Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Intel wil 7 miljard euro in Ierse chipfabriek steken

Intel is bereid 7 miljard euro te investeren in een uitbreiding van zijn campus in het Ierse Leixlip in het graafschap Kildare. De investering omvat een uitbreiding van zijn chipfabriek en een toename van 1600 banen op de locatie.

Intel heeft bij de autoriteiten van Kildare County een aanvraag gedaan om 110.000 vierkante meter te gebruiken voor bebouwing. De plannen zijn een uitbreiding op de bestaande aanvraag uit 2017, toen het om 90.000 vierkante meter ging. Met die plannen was 3,5 miljard euro gemoeid. De bouw zou volgens de 2017-planning voor drieduizend banen zorgen en de uiteindelijke faciliteit zou 800 fulltime banen opleveren.

Met de uitbreiding kunnen nog eens drieduizend banen in de bouw worden bijgeschreven en na afronding kunnen er achthonderd extra Intel-personeelsleden aan de slag, schrijft de Irish Times. De bouw zou zo'n vier jaar in beslag nemen.

De plannen omvatten onder andere uitbreiding van parkeerplekken voor auto's en fietsen, de bouw van een toren van 48 meter hoog, het installeren van generatoren en een waterzuiveringsinstallatie en de plaatsing van acht grote watertanks. Intel is al een van de grootste gebruikers van water in de regio. Dat verbruik zal nog eens met 50 procent toenemen. Ook wil Intel shuttlebussen laten rijden tussen zijn campus en de nabijgelegen steden Celbridge, Leixlip, Maynooth en Lucan.

Detail over de chipfabriek die Intel wil bouwen zijn verder nog onbekend. Het bericht volgt op nieuws van eind januari over een investering van 9,5 miljard euro voor de uitbreiding van zijn fabriek in de Israëlische industriestad Kirjat Gat en een uitbreiding van zijn fabriek in het Amerikaanse Oregon, die 1750 nieuwe banen zou opleveren. Waarschijnlijk hangen de investeringen samen met de overstap van machines voor immersielithografie voor de productie van chips naar euv-machines, die Intel nodig heeft voor zijn 7nm-productie en opvolgende nodes.

Door Olaf van Miltenburg

Nieuwscoördinator

11-02-2019 • 08:38

47 Linkedin Google+

Reacties (47)

Wijzig sortering
Waarom is er voor het produceren van chips zoveel water nodig?
Waarschijnlijk polijsten, wassen en koelen.

https://spectrum.ieee.org...uch-water-as-a-small-city

Zelf werk ik bij een van de grootste waterverbruikers van Noord Brabant, en ook daar is het polijsten de grootste verbruiker. Je moet namelijk continu het materiaal wat je afslijpt wegspoelen, maar ook het slijpmiddel zelf.

Koelen: 1 EUV machine is 1MW, dus dat moet je koelen.

https://spectrum.ieee.org...dy-for-chip-manufacturing

Bij directe rivierkoeling met max 3 graden opwarming, is dat 70 liter water per seconde per EUV machine bij 100% koelrendement (anders nog meer).
Nu heb je het over waterkoeling met een open systeem (rivierkoeling). Dit zal niet toegepast worden bij lithografische machines, omdat het niet praktisch is en een bron van vervuiling kan vormen (bij lekkage) in een cleanroom. Eerder denk ik dat een gesloten systeem gebruikt wordt en deze uiteindelijk gekoeld wordt in een rivier (maar nog eerder in de buitenlucht). Een gesloten systeem zal in het geval van lithografische machines schat ik in de ordegrootte van tien- of honderdduizend(en) liters water liggen, welke dus in een gesloten systeem gebruikt worden (en hooguit gemiddeld met enkele liters per dag zouden hoeven aangevuld, als gevolg van verdamping, lekkage e.d.).

