Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

NASA zet verwarming van Voyager-sondes uit om ze langer operationeel te houden

De NASA heeft een plan om de meer dan veertig jaar geleden gelanceerde twee Voyager-sondes langer operationeel te houden. De generatoren leveren minder stroom en dus moeten er keuzes worden gemaakt. Het uitzetten van verwarmingselementen is een van die keuzes.

De NASA heeft onlangs besloten om alvast een verwarmingselement van Voyager 2 uit te schakelen. Gekozen is voor Voyager 2, omdat deze sonde ten opzichte van zijn zuster een extra wetenschappelijk instrument aan boord heeft en dus een iets grotere energiebehoefte heeft. Het gaat om het cosmic ray subsystem instrument. Dit kan kosmische straling meten en speelde vorig jaar november een cruciale rol om vast te stellen dat Voyager 2 de heliosfeer achter zich had gelaten.

Ondanks het uitschakelen van de verwarming voor dit instrument en het feit dat de temperatuur daardoor tot -59 graden Celsius is gedaald, stuurt het nog altijd data terug naar de aarde. De huidige temperatuur is lager dan de -45 graden Celsius waarop het instrument 42 jaar geleden is getest. In 2017 zette de NASA ook al een verwarming uit bij een spectrometer van Voyager 1 en dit instrument bleef nog jaren functioneren nadat de temperatuur gedaald was tot onder de geteste waarden.

Het uitzetten van de verwarming van instrumenten is onderdeel van een nieuw plan om de stroombehoefte van beide sondes zo goed mogelijk te beheren. Dat is nodig omdat de thermo-elektrische radio-isotopengeneratoren, waarvan beide Voyagers er drie aan boord hebben, gaandeweg steeds minder stroom genereren. Dat heeft te maken met het verval van de isotoop plutonium-238, waarbij de vrijgekomen hitte wordt omgezet in elektrische stroom. Onder meer door dit verval produceert elke sonde jaarlijks ongeveer 4W minder vermogen. Dat betekent dat de generatoren ongeveer veertig procent minder produceren dan tijdens de lanceringen 42 jaar geleden. Omdat Voyager 2 zich momenteel op ruim 18 miljard kilometer en Voyager 1 op 21,9 miljard kilometer van de zon bevindt, zouden zonnepanelen geen soelaas bieden.

Eerder gaf de NASA aan dat stappen als het uitzetten van verwarming ervoor moeten zorgen dat de Voyager-sondes nog tot 2025 data kunnen verzamelen en versturen. In de komende jaren worden meer opties bekeken om op de energiebehoefte te besparen, waaronder de mogelijkheid om meer verwarmingen uit te schakelen. In de kou van de interstellaire ruimte is het belangrijk om de temperatuur van beide sondes goed te controleren. Er moet bijvoorbeeld voldoende vermogen beschikbaar zijn voor het verhitten van de brandstofaanvoer van de thrusters. Als die bevriest, kunnen de sondes niet meer om hun as draaien en kunnen de Voyagers hun antennes wellicht niet meer naar de aarde richten. Technici kunnen dan geen commando's meer naar de sondes sturen en ook geen data terug ontvangen.

Deze thrusters beginnen overigens ook minder goed te presteren. Daarom heeft de NASA bij beide sondes een aparte set back-upthrusters ingeschakeld. Bij Voyager 1 gebeurde dat in december 2017; de toen ingeschakelde thrusters waren sinds 1980 niet meer gebruikt. Bij Voyager 2 presteren de huidige thrusters ook steeds minder goed, waardoor ze meer korte pulsen nodig hebben voor de oriëntatie van de sonde. Deze maand hebben technici van de NASA besloten om ook bij Voyager 2 een aparte set thrusters in te schakelen; deze zijn niet meer gebruikt sinds de sonde in 1989 langs Neptunus vloog.

Door Joris Jansen

Nieuwsredacteur

09-07-2019 • 11:34

135 Linkedin Google+

Reacties (135)

Wijzig sortering
Oh.. ik vind dit echt prachtig om te lezen. Nostalgie in de ruimtevaart. Geweldig. En wat anderen ook al zeggen: Meer dan 40 jaar operationeel, nu bij temperaturen van meer dan -50 graden. En het werkt nog steeds! Hoe wonderbaarlijk is dat?

Lichtelijk off topic: Weet iemand ook met wat voor grootte we te maken hebben qua informatiestroom? Dat gaat letterlijk in bytes of niet?
Een korte google zoektocht leert mij dat de datarate momenteel zo'n 160 bits per seconde is, dat is langzamer dan het gesproken woord. Een SMSje verzenden duurt 7 seconden, en is vervolgens bijna een dag onderweg.
Als er een tesla roadster verkeerd inhaalt kunnen ze niet zo snel reageren....
Maar het blijft impressive hoe ver die al gekomen is en hoe ver die nog moet gaan om een andere zonnestelsel te benaderen. Steven Hawkins heeft alleen zijn zorgen geuit over dit project, het kan ook de verkeerde aantrekken.
Onze radio/tv uitzendingen zijn nu toch al veel verder weg te ontvangen dan deze voyager vaartuigen? Dus als het gaat om het aantrekken van verkeerde dan maakt dat volgens mij niet zo veel uit.

Onze radio signalen zijn inmiddels al 100 lichtjaar in alle richtingen van ons verwijderd.

[Reactie gewijzigd door hiostu op 9 juli 2019 13:36]

Radio- en TV-uitzendingen zijn van grote afstand te detecteren, maar ontvangen als in beeld krijgen daar zou een buitenaardse mogendheid al snel een telescoop ter grootte van Jupiter voor nodig hebben, dus dat is niet zo waarschijnlijk.

