals betalen bijna geen winstbelasting, momenteel wordt er druk onderhandeld tussen landen om dat op minimaal 15 procent te zetten.
Optie 1 kost dus niet 7000 per maand maar 11000. Vanuit een bedrijseconomisch perspectief zijn de daadwerkelijke kosten interessant. Die zijn dus 5000 p.p. in optie 1 en niet 3000. 2000 euro is trouwens ook een enorme overschatting van de loonheffingen. Volgens de witte tabel van de Belastingdienst is 3663 bruto 3000 netto, maar goed. In een wereld waar belastingen van de een op de andere dag verdwijnen krijgt een werknemer niet 3663 noch 3000 maar een nieuw bedrag ergens daartussen in afhankelijk van de elasticiteit van vraag en aanbod. Wie een belasting feitelijk betaalt is namelijk niet interessant voor wie hem economisch draagt (tax incidence).

Goed, de appel en peer vergelijking van bruto en netto loonkosten daargelaten, als ik een elektrische auto (TARIC 8703 80 10 10) uit China haal als taxibedrijf (of als leasemaatschappij) betaal ik 35,3% invoerrechten, over de kostprijs plus invoerheffingen nog eens 21% btw en dan ook nog eens BPM. Goed, die btw kun je terugvragen maar is wel een belasting die economisch gezien gedeeltelijk drukt op een robottaxi en niet op de factor arbeid in je voorbeeld.
Een taxi bedrijf mag, zoals je al stelt, de BTW gewoon verrekenen.

BPM is voor een taxi bedrijf ook gewoon het eenmalige vaste bedrag van 667 euro.

Een Chinese Tesla wordt niet met 35,3 procent invoerrecht belast, het is 18 procent. Ook eenmalig.

Loonbelasting moet iedere maand opnieuw betaald worden.

Uiteindelijk is het heel simpel, als menselijke arbeid zwaar belast wordt en AI / Robot arbeid niet, dan zal er vaker voor inzet van AI / Robots gekozen worden.

Mij Indiase collega verbaasde zich destijds dat er in Nederland op de perrons zoveel vending machines stonden. Dat hadden ze in India niet, daar hadden ze gewoon een hokje met een werknemer erin, dat was goedkoper dan een dure vending machine.

Het is straks gewoon vrij eenvoudig, heel veel banen gaan verdwijnen. Geen chauffeurs meer, van de taxi, bus tot aan de trucker. Geen magazijn medewerkers meer. Geen personeel in de land en tuinbouw sector. Geen logistieke medewerkers meer. Alles gaat verdwijnen, want robots met AI zijn veel goedkoper.
We gaan in landen als Nederland ook bijna wel moeten. De vergrijzing gaat enorm hard intreden straks, en met de huidige houding richting arbeidsmigranten gaan we dat met mensenhanden niet op kunnen vangen.

Of we moeten massaal meer kinderen gaan krijgen(niet waarschijnlijk), of we moeten massaal buitenlanders toe gaan laten en hier aan het werk zetten(momenteel ook niet echt waarschijnlijk gezien de mening van een flinke groep mensen) of we moeten meer gaan automatiseren.
Of we moeten massaal meer kinderen gaan krijgen(niet waarschijnlijk),
En ook niet wenselijk. We zijn nu al heel hard onze planeet aan het opconsumeren met de bestaande populatie, en met nog meer mensen erbij wordt dat nog veel erger. Wat we nodig hebben zijn minder mensen op deze overvolle planeet, niet nog meer.
Die vergrijzing is maar tijdelijk, dat stabiliseert wel weer als de huidige jonge generatie ouder wordt.
Het vervelende is dat de terugverdien tijd erg hoog snel is denk ik. Zeker als het een persoon kan vervangen die veel geld kost.

Helaas heeft dit dan ook weer een enorme keerzijde voor de maatschappij. Want die mensen komen zonder werk te zitten, dus er moet een systeem komen van een basis inkomen.

