Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , reacties: 129, views: 35.027 •
Submitter: Who Am I?

Amerikaanse wetenschappers hebben het record van de hoogst gecreëerde temperatuur verbroken. Door middel van deeltjesbotsingen werd een temperatuur bereikt die 250.000 keer hoger is dan die van het binnenste van de zon.

Niet eerder waren wetenschappers erin geslaagd een dergelijke temperatuurmeting te doen, waardoor deze als record wordt opgenomen in de Guinness World Records. Het is echter wel aannemelijk dat wetenschappers ooit een hogere temperatuur hebben bereikt; de LHC laat deeltjes met een nog hogere energie botsen, maar er is nooit een officiële temperatuurmeting gepubliceerd. Daardoor krijgt de Amerikaanse Relativistic Heavy Ion Collider nu het record van de hoogste door mensen gecreëerde temperatuur toegewezen.

De temperatuur werd al enige tijd geleden bereikt in de RHIC, die in Brookhaven staat. In een tunnel worden, net als in de Large Hadron Collider van het CERN, deeltjes versneld die vervolgens op elkaar botsen. Door elektrisch geladen goudatomen op elkaar te laten botsen met een snelheid die bijna net zo hoog is als die van het licht, bereikten de wetenschappers een temperatuur van bijna 4 biljoen graden.

Bij die temperatuur bestaan deeltjes in vloeibare vorm, waarbij een soort plasma ontstaat van quarks en gluons, die normaal gesproken atomen vormen. Opvallend genoeg wordt dit gedrag ook waargenomen als de temperatuur het absolute nulpunt benadert. Volgens de wetenschappers werd de temperatuur van 4 biljoen graden ook bereikt toen het universum ongeveer een miljoenste seconde oud was. Omdat het heelal daarna begon af te koelen, konden deeltjes zoals atomen en moleculen worden gevormd.

Reacties (129)

Reactiefilter:-11290123+171+214+30
dat is vast een dure barbecue
hahah. Ik moest toch even glimlachen.

Ik wist niet dat er een materiaal is die bestand is tegen die temperatuur, alles zou dan toch smelten? Of is die temperatuur voor nog geen 1 seconden bereikt en koelt het daarna gelijk weer af?
Het idee is dat materiaal inderdaad niet bestand is tegen die temperatuur. Daardoor valt het uiteen in (hopelijk) de meest fundamentele bouwstenen van materie en dat is wat ze willen onderzoeken.
Maar waar wordt het dan getest?
Dus ik bedoel het niet als plaats, maar met welk materiaal de omgeving wordt afgesloten.
Smelt de materiaal dan niet tijdens de botsing van de 2 moleculen?
De deeltjes zweven in een magnetisch veld, waardoor het nergens doorheen kan branden.
Dit gebeurt in een vacuüm en inderdaad zoals michaelmou zegt worden de deeltjes in hun baan gehouden door enorme supergekoelde magneten. Omdat er zo weinig massa die temperatuur bereikt maakt het voor de omringende structuren (de tunnel) niets uit.
Ik heb het niet opgezocht, maar volgens mij gaat dit omdat er met magnetische velden gewerkt word. Een deeltje dat in een magnetische 'buis' zweeft, kan moeilijker iets smelten. En inderdaad zal die temperatuur niet lang gehaald blijven. Daar is niet genoeg energie voor ingezet.
Daarentegen zijn niet alle deeltjes die vrijkomen bij de botsing magnetisch geladen. Maar het zijn er relatief zo weinig, en de botsing duurt zo kort, dat het nauwelijks de temperatuur van de wand zal doen stijgen :)
Deeltjes hoeven zelf geen magnetische lading te hebben om door een enorm sterk magnetisch veld gecenteerd te kunnen worden.
Sterker nog, alle materie is vatbaar voor magnetisme, mede daarom vliegen wij niet van ons planeetje af ;)

Sommige materialen zijn er gevoeliger voor, met name metalen.

(edit) Hoe zit het met de magnetische polen dan? http://en.wikipedia.org/w...#Earth.27s_magnetic_field

[Reactie gewijzigd door Blue_Entharion op 27 juni 2012 18:55]

Magnetisme verklaart toch niet zwaartekracht? Dat moet het higgs-boson toch gaan doen?
Nee, dat moet ook het higgsdeeltje niet gaan doen. Maar inderdaad, zwaartekracht is niet hetzelfde als magnetisme! Dat is nu juist het probleem waar de wetenschap al een eeuw mee bezig is.