De signalen van de Voyager zijn gericht. Dat betekent dat een buitenaardse mogenheid toevallig op de juiste plek moet zitten, maar als je dat zit, dan zijn de signalen van het Deep Space Network krachtig genoeg om met redelijke middelen ontvangen te kunnen worden.
Radio- en TV-uitzendingen zijn van grote afstand te detecteren, maar ontvangen als in beeld krijgen daar zou een buitenaardse mogendheid al snel een telescoop ter grootte van Jupiter voor nodig hebben, dus dat is niet zo waarschijnlijk.
Dat hangt helemaal af van de stand van de techniek van een buitenaardse mogendheid. misschien zijn die al veel verder en kunnen dingen die wij nu niet voor mogelijkheden of misschien zitten ze nog in hun oertijd.
Je gaat uit van bepaalde wetten zoals de informatietheorie van Shannon en doet de aanname dat een buitenaardse mogenheid daar ook aan gebonden is. De vindingrijkheid van een buitenaardse beschaving mag je evenwel nooit onderschatten, dat ben ik met je eens.
Ga er juist van uit dat een buitenaardse mogendheid niet aan wetten gebonden is. d.w.z wat wij nu als wetten kennis hebben kan over 200 jaar heel anders zijn. 200 jaar geleden wisten we ook niet wat we nu weten. sommige wetten zijn ook weer ingehaald, nieuwe kunnen weer komen.

We weten het dus niet. d.w.z we weten wat we nu weten, dat is anders dan dat dat we gisteren wisten maar wat we morgen weten kunnen we vandaag niet weten. Morgen kan dus helemaal anders zijn dan vandaag.
wat wij nu als wetten kennis hebben kan over 200 jaar heel anders zijn. 200 jaar geleden wisten we ook niet wat we nu weten. sommige wetten zijn ook weer ingehaald, nieuwe kunnen weer komen.
Hoewel je ergens wel een punt hebt, zullen we ons toch ergens op moeten baseren om iets zinnigs te kunnen zeggen.

Hebben ze een nagenoeg-oneindige bron van energie? Dan kunnen ze schepen bouwen die met nagenoeg de lichtsnelheid reizen, waardoor ontdekkingsreizigers (die bereid zijn te accepteren dat ze iedereen die ze kennen nooit meer zullen zien) dankzij tijdscompressie simpelweg het hele universum rond kunnen reizen. En als je ze een warp drive geeft kun je elke weekend een andere planeet bezoeken.
deze energiebron zou dan ook mobiel moeten zijn wat natuurlijk extra problemen meebrengt.

Verder treedt tijdcompressie op bij hoog versnellen/afremmen maar bij ruimtetijdsvervorming theoretisch niet.
We moeten en kunnen ons alleen baseren op de kennis die we nu hebben. Al het andere is speculatie, wensdenken, Science Fiction. Science Fiction op zich is natuurlijk wel leuk maar is en blijft speculatie.
Een signaal ontvangen wat overduidelijk geen natuurlijk fenomeen is, is al voldoende om te begrijpen dat er een "intelligente" beschaving is. Dan hoef je niet eens te kunnen weten wat het is of dat het beelden of geluid is.

De signalen van de Voyager zijn gericht en dat maakt juist de kans dat ze door iemand anders worden opgevangen vrij klein. Terwijl de andere signalen omnidirectioneel alle kanten op gaan en dus volledige dekking geven.

Al denk ik persoonlijk dat de kans verschrikkelijk klein is dat er intelligent leven dicht bij ons in de buurt woont. Er is/was vast wel ergens in het universum intelligent leven. Dat moet bijna wel simpelweg door de omvang ervan. Al is de kans groter dat ze zo ver weg zijn dat we elkaar nooit tegen komen of dat we in een andere tijdsperiode leven.
Maar de Voyagers bevatten info over waar we gelokaliseerd zijn en ook beeldplaten met alle info wat we zijn (mochten ze die ooit kunnen afspelen).
https://medium.com/starts...lessly-wrong-2affdf9c400c
Als je een radio signaal ontvangt, kun je ook vrij accuraat zeggen waar het vandaan komt. Tevens kun je gewoon het signaal volgen als je de technologie hebt om hier uberhaupt naar toe te reizen. Als ze dat niet hebben, dan hoeven we ons er ook geen zorgen over te maken.
En dan moeten ze ook nog eens een natuurlijke aanleg hebben voor geweld om een bedreiging te vormen. Misschien komen er wel een paar barmhartige samaritanen die ons hun technologie geven waarna wij hun uitroeien.
na 20 lichtjaar zijn onze radio, tv, etc stralen niet meer te onderscheiden van de standaard achtergrondruis
dus maximaal 20 jaar oude signalen
ofwel maximaal tot de sterren en planeten binnen een omtrek van 20 lichtjaar, niet echt veel.
De verwachting is dat een ontvanger als de Square Kilometre Array nog radio signalen als van aarde ontvangen kunnen worden op 150 lichtjaar afstand. En wie weet wat een intelligentere samenleving nog meer kan doen. (@SteveOhh)
Aliens zitten helemaal niet zo te wachten op contact met ons. Waar je mee omgaat, wordt namelijk mee besmet. Dat is al een oud, en oh zo waar gezegde
klopt maar door het gebruikte wattage van alle signalen tot nu toe. zijn de signalen op 100 lichtjaar zwakker als de achtergrond ruis van het heelal. :9
100 lichtjaar - in perspectief -> melkweg is 150kly in diameter (of groter afhankelijk van de definitie) - voorlopig is de kans klein dat 'iemand' ons hoord.. zelfs als er stevig wordt rondgevlogen..

Ontopic; fantastisch om te lezen; na 40 jaar zoveel afstand en nog commando's doorvoeren en metingen verrichten.
Hij was bang voor aliens, beetje raar dat hij daar bang voor was want hij was gelijk diegene die uitlegde hoe klein de kans is dat we in onze technologische tijdspanne een andere beschaving zouden kunnen tegenkomen die of te wel op zelfde zo niet hoger niveau was als dat van ons, juist om de afstanden en de tijd die nodig is om deze te overbruggen, zelfs met lichtsnelheden en daarboven.
Als we morgen een beschaving gelijk waardig aan ons zouden ontdekken, en we gaan een generatie ship lichtjaren op reis sturen, tegen de tijd we contact kunnen maken met die beschaving, is er al zoveer veranderd, dat die beschaving zichzelf al heeft kunnen vernietigen, idem de aarde.
Je praat echt over reizen van honderden jaren, zoniet millenia op licht snelheden, en dan nog alleen pratende over onze melkwegstelsel, Intergalactisch reizen is al helemaal belachelijk in tijd als je er over nadenkt.
De afstanden alleen al maken al zou het universum tieren met beschavingen, bijna iedereen geisoleerd, ondanks je technologische vooruitgang.

