Q&A: Stel je vragen aan SURF's Nextcloud-baas Claudia van Kruistum

titel

Update, 19 juni – Inmiddels is het interview gepubliceerd en heeft Van Kruistum vrijwel alle vragen onder dat artikel en dit artikel kunnen beantwoorden. Dank aan iedereen die aan dit experiment heeft meegewerkt!

Het originele bericht volgt hieronder:

De adoptie van Nextcloud als digitaal soeverein alternatief voor de Googles en Microsofts van deze wereld verloopt traag. Tenminste, zo lijkt dat misschien van buitenaf, maar achter de schermen wordt er veel getest met de opensourcesoftware. Een van de grootschaligste testers is vermoedelijk SURF, een IT-coöperatie voor onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Wat zou jij daarover willen weten?

Op donderdagochtend publiceert Tweakers een interview met Claudia van Kruistum, Nextcloud-chef bij de organisatie. SURF helpt leden met de adoptie van Nextcloud, maar geeft zelf ook het goede voorbeeld en gebruikt een op Nextcloud gebaseerde bestandendeelfunctie. Ook test de coöperatie zelf de Nextcloud Hub.

Stel zelf de vragen

Misschien heb je vervolgvragen over de interne uitrol van Nextcloud-software of de bredere adoptie van de opensourcesoftware. Die kun je zoals altijd kwijt in de reacties onder het komende artikel. Van Kruistum – die door haar collega's liefkozend 'Nextclaudia' genoemd wordt – zit vervolgens op vrijdagochtend 19 juni om 09.00 uur klaar om je vragen te beantwoorden.

Let op: om te kunnen reageren moet je een account hebben op Tweakers. Heb je dat niet? Registreer je dan hier! Je kunt je vragen ook anoniem delen door te mailen naar [e-mail].

Reacties (64)

[YannickSpinner]

Dit wordt een nieuw experiment in een reeks interviews gebaseerd op lezersvragen. We kijken of deze vorm van interactie met de community bij artikelen iets is dat we in de toekomst vaker kunnen inzetten! Onlangs publiceerden we een interview met Nextcloud-medeoprichter Jos Poortvliet, wat volledig gebaseerd was op lezersvragen.

[TwistedIT]

Compleet verkeerd gelezen, daarom aangepast. Excuses!

[Reactie gewijzigd door TwistedIT op 16 juni 2026 17:40]

[Standeman]

Het is helemaal niet hetzelfde bedrijf, waar haal je dat vandaan?

De een is de maker van nextcloud en de ander is surf.

[Reactie gewijzigd door Standeman op 16 juni 2026 17:40]

[TwistedIT]

Je hebt helemaal gelijk, excuses, m’n hoofd zat ergens anders..

[NiGeLaToR]

1. Eén van de grootste uitdagingen die ik zie is niet het vinden van louter een functioneel vervanger maar het doorbreken van het integratie monopolie: elke enterprise heeft talloze Sharepoint, Ms Teams en Outlook integraties die bedrijfsprocessen ondersteunen. Hoe krijg je die zover dit ook voor Nextcloud te realiseren?

2. Microsoft en Google zetten in hun cloud strategie AI centraal: hoe kun je Nextcloud combineren met een soevereine AI oplossing om ook aan die hype of trend te kunnen voldoen en in de toekomst relevant te blijven?

Tenslotte Keep it up - we gaan dit nodig hebben!

[JeroenNietDoen]

In het geval van SURF, die Universitair/HBO/MBO bedient, gaan zij in hun basispakket EdugenAI aanbieden.

Kost je als MBO wel 20K per jaar extra, en het is niet optioneel. Daar vind ik wel wat van.

[Nafs Ruh]

Interessant. Heb je hier een bron voor? Ik ken de exacte prijsstructuur van EduGenAI niet en ben benieuwd hoe je aan die €20.000 per jaar komt. Is dat een vaste instellingsbijdrage, een opslag op het SURF-pakket of afhankelijk van het aantal gebruikers?