[Reactie gewijzigd door phoenix2149 op 6 januari 2026 16:09]

Ik denk dat de terugverdientijd eerder kort gaat zijn eerlijk gezegd. Bovenstaande uiteenzetting van @cricque lijkt mij redelijk realistisch. Vooral het feit dat dat ding gewoon 24/7 kan draaien bij wijze van spreken. Steek er hot swap batterijen in en dat hoeft niet eens zo onrealistisch te zijn.
Dat was een foutje in mijn gedachte. Bedoelde snelle terugverdientijd
De personen die dit zou moeten vervangen zijn over het algemeen redelijk goedkoop. Fabrieksarbeiders verdienen niet zo veel, en al helemaal niet als je de fabriek in Azië neerzet. De kenniswerkers vervang je niet zomaar met een robot.
Hoeft niet erg te zijn. In het zuiden van Italië is arbeid relatief goedkoop. Men plukt daar nog steeds tomaten met de hand. Honderdduizenden mensen worden daar uitgebuit zoals te zien is in twee afleveringen van Keuringsdienst van Waarde (https://npo.nl/start/afspelen/tomaat-1-2 of artikel https://www.ad.nl/koken-en-eten/wie-tomaten-koopt-opent-een-blik-vol-tranen-en-pijn~a5805bba/). In het noorden van Italië, hetzelfde land dus dezelfde regels etc., is arbeid heel duur. Daar zijn machines ontwikkeld die hele velden tomaten bijna geheel automatisch plukken en verwerken. Geen enkele uitbuiting op die boerderijen te vinden. Vraag de gemiddelde persoon in Italië waar die liever woont en werkt, dan zal daar het noorden uitkomen.
Als de terugverdientijd in lijn ligt met Spot dan heb je het veelal over minder dan een jaar. Een "set" medewerkers in ploegendienst voor êên functie kost je een paar ton per jaar. Uiteraard geldt dit alleen voor zaken die de robot daadwerkelijk volledig kan overnemen (inspecties, controlerondes e.d.)
Batterijduur is volgens Boston Dynamics 4 uur, met de optie voor het swappen van een batterij in 3 minuten:
It features a four hour battery life during typical use, and can autonomously swap its own batteries in less than three minutes, enabling continuous 24/7 operations.
Alles staat en valt bij de prijs. Als je zegt 250.000euro. Is gelijk aan 4 jaar loon werknemer.

Dus pas na 4 jaar verdien je het terug. Echter je moet programmeur en monteur hebben die ze onderhouden.

Enige voordeel is dat kwalieit hoger kan zijn.
Waarom moeten die robots op mensen lijken? Zo efficiënt zijn we namelijk niet :)

bv:Geef mij wielen (een fiets) en met even veel energie ga ik ineens van 5km/h naar 15 a 20km/h.
Het voordeel is dat ze zonder veel aanpassingen aan de omgeving het werk van een mens kunnen overnemen.
Ik denk omdat er al voor honderden miljarden aan gereedschappen en werkruimte-aanpassingen gedaan zijn specifiek voor mensen.

Als je door deze keuze een mens 1-op-1 kunt vervangen door een mensachtige robot, dan vereenvoudigt dit natuurlijk enorm de adoptie.
Omdat wielen alleen werken op wegen daarom zijn er ook geen dieren met wielen ipv benen. De gemiddelde robot stofzuiger op wielen kan al amper een tapijt op gaan.
Vertel dat menig (zelfs roof!) dier in Afrika 2 miljoen jaar geleden maar wanneer ze op de vlucht waren voor de Homo erectus en het op uithoudingsvermogen af moesten leggen wanneer onze voorouders gingen jagen.

Die twee lange benen en de mogelijkheid om te zweten maakte ons toen in ieder geval zéér efficiënt*.


*Niet te verwarren met productiviteit, capaciteitsbenutting en (24/7) beschikbaarheid van een robot. Het geen niet per definitie efficiënt is.
Ligt er aan wat je met die robot wil doen :+
Ik weet dat er genoeg films zijn gemaakt met robots in de hoofdrol waarbij het voor de mens niet per se positief afliep, maar dat hoeft natuurlijk niet per se een self-fulfilling prophecy te zijn.

Ik denk dat dit een goede ontwikelling is, met name om mensen uit (werk)omstandigheden te halen die mensonterend zijn en waar werknemers behandeld worden alsof het robots zijn. denk hierbij aan de warenhuizen van pakketdiensten of schoonmaakwerkzaamheden:

Een robot wordt niet moe, en als 'ie dat wel wordt vervangt hij zelf z'n accu, en heeft geen mening over de aard van de werkzaamheden.