Dan is de kans klein een veel veder ontwikkelde beschaving enige interesse in ons zou hebben, voor meer als wetenschappelijk onderzoek naar het verleden, net als wij doen bij primitievere stammen, technologisch gezien hebben wij absoluut niets te bieden, net als mensen uit de middeleeuwen ons nu niets zouden kunnen bieden behalve archeologische intresse van hoe wij zo primitief leven.

Ook om grondstoffen zou het onlogisch zijn, want wat wij op aarde bezitten kan in je het universum vinden, alles is daar in vele grotere hoeveelheden te vinden en voor een advancerdere beschaving wellicht ook makkelijker exploiteerbaar, want je heb geen last van een native bevolking die je moet onderdrukken.

Heb altijd die redenatie van Hawkings meer een gedramatiseerd verhaal gevonden leuk om docu's mee aan te kleden als anekdote, als dat het gebaseerd is op zijn logica, omdat hij die redenatie later volledig zelf ontkracht heeft zoals ik aangaf hier boven, Ik ben bang, heel erg bang zelfs, wij mensen op dit moment de enige beschaving in onze directe observeerbare omgeving zijn, en dit nog heel lang zullen zijn, ondanks ik er van overtuigd ben dat er leven is buiten de aarde om op veels te grote afstand om ooit elkaar zelf te kunnen ontdekken, laat staan elkaar ontmoeten... Helaas alleen dat gebeurd in de Bioscoop.
Steven Hawkins heeft alleen zijn zorgen geuit over dit project, het kan ook de
verkeerde aantrekken.
Ten eerste: Stephen Hawking

Ten tweede: waar maak je je precies zorgen om?
De communicatie van de Voyagers naar Aarde? Het is een godswonder dat wij die signalen hier nog op kunnen vangen (terwijl we exact weten waar we naar moeten luisteren). Het zou bizar onwaarschijnlijk zijn dat er een beschaving (vanuit Voyager gezien) "achter" en (qua kijkrichting) vlakbij de Aarde staat die dat signaal opvangt zodra het bij hen aankomt. (En als ze daarin slagen, dan zijn er talloze andere signalen die ze ook op kunnen pikken.)
De communicatie van Aarde naar de Voyagers? Dat is waarschijnlijker, maar ook hier: ook zonder de Voyagers zouden er talloze andere signalen zijn die ontdekt kunnen worden (en daar zullen er vast een paar bij zitten die veel makkelijker te vinden zijn).
De "schatkaart" aan boord van beide Voyagers die precies vertelt waar de Aarde zich bevindt? Dan zou iemand eerst een Voyager moeten onderscheppen. Midden in de interstellaire ruimte is die kans gewoon nul (het is een minuscuul object dat (wat omnidirectionele uitzending betreft) alleen een heel klein beettje thermische straling uitzendt; hoe ga je dat ooit vinden?). En als we wachten totdat ze zelfs maar een beetje in de buurt van een ander sterrenstelsel komen dan zijn we in de ordegrootte van honderdduizend jaar verder. Als er zoiets als buitenaards leven bestaat, dan zijn we dat tegen die tijd allang op andere manieren tegengekomen.
Op het Deep Space Network dashbord kun je realtime zien welke ruimtevaartuigen en satellieten ontvangen worden en met welke snelheid.

Op het moment van schrijven wordt Voyager 1 ontvangen met antenne DSS 43 in Canberra Australie, op frequentie 8.42 GHz met een datarate van 159 bit/seconde.

Edit: correctie naar bit/seconde (dank @.oisyn!)

[Reactie gewijzigd door styno op 9 juli 2019 12:47]

Interessant!
Bizar om te zien dat de "New Horizons", die in 2006 gelanceerd is en in 2007 een flyby langs Jupiter heeft gemaakt, al reeds 6,55 miljard kilometer ver verwijderd is. Deze is dus een flink stuk sneller dan de Voyagers. In de komende jaren zou New Horizons objecten in de Kuiper belt bezoeken waar hij op dit moment middenin vliegt. Daarna zal ook hij de interstellaire ruimte ingaan.
Een flink stuk sneller? dat is niet helemaal waar hoor. Welke afstand je hebt op een gegeven moment, hangt ook af van de weg die je neemt, in dit geval de baan van de satelliet. Maar belangrijker is nog de afstand van de zon. Hoe verder weg, hoe meer het ding vertraagd.

Ik vind dit wel illustratief: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0a/Interstellar_probes_trajectory.svg

New Horizons was snel, want niet zo veel gravity assists, dus in behoorlijk rechte lijn naar Pluto. Op het eerste stuk waren ze donders snel.

De huidige snelheid van de voyagers is ~17.2km/s. Dat is beduidend sneller dan de 14.1km/s van NH op dit moment.
alles gejat op wiki: https://en.wikipedia.org/wiki/New_Horizons
Met de afstand van 21 miljard km in het achterhoofd lijkt die 159bps nog vrij snel... :o
Ja en met de techniek van de jaren '70 in het achterhoofd helemaal! Het 300 baud hayes modem (bekend van de AT commandoset die nog steeds wordt gebruikt) kwam uit 1981 (maar 300 baud telefoonmodems in het algemeen kwamen al uit de jaren '60).

Niettemin is het versturen van bitjes over dit soort afstanden een heel ander verhaal natuurlijk. Ik vraag me af of het ook nog gewerkt zou hebben als de techniek aan de ontvangstkant (aarde) nooit voortgeschreden had. Of dat moderne technieken zoals SDR nodig zijn om het nu nog te kunnen ontvangen.