[Reactie gewijzigd door Nafs Ruh op 17 juni 2026 20:44]

[JeroenNietDoen]

Ik ken de exacte prijsstructuur van EduGenAI niet en ben benieuwd hoe je aan die €20.000 per jaar komt. Is dat een vaste instellingsbijdrage, een opslag op het SURF-pakket of afhankelijk van het aantal gebruikers?

SURF hanteert een verdeelsleutel. Universiteiten nemen het grootste bedrag voor hun rekening, dan HBO en dan MBO. Die 20K per jaar is wat de MBOs gaan betalen en dat bedrag komt dan bovenop het SURF-pakket.

[Nathilion]

Nextcloud Assistant is de AI oplossing van Nextcloud. Het draait ook nog eens lokaal dus je hebt geen afhankelijkheid om mee te beginnen. Dat maakt het ook makkelijker om te garanderen dat je bedrijfsdocumenten niet bij een OpenAI of een Anthropic in de vergaarbak terecht komt.

[ClaudiaSURF]

Goede vragen waar ik wat meer bij stil wil staan.

Om op je eerste vraag in te gaan: we herkennen inderdaad dat dit een groot deel van de opgave is. Juist de integratie door een hele stack heen maakt dat bekende oplossingen makkelijk werken, maar maakt tegelijkertijd dat je zelf minder keuze hebt over inrichting van je IT-landschap.

Bij SURF zijn we groot voorstander van het zoveel als mogelijk werken met open standaarden. Op die manier kunnen we veel meer modulair te werk gaan, en blijven toepassingen wel werken. Juist doordat we nu veel met Nextcloud (samen)werken zijn we ook nauw betrokken bij ontwikkelingen en kunnen we meepraten over het implementeren van deze standaarden.

Ik zie dit ook als een kip-eiprobleem. Aanbod ontstaat waar vraag is. Als organisaties uitsluitend kiezen voor oplossingen met het grootste ecosysteem, wordt het voor alternatieven moeilijk om een vergelijkbaar ecosysteem op te bouwen.

In die zin is het aan ons allemaal (gebruikers, organisaties en leveranciers) om te investeren in meer keuzevrijheid. Pas wanneer alternatieven daadwerkelijk worden gebruikt, ontstaat ook de prikkel om integraties en aanvullende functionaliteit te ontwikkelen.

Dan je tweede vraag. Nextcloud biedt een AI Assistant die lokaal kan worden gedraaid. We hebben hiervoor verschillende bouwblokken tot onze beschikking: de SURF AI Hub als middlewarelaag, GPT-NL (het model dat we samen met TNO en NFI ontwikkelen) als een van de onderliggende modellen, de AI-Fabriek die we helpen bouwen voor verdere training en innovaties en als laatste onze datacenters waarin we zelf kunnen hosten.

We bieden op diverse niveaus regie over waar de AI wel of geen toegang toe heeft, bijvoorbeeld door niet alleen instellingen maar ook gebruikers een opt-out te bieden. Of door instellingen keuze in onderliggende modellen te geven.

Op dit moment hebben we de AI Assistant nog niet beschikbaar gesteld, maar we hebben al een aantal toepassingen als proof of concept draaien op basis van het door ons ontwikkelde model. Dat ziet er veelbelovend uit.

[emile_dem]

Wanneer je voor Microsoft kiest, dan kies je voor gemak. Het is Software as a Service en je kunt ervan uit gaan dat het out of the box werkt. Je heb vaak ook geen toegang meer tot de infrastructuur en alles is Azure based. Als organisatie heb je dan meer applicatie beheerders in dienst dan techneuten, die weten hoe het onder de motorkap werkt (aanname). Met Nextcloud heb je waarschijnlijk meer techneuten nodig die helpen met versie migraties en infra gerelateerde zaken. Daarnaast, zoals anderen aangeven, ben je nu in het begin, meer tijd kwijt met het maken van koppelingen naar bedrijfsspecifieke data bronnen zoals ERP, user account beheer en Single sign on. Dat kan prima middels nextcloud plugins, maar Nextcloud bied misschien ook nog meer low level mogelijkheden (onzichtbaar voor eindgebruikers?).