Ik zie het als winst, nu is het wel hopen dat het ook ingezet wordt teneinde de leefomstandigheden van de mensheid te verbeteren.
Een robot wordt niet moe maar vereist wel behoorlijke aanschaf kosten en regelmatig onderhoud en stroom. Het onderhoud is voor rekening van de eigenaar. Daar waar het onderhoud en voedsel van menselijke arbeid door de arbeiders zelf betaald wordt uit het ontvangen loon.

Op dit moment is arbeid geleverd door robots onbelast, daar waar menselijke arbeid wel belast wordt.

Het is maar de vraag wat economisch voordeliger is als alles gelijkgetrokken wordt en de volledige rekensom gemaakt wordt.
...de arbeiders zelf betaald wordt uit het ontvangen loon.
Ergo, onderhoud van werknemers wordt ook door de werkgever betaald? (even aangenomen dat dit de enige bron van inkomsten is voor de werknemer)
Het is maar de vraag wat economisch voordeliger is als alles gelijkgetrokken wordt en de volledige rekensom gemaakt wordt.
Uiteraard, dit gaat uiteindelijk de doorslag geven. Maar, dit is normale gang van zaken bij nieuwe ontwikkelingen/technologieen: HEt begint als nice, heel duur en moeilijk verkrijgbaar/betaalbaar, totdat het gemeengoed wordt: dan wordt technologie toegankelijk voor het grote publiek. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de auto, de PC, mobiele telefoon etc.
Het ligt er maar hoe je het ziet. Een werknemer huur je (loon) waarbij de werknemer zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen onderhoud.

Een robot zou ook via full operationeel leasing afgenomen kunnen worden waarbij alle kosten door de leasemaatschappij betaald worden. Dan kan je de huursom als loon kunnen beschouwen.

Groot verschil zit momenteel in de loonbelasting die wel betaald wordt bij het huren van een werknemers terwijl je die niet betaald bij het huren van een robot. Als dat gelijk getrokken is, dan ben ik echt benieuwd naar de rekensommen.
Dit is wel echt de perfecte trailer voor het begin van een dystopische sci-fi thriller
Begint wel eng te worden zo...
Hoezo eng? Het zijn een stel motortjes, wat sensoren, bouwmaterialen... En code, een AI-model... Nog steeds geen technologieën die we als mensen niet kunnen begrijpen.

Het engste in deze wereld is niet technologie of horrorfilms, maar andere mensen. En als dit ding een internetverbinding vereist en ongezien alle hoekjes van mijn huis kan uitpluizen, dat zou pas eng zijn. Maar alsnog zou het een commando zijn van een ander mens.
En als dit ding een internetverbinding vereist en ongezien alle hoekjes van mijn huis kan uitpluizen, dat zou pas eng zijn.
Zoals veel stofzuigrobots al jaren precies dit doen?
Precies de reden dat ik erop kom, die ondingen gebruik ik dus ook absoluut niet. Echter kan zo'n robot dus ook *op* en *in* de kastjes kijken, waardoor ik ze al helemaal niet meer vertrouw.
Denk dat je vooral gaat schrikken als je hem om 3u 's nachts betrapt terwijl hij de firmware van je modem zit te flashen
Zoals een stofzuigrobot met lidar / camera? :+
Hoezo eng?
Zoek maar eens op 'zhao tong yang t800'

Dat ziet er wat mij betreft aardig eng uit. Met een leger aan zulk soort robots hoef je mensen niet meer bang te maken met kernraketten die bijna niemand durft en wilt gebruiken uit angst om zelf ook om het leven te komen maar kun je op een meer "middeleeuwse manier" met fysiek geweld je macht uitbreiden.