Wat er aan de hand is, is dat de deeltjes in de versnellingsbuizen wél magnetisch zijn (er zijn m.n. protonen bij betrokken), maar dat in de botsing deeltjes kunnen ontstaan die niet magnetisch geladen zijn. Deze spatten echter alle kanten op in plaats van dat ze verzamelen op de bodem. Door de interactie met het magnetisch veld in de collider kan men afleiden wat voor deeltje het is (welke lading, welke massa, etc.). Deeltjes die geen magnetische interactie hebben buigen niet af door de magneet, maar zullen dus ook niet verzamelen op de bodem van de tank ofzo. Dus ze richten geen schade aan.
Sterker nog, alle materie is vatbaar voor magnetisme, mede daarom vliegen wij niet van ons planeetje af ;)
Nee hoor, zwaartekracht != electromagnetisch kracht,
De maan heeft bijvoorbeeld geen magnetisch veld en toch liepen de astronauten er rond.De reden?De massa van de maan trok ze naar beneden.
Dat laat ook meteen zien hoe zwak de zwaartekracht is ivm de electromagnetische kracht.Er staat een hele planeet aan te trekken, maar je kunt met gemak een gewicht met een klein magneetje optillen tegen die kracht in :)
Deeltjes hoeven zelf geen magnetische lading te hebben om door een enorm sterk magnetisch veld gecenteerd te kunnen worden
Dar klopt, ze moeten electrisch geladen zijn, maar iha hebbenelectrisch geladen deeltjes ook een magnetisch moment.
Dar klopt, ze moeten electrisch geladen zijn
Pardon, dat is idd wat ik bedoelde. Als een deeltje een magnetische lading heeft dan is het een magnetische monopool, wat op zichzelf al een enorme ontdekking zou zijn :P
En het is geen direkt contact met omgevingsmaterialen. Dat en korte tijd zorgt ervoor dat er niets smelt omheen. :)
het gaat maar om een paar moleculen en een fractie van een seconde. Dus ze kunnen die botsing gerust in je oogbal laten gebeuren, zonder dat je er zelfs nog maar iets van merkt
Dat lijkt me stug. Of je het merkt zal er wellicht vanaf hangen, maar astronauten kunnen je vertellen dat ze geregeld lichtflitsen zien. Dit blijken atomen of andere deeltjes te zijn die dwars door ze heen gaan. Als ze die lichtflitsen zien zelfs specifiek door je oog :).

Onderzoek heeft men laten zien dat er miniscule gaatjes in de platen (of eigenlijk alles...) van de ruimteschepen / satellieten zit door dit soort 'botsingen' (weet niet of botsen het correcte woord is, de deeltjes gaan over het algemeen zo waanzinnig snel dat ze gewoon verder gaan... :))
niet door de snelheid, maar door de grootte van de deeltjes en onze eigen dichtheid...

wat voor ons vast materiaal is is voor die deeltjes nauwelijks anders dan vacuüm, een atoom is zelf voor 99% niets. Dus elk materiaal is eigenlijk nauwelijks iets.

De deeltjes vliegen dwars door alle atomen heen.
Er gaan dan ook deeltje dwars door ons heen, fotonen kunnen vrij ver ons lichaam doordringen, hou maar eens lamp voor je vinger, dan komen de fotonen aan de andere kant er weer uit.

Zo is er ook berekend dat je ongeveer 1 keer per minuut een botsing krijgt met een black matter deeltje, rest van de tijd vliegen ze gewoon recht door ons heen zonder maar iets aan te raken in ons lichaam.
Reken het zelf maar uit, iemand reageerde hieronder dat het gaat om 350MeV. Dat is in joule gewoon helemaal niks.
Maar de energie van een foton is natuurlijk veel minder, en toch kunnen we die met onze ogen waarnemen. Toch blijf ik erbij dat je er niks van zult merken, een vuiltje in de lucht heeft velen malen meer energie.
En dat die astronauten lichtflitsen zien wilt juist iets zeggen over hoe weinig energie die deeltjes die hun oog bereiken hebben, onze ogen kunnen alleen maar zichtbaar licht zien.