[Reactie gewijzigd door Nas T op 12 februari 2019 10:15]

Exact, dus dan heb je zelfs nog meer rivierwater nodig omdat een warmtewisselaar <100% rendement heeft (net zoals een koelkast meer opwarmt aan de warme kant dan koelt aan de koude), of koeltorens.

Ed: Ik zie trouwens (nog?) geen koeltorens: https://www.google.nl/map...oHAaDA!2e0!7i13312!8i6656

[Reactie gewijzigd door kidde op 12 februari 2019 16:16]

Wow! Dat is echt heel veel!
Zou er geen manier zijn om die warmte om te zetten in elektriciteit voor toch iets te recupereren?
Het meest gebruikte proces is nog steeds Immersion lithografie.
Daarnaast worden wafers tussen de stappen door veelvuldig gewassen om oude foto resist eraf te spoelen

[Reactie gewijzigd door WallyPower op 11 februari 2019 09:07]

Immersion lithografie gebruikt een druppel water tussen lens en wafer. Vergeet niet, het huidige proces is al Deep Ultraviolet (DUV), water is niet geweldig doorzichtig bij die frequenties. Een paar millimeter valt mee, maar je wil geen liter water daar gebruiken. Dat is ook nergens voor nodig. Het voordeel van immersion is dat water een hogere brekingsindex heeft, maar die brekingsindex is een constante ongeacht de dikte van de waterlaag.
Ja, er zit alleen water tussen de lens en de wafer en de rest is droog. Maar die "druppel" wordt wel continu ververst door water aan de ene kant van de lens toe te voegen aan aan de andere kant van de lens meteen weer af te zuigen.
Nu heb ik geen concrete getallen hiervoor, maar het lijkt me logisch dat dit water met enige snelheid vervangen dient te worden om nare gevolgen van opwarming en andere vervuiling te voorkomen
Het wassen van wafers kost weinig water. Het gebeurt in de machines door de wafers heel hard rond te draaien en in het midden een klein beetje water erop te doen, zo doen ze ook de coatings erop. Althans dat is hoe ASML het doet met hun machines.
Ik denk voor koelwater voor de machines, die moet je koelen met ultra pure water. Als het al redelijk schoon in de tank zit is er niet veel meer nodig voor de laatste zuiveringsstap. En de immersie heeft ook zuiver water nodig, de 'conventionele' machines blijven immers draaien naast de euv machines.
UPW wordt gebruikt als immersiewater, de laag water tussen lens en wafer wat als laatste optische element dient. Voor koeling wordt waarschijnlijk demiwater gebruikt, of in ieder geval water met weinig tot geen verontreinigingen welke geen residu zal achterlaten na opdroging (in verband met mogelijke lekkage).
Of het zijn gewoon de watertanks voor de blusinstallatie die je op elk industrieterrein tegenkomt.
Ik denk niet dat die veel invloed op het watergebruik zullen hebben. Het is immers niet zo dat deze dagelijks gevuld zullen worden. Hoeft niet "vers" te blijven dat water... :-)
In welke mate een processor-FAB waterblussing heeft, weet ik niet, maar alleen al vanuit contingency wil je niet dat je je number 1 cleanroom blust met rivierwater. Dat is gelijk het einde van je machines voor een lange periode. Dus als ze al waterblussing gebruiken, kan ik me voorstellen dat ze zelfs dat met gedemineraliseerd water doen, maar water is water en als je het bacteriearm houdt en in beweging is het niet iets wat je dagelijks geheel hoeft te vervangen.
Het is dan echter logischer om je bluscapaciteit op te nemen in je normale verbruik, zodat je niet onnodig lang circuleert.
Steriliteit is inherent aan gedemineraliseerd water. Als bacteriën zichzelf al niet opblazen door osmose kunnen ze in ieder geval niet verder groeien zonder voldoende mineralen en koolwaterstoffen (energie). In principe hoef je dat nooit te vervangen dus.
Natuurlijk en daarom plaatsen we ook UV desinfectielampen in gedemineraliseerd water-systemen en onderwerpen we deze aan frequent microbiologisch onderzoek.
In water zonder licht en zonder enig spoor van voedingstoffen zouden bacteriën zich niet kunnen vermenigvuldigen. Dat wil nog niet zeggen dat de oplossing dan steriel is, maar je moet niet onderschatten hoe weinig een bacterie nodig heeft om te kunnen groeien.
Demineralisatie door middel van bijvoorbeeld omgekeerde osmose zuivert het water, maar niet absoluut en dus blijft het altijd een strijd tussen microorganismen en zuiveringsinstallatie.
Er staat niet letterlijk dat de watertanks zijn bedoeld voor/gekoppeld aan de zuiveringsinstallatie. (neemt niet weg dat het zou kunnen hoor)