[Reactie gewijzigd door GekkePrutser op 9 juli 2019 16:14]

met een datarate van 159 byte/seconde.
Dat zijn bits, niet bytes ;)
Dat zijn bauds, niet bits of bytes.
Nee, het zijn bits. Het symbool is 'b', niet 'Bd'. Bovendien komt dat overeen met wat andere bronnen zeggen (namelijk 160 bits/s)
Mooie link, laat ook roundtrip light timevan signaal zien.

Komt neer op round trip light time 1 minuut voor 9 miljoen km. 1 sec 150.000 km
Zie vooral https://eyes.nasa.gov/dsn/dsn.html
VGR1 data wordt nu ontvangen door de Canberra installatie :9

DATA RATE: 159.00 b/sec
Als je dit leuk vindt om te lezen, kan ik je The Martian van Andy Weir van harte aanbevelen (of de Nederlandse vertaling 'Mars'). Staat bol van dit soort acties om energie te sparen / winnen. Wel fictie, maar zeker de moeite waard.
De temps hebben positive effect op de electronica, en er is ook geen water of condens.
Het is bizar hoe ver de satellieten al zijn
Mooi om te lezen.
Kan iemand uitleggen hoe die thrusters werken? je moet iets uitstoten om thrust te creeren. Gebruikt dit zo weinig brandstof of waren de tanks vrij groot dat die thrusters nog steeds werken??
De thrusters zijn alleen nodig om de orientatie te veranderen, daadwerkelijk sturen ("een bochtje maken") zit er bij deze snelheden niet in. Daar in the middle of nowhere zijn er weinig krachten die op de voyager werken, dus zijn orientatie is dus ook vrij stabiel. Het zeer af en toe bijdraaien kost dus amper brandstof.
Als brandstof gebruikt de voyager Hydrazine, een zogenaamde monopropellant (dus 1 vloeistof/brandstof, niet twee stoffen die met elkaar reageren). Volgens mij wordt dit verbrand/ontleedt door het over een katalysator heen te gooien, waarbij het een thrust oplevert.
Weet niet of de voyagers het hebben, maar bv. new horizons heeft wel thrusters waarmee je koerswijzigingen kan doen:

https://en.wikipedia.org/...sion_and_attitude_control

Natuurlijk zijn dit kleine koerswijzigingen die ervoor zorgen dat je over de tijd van jaren op een andere plek uit komt, het is idd geen kwestie van even linksaf slaan :-)

wat betreft de hydrazine:
https://en.wikipedia.org/wiki/Hypergolic_propellant

Het lijkt erop dat je wel een aparte oxidant nodig hebt als 2e component. Het voordeel is wel dat als je de twee stoffen bij elkaar gooit, ze spontaan ontbranden. Er is dus geen ignitor nodig ofzo die kan failen of leeg gaan.
edit:
Hydrazine kan blijkbaar dus ook als monopropellant gebruikt worden i.c.m. een catalyst, zie reactie van TommyboyNL hieronder

[Reactie gewijzigd door Tinuszke op 10 juli 2019 08:28]

Weet niet of de voyagers het hebben, maar bv. new horizons heeft wel thrusters waarmee je koerswijzigingen kan doen:
De Voyagers hebben koerswijzigingen gedaan ivm met de gravity-assist maneuvers langs de grote planeten (Jupiter, Saturnes, Uranus). Nu ze het zonnestelsel achter zich hebben gelaten is er geen rede meer voor koerswijzigingen.
Hydrazine kan inderdaad ingezet worden als hypergol, maar ook als monopropellant: https://en.wikipedia.org/wiki/Monopropellant_rocket

Geen oxidizer nodig, maar alleen een katalysator. Volgens Mark Watney is dit prima geschikt om te gebruiken bij een poging om je HAB op te blazen ;)
Ik begreep dat deze Voyager zijn koers groten deels veranderde door vlak langs de planeten te gaan, door de aantrekkingskracht van de planeten veranderde het telkens de koers naar de volgende planneet. zo kregen ze ook elke keer steeds meer snelheid door die aantrekkingskracht waardoor ze weer zelf uit die aantrekkingskracht konden komen om door te reizen naar de volgende planneet
Geen trusters voor dit soort doeleinden (wat Tommyboy ook aangeeft). Deze sondes zijn gelanceerd op een moment dat de planeten juist aligned stonden voor een gravity assisted propulsion.

Verder: Newton's 1st law
Dat werkt dus niet. Die gravity assist is kritisch afhankelijk van de exacte hoek en hoogte waarop de planeten voorbij werden gevlogen. Een millimeter afwijking bij de lancering is een kilometer verschil bij Jupiter. Dat klopt allemaal volgens de eerste wet van Newton, maar je mist daardoor wel de tweede gravity assist.

De trusters zijn dus gebruikt om elke gravity assist te fine-tunen.
Ja maar dat ding heeft zijn voortstuwing aan de zwaartekracht te danken en niet de thrusters en blijft doorvliegen door de 1e wet.

Dus wat ik zeg klopt gewoon als antwoord op die reactie.
In je eerste reactie zeg je
Geen trusters voor dit soort doeleinden
Maar ik kan niet vinden wat dit soort doeleinden zijn. Net als @MSalters concludeerde ik dat je koerscorrecties bedoelde. Daar worden de thrusters blijkbaar wel degelijk voor gebruikt, als je ook kleine koerscorrecties als koerscorrecties ziet.

Daarbij heeft dat ding zijn voortstuwing niet alleen aan de zwaartekracht te danken. Als het aan de zwaartekracht had gelegen hadden beide voyagers nog gewoon op aarde gestaan 😄. Ik vermoed dat er ook een draagraket bij kwam kijken.