[Reactie gewijzigd door martijnpatelski op 27 juni 2012 18:58]

Interessant artikel over iemand die dat (per ongeluk) is overkomen.... http://www.wired.com/wired/archive/5.12/science.html

Niet helemaal iets waar je heel veel zin in hebt...
Het gaat hier om atomen die tegen elkaar botsen. Lastig om dan over smelten te praten. Kan een atoom smelten?
Bij die temperatuur zal bovendien alles verdampt zijn of sterker nog zoals Egocentrix1 opmerkte in een staat van plasma verkeren.
het gaat om extreem weinig materie. lokaal is het dus extreem heet, maar de totale energie blijft laag.

een huis, tuin en keuken voorbeeld: aan lucht van 100 graden brand je je niet. steek je hand in water van 70 graden en je verbrand wel. waarom? meer materie.

verder gebeurt het ook nog eens op extreem korte tijdschalen.
goed, stop jij je hand even een kwartiertje in een doos met lucht van 100 graden, dan gaan we daarna canibalistisch tafelen -_-'
Als je graag rauw vlees eet ja.

Nooit in een sauna gezeten?
Een hete sauna is 100 tot 110 graden. En daar zitten volksstammen voor een kwartier in!

De warmte weerstand van lucht naar lichaam is verschrikkelijk hoog, en de warmte inhoudt van de lucht is verschrikkelijk laag. Daardoor duurt het heel erg lang voordat je lichaam significant opwarmt. (Pas na zo'n 10 minuten begin je te zweten!)

Dat integenstelling tot water, waar het precies andersom is. Kokend water over je handen, en je krijgt gelijk brandblaren.


Wereld van verschil!
lucht, water, melk of wat dan ook heeft geen invloed op de temperatuur 100 garden is 100 graden en daar brand je je gewoon aan, snelheid dat je verbrand kan iets verschillen maar je houd het echt niet veel langer uit in 100graden lucht dan 100graden water.
heb al een tijdje geen natuurkunde meer maar het hoe snel je jezelf verbrand ligt eraan hoe erg het materiaal warmte geleid. Zo zal je jezelf dus wel degelijk eerder verbranden aan water als aan lucht...
zet de over op 300 graden en trek als ie op temperatuur de deur eens los. Als je een bril draagt zal die beslaan, en je voelt het heus wel, maar je zal je er niet zo snel aan verbranden... tenzij je gewoon een minuut in de hitte blijft staan natuurlijk.
lucht, water, melk of wat dan ook heeft geen invloed op de temperatuur 100 garden is 100 graden en daar brand je je gewoon aan, snelheid dat je verbrand kan iets verschillen maar je houd het echt niet veel langer uit in 100graden lucht dan 100graden water.
Er is wel degelijk een heel groot verschil tussen water van 100 graden en lucht van 100 graden. Water heeft een veel grotere warmtecapaciteit en geleidt warmte ook veel beter (24x beter) dan lucht, dus met water komt een veel grotere warmtestroom die je lichaam in gaat (en je huid gaat koken om mee te beginnen).

[Reactie gewijzigd door Aham brahmasmi op 27 juni 2012 22:24]

Ik meen ooit te hebben gelezen dat water 26 maal sneller invloed heeft op je lichaamstemp. dan lucht. Dus water induiken van 0 graden celcius is 26 keer zo onverstandig als in je nakie in lucht staan met die temp. Het voert gewoon jouw warmte zoveel sneller af. Of voert toe, als de temp hoger is dan je lichaamstemp.

Zie anders het verschil van waterkoeling en luchtkoeling!
toen het universum een miloenste seconde oud was?

Leuke theorie dan was het universum dus maar een miloenste seconde daarvoor gevormd,


Dan rijst uiteraardt de vraag:

Wat was er dan voordat het universum gevormd werd?
Wat was er dan voordat het universum gevormd werd?
Geen universum? Gewoon onmanifestheid.
Daarom is het juist goed dat er nu onderzoek gedaan wordt, want al die theorien zijn al enorm oud en zo gammel als wat. Relativiteitstheorie voor de grote objecten en Quantummechanica op micronivo; terwijl het natuurlijk dezelfde wet zou moeten volgen.

De hoop is natuurlijk dat op grond van deze onderzoeksresultaten en deze enorm dure deeltjesversnellers er een nieuwe Einstein opstaat die een nieuwe theorie weet te formuleren die beide werelden verklaart in plaats van de duct tape string verbandjes die deze of gene erbij verzonnen heeft.