"De plannen omvatten onder andere uitbreiding van parkeerplekken voor auto's en fietsen, de bouw van een toren van 48 meter hoog, het installeren van generatoren en een waterzuiveringsinstallatie en de plaatsing van acht grote watertanks."
Ik keek er meer naar in combinatie met deze zin: "Intel is al een van de grootste gebruikers van water in de regio. Dat verbruik zal nog eens met 50 procent toenemen." Aangezien je reageerde op de vraag "Waarom is er voor het produceren van chips zoveel water nodig?" heb ik de link tussen de twee gelegd en daarom zei ik dat tanks voor bluswater weinig invloed zullen hebben op die 50%.
Ah sorry ik ging af op je "vers" water, mijn begrijpend lezen-skills laten me even in de steek hier!
Stilstaand water bederft, je kunt er onder andere legionella van krijgen als je het als bluswater gebruikt. Je kunt een fabriek niet eerst ontruimen voordat je gaat blussen dus ik zou die tanks niet daarvoor gebruiken.
Ik ga er inderdaad vanuit dat het niet alleen de medewerkers zijn die het water verbruiken, maar als er verder heel weinig mensen in de omgeving wonen, is dat toch nog een optie.
Quick dump rinse. Zie filmpjes daarvan op Youtube.
Intel staat erom bekend dat de fabrieken bouwt door 'copy exactly' https://en.m.wikipedia.org/wiki/Copy_Exactly!

Dus ze bouwen eerst 1 productielocatie (in de Verenigde staten) en dan kopiëren ze het geheel naar andere locaties in de wereld.

Dus plannen voor een nieuwe 'Fab' lagen waarschijnlijk al klaar, alleen de lokatie waar ze deze plannen in gingen dienen was nog niet bekend.

[Reactie gewijzigd door Flipwork op 11 februari 2019 10:00]

Dat nog niet alleen ik dacht gelezen te hebben dat ze ook een mega fabriek gaan bouwen in israel of was dat nou een ander fabriek?Of was dat nou Nvidia?
> Waarschijnlijk hangen de investeringen samen met de overstap van machines voor
> immersielithografie voor de productie van chips naar euv-machines, die nodig zijn
> voor de 7nm-productie en opvolgende nodes.

Voor 7nm procedé heb je geen EUV nodig, Samsung en TSMC doen 7nm zonder problemen. Alleen Intel heeft grote problemen om hun 10nm ( vergelijkbaar 7nm ) voor elkaar te krijgen. TSMC is al bezig met 7nm+ ( wat dat precies betekend weet ik ) aan het testen op EUV. Intel zegt zelf dat ze na 2021 met EUV productie beginnen. Samsung en TSMC zullen dan allang EUV procedé gebruiken.

Intel Loopt achter en dat zal nog wel even zo zijn. Intel had een afwachtende houding genomen naar EUV en daar gaan ze last van krijgen.
Ik verwacht eigenlijk dat de auteur daarmee bedoel dat Intels 7nm proces ontworpen is met EUV in gedachte, niet dat voor ieder 7nm proces EUV nodig is. Samsung gebruikt echter volgens mij ook EUV op hun 7nm proces. Volgens mij is juist TSMC de enige partij die 7nm initieel doet zonder EUV.

