Een vriendin van mij is twee jaar geleden in een psychose terecht gekomen. Ze had haar leven echt op de rails. Academisch geschoold en aan het werk als psycholoog. eigen huisje met een vriend. Toen ging het op haar werk niet lekker en ging de relatie uit. Anderhalf jaar met een burn out thuis gezeten. Daarna een relatie gehad die best stressvol was. Op een gegeven moment is er iets geknapt, gebeurde over ongeveer vier weken. De dingen die ze dacht waren letterlijk waanzinnig. Uiteindelijk heeft ze niemand echt schade toegedaan en met veel therapie en stevige medicatie kan ze nu weer redelijk normaal door het leven. Ze heeft een paar keer een terugval gehad, maar dat zag ze van tevoren aankomen, waardoor ze zichzelf direct weer heeft laten opnemen. Nu gaat het een tijd stukken beter. Maar of ze ooit weer echt de oude wordt is een tweede.
Mijn neef dealt met schizofrenie en nog een aantal andere psychische klachten, dit schijnt getriggerd te zijn door blowen en een relatie die stuk is gegaan, althans dat is wat mijn tante ons vertelde. Universitaire opleiding afgerond, stond op het punt als dierenarts aan de slag te gaan en is nu al iets van 5+ jaar de weg kwijt.
Binnen enkele maanden nadat het uitging zat hij als een gek te schreeuwen naar mensen op straat, als mensen langs het huis fietsten gooide hij met spullen en schreeuwde hij naar ze zonder dat die mensen ook maar iets hebben gedaan. Hij woont nu in een inrichting/kliniek waar hij goed in de gaten gehouden wordt, maar hetzelfde zal hij waarschijnlijk nooit meer worden.
Dit kan echt iedereen overkomen. Wij zijn allemaal vatbaar voor deze dingen. Zonder ons toedoen kan iets ons overkomen dat ons leven compleet op zijn kop zet, waardoor we niet meer normaal kunnen denken. Die vriendin van mij is niet speciaal. Jij zou ook die gek kunnen zijn die op een kind begint in te steken omdat je er heilig van bent overtuigd dat het bijvoorbeeld geen echt kind is en je er de derde wereldoorlog mee kan voorkomen.
Uiteraard zijn er ook genoeg
'gekken' die geen waanbeelden hebben o.i.d. en dit dus uit eigen beweging doen, dat is niet iets wat ik probeerde te ontkennen met mijn verhaal. Het zit hem echter in de onvoorspelbaarheid van iemand die geen aanleg heeft voor geweldsdelicten, geen markers die wijzen naar
'Op deze persoon moet gelet worden, want mogelijk gaat hij/zij mensen iets aandoen', iets wat bij het ander type juist wel zichtbaar is, beginnende bij de jeugd..
Een kind dat bijvoorbeeld zich schuldig maakt aan het mishandelen/doden van dieren is bijvoorbeeld een veelvoorkomend kenmerk van iemand die het in zich KAN hebben om later hetzelfde bij mensen te doen, dit is uiteraard niet 100%, maar wel iets wat je vaker leest. Ook een moeilijke jeugd, kinderen die mishandeld zijn of hersenschade hebben opgelopen zijn zaken die veel terugkomen.
Natuurlijk, zolang mensen in een psychose zitten, dan laat je ze niet over straat lopen. Die zet je in een kliniek neer met intensieve begeleiding zodat diegene een redelijk bestaan kan hebben, met uiteindelijk kans op genezing. Maar als ze uiteindelijk weer kunnen reïntegreren en deel kunnen uitmaken van de samenleving, dan moet daar ruimte voor zijn.
Zou jij datzelfde aanraden bij iemand zoals je aangeeft die 3 personen in een psychose heeft vermoord om deze los te laten lopen als deze uit diens psychose is? Welke garantie heb je dat dit niet nogmaals gebeurt? Is 100% duidelijk wat diegene getriggerd heeft? Kan het voorkomen worden dat dit nogmaals getriggerd wordt? Kan er gegarandeerd worden dat diegene zijn/haar medicatie inneemt en wekelijks therapie bijwoont?
Een psychose is trouwens niet echt een bui die je plotseling krijgt en daarna overwaait, wat ik ook eerst dacht. Het is iets waar je over dagen/weken langzaam ingezogen wordt. Je gaat mensen wantrouwen, denkt dat je gevolgd wordt en dat mensen het op je gemunt hebben. Je wordt overtuigd van een groot complot en jij bent de enige die het door heeft. Zo'n psychose kan dagen, weken of maanden duren. Volgens mij kan je ook heftigere en minder heftige episodes hebben. Met therapie en medicatie kan je daar weer uit komen. Er zijn ook medicaties die juist psychoseversterkend zijn, als je die medicatie neemt kan stoppen met die medicatie al een stuk helpen. Ik ben trouwens geen psycholoog, dus ik kan een paar details mis hebben.
In de TBS is een best goede podcast over dit onderwerp die het best goed uitlegt. Ook heeft het NRC veel artikelen geschreven over Thijs H., iemand waarvan de artsen zijn klachten niet erkenden, hij psychose-opwekkende medicatie kreeg, niet geholpen werd en uiteindelijk drie mensen heeft neergestoken.
Het is dan ook beeldspraak en niet letterlijk bedoeld, echter heb je ook kortdurende psychotische episoden, hierbij heb je het over minimaal één dag maar korter dan één maand. Dus in zekere zin kan je stellen 'Waan' van de dag en kan iemand dus iets op één dag flikken waarvan hij/zij de volgende dag niks meer van weet.
Iemand die doelbewust en dus met 'volle verstand' iemand vermoord, zal over het algemeen ook zijn/haar slachtoffers uitzoeken en deze bijvoorbeeld de bosjes intrekken of op een manier lokken i.p.v. deze op klaarlichte dag op een openbare plek in zijn nek te steken. De kans dat je het eerste type treft is aanzienlijker kleiner, helemaal als je doorgaans niet uitgaat o.i.d. en situaties creëert waarbij je de bosjes in getrokken kan worden.
Het andere type waarbij iemand een psychische episode heeft, kan iedereen zijn op ieder moment van de dag, het kan je collega, familielid, een vriend van je zijn of iemand die je willekeurig op straat tegenkomt die uit het niets je aanvalt (met een wapen).
Therapie en medicatie moet ook aanslaan, daarbij moet iemand die nog redelijk toerekeningsvatbaar is ZELF toestemming geven voor de behandeling, enkel bij mensen die volledig van het padje af zijn kan je ze dwangmatig laten behandelen maar ook dit gaat niet zomaar.
Als diegene medicatie en behandeling weigert, kan een onbehandelde milde psychotische episode overslaan naar ergere episoden in de toekomst... en dat is dan ook direct het gevaar, deze mensen worden niet in de gaten gehouden verder, maar lopen wel onbehandeld over straat.