Dus geen addities maar iets nieuws :)

Een andere vraag is: hebben we vernieuwing nodig in de wiskunde hiervoor?
Don't start... :) Aangezien zowel ruimte als tijd ook tijdens de knal zijn gecreeerd klopt de vraag niet. Vergelijk het met de vraag "hoe blauw is 21?". Om dezelfde reden kan je ook niet vragen waar de bigbang heeft plaatsgevonden. Een "locatie" (zoals wij die kennen) was er simpelweg nog niet.

Zelfs ruimte en tijd waren, toen het heelal nog veel jonger was, een en dezelfde 'kracht'.

Althans dat is de theorie.
En daar zijn we nog lang niet met onze 4 biljoen graden ;)
Dit soort dingen intrigeren mij, ook al snap ik er niks van. Zo vraag ik mij bijvoorbeeld af waarom bij die temperatuur het toestel waarin deze temperatuur wordt bereikt niet smelt of in brand vliegt? ook al is het deeltje enorm klein, de hitte is toch enorm?
Dit soort dingen intrigeren mij, ook al snap ik er niks van. Zo vraag ik mij bijvoorbeeld af waarom bij die temperatuur het toestel waarin deze temperatuur wordt bereikt niet smelt of in brand vliegt? ook al is het deeltje enorm klein, de hitte is toch enorm?
Alles er omheen wordt gekoeld door vloeibare stikstof (bij de LHc iig, en ik geloof dat dat gangbaar is voor deeltjesversnellers), dus de enorme hitte is bijzonder plaatselijk, alleen binnen de straal, in een vacuum, en op sub-atomair niveau. die hitte vervalt dus vrijwel onmiddelijk.
Meten ze dan het temperatuurverschil van die stikstof om tot de opgewekte temperatuur te komen?
Meten ze dan het temperatuurverschil van die stikstof om tot de opgewekte temperatuur te komen?
Ik denk dat ze daar hele complexe sensoren voor gebruiken binnen de versneller. Of misschien wel via indirecte middelen inderdaad. Die stikstof koelt vooral de enorme (qua sterkte) magneten die gebruikt worden in deeltjesversnellers, dacht ik.

[Reactie gewijzigd door arjankoole op 27 juni 2012 17:04]

Als je de video kijkt, weet je dat ze het meten door de kijken naar de uitgestraalde licht. En dan niet alleen maar zichtbaar licht natuurlijk.
Wordt er in de video ook vermeld hoe nauwkeurig deze meetwijze is? Daar ben ik wel benieuwd naar. De vorig keer hadden ze namelijk ook een meetfout met dat deeltje dat sneller dan het licht vloog/bewoog/verplaatste
Een meetfout van rond de 30% zal hiervoor niet zoveel uitmaken. Het is maar hoe je het bekijkt. De meetfout wordt ook meegenomen. Bij de neutrino's was het probleem dat de fout in de meting consistent was, doordat de setup fout was.
het is niet zozeer die afkoeling, dat vanwege componenten die supergeleidend zijn. en niet dicht bij de botsing zitten.


Een aantal atomen in een zee van andere atomen.
Dat is als een ijsklontjes in de zee gooien.

En veel energie wordt omgezet in bewegings energie.

Ps: In het stuk wordt de Snelheid van het licht genoemd, dat is het eenvoudige deel.
Het opbouwen van massa is wat de energie-buffer is voor de knal.

De protonen in de LHC hebben een veel grotere massa dan normale protonen, als ik het goed heb.

Maar dit zijn goud atomen, die hebben in de basis al een hoge massa.

Als men dat in de LHC doet, dat zou wat wezen.
is het niet vloeibaar helium? /nerd
Alles er omheen wordt gekoeld door vloeibare stikstof (bij de LHc iig, en ik geloof dat dat gangbaar is voor deeltjesversnellers)
De LHC wordt gekoeld met vloeibare helium, dit om de magneetspoelen supergeleidend te krijgen.Ik weet niet hoe het in brookhaven zit.
vloeibaar helium wordt in LHC gebruikt om de magneten af te koelen en zo supergeleidend te krijgen. zo krijg je een sterker magnetisch veld. handig om die deeltjes in het juiste gebied te houden.
[...]