Verder heeft het niet veel zin naar de naamgeving van de processen te kijken naar mijn mening, Intel is daar vaak (verrassend) het eerlijkst c.q. het conservatiefst mee heb ik het idee, terwijl partijen als TSMC en Samsing (En Glofo, al zijn die gestopt met 7nm) vaak vanwege marketing de cijfers nog wat aandikken om een lagere naamgeving te kunnen gebruiken, zo hadden TSMC's en Samsungs 7nm procede's ook prima 10nm genoemd kunnen worden.

Verder heb ik niet direct het idee dat Intel die afwachtende houding voor haar plezier heeft aangenomen, maar komt dit eerder doordat ASML de machines voor EUV na jaren en jaren van uitstel nog steeds maar mondjesmaat kan leveren en niet in de volumes die Intel nodig had om EUV in te zetten voor 10nm, waar ze voor zover ik weet zeker naar gekeken hebben maar dit hebben moeten laten varen omdat ASML simpelweg niet kon leveren. Vergeet niet dat ASML initieel EUV targette voor massa productie in 2007!
The deployment of EUVL for volume manufacturing has been delayed for a decade, though the forecasts for deployment had timelines of 2–5 years. Deployment was targeted in 2007 (5 years after the forecast was made in 2002), in 2009 (5 years after the forecast), in 2012–2013 (3–4 years), in 2013–2015 (2–4 years),] in 2016–2017 (2–3 years), and in 2018–2020 (2–4 years after the forecasts). However, deployment could be delayed further.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 11 februari 2019 10:39]

Maar zo wel Samsung als TSMC hebben EUV niet in de koel kast gezet waar door ze dus een 2 tot 3 jaar voor sprong hebben. De roadmap van Samsung is dan ook dat zij al 3 nm proces hebben in 2021 terwijl Intel met hun 7nm ( 5nm proces bezig is )
Deels waar, maar Intels EUV activiteiten staan niet in de koelkast, ze zijn alleen wat minder prominent aan het showen dan Samsung en tsmc (die overigens nog veel moeite hebben met het stabiliseren van hun L7/N7+ proces). tsmc heeft nog wel een tijdje nodig om N5 renderend te krijgen en Samsung lijkt op dit moment langzaam haar aandacht weer meer te verplaatsen richting de geheugen-kant (die altijd al meer budget en aandacht krijgt). Intel is traditioneel wat voorzichtiger en heeft hogere kwaliteitsstandaarden, dus die zijn conservatiever in hun roadmaps.

[Reactie gewijzigd door Thoppie op 11 februari 2019 16:49]

Het enige wat ik zie is intel die er enorme bedragen tegenaan gooit en mezelf die vervolgens uitrekent hoeveel peperdure cpu's ze daarvoor moeten gaan verkopen.
Ik vraag me dus werkelijk of of door al deze peperdure investeringen de prijzen van cpus niet nog hoger gaan worden.
Tech lijkt de laatste jaren echt in rap tempo duur te worden en of al deze investeringen ooit de prijs gaan verlagen naar een weer betaalbaar niveau is nog maar de vraag.
Je vergeet denk ik hoe groot Intel is, een jaaromzet van 70+ miljard dollar en een netto winst van 21 miljard dollar. Daar kan een investering (= meerjarig) van 7 miljard echt wel af hoor.
Nou ja die investering mar volgens de aandeelhouders nooit van de omzet af. dus als de omzet ineens daalt met 7 miljard dan staan de aandeelhouders alweer klaar om te klagen.
Dus dat is reden om de prijzen te verhogen en sneller de investering terug te verdienen zodat de omzet blijft groeien.
Het bedrag op zich is niet relevant ondanks dat het vele miljoenen cpus zijn die extra verkocht moeten worden om het terug te verdienen kan het maar zo zijn dat de prijzen stijgen. en we weten allemaal dat als die prijzen eenmaal omhoog gaan ze niet echt meer zakken.
En aangezien inkomens niet zo snel stijgen als pc hardware prijzen is dat best wel een nadeel voor veel mensen.