Klopt mijn aanname en wat is het verschil in taken en vereiste vaardigheden tussen een SaaS applicatie beheerder en een Nextcloud beheerder?

Ik verwacht overigens, dat als de adoptie van Nextcloud zo doorgaat, dat het uiteindelijk naar elkaar toe zal groeien. Mijn gevoel is dat Nextcloud nu nog erg breed geschoolde beheerders vereist met veel technische kennis, maar misschien loop ik achter.

[Reactie gewijzigd door emile_dem op 17 juni 2026 10:50]

[bzuidgeest]

Hoe denken ze uberhaupt scholen en andere bedrijven over te halen. Microsoft is veel meer dan mail. Je moet de hele azure omgeving ook meenemen in de berekening.

Als je Azure afneemt dan is er geen (practische/economische) reden om daar niet office365 bij af te nemen. Waarom naar nextcloud gaan dat duur is en niet integreert met de rest van Azure?

Ik zie graag alternatieven, maar nextcloud is gewoon geen alternatief voor een bedrijf dat meer doet dan een beetje email en daar al het Microsoft (of google ) eco systeem voor gebruikt.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 16 juni 2026 17:06]

[HakanX]

Puur omdat je het 2x over "meer dan mail" hebt. Nextcloud doet juist géén mail. Ja je kan wel een mail client plugin installeren, maar er is geen mailserver.

[bzuidgeest]

Dus dat is er zelfs niet? Wat is er dan nog over voor een klant?

[batjes]

Nextcloud is maar een deel van de puzzel.

[bzuidgeest]

Bedrijven hebben graag eenvoudige puzzels met weinig stukjes en 1 rekening.

[CAPSLOCK2000]

Hoe denken ze uberhaupt scholen en andere bedrijven over te halen.

SURF werkt voor de scholen, dit project zou er niet zijn als er geen vraag was. Ik weet niet hoe groot de belangstelling is en belangstelling betekent niet dat ze er mee door gaan. Maar SURF werkt in opdracht dus er moet al interesse zijn.
Sterker nog, het is steeds meer zo dat de scholen juist aan Surf vragen hoe ze hun IT moeten inrichten, of dat Surf het niet voor ze kan doen, zoals hier.

[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 16 juni 2026 21:47]

[bzuidgeest]

SURF werkt voor scholen, maar niet alles wat ze doen is een succes. En niet alles word overgenomen of gebruikt. Interesse is maar 1 stap. Als ze geen goed pakket maken krijgen ze het gewoon niet verkocht.

[Settler11]

Komt er een Sharepoint alternatief?

[Triblade_8472]

Ik snap die vraag niet. Is Nextcloud niet al een SP alternatief? Wat mis je dan nog?

[batjes]

Een compleet intranet dat er overheen gebouwt is?

[Triblade_8472]

Ah zo, ik snap de vraag nu, thanks!

[Llopigat]

Meh gebruikt iemand Sharepoint echt serieus als losstaand produkt? Het is vooral een vergaarbak van rotzooi.

Elke paar jaar komt er weer een project om het op te schonen met veel poeha ("dit keer gaan we het goed bijhouden") en dan na 3-4 maanden zit de rot er alweer in.

Er zijn bij ons 2 teams die er echt een pareltje van maken en er bovenop zitten maar de rest is gewoon een afvalbak. Het is vooral belangrijk omdat het ook opslag is voor teams chats en onedrive. En dat zie ik ook als een van de problemen ervan, omdat veel dingen lukraak aangemaakt worden via die apps zonder menselijk toezicht. Een teams team, een yammer pagina enz maken allemaal dingetjes aan op sharepoint die de zoekfunctie bijvoorbeeld in de war brengen.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 16 juni 2026 19:17]

[batjes]

Sharepoint's filesharing is bij veel toko's van ondergeschikt belang en meer 'leuk dat dat er ook bij zit'.