[Reactie gewijzigd door 84hannes op 9 juli 2019 20:19]

De vraag waar ik op reageerde was hoe het kon dat de thrusters dat dingen nog op gang hielden. Dus dat is logischerwijs het doeleinde waar ik op doelde.
De vraag waar ik op reageerde was hoe het kon dat de thrusters dat dingen nog op gang hielden.
De vraag waar je op reageerde is
Kan iemand uitleggen hoe die thrusters werken? je moet iets uitstoten om thrust te creeren. Gebruikt dit zo weinig brandstof of waren de tanks vrij groot dat die thrusters nog steeds werken??
Neen, de vraag was niet hoe het kan dat die thrusters nog steeds allerlei grote koerscorrecties uit kunnen voeren. Die vraag heb je zelf bedacht én beantwoord. De vraag was hoe het kan dat ze nog werken, over de toepassing ging het helemaal niet, dus jouw verontwaardiging is lichtelijk ongepast.
Deze thrusters zijn alleen bedoeld om de Voyagers om hun as te laten draaien zodat de antenne goed op de Aarde gericht blijft. Het corrigeren gaat echt met minieme "pufjes" en geen constante of lange burn. Er is dus nauwelijks brandstofverbruik waardoor ze zo lang meegaan. In principe zou je dit soort thrusters met perslucht kunnen gebruiken om hetzelfde effect te verkrijgen.
In principe zou je dit soort thrusters met perslucht kunnen gebruiken om hetzelfde effect te verkrijgen.
Zoals deze knappe Mijnheer met een drone heeft gedaan:
https://youtu.be/XpA6qpNlNOE
Dat ze van die afstand nog kunnen communiceren.
Zie https://eyes.nasa.gov/dsn/dsn.html voor de schotelantennes die NASA daarvoor gebruikt. Momenteel staat de wok met 64 meter diameter op de voyager gericht, komt data binnen met 159bits/s op 8.42GHz met een vermogen van 3.43 x 10-22 kW (dat is 0,3 attoW/300 zeptoW, nooit gedacht dat ik die voorvoegsels ooit nodig zou hebben...).

[Reactie gewijzigd door TommyboyNL op 9 juli 2019 12:03]

En dat kleine signaal wordt versterkt met een maser, een zeer gevoelige en ruisarme microgolfversterker die werkt volgens hetzelfde principe als de laser (de ruis is minimaal omdat de maser tot vlak bij het absolute nulpunt wordt gekoeld). Die 8.42 GHz is niet toevallig gekozen :) Het is precies de frequentie waarop een robijnmaser werkt.
Het meest indrukwekkende vind ik een uptime van 42 jaar... welke computer is zo lang operationeel zonder te crashen?
Ik weet dat de eerste DNS-server van XS4all, een Solair 5 (Sun SPARCstation 5) het zo'n 17 jaar volgehouden heeft. Hij werd allang niet meer gebruikt, maar ze wilden zien wanneer hij ermee zou stoppen. Uiteindelijk gingen ze verhuizen en hebben ze hem moeten uitzetten. Daarna nooit meer werkend gekregen.

Moraal van het verhaal: als je hem niet uitzet, blijft'ie het lang doen :)
Verhuizen aan een UPS gekoppeld was niet mogelijk?
Met een redundante voeding moet je een stekker kunnen verwijderen en die aan de (enigszins draagbare) UPS hangen, apparaat vervolgens uit het rack halen en met UPS en al verhuizen, in het nieuwe (KPN) datacenter de server weer gewoon aan 230v plaatsen en de UPS verwijderen
Ik heb werkelijk geen idee: ik werkte bij de leverancier (Dataman) en had er geen zich op. Sowieso ben ik een marketeer, geen techneut (en ja, toch is tweakers.net m'n favoriete site :) ).
Klopt, spanning van een oud systeem afhalen is veelal fataal. Heb het ook in de datacenters op werk regelmatig gezien. Servers die >10 jaar zonder problemen draaien en dan nadat de stroom er vanaf is gehaald opeens ontploffende condensatoren hebben. Of na een verhuizing gaan de harde schijven, het geheugen, het moederbord, netwerkpoorten, eigenlijk alles dus of allemaal tegelijkertijd kapot, of is het vanaf dat moment een lijdensweg van falende componenten.
Nog geen reboot gedaan dan? Voyagers zelf vliegen wel door.
Wat er aan boord is, is nauwelijks een computer te noemen. Sowieso is het dubbel uitgevoerd, en het kan zonder probleem crashen, herstarten en verder gaan waar 'ie gebleven was. Dat is een kwestie van robuust ontwerpen.

De eerste revisie van mijn eerste embedded systeem bleek tientallen keren per seconde te crashen. Dat werd duidelijk toen hogere snelheden op de serieele poort een probleem werden. Crashen en restarten verziekte de timing, en zonder crashes werkte alles prima. Aan het resultaat (bewaken van een accu-spanning) heeft niemand ooit gezien dat er een probleem was.

Voyager is nog net wat robuuster dan mijn geklungel, hoop ik.

[Reactie gewijzigd door burne op 9 juli 2019 15:03]

Bij het testen van de versie 1 voor de Voyager zal ongetwijfeld ook het één en ander mis zijn gegaan hoor. O-)
Het crashen aspect is in ruimtevaart systemen bijna verheven tot functie van het systeem. Als er iets crashed, heeft dat -normaal- geen invloed op de stabiliteit van de rest van het systeem. Alles is zo geschreven dat voor elk crashend onderdeel, het systeem gewoon routines heeft om uit te voeren. Waarbij Windows, Linux, OSX etc met hun kernel panics of frownies of death, niet het hele systeem in de hand hebben, niet overal routines voor kunnen bouwen (Windows heeft dat nu bv wel voor GPU, CPU en andere systeemdrivers, al is dat nog altijd best beperkt) en 'crashen' om het zekere voor het onzekere te nemen. Windows en Linux (OSX wss ook) kunnen bv technisch als OS ook net zo goed prima omgaan met crashes en door blijven draaien. Maar het is te vaak onverstandig, dus BSOD of KERNEL PANIC. Niet alleen robuust ontwerpen, vaak ook design keuzes. De NASA is ook zo'n beetje de enige -zo ver bekende- partij die zo goed al foutloze code weet te kloppen.