Alles er omheen wordt gekoeld door vloeibare stikstof (bij de LHc iig, en ik geloof dat dat gangbaar is voor deeltjesversnellers), dus de enorme hitte is bijzonder plaatselijk, alleen binnen de straal, in een vacuum, en op sub-atomair niveau. die hitte vervalt dus vrijwel onmiddelijk.
Specifieker: de supergeleidende magneetspoelen worden met vloeibare stikstof gekoeld om ze supergeleidend te houden. De koeling is niet bedoeld om de hitte van de botsende atomen te neutraliseren ofzo...

[Reactie gewijzigd door Aham brahmasmi op 27 juni 2012 18:01]

Sterker nog een deeltjesversneller wordt gekoeld met vloeibaar Helium wat nog veel kouder is, hierdoor wordt het fenomeen supergeleiding behaald.

Leuk om is op te zoeken.

Edit:
Zag dat iemand me voor was, maar alsnog leuk om is op te zoeken wat het is en hoe het werkt.

[Reactie gewijzigd door ReDnAx1991 op 27 juni 2012 18:20]

Net als in een fusie-reactor, Zolang ze de plasma weten te vangen binnen een magnetisch veld zal de wand niet zo snel worden aangetast.
Vind het knap dat ze dit soort dingen kunnen en dan nog kunnen meten ook. Ben benieuwd waar het temperatuur plafond voor hitte ligt, voor kou is het veel makkelijker te bereiken :P

[Reactie gewijzigd door darkpluisje op 27 juni 2012 16:56]

Over het temperatuurplafond: http://en.wikipedia.org/wiki/Absolute_hot

De theoretische schattingen liggen ronde de 1030-1032K. Dat is veel meer dan de 1012 die ze nu bereikt hebben.
Maar dit is niet eens het plafond. Deze temperaturen kunnen louter niet beschreven worden door huidige theoriën. Dat betekent niet dat ze niet kunnen bestaan.
Dit komt omdat het slechts enkele botsende goudatomen betreft, welke dus een geringe hoeveelheid energie vrijgeven.
wel een beetje flauw dus? temperatuur is de gemiddelde kinetische energie van de deeltjes. Als je 1 deeltje hebt, is het gemiddelde altijd de energie van dat ene deeltje??
Ik denk dat je je eigen vraag al deels beantwoord, het ander deel zal in tijd gevonden kunnen worden denk ik:
  • Grootte van deeltje is microscopisch klein
  • Botsing en dus enorme hitte is van extreem korte duur
Volgens mij is dit mogelijk doordat het maar enorm kort deze temperatuur heeft, echt iets van een miljardste van een seconde lang oid. Zeker weten doe ik het niet, dit is slechts wat ik zou kunnen verzinnen.
Verder vind ik het bijzonder dat je dus ongeveer dezelfde effecten hebt op atomen met het absolute nulpunt.
Meetafwijking? Of simpelweg gedrag bij bepaalde snelheid ongeacht temperatuur?
Naar ik aanneem gaat het uitvoerig bestudeerd worden.

De simpele vraag die ik dan heb is: na al die inspanningen voor CERN, loopt USA nu met wat knutselwerk thuis ineens voor op alle wetenschappers in CERN die megadure deeltjesversnellers hebben?
De deeltjes 'zweven' in een electrisch veld. Ze hebben geen direct contact met de omgeving. De 'rand' van de reactor is zwaar gekoeld en gemaakt van zeer temperatuurbestendig materiaal.
Je zegt het zelf al, de temperatuur is enorm. Temperatuur is niet hetzelfde als hitte, wat een energiemaat is. Omdat het zo weinig deeltjes zijn, is de temperatuur wel groot maar de hoeveelheid energie niet. Daarom warmt het apparaat niet op.

De koeling die gebruikt wordt is niet om deze hitte weg te werken, maar om de spoelen van de versneller koel te houden op grofweg -270 graden celcius. Die warmen namelijk harder op door de buitenlucht dan van wat er binnen in de versneller gebeurt.

[Reactie gewijzigd door Egocentrix1 op 27 juni 2012 17:04]

Kleine correctie: het feit dat een object temperatuur heeft, betekent dat het energie heeft en omgekeerd -- de evenredigheidsconstante is de Boltzmann constante.