in 2012 kocht ik mijn 3770k toen de stenste consumenten chip aka 9900k voor maar 289 euro nu kost die 520 euro. dat is meer geld extra voor een high end consumer chip dan dat ik er in die 6 jar bij gekregen heb!
Minder koopkracht dus! en dat is alleen de cpu. High end moederborden geheugen koelers videokaarten allemaal eenzelfde trend.
Het enige geluk dat ze hebben is dat er andere markten zoals afrika azie en zuid amerika groeien want voor het westen is de markt volgens mij aan het krimpen doordat de prijzen sneller omhoog gaan als de inkomens.
En helaas zie ik die prijzen niet meer zakken en mijn inkomen niet dermate stijgen dat ik dit soort grappen kan veroorloven.
Gaat bij jouw een investering van de omzet af?
Tech wordt zowel duurder als goedkoper. Je krijgt steeds meer prestaties voor dezelfde prijs. Alleen, de bleeding edge stijgt sneller in performance dan dat performance/$ daalt.

Natuurlijk, korte-termijn fluctuaties kunnen ervoor zorgen dat de prijzen bij constante performance niet monotoon dalen, maar de trend is onmiskenbaar.
Gaat goed daar in Ierland. Die belastingvoordelen zijn dus toch wel handig. Ik denk echter ook dat grote bedrijven in Ierland meer kunnen afdwingen aan voordelen. Verder zal dit waarschijnlijk ook zoals in het artikel staat voor een deel zijn voor de verdere productie en ontwikkeling van 7 nm procs.
Het werd heel duidelijk tijdens de presentatie van AMD afgelopen maand dat ze het 7nm procédé goed onder de knie hadden. Dat plus AMD zijn nieuwe architectuur hebben Intel wat 'off guard' gepakt waardoor ze nu het opgedane kapitaal van afgelopen decennia moeten aanspreken om bij te pakken. (Iets wat Intel makkelijk kan)

Ook Nvidia zal dit overigens moeten doen (even als zijspoortje). Vooralsnog is de RTX serie van Nvidia met zijn featureset wat completer en beter dan de nieuwe AMD VII. De verwachting is echter dat de AMD VII enkel een gepumpte 7nm kaart is en dat de volgende 7nm grafische kaart van AMD een nieuwe architectuur zal meebrengen die voor meer performance zal zorgen. Itt de Threadripper die Intel (en de meeste hier) deed verassen heeft Nvidia het voordeel dat zal kunnen verwachten dat de opvolgen van de AMD VII een stuk krachtiger zal zijn. Alleen moet Nvidia dan wel bijpakken op de 7nm trein.
Ik denk dat een belastingvoordeel misschien wel helpt maar dat het meest doorslaggevend zal zijn geweest dat ze al een bestaande faciliteit hebben.

Uitbreiden zal meestal goedkoper zijn dan ergens anders helemaal uit het niets iets moeten opzetten.
Voor een FAB heb je een paar zaken nodig:
1. Stabiele grond
2. Goede beschikbaarheid van Water
3. Beschikbaar personeel

Iedere locatie die aan deze drie voorwaarden voldoet, is in principe geschikt en de selectie gaat daarna verder op basis van belasting voordelen, productiekostprijs en supply chain overwegingen (in die volgorde).

Dat Ierland forse belastingvoordelen biedt, is ook niet zo gek want waarom zou je je als bedrijf anders vestigen in een uithoek van Europa, waar je altijd met boot- en luchtvaarttijden zit om materiaal het land in of uit te krijgen. Terwijl als je eenmaal een kritische massa aan bedrijvigheid weet te creëren, dat zichzelf wel in stand houdt.
Dan kijk je alleen naar de fabriek, met stabiele grond, water en personeel heb je nog helemaal niets.