Het is wel echt een computer te noemen overigens :)
Moderne computers zijn natuurlijk een heel stuk complexer. Zelfs kinderspeelgoed heeft vandaag de dag systemen aan boord die krachtiger zijn dan wat de Voyagers aan boord hebben.
Mijn MSX was een computer met ingebouwd toetsenbord. Beide mechanische keyboards die ik heb zijn slechts toetsenborden, maar er zit een CPU in die veel sneller is dan die MSX (3.58 MHz als ik me niet vergis - met 8 bitjes natuurlijk en ik geloof zo'n 4 ticks per instructie).
Dat valt me eerlijk gezegd nog reuze mee, geheugen is 32K woorden van 18 bit. Het is niets vergeleken met moderne computers, maar bijvoorbeeld meer geheugen dan een Arduino vandaag de dag heeft. Vergeleken met de primitieve computer van bijvoorbeeld de Appolo-missies, is die van de Voyager behoorlijk luxe.
de eerste of de tweede, weet niet meer precies. is gecrasht tijdens te start. omdat die raket zoveel rammelde. daarna is er een reboot geweest en werkte alles als een zonnetje
Mijn vaatwasser heeft het na 3 jaar begeven, m'n wasmachine na 7, m'n computer na vijf. Toegegeven, die waren iets goedkopen, maar damn... dit is f**king impressive!
welke computer is zo lang operationeel zonder te crashen?
Da's het mooie van de Voyagers, ze hebben (de komende tienduizend jaar of zo) simpelweg niets om tegenaan te crashen :+
Onvoorstelbaar dat ze zo ver van huis na al die jaren nog steeds functioneren. En de Nasa technici hebben echt overal aan gedacht door bijv. die extra backup thrusters te installeren. Dat de temperatuur "slechts" -51°C is zal wel te maken hebben met het feit dat de thermo-elektrische radio-isotopengeneratoren zelf ook iets van warmte afgeven. Want de temperatuur van de interstellaire ruimte is toch nog veel lager? Iets van het absolute nulpunt wat -273°C zou zijn? Maar de prestaties van deze beide -nog steeds functionerende- Voyagers is natuurlijk ongekend.
De oppervlakte temperatuur van een object in het zonnestelsel wordt bepaald door een reeks van factoren, maar één van de belangrijkste is de absorptie factor van zonlicht en emissie factor van de eigen IR-straling door de bekleding van de satelliet. Je kent bijv. de 'gouden' folies wel op plaatjes van satellieten. Dit zijn multilaags mylar/kapton folies met een opgedampt metaal (aluminium/zilver). De zonnestraling gaat door de toplaag en wordt weerkaatst door metaallaag (lage a-factor) en het voor zonlicht vrijwel transparante materiaal is een goede IR-straler (hoge e-factor). Er wordt weinig warmte geabsorbeerd en veel uitgestraald, gecombineerd met de meerlaags isolatie blijft een satelliet in een baan om de aarde toch koel. De gouden kleur komt dus niet van een goudlaagje maar van de mylar/kapton.

Op de afstanden van Voyager t.o.v. de zon is de zoninstraling erg laag maar toch genoeg om niet de absolute nulpunt te halen. De gequote temperatuur van -51 zal waarschijnlijk een interne temperatuur zijn en komen door restwarmte van de isotopen generatoren en de isolatie.

Edit: Leuke nick trouwens. Tranquility Base was de landingsplaats van Apollo 11, de eerste maanlanding. Toevallig?

[Reactie gewijzigd door styno op 9 juli 2019 15:09]

Edit: Leuke nick trouwens. Tranquility Base was de landingsplaats van Apollo 11, de eerste maanlanding. Toevallig?
Thanks :)
Dat was idd een van de redenen deze naam te kiezen.
Ik heb deep respect voor de technici die ruim 40 jaar geleden met de technologie van toen in staat waren om apparatuur te ontwikkelen en fabriceren die het nu, in deze omstandigheden, nog steeds doet. En daarnaast respect voor de huidige technici die die apparatuur nog steeds kunnen controleren, beheren en aansturen.
Klopt helemaal, welk merk wil nou niet bekend staan als onbetrouwbaar net na de garantieperiode?

Ik word zo moe van dit soort borrelpraat.
.

[Reactie gewijzigd door 1973booterror op 9 juli 2019 14:08]

Is niet expres.

Veel van die grondstoffen bleken schadelijk voor de gezondheid te wezen. Zie ook een jaar of 15 geleden, toen men het lood verboden heeft uit computer apparatuur. De levensduur van al onze apparaten heeft destijds een enorme klap gehad. Zowel AMD/ATI als Nvidia hadden hier enorm veel moeite mee en heeft jaren geduurd voordat de kwaliteit weer een beetje normaal werd. Maar zelfs nu is het nog terug te zien in de levensduur, de alternatieven voor lood zijn namelijk niet zo goed voor de levensduur van het apparaat.
Je ziet het echt in alle elektronica terug. Mijn pa heeft het logic board van zijn LG tv al 2 keer gebakken in de oven om de soldeerverbindingen weer opnieuw te laten reflowen. Ding is 8 jaar oud.
Het is ergens inderdaad erg jammer en mede de oorzaak van onze huidige wegwerpcultuur. Het stapje tussen "Het werkt prima" en "levensduur waar je u tegen zet" is financieel enorm groot geworden, doordat zo'n beetje al die goede levensduurmaterialen niet promiverend voor de menselijke gezondheid zijn, en dus ellendig duur zijn om in te zetten en veilig te maken/houden voor gebruik en fabricatie.

Je ziet het inderdaad in alle elektronica terug. Maar vele wat oudere gamende Tweakers zullen die jarenlange torenhoge uitvallen in de GPU markt misschien nog wel herinneren :p Het is bv momenteel -nog- niet technisch realistisch dat een TV van vandaag net zo lang mee gaat als een TV van 50 jaar geleden. Die gewoon rustig 30 jaar lang dienst kon doen (kreng van mijn grootouders bv). Op zich is het wel express natuurlijk, want het is gewoon wetgeving. Al gaat het sinds enkele jaren langzaam de goede kant op. We komen weer in de richting van 10 jaar.
Het is niet de wegwerpcultuur, het is de wisseling naar loodvrij soldeer. Het is niet zo gek dat in militaire toepassingen nog steeds solder meer lood wordt gebruikt. NASA zal dat ook nog steeds gebruiken.
Echter de plastic pootjes van de knoppen van de "1010" tape drive van diezelfde Atari 800XL waren wél gemaakt om met ja de garantie te falen :( Gebeurde bij bijna iedereen na een jaar of 2.
Dat klopt, later had ik gelukkig de opvolger XC nog wat
ze mogen niet met pensioen :-)😂
Een erg interessant Youtube kanaal is de volgende:
https://www.youtube.com/user/mverdiell
Er wordt een groepje mensen gevolgd die de missie-computer van de Apollo11 probeert aan de praat te krijgen. Ik snap er vaak niet zoveel van, maar het blijft machtig interessant.
Ook Curious Droid heeft wel eens een filmpje geweid aan deze computer en je krijgt daarbij inderdaad een ongelooflijk respect voor de mensen die dat ding ontworpen hebben.
Draait binnenkort een docu in de bioscopen: Apollo 11.
Draait binnenkort een docu in de bioscopen: Apollo 11.
Ook ontzettend leuk (en relevant!), de BBC podcast serie 13 minutes to the moon
Gezien er sprake van is dat ze 'een' verwarmingselement hebben uitgeschakeld, vermoed ik dat de Voyagers voorzien zijn van meerdere verwarmingselementen.
Want de temperatuur van de interstellaire ruimte is toch nog veel lager? Iets van het absolute nulpunt wat -273°C zou zijn?
Een paar graden boven het absolute nulpunt is de temperatuur van de kosmische achtergrond straling (waaraan alle objecten in de ruimte zijn blootgesteld), het is niet zozeer de temperatuur van de ruimte zelf; die heeft geen temperatuur want er is vooral niets wat een temperatuur kan hebben.
en daaarom kan de sonde alleen warmte verliezen door infrarood straling (is dus eigenlijk supervoed geisoleerd)
Ik dacht dat de temperatuur in de ruimte iets van 4 K was.
Als ze zoiets willen uit zetten hoe lang duurt het dan voordat dat daadwerkelijk gebeurd? 21,9 miljard kilometer hier vandaan is niet instant lijkt me.

[Reactie gewijzigd door Desiler op 9 juli 2019 13:43]

Het signaal doet er ruim 20 uur over, dus laten we zeggen dat het een kleien 21 uur duurt om iets uit of aan te zetten ;)
Dat is sneller dan ik had verwacht!
Licht, en ook radiosignalen gaan grofweg 1 miljard km/uur, dus dik 20 uur reistijd :)
Daarbij komt ook dat er doppler op zit, dat ding gaat immers met zo'n 50000 of 60000 km/uur bij ons vandaan, en er moet rekening gehouden worden waar de aarde staat t.o.v. de zon want die gaat met zo'n 30km/sec om de zon en dan draait de aarde zelf ook nog is, dus reken de doppler maar uit :D
Daarom wordt vaak de afstand tot de zon vermeld en niet tot de aarde, daar kan dus 300 miljoen km verschil in zitten, 2AE dus.
Sturen zal niet zo'n issue zijn.
Daarnaast zijn er weinig bergen, bomen die het signaal kunnen verstoren.... ;) Dus goede line of site
Signaal heeft wel 20,27 uur nodig om Voyager 2 te bereiken
Bitrate zal wel laag zijn en gebruikte ontvangstantennes op aarde groot.

Vraag me af hoe ze dat in de toekomst gaan doen met een Voyager 3 en 4...... Want die zullen toch ook dat verval probleem hebben.

[Reactie gewijzigd door gepebril op 9 juli 2019 11:51]

Vraag me af hoe ze dat in de toekomst gaan doen met een Voyager 3 en 4...... Want die zullen toch ook dat verval probleem hebben.
Ionenmotor. We hadden nog geen praktische ionenmotor toen de Voyagers ontworpen werden, maar inmiddels wel. Die zijn efficienter dan gewonen motoren, waardoor je niet zo'n lange omweg hoeft te nemen voor de gravity assists.
ik denk dat je dan nog steeds dergelijke assits wil gebruiken, alleen op veel hogere snelheid, juist met een ionenmotor zou ik de gravitatie willen gebruiken eerst een paar rondjes rond de aarde, dan de nodige andere planeten aandoen en steeds op de juiste momenten vol gas geven, met een beetje geluk zit je dan in een jaar of 10 al 2x zo ver als deze 2. snelheid is alles in deze orden van grootte.
Het probleem daarmee is dat je nog steeds gravity assists rondom dezelfde planeten moet doen. We hebben maar één Jupiter in het zonnestelsel. Twee keer zo ver weg heb je alleen gruis.
Nog 135 jaar, dan kunnen we weer!
waardoor je niet zo'n lange omweg hoeft te nemen voor de gravity assists.
Ik heb het niet nagevraagd bij NASA, maar vermoed dat de gravity assists niet alleen bedoeld waren om de snelheid op te krikken; per definitie geeft een gravity assist je ook een object om te bestuderen. Ook al heten ze dan "Voyager", ik denk niet dat NASA ervoor gekozen zou hebben om deze sondes alleen maar het zonnestelsel uit te schieten (zonder ook nog andere waarnemingen te doen), zelfs als dat mogelijk was geweest.

Daarnaast, ook al zijn ionenmoteren een enorm stuk efficiënter dan chemische motoren, ik zou zo uit mijn hoofd niet durven zeggen of ionenmoteren (op een traject zonder gravity assists) ook efficiënter zijn dan chemische motoren (op een traject met gravity assists). Nou zal ionen + gravity assists zeer waarschijnlijk wel weer efficiënter zijn dan chemisch + gravity assists, maar dan is het grote voordeel (geen omweg) weer weg...
[...]