Strikt genomen heeft het begrip temperatuur hier weinig betekenis, omdat dit begrip enkel in de thermodynamica gedefinieerd is (voor systemen met heel veel deeltjes). Het is juister om hier over energieen te spreken (die je toevallig voor systemen met veel deeltjes kan koppelen aan de gemeten temperatuur via de Boltzmann constante). Maar ok, in de States zetten ze voor elke muggenscheet een persbericht online, waarin dat soort details typisch vervangen worden door wat meer tastbare termen.
mijn natuurkunde studie is een tijdje terug, maar dat was ook wat ik gelijk dacht.. Temperatuur van deeltjes in een deeltjes versneller is een beetje flauw, want het gaat om heel weinig deeltjes en temperatuur is nu juist een maat voor een eigenschap van veel deeltjes. Temperatuur is een gemiddelde en als ik daar nu de hoogste uit neem en de rest weggooi, dan heeft die hoogste een hele hoge temperatuur.. amahoela zeggen we dan niet helemaal wetenschappelijk verantwoord...
Je hebt op zich gelijk, maar ze kijken naar de uitgestraalde straling en berekenen aan de hand daarvan uit de Planck curve of de Wien approximatie welke temperatuur daarbij hoort.Ik vind dat zelf ook wel flauw eigenlijk ;)
Temperatuur kan wel prima. Maar dan moet je het hier dus wel hebben over de Boltzmanntemperatuur. De energie van het deeltje is niet direct te relateren aan temperatuur, aangezien de beweging van de deeltjes ook geordend kan zijn, waardoor de temperatuur erg laag kan zijn, ookal is de energie erg hoog.
Spectrametingen meten exact de Boltzmanntemperatuur, die onder normale omstandigheden overeenkomt met de thermische temperatuur. Dit zijn echter geen normale omstandigheden, dus ik vind het raar dat men het hier heeft over temperatuur. Bij lasers spreken mensen soms ook over negatieve temperaturen. Hoewel ik de achterliggende gedachte snap, vind ik het een beetje een vreemde definitie.
Mooie ontwikkeling, kunnen we eindelijk aan het redesign van de thermische lans beginnen.
waarschijnlijk ingetoomd met een magneetveld, bovendien slechts een korte puls en van kleine omvang: haal je hand maar eens snel door een kaars heen of stop een aantal aangestoken sterretjes in een colablikje.
@Berndvv (vervelend dat je achteraf niet je bericht kan verplaatsen naar "reageer op")
Dat komt denk ik doordat ie zo klein zijn dat ze weinig uitstralen. Sterretjes zijn ook 3000 graden Celsius, maar toch doet het geen pijn als het tegen je arm komt.

Je hebt meer energie nodig om iets groots te verwarmen, dus iets kleins heeft veel minder energie nodig om een hoge temperatuur te krijgen.

[Reactie gewijzigd door gadgetgek op 27 juni 2012 17:06]

Koud vuur noemden we dat. De vonkjes dan, het gloeiende stokje was alles behalve koud....
nou sterretjes kunnen zeer ernstige brandwonden veroorzaken. ze zeggen wel "koud vuur", maar no way dat het ongevaarlijk is. waarom staat er op de verpakking dat je het met gestrekte arm moet afsteken?
Ik vraag me altijd af, je hebt dan atomen, de zijn opgebouwd uit quarks en gluons. Maar zijn die dan ook weer ergens uit opgebouwd? En wanneer is echt het kleinste deeltje bereikt, en hoe weten we dat dan?
Het is grotendeels theorie en niet direct waar te nemen, maar de colliders als de LHC laten deeltjes op elkaar botsen zodat de individuele bouwstenen uit elkaar spatten en die zijn in energiesporen waar te nemen door de gigantische detectoren die om het collissiepunt heen zitten.
Het is bijzonder ingewikkeld, maar frapant genoeg kunnen wetenschappers het gedrag van de individuele deeltjes (meer dan 100 verschillende soorten) al voorspellen voordat ze zijn waargenomen.
Het is momenteel zoeken naar het laatste ontbrekende deeltje, de Higgs-Boson, waarmee het model compleet zou moeten zijn.
Als je nog kleiner wilt kijken... sja, dat is echt puur theorie.
M'n vader (83) zegt dan altijd.. "Dat zal dan wel RGB zijn. Rood, Groen, Blauw. Meest elementaire wat er is". Dat intrigeert me wel eigenlijk.
er zijn nog wel meer deeltjes die ontbreken. Alleen dit jaar al zijn er weer twee gevonden (zal wel meer zijn, maar dit is wat ik even snel op tweakers kon vinden). Eentje door CERN en een andere in Delft.
Waarschijnlijk niet. Als de quarks uit nog kleinere deeltjes zouden bestaan, zou de positie van die deeltjes zo precies bepaald zijn dat hun snelheidsonzekerheid enorm groot wordt (zie onzekerheidsrelatie van Heissenberg). De deeltjes zouden dan sneller dan het licht gaan en dat is in tegenspraak met de relativiteitstheorie.
De deeltjes hadden dus een temperatuur van 350MeV. Dat is iets gangbaarder dan temperatuur in Kelvin bij deze grote getallen.
4 biljoen graden (dus niet Kelvin) zegt de gemiddelde medelander meer dan 350MeV lijkt mij.
Bij een exactheid van "bijna 4 biljoen graden" is het verschil Kelvin-º Celsius (273ºC) uiteraard verwaarloosbaar.
Verder kan je vraagtekens zetten bij het begrip temperatuur op niveau van enkele deeltjes (moleculen/atomen). Gezien het feit dat temperatuur iets zegt over de gemiddelde kinetische energie van deeltjes, heb je een groot genoeg ensemble deeltjes nodig voor het begrip "Temperatuur" een fysische betekenis begint te krijgen.
Vandaar dat temperaturen, of energie van deeltjes, bij dit soort hoge energiefysica vaak in electronvolts worden gegeven, wat logischer is.
amerikanen gebruiken altijd hun eigen meet systeem. dus een factor 1.8 lager ook in het filmpje hebben ze het over degrees. Maar geen eenheid zoals fahrenheit of Celsius, dus gebruiken ze eigen eenheid farhenheit
Nee hoor, in de tekst staat:
RHIC discovered this primordial, liquid-like quark-gluon plasma and measured its temperature at around 4 trillion degrees Celsius
Nice, maar kunnen we hier iets praktisch mee doen? Bijvoorbeeld: huizen verwarmen?
Nee. De hoeveelheid energie om dit op te kunnen wekken is veel groter dan die ontstaat door de botsing.
Ik blijf het gek vinden dat wetenschappers wel een berekening (schatting) kunnen maken van de temperatuur die bereikt is in de deeltjesversneller, maar voorspellen wat het weer exact over twee dagen zal zijn lukt niet. Als ik deeltjesversneller zie staan, lees ik vertrouwenscrisis. (beetje Einstein proberen onderuit te halen..)
Het weer heeft veel meer variabelen dan een gecontroleerde testomgeving.
Ik zie ten eerste niet wat dat met elkaar te maken heeft en ten 2e is het weerbericht zeker wel betrouwbaar.
Nee dat is het niet http://www.knmi.nl/cms/content/23769/voorspelbaarheid tenzij je wilt weten wat het weer nu doet, maar daar heb ik geen computer voor nodig, kan ik je zo vertellen als ik uit het raam kijk.

Of er meer variabelen zijn weet ik ook niet. De planeet is echter niet klein (niet voor onze bevattingswereld iig) en voorspellen hoe alles daar op verloopt valt dan ook vies tegen, maar volgens mij is daar al genoeg over geschreven.
in welke zin toont die link aan dat het weerbericht onbetrouwbaar is? Dat staat er helemaal niet.. Er staat dat meer dan 15 dagen vooruit niet zinvol meer is, maar het "weerbericht" op de radio b.v. is vaak maar 1 of 2 dagen vooruit en doorgaans zitten ze er niet zo ver naast.... Sterker, ze kunnen een vrij goede indicatie geven van de zekerheid van de verwachting.
Intengedeel, de weersverwachting zit er i.h.a. behoorlijk naast wanneer je het over een voorspelling van 3 of meer dagen hebt.

Dat merken de meesten niet zo, omdat de voorspelling constant bijgesteld worden, en je niet zo heel erg let op de langere voorspelling. Maar als je bijvoorbeeld zeilt, en wilt weten of het goed zeilweer wordt in het weekend, dan gaat het opvallen hoe verschrikkelijk vaak de weersvoorspelling van 3 dagen er compleet naast zit. Heel vaak bijvoorbeeld dat het zaakje een dag verschoven is, maar ook dat het compleet anders wordt.

Voorspelling van 3 dagen of meer zijn in wisselvallige omstandigheden volstrekt onbetrouwbaar.
Ik blijf het gek vinden dat wetenschappers wel een berekening (schatting) kunnen maken van de temperatuur die bereikt is in de deeltjesversneller, maar voorspellen wat het weer exact over twee dagen zal zijn lukt niet
Dat komt omdat je kennelijk het verschil niet ziet tussen complexe dynamisch, chaotische systemen met zeer veel deeltjes (het weer) en de relatief simpele relativistische mechanica van twee botsende goudatomen ;)
totaal niks met elkaar te maken. en iets berekenen is totaal iets anders dan iets voorspellen.
Niet waar. Berekenen is exact hetzelfde als voorspellen. Wetenschappers doen een berekening die een eventuele uitkomst van een experiment voorspelt. Of die berekening nou uit het hoofd, op papier of numeriek op de computer wordt uitgevoerd doet er niet toe.
Het is zeker niet het zelfde.Om een systeem als het weer door te rekenen, heb je beginvoorwaarden nodig.Maar omdat het chaotisch is, kan een kleine variatie in je beginvoorwaarde, een enorm verschil in je eindberekening opleveren (butterfly effect).
Je kunt rekenen tot je een ons weegt, maar je zult zelf een interpretatie moeten geven wat het meest waarschijnlijke weerbeeld over twee dagen zal zijn.En dat wordt een voorspelling genoemd :)

[Reactie gewijzigd door blobber op 27 juni 2012 23:36]

Heb je zeker een punt. Maar zeggen dat berekenen totaal iets anders is dan voorspellen is voor mij een brug te ver. Verder is de interpretatie inderdaad erg belangrijk. Zonder interpretatie heb je geen natuurkunde.
het weer voorspellen en een temperatuurmeting doen (ook al is dit in een complexe situatie in een deeltjesversneller), is een compleet andere situatie. Bij het weer neem je de situatie zoals deze nu is, deze stop je in een model en vervolgens ga je modelleren hoe het weer er over twee dagen uit ziet. Hierbij spelen echter zo ontzettend veel variabelen mee dat het ontzettend lastig is om dit correct te doen. Lang niet alle invloeden kunnen meegenomen worden. (denk ook aan de supercomputer die het knmi kort geleden heeft aangeschaft)

Het meten van een temperatuur is, inderdaad, simpelweg iets meten. Het zal ongetwijfeld nog iets ingewikkelder zijn dan zoals in het filmpje verteld wordt, maar in de basis wordt er gekeken welke golflengte licht je terug krijgt. In principe is dit niet zo moeilijk te meten. (zoals ik al zei, het is hier ongetwijfeld wel wat ingewikkelder)
Ik blijf het gek vinden dat wetenschappers wel een berekening (schatting) kunnen maken van de temperatuur die bereikt is in de deeltjesversneller, maar voorspellen wat het weer exact over twee dagen zal zijn lukt niet. Als ik deeltjesversneller zie staan, lees ik vertrouwenscrisis. (beetje Einstein proberen onderuit te halen..)
Denk er maar eens over na: de temperatuur van twee botsende atomen voorspellen, of de temperatuur van een gebied van ontelbare atomen voorspellen (interactie van lucht, water, zonlicht, aarde, etc.). Weersvoorspelling is ongelofelijk veel complexer.

[Reactie gewijzigd door Aham brahmasmi op 27 juni 2012 18:17]

"beetje Einstein proberen onderuit te halen"

dit is ook het hele doel van wetenschap, als iemand zijn theorie kan vervangen dan zal dat heel veel goede dingen opleveren :P
bij het weer binnen 5 minuten zijn al ietsje meer deeltjes betrokken. je moet met elk deeltje rekening houden. dat maakt de berekening één klein beetje, laten we zeggen één 10^30 keer, ingewikkelder
Ja, maar daarom wordt op systemen met ensembles van zeer grote hoeveelheden deeltjes, statistische fysica toegepast, maar zelfs dan is het idd een stuk complexer dan een paar botsende deeltjes :)

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Populair:Apple iPhone 6DestinyAssassin's Creed UnityFIFA 15Nexus 6Call of Duty: Advanced WarfareApple WatchWorld of Warcraft: Warlords of Draenor, PC (Windows)Microsoft Xbox OneApple iOS 8

© 1998 - 2014 Tweakers.net B.V. Tweakers is onderdeel van De Persgroep en partner van Computable, Autotrack en Carsom.nl Hosting door True

Beste nieuwssite en prijsvergelijker van het jaar 2013