En inderdaad het is natuurlijk alleen maar eng vanwege de mensen die dit willen gebruiken voor negatieve doeleinden.
Omdat het wachten is op een Youtube video met op de thumbnail een verbaasde man, een rode pijl naar zijn hoofd en een cirkel om Atlas. De titel is "Did we just create a KILLER ROBOT?!" en in de video leggen ze uit hoe ze Atlas aansturen met een lokale LLM die is getraind op alle oorlogsfilms van de laatste 40 jaar.
Hoezo eng? Het zijn een stel motortjes, wat sensoren, bouwmaterialen... En code, een AI-model... Nog steeds geen technologieën die we als mensen niet kunnen begrijpen.
Hoe kun je deze zin opschrijven en dan niet bedenken wat hier mis mee kan gaan? Deze motors zijn sterk genoeg om het gemiddelde schedeltje te breken, en waarschijnlijk alleen softwarematig hier tegen beschermd.
Het gaat niet om de kracht... Een graafmachine is dan namelijk ook "eng" in de zin dat het een mens kan pletten zonder al te veel moeite, en daar heb ik menselijke fouten nog niet meegerekend.
en waarschijnlijk alleen softwarematig hier tegen beschermd
Hoe bedoel je precies? Dat de code om schedels te breken er dus wel in zit, maar dat de software "nee" zegt? Lijkt mij nogal sterk, omdat je het dan hebt over een robot die dus geprogrammeerd is om schedels te breken. Kun je ook een efficiënter design voor maken, en wordt waarschijnlijk niet toegelaten door de EU, maargoed.

Als je denkt dat AI een zeer onvoorspelbare technologie is die op willekeur kan besluiten om iets te doen waar die niet voor geprogrammeerd is, moet ik je teleurstellen en mededelen dat ik het idee heb dat je teveel "AI 2027"-videos gekeken hebt.
Atlas is geen mens. Het is inderdaad een hoop sensoren, motoren en zo verder.
Maar zijn bewegingen zijn ook in de zin van "ik moet van XYZ coordinaat 1 naar XYZ coordinaat 2 gaan; "draai servomotor 1 klokwijs,..." en hij krijgt dan x newton weerstand als sensorwaardes terug.
Zit jij tussen die 2 coordinaten, dan zal hij plots hogere weerstanden terugkrijgen en hopelijk stoppen met duwen.
Valt de robot? dan houdt hij zichzelf recht of breekt hij zijn val. lig jij er onder? Dan valt dat hand recht door jouw vel en zal de robot zonder meer zich terug recht proberen te zetten terwijl hij op je ingewanden duwt.

Dit gaat niet over "AI takeover", maar over "gevaarlijke heavy machinery die niet meer gefixeerd is op 1 plaats, maar kan rondlopen". Er gaan extra veiligeheidsmaatregelen moeten gemaakt worden op die werkvloer.
Hoe bedoel je precies? Dat de code om schedels te breken er dus wel in zit, maar dat de software "nee" zegt? Lijkt mij nogal sterk, omdat je het dan hebt over een robot die dus geprogrammeerd is om schedels te breken. Kun je ook een efficiënter design voor maken, en wordt waarschijnlijk niet toegelaten door de EU, maargoed.
Grappig, maar ik bedoel dat natuurlijk niet. De combinatie van het formaat/gewicht en de kracht van de motors is dit apparaat inherent gevaarlijk, zoals elk stuk elektrisch gereedschap. Deze moet op basis van machine vision zijn acties/routes bepalen en kan iets verkeerd zien. En ja, natuurlijk is een graafmachine gevaarlijk, daarom moet je er ook een rijbewijs voor hebben, en zitten er van die driehoekige stickers op.

Maar daar moet tenminste een mens nog kijken of ze een stuk puin of een kinderwagen oppikken.

[Reactie gewijzigd door sworpie op 6 januari 2026 18:58]

Vind het wel cool.
Als Spot achter je aan rent zoals de Quadruped Aliens in de serie War of the Worlds dan is het inderdaad te laat. De serie kan je overigens links laten liggen.
offtopic:
Die serie is best ok, die robothonden ook.

Realistischer is de aflevering "Metalhead" van Black Mirror, waarin een legertje rogue "Spot"-achtige robothonden (maar dan de dodelijke militaire versie) bezig is de mensheid uit te roeien omdat hun AI niet (meer) snapt wie vijandig is en wie niet.

Clipje:
YouTube: Black Mirror (2017) Metalhead. Deadliest Dogs. Robot Dogs.
Dat hangt af van het scenario waar we onszelf x jaar vanaf nu in terugvinden. Ik deel het negatieve sentiment, dat lijkt me menselijk (vertel ik mezelf). Rationeel kan het ook andere kanten op:

Mét oog voor de maatschappelijke gevolgen en wanneer we dit niet aan "big-tech" overlaten,
kunnen we wellicht naar dezelfde of hogere levensstandaarden allemaal ooit 3 dagen per week gaan werken?