Ik heb het niet nagevraagd bij NASA, maar vermoed dat de gravity assists niet alleen bedoeld waren om de snelheid op te krikken; per definitie geeft een gravity assist je ook een object om te bestuderen.
Klopt helemaal. De bedoeling van de missie was om gebruikt te maken van een relatieve positie van de grote planten die maar eens in de zoveel eeuwen voorkomt, om zowel voor de eerste keer een probe langs al die planeten te sturen, en bovendien het zonnestelsel te kunnen verlaten.
Oh, gravity assists blijven noodzakelijk. Mijn punt is dat je nu nogal eens een redelijk lange route nodig hebt om de gravity assist te bereiken. Met een ionenmotor ben je sneller op het punt van die assist, en daarna heb je nog steeds een hogere snelheid.
Vraag me af hoe ze dat in de toekomst gaan doen met een Voyager 3 en 4...... Want die zullen toch ook dat verval probleem hebben.
Dat zullen ze 40 jaar na lancering dus ook daar wel voor doen. Enig idee wanneer die gelanceerd gaan worden? :)
Vraag ik me eigenlijk af, kan hedendaagse electronica wel 40 jaar mee? Natuurlijk is dit oud en traag, maar het werkt, en blijft werken. Natuurlijk doen ze al genoeg testen bij extreem lage temperaturen, maar 40 jaar nonstop, op zo'n afstand, zou je bijna zeggen 'minder is beter' als het gaat om maar simpel door te blijven draaien.
Wat noem je hedendaags. Probes gaan doorgaans met antieke hardware de lucht in. De hardware van nu zal misschien met zo'n 10 jaar pas een keer de lucht in gaan. Ondertussen ontwikkeld men ook aparte hardware voor de ruimtevaart en is het niet vaak meer consumenten spul zoals veredelde i386jes of PSX mips processors.

Het is ook erg missie afhankelijk. Voor vrijwel alle probes is er niet direct de behoefte om te ontwikkelen zodat het 40+ jaar blijft werken. Voyagers waren uitzondering in deze, ze zijn ook ontworpen om ons zonnestelsel uit te vliegen en zo lang mogelijk dienst te doen, beetje de flagships van NASA. De huidige generaties zijn niet gebouwd voor zo'n levensduur en krijgen niet eens genoeg energie mee om het 40+ jaar uit te houden. New Horizons zal met enkele jaren de geest geven en het is al erg optimistisch als die het straks 25 jaar weet vol te houden.

Ondanks dat de hardware het zeer waarschijnlijk nog altijd ver voorbij die 40 jaar zal weten vol te houden, is het budget er niet voor om ze van de hoeveelheid energie te voordien die daarvoor nodig is. RTG's zijn ook zo'n beetje de enige realistische vorm van energie op dit soort termijnen, die zijn duur en relatief gevaarlijk om van onze planeet af te krijgen. De ruimtevaartuigen worden heel erg doelgericht voor missies en hun levensduur gebouwd en zijn niet meer van die politieke paradepaardjes zoals Apollo of de Voyagers.
Vraag ik me eigenlijk af, kan hedendaagse electronica wel 40 jaar mee?
Voor toepassing in de ruimte wordt speciaal daartoe ontworpen elektronica gebruikt die "radiation hardened" is, eventueel ook nog eens ingebouwd in stralings-bestendige behuizing (bvb dikwandig titanium), zoals Juno die nu in een baan rond Jupiter waar vanwege het sterke magnetische veld van die planeet veel straling is.
Ook worden de computers aan boord meervoudig uitgevoerd (redundant). Dat blijkt ook nodig want ondanks dat de elektronica beter bestand is tegen straling (geladen deeltjes met hoge snelheid), komt het regelmatig voor dan zo'n computer kuren krijgt omdat die door straling beschadigd wordt. Dat is met de Curiosity rover op Mars al meerdere keren gebeurd.
Ben benieuwd of de apparatuur die ze nu de ruimte insturen dezelfde kwaliteit heeft als "spul"van 42 jaar geleden.
Wel een enorme prestatie om 42 jaar na lancering nog steeds een functionerende sonde te hebben die zelfs nog de mogelijkheid bezit om te communiceren met de aarde, petje af.
Afhankelijk van de missie, maar voor de lange afstandsmissies... yup.

Er gaat vaak eigenlijk antieke hardware de lucht in. De CPU's die de afgelopen decenium de lucht in gingen zijn doorgaans van begin 2000. RAD750 en Mongoose-V bv. Welke ook speciaal ontworpen zijn voor gebruik in de ruimte en vrijwel oneindige levensduur (normale CPU's hebben al bizarre levensduur, zelden het onderdeel dat door ouderdom stuk gaat :P). We zijn als mensheid nog altijd best goed in het maken van ruimtespul. Meestal is het falen van de computers zelf het probleem niet. Maar komen ze zonder energie te zitten of crashen ergens op/in.

De 2 ARTEMIS probes van 15 jaar geleden doen het bv ook nog steeds. New Horizons zal tot het geen stroom meer zal hebben na 2026 het ook nog prima doen en heeft dan ook 20 jaar dienst gedaan. Poets die overleden marsrovers af en de kans is erg groot dat ze het nog gewoon doen.

[Reactie gewijzigd door batjes op 9 juli 2019 18:56]

Als ze maar niet omgebouwd worden/evolueren tot V'ger door aliens.
https://memory-alpha.fandom.com/wiki/V%27ger
Ik heb Star Trek: The Motion Picture toevallig gisteren avond gekeken!
DIe was classic! v'Guuuuur
40 jaarlijks oude techniek op 20 mld km afstand. Het blijft een megaprestatie!


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


OnePlus 7 Pro (8GB intern) Nintendo Switch Lite LG OLED C9 Google Pixel 3a XL FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Games

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True