Het is een heel ecosysteem geworden omdat het jarenlang door veel spelers misbruikt is als intranet.

Ik gokte dat daar een beetje op gedoeldt wordt.

Het is van belang dat je bij het aanmaken van "teams"groepen even in de sharepoint instellingen duikt van de groep. Dan maakt men er ook niet zo'n rotzooi van. Helaas staat het default allemaal standaard aan, rechten minimaliseren doet wonderen. Alleen IT kan nieuwe groepen aanmaken, maak er een changeverzoek van.

[Llopigat]

Het is van belang dat je bij het aanmaken van "teams"groepen even in de sharepoint instellingen duikt van de groep.

Ja, maar niemand weet dat dit uberhaupt bestaat.

Ze dumpen gewoon wat documenten in de chat en denken er niet over na wat er op de achtergrond gebeurt. MS maakt dit ook totaal niet duidelijk overigens.

Dan krijg je mensen die niet snappen waarom die melding komt van "Dit document was al geupload" enzo.

[DeathFish]

Je zou IntraVox kunnen overwegen. https://voxcloud.nl/docs/intravox/

[bvdbos]

Deze?
https://apps.nextcloud.com/apps/collectives

[closefuture]

Waarom zou ik Nextcloud moeten verkiezen boven een ander open-source alternatief zoals Open-Xchange?

[Noxious]

Deze zijn eerder complementair dan concurrerend volgens mij; ze werken zelfs samen:
https://nextcloud.com/blog/press_releases/nextcloud-and-open-xchange-extend-partnership/

[closefuture]

Wellicht wat verwarrend maar Open-Xchange is zowel de naam van hun hoofd product als van het bedrijf. De partnership gaat over het "bedrijf" en een van hun andere producten; "Dovecot Pro". Dat is een IMAP server welke je nu dus kunt gebruiken als email backend voor Nextcloud:

> Nextcloud will offer a Nextcloud Groupware version bundled with Dovecot Pro

Open-Xchange als product heeft heel veel overlap met Nextcloud; Het heeft mail, calender, drive, tekstverwerker, spreadsheet, etc. Alles wat ik kan vinden over partnership tussen NextCloud en Open-Xchange gaat allemaal over Dovecot. Dovecot met roundcube, Dovecot met Nextcloud, etc.

[m-a-r-t-1]

Omdat het kan

[yamlel]

Is dit iets wat jullie in house gaan bouwen? Door SURF Amsterdam of SURF Utrecht? Of laten jullie het extern bouwen door een van de partners zoals Proxy?

[Triblade_8472]

En als aanvulling hierop: wie gaat de (user) support doen? SURF of een derde? En indien een derde; zijn zij (ook) een achtervang voor de 2e/2e lijns vraagstukken?

[digi-savvy]

Wat wordt het standaard document formaat voor de Nextcloud opzet van SURF? Is dat ODF?

Worden leveranciers van leermiddelen ook gestimuleerd om weg te migreren van de big-tech?

[escalate]

We zien veel over cloud als synoniem met MS office of google workspace alternatief, maar hoe zit het met de transitie van de public cloud zoals GCP, Azure of AWS?

De infrastructuur in Europe ligt op sommige vlakken er stukken beter bij rondom data center interconnects (mede dankzij Surf en andere EDU aangesloten partijen) dit lijkt mij een gouden kans om Europees wijd een gat te slaan in de US gedomineerde markt. Word er hier ook gekeken naar mogelijkheden in die richting?

[meowmofo]

Hoe ziet een grote schaal deployment van Nextcloud er uit, bijvoorbeeld met duizenden of tienduizenden gebruikers?