Als je tot een nieuwe markt toetreed heb je lokaal mensen nodig voor de Public Affairs (om met de overheden te kunnen onderhandelen), juristen (voor een hele batterij aan vergunningen), HR (om een bedrijfsstrategie voor personeel te kunnen combineren met lokale wetgeving en arbeidsmarkt) en adviseurs voor je grondaankoop en lokatieadvies.

Voordat de eerste schep de grond in kan heb je al snel een tiental mensen een jaar of twee lokaal nodig. Als die operatie er al is dan is dat natuurlijk veel makkelijker dan als je dat in een compleet nieuwe markt van de grond af moet opbouwen.

Ik heb een tijdje een klant gehad die er van uit ging dat de minimale kosten voor toetreding tot een nieuwe markt twee miljoen dollar aan bedrijfsstructuur, juridische kosten en voorbereiding waren. En dat was een softwarebedrijf die alles over internet deed en er nooit een fysiek product verscheept werd.

Twee miljoen is natuurlijk geen probleem als je dat terug kunt verdienen. Maar het was voor hen bijvoorbeeld de reden om niet in Nederland te verkopen omdat de markt te klein is. Voor een fab als die van Intel heb je het al gauw over tientallen miljoenen kosten voordat er uberhaupt een schop de grond in kan. Dat moet dus ook terug verdiend kunnen worden. Als je dan een bestaande lokatie kunt uitbreiden zal dat snel goedkoper zijn dan een hele nieuwe operatie in pak-em-beet Portugal of Litouwen op te tuigen.

[Reactie gewijzigd door Maurits van Baerle op 11 februari 2019 11:52]

De kosten en inspanningen voor 15 mensen gedurende 2 jaar komen op max $6M, dat staat in geen verhouding tot de belastingvoordelen, dus dat ben ik niet met je eens. Wel is het zo dat bij gelijkwaardige belastingvoordelen tussen twee landen, een reeds gevestigde aanwezigheid de doorslag zal geven.
Oh, de belastingvoordelen zullen veel groter zijn dan de kosten voor het kwartiermaken. Dat ben ik met je eens.
Maar dat ze er in de eerste plaatst zitten heeft denk ik wel degelijk te maken met belasting voordeel.
Dat Intel achter is gebleven met de EUV was een domper bij ASML. Nu dat ze de inhaalslag moeten gaan maken is dit weer een opsteker voor ASML.
Wat een onzin zeg. Ik werk daar.
Het is geen geheim dat ASML last heeft gehad van zeer veel vertragingen op het gebied van EUV machines. Volgens de eerste roadmaps zou EUV in 2007 gereed zijn voor massa productie. We zitten nu in 2019 en ASML krijgt eindelijk de machines mondjesmaat beschikbaar en loopt voor zover ik weet nog steeds ruim achter op de targets qua wat er volgens de vroegere roadmaps inmiddels deployed had moeten zijn in het veld.

Dat Intel's huidige 10nm issues niet komen door het niet hebben van EUV ben ik wel met je eens, echter is echter in het verleden zeker wel sprake van geweest op roadmaps dat 10nm EUV zou gebruiken. Echter ASML kon destijds gewoon niet leveren. En daar zal Intel ook zeker lst van gehad hebben, en ik denk meer dan de andere fabs, daar Intel op roadmaps al vanaf halverwege de jaren 2000 bezig was met EUV in te plannen.
Zal tijd worden, hoorde van toenmalig collega's dat je maar een parkeervergunning voor een week per auto kreeg. Ook al moest je er 4 weken zijn.
Dus eleke week een andere huurauto halen of met de taxi gaan vanuit Dublin.
Ik denk met dat waterverbruik dat Ierland dan inderdaad een logischer plek is dan Israël ...
Of wordt daar een vergelijkbare fabriek gebouwd?
Hmm, ten westen van Dublin aan de Liffey river. Maar eens meedoen aan de kano-run daar voordat er geen water meer voor is.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone XS Red Dead Redemption 2 LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6T (6GB ram) FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True