Of laten we de ontwikkelingen uit de pas lopen met de maatschappelijk aanpassingen en is de helft van de beroepsbevolking straks werkeloos, met alle ontwrichtende gevolgen van dien?

En dan zijn er nog talloze scenario's denkbaar maar in een ander, niet geheel onwaarschijnlijk scenario, verschuift het werk, veranderen de banen, krijgen we AI ondersteuning en is productiviteit/economische groei de grote winnaar.
Voorlopig doet die nog helemaal niets anders dan gescripte dansjes waar we de Boston Dynamics robots van kennen.
Valt wel mee, inmiddels hebben al een zwik chinese bedrijven BD al ingehaald met robots die nog menselijker bewegen (zelfs gewoon kungfu en showdancing mee kunnen doen) en ook al betere handen hebben.
Snelle berekening voor wat zo’n robot in massa productie zou mogen kosten om interessant te zijn.

1x orderpikker kost per jaar incl sociale lasten etc iets van 25-30k. Om 24 uur per dag te werken heb je 3 diensten nodig en de nachtdiensten zijn duurrder… zeg 90k per jaar. Oplaadtijd = downtijd van de arbeider, inclusief mini breaks kom je daar denk ik wel mee uit.

Robot gaat 4 jaar mee en moet dan worden vervangen en heeft 10% van zijn kosten nodig als onderhoudskosten. Even zonder rente voor de eenvoud => 4x90k / 1,1 = 327k

 Dus rond de 300k of minder wordt het een optie om met deze robots te werken, en met voldoende volumes om te produceren klinkt dat niet zo heel onhaalbaar. Niet de eerste jaren, maar voor werk onder moeilijke/gevaarlijke/dure omstandigheden zijn ze bij hogere prijzen ook interessant en daar kan het mee beginnen.
Je vergeet de HR afdeling, salarisadministratie, ziekdagen, ruzies op het werk, mensen die ander werk hebben gevonden, teamleiders etc etc. Ik verwacht dat het nog sneller rendabel is.

Het interessante is dat een hoop landen met laagopgeleide hier helemaal niet op zit te wachten (USA met name!). Europa met gemiddeld hoog opgeleide mensen dan weer wel. Dit gaat dus nog wel wat economische gevolgen hebben de komende jaren. Ik ben benieuwd.
orderpikker kost wel meer dan 30K hoor. Het minimumloon is idd 30K, maar daar komen nog werkgeverslasten bovenop. Reken maar 40K in totaal.
Dus dan is zo'n robot met een aanschafprijs rond de 3 ton alleen maar aantrekkelijker en mogelijk mag ie zelfs nog wat meer kosten.
orderpikker kost wel meer dan 30K hoor. Het minimumloon is idd 30K, maar daar komen nog werkgeverslasten bovenop. Reken maar 40K in totaal.
Zoals breadje al schreef.... Je vergeet de HR afdeling, salarisadministratie, ziekdagen, ruzies op het werk, mensen die ander werk hebben gevonden, teamleiders etc etc. Zelfs een lage look arbeidsplaats komt al snel op 65K.
Is die voice-over van het filmpje ingesproken door een Nederlander?
Dat dacht ik ook te horen…
Geen idee. Wel is de muziek eronder volgens YT van Droeloe, dat is/zijn wel (een) Nederlander(s)
Zo klonk het bij mij ook
Een werknemer in Nederland kost al gauw 50.000- euro per jaar. En die werkt op zijn best 1.600 uur. Wat mij wel benieuwd is in welke situaties in een productieomgeving een dergelijke robot een betere keuze is dan een specifiek voor de taak gemaakte robot. Dan heb je het waarschijnlijk over een vrij grote variatie in handelingen die niet door één specifieke robot kunnen worden verricht.
Straks geen huisjesmelkers, maar robotmelkers. Verhuur je eigen robot...
Robots zijn geen basisbehoefte zoals een dak boven je hoofd.
Als ik zo eerste foto kijk dan zie ik dat logistiek medewerker verdwijnen bij PostNL, DHL, DPD enzovoorts, robots hoeven niet naar de WC of naar kantine broodje eten of zeuren of je over wilt werken of naar tandarts of huisarts of extra uren noteren, gewoon helemaal niets, maar dat was allang te verwachten, de vraag was “wanneer”

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn