Zoals te verwachten na de release van twee nieuwe videokaarten zijn er op het web diverse reviews verschenen waarin de nieuwe modellen worden vergeleken met hun voorgangers en natuurlijk ook met de concurrentie. De specificaties en features van de Radeon X1900-serie zijn eerder al uitgebreid besproken, waardoor we ons hier nu vooral op de ervaringen van de testers zullen richten. De eerste benchmarks - die vorige week verschenen - gaven al een voorproefje van hetgeen ons te wachten stond: de GeForce 7800 GTX werd in alledrie de geteste spellen verslagen door de X1900 XT. Over het algemeen wordt in de officiële reviews niet afgeweken van dat beeld: als er iets is wat gezegd mag worden, dan is het wel dat de nieuwe Radeons snel zijn, misschien zelfs wel té snel voor de meeste mensen.
Steeds meer reviewers komen er namelijk achter dat sommige (nieuwe) spellen zoals Quake 4 en Half-Life 2 tegenwoordig eerder door de snelheid van de processor beperkt worden dan door de videokaart. Of anders verwoord: dat sommige games onvoldoende gebruikmaken van de mogelijkheden die de nieuwste generatie videokaarten te bieden heeft. Zelfs 3DMark06 - dat probeert te voorspellen hoe toekomstige spellen in elkaar zullen zitten - blijkt erg gevoelig te zijn voor de snelheid van de processor. In 3DMark06 is het natuurlijk niet de enige factor, en er zijn gelukkig ook genoeg andere benchmarks te vinden waarin de grafische chip nog steeds een belangrijke rol speelt. Toch moet ook daar vaak de resolutie naar 1600x1200 worden opgeschroefd om echt grote verschillen te kunnen zien tussen twee kaarten, wat voor mensen met een standaard tft-scherm bijvoorbeeld een probleem kan zijn. Dit probleem geldt natuurlijk niet specifiek voor ATi of de nieuwste Radeons, maar wie een high-end videokaart koopt zonder goed te weten waar hij aan begint kan wel teleurgesteld worden, en dat soort waarschuwingen keren steeds vaker terug in reviews.

De X1900 is voornamelijk verbeterd op het gebied van pixel shaders, wat betekent dat hij zijn tanden vooral in spellen met een moderne engine vol speciale effecten kan laten zien. In andere spellen - die (relatief) simpel in elkaar steken - is daarentegen weinig verbetering te zien ten opzichte van de X1800-generatie. Zo blijkt de nieuwe Radeon nu de beste keus voor Splinter Cell en Black & White 2 te zijn, terwijl die benchmarks tot nu toe in het voordeel van nVidia uitvielen. Ook in spellen als Far Cry en Serious Sam 2 wordt de X1900-serie niet meer verslagen. In Doom 3 en Call of Duty 2 daarentegen kan nVidia met de GeForce 7800 GTX 512 nog net het hoofd boven water houden. Een van de beste spellen om de mogelijkheden van de X1900 XT mee te demonstreren is wel Fear. Niet alleen gebruikt deze titel heel veel shaders, maar ook is er de mogelijkheid om soft shadows in te stellen, een techniek waar de ontwerpers van de R580 erg hun best voor hebben gedaan. Dat blijkt uit het feit dat de veel natuurlijker ogende schaduwen de prestaties nauwelijks negatief beïnvloeden.

Hot Hardware heeft een originele invalshoek aan zijn test gegeven door niet alleen naar de prestaties te kijken maar ook naar de beeldkwaliteit. De X1900-kaart verliest doorgaans erg weinig snelheid als AA ingeschakeld wordt. Dit in tegenstelling tot de GeForce 7800, die er duidelijk trager van wordt. De kwaliteit van AA zou bij nVidia (daardoor?) echter wel iets beter zijn; de reviewer merkt op dat de X1900 tijdens het wegwerken van de kartelrandjes net iets meer details meeneemt. Dat wordt vervolgens wel goedgemaakt door betere AF en hogere beeldkwaliteit (plus een iets lager processorgebruik) bij het afspelen van (HD-)video.
Ook kijkt de site naar zaken als stroomverbruik en overklokken. De nieuwe kaarten blijken niet bepaald koele kikkers te zijn: een systeem met Athlon FX-55 en Radeon X1900 XT bleek onder belasting 323 watt nodig te hebben, terwijl dat met een X1800 XT nog maar 263 watt was. Een andere review heeft het over een kleiner verschil: daar voegt dezelfde stap maar 17 watt toe aan het verbruik van het systeem. Hoe dan ook wordt een dikke voeding (>500 watt) met een stevige 12 volt-lijn aangeraden, vooral voor mensen die van plan zijn met Crossfire te spelen. Hoewel de kaart van zichzelf uit al redelijk warm wordt blijkt de koeler die erop zit afdoende en zelfs ruimte over te laten om nog wat over te klokken: verschillende sites duwen de core van 650 naar 690MHz, en het geheugen wilde op zich ook nog wel iets harder, van 1,55 naar 1,6GHz.

De conclusies zijn het allemaal met elkaar eens: de X1900 XT en vooral XTX zijn de snelste videokaarten van dit moment. Er is dan wel een dikke processor, goede monitor en een zwaar spel nodig om ervan te kunnen genieten, maar dan is er ook wel de garantie dat er in ieder geval de komende paar maanden niets beters te koop is. Extra fijn voor de mensen die steeds het beste van het beste willen hebben: ATi belooft dat de kaarten direct leverbaar zijn. Hoewel onze Amerikaanse collega's dat wel bevestigen, vinden we in de pricewatch op dit moment nog maar één vermelding terug, een pre-order met onbekende levertijd voor maar liefst 700 euro. Wie dus ook maar enigszins beperkt is qua budget doet er waarschijnlijk veel beter aan om dit soort kaarten links te laten liggen en voor een bescheidener model te gaan. Vooral de XTX-versie lijkt puur voor de patsrechten te bestaan: de XT is direct 100 dollar goedkoper en levert in de meeste gevallen bijna precies dezelfde prestaties.
Links naar de reviews